"Filips de Schone. Schatten van de laatste hertog van Bourgondië" is een tentoonstelling in de Nassaukapel van de KBB die loopt tot en met 27 januari 2007. Er worden zo'n 40 stukken tentoongesteld, waarvan de meeste voor de eerste keer worden getoond. Ze behoren alle tot de meest prestigieuze van ons nationale erfgoed. Handschriften uit de Bourgondische Librije, kostbare gedrukte werken, prenten en munten tonen het prestige van het Hertogelijke huis op het hoogtepunt van zijn macht. Op 17 november eerstkomend heeft in het Paleis van Karel van Lotharingen een optreden plaats van het Laudantes Consort, onder leiding van Guy Janssens. Er wordt om 12 uur 30 muziek gebracht uit de periode van Filips de Schone. Locatie: Museumplein 1, Brussel. Info en reservering: +32-(0)2-519.53.72 - expo@kbr.be

De Vlaamse gemeenschap koopt het zeldzaam genoemd archief van het glazeniersatelier van Jean-Batiste Capronnier (1814-1891) voor 74.000 euro. Het atelier Capronnier wordt beschouwd als één van de belangrijkste vertegenwoordigers van de 19de eeuwse Vlaamse glazenierskunst. De collectie, die bestaat uit voorstudies, ontwerpen van glasramen en beeldmateriaal, wordt toevertrouwd aan het KADOC (een interfacultair centrum van de K.U.Leuven) "ter ontsluiting en valorisatie". Het archief bevat tevens werk van historieschilders zoals Charles De Groux, Constantin Meunier en François-Joseph Navez.

De erfgenamen zijn er - door hun "affectieve band" - niet zo erg gelukkig mee, maar het Art Nouveau-huis van de familie Stoclet is nu eindelijk in zijn totaliteit beschermd. Eerst waren de woning en de aanpalende tuin aan de Brusselse Tervurenlaan als monument gecatalogiseerd en nu dus ook alle meubelen en de gebruiksvoorwerpen. Huis en tuin werden tussen 1906 en 1911 door de Weense architect Josef Hoffman ontworpen in opdracht van de Brusselse bankier Adolphe Stoclet. Voor sommige versierselen in het pand tekende de kunstenaar Gustav Klimt. De utensiliën werden indertijd op maat gemaakt in het atelier van de Wiener Werkstätte.

"Babur’s Erfenis. De invloed van het Mogoljuweel" is een tentoonstelling in het Antwerpse Diamantmuseum die loopt tot en met 31 december eerstkomend. Er wordt gefocust op de Indische cultuur ten tijde van de Mogols (1526-1857). Bâbur (Turks voor leeuw), is de stichter van het legendarische Mogolrijk. Hij was de zoon van Omar Shaikh (ca 1455 - 1494) en van Qutlugh Nigar Khanum (ca 1458 - 1505): hij was de dubbele erfgenaam van de Mongoolse veroveraar Genghis Khan en van Timoer Lenk. Er is van hem een Baburnama, een autobiografie. Het is een uniek werk dat de lezer een enig beeld verschaft op de sociale hiërarchie bij de moslims en een blik toelaat in het gevoelsleven en de intimiteit van een middeleeuwse moslimvorst. Info: www.diamantmuseum.be

De Prins Bernhard Cultuurfonds Prijs voor de Geesteswetenschappen 2006 heeft dit jaar de onderscheiding toegekend aan de taalkundige Nicoline van der Sijs. De prijs, een geldbedrag van 50.000 euro, werd op 6 november uitgereikt in het Muziekgebouw aan 't IJ in Amsterdam. Van der Sijs is redacteur bij Van Dale Lexicografie voor diverse woordenboeken, waaronder de Grote Van Dale, hoofdredacteur van het Etymologisch woordenboek en redacteur van 'Trefwoord', een tijdschrift op het gebied van lexicografie en lexicologie. Zij is ook de auteur van het Groot Leenwoordenboek dat handelt over de invloed van andere talen op het Nederlands. Zie voor bespreking: The Art Server > boeken > non-fictie.

