KMSKA inventariseert een interessante collectie kunstenaarsboeken

Kunstenaarsboek, bibliofiele editie, livre d’artiste, boekobject … In de literatuur is er geen eensgezindheid over hoe je een boek noemt dat tegelijk ook een kunstwerk is. Onlangs werden in het KMSKA door de mensen van de bibliotheek en collectiebeheer een kleine, maar interessante deelcollectie van 65 kunstenaarsboeken geregistreerd en ontsloten, zowel in de bibliotheek- als in de collectiecatalogus.

Een van de oudste boeken uit deze collectie kunstenaarsboeken dateert, wellicht symbolisch, uit mei 1968; het recentste uit 1990. Het merendeel van de boeken kwam tot stand in de jaren zeventig. Dat oudste boek, Metamorphosis, is een realisatie van graficus en ontwerper Paul Ibou. Uit elke pagina zijn ‘vormenvensters’ uitgesneden en de pagina's zijn gescheiden door gekleurde transparanten. Dit boek is een voorbeeld van een eerste groep kunstenaarsboeken die in de jaren zestig opgang maakte: het boek wordt in zijn geheel als kunstwerk beschouwd en kan allerlei vormen aannemen. Niet zelden ontbreekt tekst en de kunstenaar vult het concept ‘boek’ breed in. Opmerkelijk in de KMSKA-collectie zijn de Franstalige boeken van de Antwerpenaar Guy Schraenen. Schraenen gaf ook het kunsttijdschrift Axe uit. Van de drie nummers die slechts verschenen heeft het KMKSA exemplaren in bezit.

Het overgrote deel van onze collectie bestaat uit bibliofiele edities – zeer verzorgde uitgaven, op kostbaar papier, in kleine oplage, meestal genummerd en gesigneerd, met originele grafiek. Zo zijn er ondermeer uitgaven van Ziggurat en Galerij de Zwarte Panter (Antwerpen) en Hooft (Aalst). Bij deze groep kunstenaarsboeken hebben schrijvers en beeldende kunstenaars samengewerkt om een evenwichtig resultaat te bereiken. Daarnaast is er literair werk van onder meer Hugo Claus, Louis Paul Boon, Ivo Michiels, Jeroen Brouwers en Hugues C. Pernath. Claus en Boon waren ook beeldend kunstenaar en verzorgden zowel de teksten als illustraties. Door deze inventarisatie ontdekte het KMSKA de eerste tekening van Boon die zij in bezit kreeg. 

Deze bibliofiele edities bevatten samen ruim driehonderd stuks grafiek. Als techniek vinden we vooral de ets, de litho en de zeefdruk, en er is onder andere werk van Roland Topor, Jef Verheyen, André Goezu en Vic Gentils. Dertien manieren om een fragment van Alechinsky te zien (Antwerpen, 1979), met werk van Hugo Claus en Alechinsky, is in deze groep kunstenaarsboeken werkelijk bijzonder.

Bernard Heidsieck (auteur), Guy Schraenen (fotograaf), Françoise Janicot (fotograaf),

Encoconnage, 1974, uitg. Schraenen

Bron: KMSKA

Het museum is geopend van dinsdag tot en met zaterdag van 10.00 tot 17.00 uur, op zondag van 10.00 tot 18.00 uur.

Het museum is gesloten op maandag (ook op paasmaandag en pinkstermaandag), 1 en 2 januari, 1 mei, Hemelvaartsdag (2 mei 2008!) en 25 december.