In een bergplaats van de Hampton Court Palace in het Engelse Surrey, deel uitmakend van de Royal Collection is een schilderij van de Italiaanse barokschilder Caravaggio (1571-1610) (her)ontdekt. Het kunstwerk uit de 17de eeuw - ooit aangekocht door koning Charles I - stelt "De roeping van Petrus en Andreas" voor. De twee heiligen zijn erop afgebeeld in aanwezigheid van een jonge, nog baardloze, Christus. Het was de Italiaanse professor Maurizio Marini die de ontdekking deed na een opknapbeurt van het schilderij dat van de aarbol verdwenen leek en waarvan ingewijden dachten dat het om een of andere kopie ging. Het doek krijgt in 2007 alleszins een centrale plaats op de grote expositie "The art of Italy" in Buckingham Palace.

Nog tot en met 7 januari 2007 loopt in het Museum Booijmans van Beuningen een tentoonstelling met als titel "Ted Noten: Tokio - Amsterdam (Global Tactile Pieces Volume 2)". Ted Noten (Tegelen, 1956) is een van de meest vooruitstrevende Nederlandse sieraadontwerpers van dit ogenblik. Hij deed inspiratie op in de Trans Siberië-expres voor het creëren van een nieuwe serie colliers. Deze zijn nu samen met een overzicht van zijn werk te zien. Speciaal voor deze gelegenheid ontwikkelde de kunstenaar een installatie met 18 monumentale colliers die hij maakte naar aanleiding van een wekenlange treinreis van Tokio naar Nederland.

Op 29 november bestaat het Emmanuel Durlet-Fonds dertig jaar. In het kader hiervan werden drie laureaten van de Internationale Prijs Emmanuel Durlet uitgenodigd. De Prijs Durlet, opgericht in 1978, is een driejaarlijkse internationale pianowedstrijd waaraan ook het departement dramatische kunst van de Hogeschool Antwerpen participeert. (De volgende internationale wedstrijd vindt plaats van 3 tot 9 maart 2008 in deSingel in Antwerpen). Emmanuel Durlet (1893-1977) was pianist-componist en pianopedagoog. Op zondag 10 december treedt de Antwerpenaar Lucas Blondeel op. Op 11 februari 2007 Kiyotaka Izumi en op 18 maart is het de beurt aan Olga Kotlyarova. Info vindt men via www.emmanueldurlet en reserververen kan op www.kasteeldursel.be.

In de collectie van de New Yorkse fotografe Evelyne Walborsky bevindt zich een origineel schilderij van Willem Kalf (1619-1693). Dat werd zopas ontdekt bij de voorbereiding van de tentoonstelling "Willem Kalf" die loopt van 25 november tot en met 18 februari in het Museum Boijmans Van Beuningen. Het doek - dat lange tijd aan een navolger van de zeventiende eeuwse Rotterdammer Kalf werd toegeschreven - dateert uit 1638 en draagt als titel "Boerderij-interieur met vrouw bij het vuur". Het zal uiteraard te bewonderen zijn tijdens de tentoonstelling in Rotterdam, naast tal van andere beroemde werken zoals zijn "stilleven met kruik" (cfr. illustratie).

De 77-jarige Julien Weverbergh begint begin volgende jaar met een nieuwe uitgeverij: Wever & Bergh publishers, een multimediale uitgeverij die zowel gedrukte boeken zal uitgeven als publiceren op het internet. Weverbergh is een oude rot in het uitgeversvak; hij was jarenlang actief bij de uitgeverijen Manteau en Hadewijch/Houtekiet. In de jaren zeventig was hij een van de gangmakers van de revolte die zich ook in de Vlaamse literatuur liet voelen. Weverbergh was de schoonvader van Jotie 'T Hooft, een jonge neoromantische dichter die op 21-jarige leeftijd een einde aan zijn leven maakte door een overdosis drugs.

Op een kunstveiling bij Christie's in New York werden vier schilderijen van de Oostenrijkse symbolist Gustav Klimt (1862-1918) afgehamerd op zo'n slordige 150 miljoen euro. De vier doeken - die twee maal zoveel opbrachten als in eerste instantie geschat door de specialisten van het veilinghuis - kwamen recentelijk geregeld in het nieuws, zeker toen ze op bevel van een rechter dienden te worden teruggegeven aan de wettelijke eigenaar, ene mevrouw Maria Altmann. Het "Portret van Adèle Bloch-Bauer II" dat dateert van 1912 bracht 68 miljoen euro op.

Op donderdag 16 november eerstkomend heeft in de Soetezaal van het Leuvense kunstencentrum STUK een opvoering plaats van Charles Ives' Concord Sonata door de Belgische piantist Daan Vandewalle. Ives is één van de grondleggers van de Amerikaanse kunstmuziek. In tegenstelling tot Europese tijdgenoten, specialiseerde hij zich onder meer in het combineren en door elkaar gebruiken van verschillende stijlen en genres, iets wat vandaag ook door componisten als John Zorn wordt gedaan. Pianist Daan Vandewalle geldt als één van de beste uitvoerders van de Concord Sonata, een absoluut hoogtepunt in het oeuvre van Ives. Inleidende lezing door Matrix om 19 uur 45. Info: www.stuk.be

Meer dan 50 jaar na zijn dood in 1955 wordt voor James Dean een officieel museum en een "Performaing Arts Center" opgericht in de Amerikaanse stad Fairmount in de staat Indiana. Onder de beroemdheden die hun steentje bijdroegen aan dit project zijn grote namen verbonden, zoals Elizabeth Taylor, Paul Newman, Dennis Hopper, Martin Sheen, Angela Lansbury, Mickey Rooney en Johnny Grant. Er worden kosten noch moeite gespaard; zelfs het auditorium, de klas en het podium van de Fairmount High School, waar de jonge Dean zijn prille acteertalent toonde, worden overgebracht naar het kunstcentrum.

Tot en met 10 december loopt in het Amsterdamse Stedelijk Museum CS een tentoonstelling met werk van de in Londen geboren en in Berlijn wonende kunstenaar Tino Sehgal (1976). Zijn door het Stedelijk Museum verworven performance-kunstwerk "Instead of allowing some thing to rise up to your face dancing bruce and dan and other things" staat er in dialoog met zijn keuze uit de collectie van het museum. Tino Sehgal (1976) is niet alleen beeldend kunstenaar. Van opleiding is hij economist. Daarenboven is het een begenadigd choreograaf en danser. Hij werkte bij onder andere Xavier Le Roy, Les Ballets C. de la B. en Jérôme Bel. Als performer treedt hij op in theaters, musea en galeries.

Van 3 oktober 2007 tot en met 3 februari 2008 nodigt Europalia 27 gastlanden uit om deel te nemen aan dit toonaangevend multidisciplinair en internationaal festival. Europalia heeft om de twee jaar plaats, vestigt de aandacht op een land en het cultureel erfgoed hiervan en heeft sedert de oprichting in 1969 al 20 edities georganiseerd. Op de volgende editie zal de cultuur van Europa in het algemeen en van haar 27 lidstaten in het bijzonder voorgesteld worden. De uitblinker van Europalia.europa is zonder twijfel de grote tentoonstelling "Het meesterlijk atelier. Europese kunstroutes (5e-18e eeuw)" in het Paleis voor Schone Kunsten (PSK) in Brussel. Zo'n 350 werken uit 100 verschillende collecties zullen het intense verkeer van kunstwerken en kunstenaars in Europa belichten doorheen de eeuwen heen.

Gisteren opende in de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis in Brussel de tentoonstelling "België op opticaprenten". Tot 30 november kan de bezoeker een zestigtal van die opticaprenten - gravures die men door een speciaal apparaat moest bekijken en die het perspectief benadrukken - bekijken. Men ziet als het ware de Belgische steden in de 18e en 19e eeuw herleven, compleet met gebouwen, markpleinen, koetsen, enz... Info: www.kmkg-mrah.be

Enkele uren geleden werd de Nederlandse auteur Hans Münsterman tot laureaat van de AKO Literatuurprijs 2006 uitgeroepen. De prijsuitreiking vond plaats op de luchthaven van Schiphol. Het literair festijn werd, net als vorig jaar, rechtstreeks uitgezonden in het televisieprogramma RTL Boulevard, dat die avond geheel in het teken staat van de AKO Literatuurprijs. Ook in bij Pauw en Witteman was Münstermann nadien te gast. De laureaat ontvangt een sculptuur van Eugène Peters en een cheque van 50.000 euro. Lees meer

Nog tot en met 15 januari 2007 loopt in het Museum Van Loon op de Keizersgracht in Amsterdam de tentoonstelling "Le nouveau siècle". De beeldend kunstenaars Michael Raedecker, Jennifer Tee, Germaine Kruip, Francis Upritchard en Daniel Roth hebben de stijlkamers van dit monumentale museum 'aangekleed' met schilderijen, installaties en andere kunstvoorwerpen. Het project is - een initiatief van de jongste Van Loon-telg Philippa. Zij zorgde voor een combinatie van liefde en passie voor zowel het heden als het verleden. Info: www.museumvanloon.nl

In het NAi, het Nederlands Architectuurinstituut in Rotterdam is de jaarlijkse prijs voor 'inspirerend opdrachtgeverschap', de Gouden Piramide 2006, uitgereikt aan de Utrechtse private projectontwikkelaar Edwin Oostmeijer. Het was zijn initiatief om op de plaats van een voormalige bunker een hoogwaardig appartementsgebouw te realiseren. Het zogenaamde "Bolwerk-project" werd ontworpen door bOb van Reeth (°1943, Temse) van AWG Architecten uit Antwerpen.

In het Londense Victoria & Albert Museum werden verleden week door de British Fashion Council (BFC) de Fashion Awards 2006 uitgereikt. In een uitgelaten sfeer werden de favoriete Britse modemensen van 2006 uitvoerig in het zonnetje gezet. De award voor Designer of the Year ging naar Giles Deacon en Vivienne Westwood werd bekroond tot Red Carpet Designer of the Year. Mrs. Burstein, de oprichter van Browns en de ‘fairy godmother of British fashion for 40 years’ werd geëerd met een lifetime achievement award.

Van 17 tot en met 26 november loopt simultaan op twee locaties, bij Galerie Van Campen & Rochus in Antwerpen en in het Centrum Eddy Heiremans in Borgerhout, een tentoonstellingsproject met als titel "De handen van de wereld". Op deze marinetentoonstelling geven 14 kunstenaars hun visie over havens en scheepvaart. De vernissage heeft plaats op 17 november om 20 uur. In Antwerpen komt schepen Heylen het woord voeren, in Borgerhout is dat Eddy Bruyninckx, directeur van het autonoom havenbedrijf. Info: www.galerievcr.be en www.atelierlucdebacker.be

Op 3 december eerstkomend zorgt het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel voor de overhandiging van de 'Prijs van de Jonge Musicus van het jaar' aan Marie-Nicole Lemieux (°1976). Dat gebeurt tijdens haar concert in het Koninklijk Conservatorium van de Belgische hoofdstad. De jonge Canadese mezzo werd door de Vereniging van de Belgische Muziekpers als laureaat geselecteerd. Sinds haar overwinning op de Koningin Elisabethwedstrijd voor zang in 2000 is ze een Belgische publiekslieveling.

Zou er binnenkort een eind komen aan de speculaties in verband met het verdwenen Lam Gods-paneel "De Rechtvaardige Rechters"? Volgens speurder Willy Nachtergaele zou het in 1934 uit de Gentse Sint-Baafskathedraal gestolen doek zich mogelijkerwijs in de neo-Byzantijnse Sint-Laurentiuskerk in Antwerpen bevinden. Of de aanwijzingen solide genoeg zijn om opnieuw onderzoeksdaden te vragen, is nog af te wachten. Maar na meer dan 70 jaar mag het geheim nu toch eindelijk ontsluierd worden.

In het Architectuur Centrum Nijmegen loopt van 10 november eerstkomend tot en met 7 januari 2007 een tentoonstelling onder de titel "Charles Estourgie, een bevlogen vakman". Architect Charles Estourgie (1884-1950) bouwde in het zuiden van Nederland kloosters, katholieke schoolgebouwen en studiehuizen. Vooral in Oss en Nijmegen staan nog diverse voorbeelden van zijn bijzondere bouwstijl. Estourgie kreeg zijn opleiding bij het Amsterdamse architectenbureau Ed. Cuijpers. Het is diezelfde Cuijpers die het Rijksmuseum in Amsterdam ontwierp. Info: architectuurcentrumnijmegen.nl

Morgen, vrijdag 10 november, maakt juryvoorzitter Prinses Laurentien van Nederland de winnaar bekend van de AKO Literatuurprijs 2006. De prijsuitreiking vindt plaats op de luchthaven van Schiphol en wordt live uitgezonden via RTL. De laureaat krijgt een sculptuur van Eugène Peters en een cheque van 50.000 euro, bedrag dat wordt beschikbaar gesteld door de Stichting Jacques de Leeuw. Later op de avond is de winnaar van de AKO Literatuurprijs 2006 te gast in het televisieprogramma Pauw en Witteman. Lees meer