In de Rotterdamse Kunsthal loopt van 17 januari tot en met 15 april 2007 de tentoonstelling "Land in zicht!" met werk van de Nederlandse cartograaf Johannes Vingboons. Voor deze gelegenheid leende de pauselijke bibiliotheek in Vaticaanstad drie atlassen uit van de zeventiende-eeuwse meester. Het is de eerste maal in drie eeuwen dat de waardevolle boeken de papale bib verlaten. De atlassen verlaten de pauselijke bieb voor het eerst sinds drie eeuwen. Johannes Vingboons (1616/17-1670) maakte zijn aquarellen rond 1665 naar tekeningen die zeelui en handelaars meenamen van hun reizen voor o.a. de Vereenigde Oost-Indische Compagnie. Zo'n honderd werken worden bewaard in het Nationaal Archief in Den Haag; hiervan worden de 60 mooiste in de Kunsthal getoond. Info: www.kunsthal.nl

De Vlaamse componist en BRT-producer Lucien Goethals is op 75-jarige leeftijd overleden. Hij was een belangrijk voorvechter van de elektronisch muziek en diverse innovatieve musicale technieken. Goethals was in 1963 verbonden medeoprichter van het IPEM (Instituut voor Psychoakoestika en Elektronische Muziek) in Gent. De eigen muzikale taal die hij ontwikkelde, bevatte een gelijkwaardige behandeling van elektronica en het bestaande akoestische instrumentarium. Vanaf 1971 gaf hij les in muziekanalyse aan het Gentse Conservatorium, n 1996 werd de Stichting Lucien Goethals (SLG) opgericht, o.a. ter promotie van de hedendaagse muziek, en in 1999 werd hij uitgeroepen tot laureaat van de ANV-Visser Neerlandiaprijs.

Vanaf morgen 16 december tot en met 14 mei 2007 loopt in het Rijksmuseum voor Oudheden een tentoonstelling over de Kelten, een volksstam die 2500 jaar geleden in Nederland, België en Duitsland leefde. Op deze interactieve expositie worden ruim 250 topstukken getoond, waaronder zwaarden, dolken, imposante goudschatten, prachtige grafvondsten en gezichtsmaskers van aardewerk. Ook de gereconstrueerde 'vorst van Oss', wiens overblijfselen in 1933 in de buurt van Oss bij een excavatie werden ontdekt, is er te zien. ‘Het geheim van de Kelten’ zoekt het antwoord op tal van eeuwenoude vragen. De tentoonstelling is een samenwerkingsproject van het Rijksmuseum van Oudheden en het Limburgs Museum (Venlo). Info: www.rmo.nl

Een brief van de Italiaanse kunstenaar Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni, beter bekend onder zijn voornaam Michelangelo, is door Sotheby's New York geveild voor 576.000 dollar of omgerekend 434.000 euro. De brief dateert uit 1521 en heeft het over een betaling in gouden dukaten aan twee beeldhouwers die meewerkten aan zijn sculptuur van de Herrezen Christus in de kerk van Santa Maria sopra Minerva in Rome. Er werden door het veilinghuis 31 zeldzame documenten van een Amerikaanse verzamelaar aangeboden, waaronder ook nog een brief uit 1534 van Catharina van Aragon aan haar neef Karel V.

Sedert gisteren heeft de vzw Initiatief Beeldende Kunsten een nieuwe website. IBK werkte hiervoor samen met Système D, zowel wat de lay-out betreft als de structuur. De site oogt meteen een stuk gebruiksvriendelijker en de bezoeker kan makkelijker navigeren tussen de diverse items. Helemaal nieuw is de databank beeldende kunsten die werd opgedeeld in personen (kunstenaars, curatoren, critici, ...) en organisaties (kunstorganisaties, overheid, onderzoek, ...). Zoals de meeste websites is die van IBK een work-in-progress. Verschillende onderdelen moeten nog aangevuld worden, de dossiers (teksten, verslagen, standpunten) per thema moeten nog ontwikkeld worden, er ontbreken nog namen van personen en organisaties in de databank beeldende kunsten, en ook de Engelstalige versie van de site is nog in opbouw. Info: www.ibknet.be

Nog tot 11 februari 2007 loopt in het oude gemeentehuis van de Limburgse stad Genk een tentoonstelling met als titel "Bovenaards & Ondergronds". Deze prestigieuze expositie geeft een antwoord op tal van vragen omtrent de Heilige Barbara, de patroonheilige van onder andere de mijnwerkers, architecten, ingenieurs, beiaardiers en klokkengieters. Aangezien de etymololgisch de naam Barbara "komende uit den vreemde" betekent, wordt ze in sommige contreien ook als schutspatroon van de allochtone bevolking beschouwd. En dat is ook te merken op de tentoonstelling waar het heilige meisje tot leven komt via bidprentjes en foto's allerhande, glasramen, schilderijen, sculpturen en installaties. Volgens de overlevering werd Barbara geboren rond het jaar 300 in de Turkse stad Izmir. Ze zou onnoemelijke gruwelen hebben doorstaan voor haar geloof. De tentoonstelling biedt de bezoeker een combinatie van historisch materiaal, volkskundige erfgoedelementen en beeldende kunsten van vroeger en nu. Info: www.genk.be

Vanaf februari volgend jaar wordt Stefaan De Ruyck de nieuwe directeur van het Gentse toonaangevende kunstencentrum Vooruit. Momenteel is de 40-jarige filosoof kabinetschef Cultuur en Jeugd van Vlaams minister van Cultuur Bert Anciaux. De Ruyck die in 1994 werd uitgeroepen tot "non-profit manager van het jaar", begon zijn carrière in de industrie en werd later zakelijk leider van de Blauwe Maandag Compagnie (hij was een van de strevers naar een fusie tussen BMC en KNS tot Het toneelhuis), en medeoprichter en voorzitter van de Vlaamse Directie voor Podiumkunsten. Tijdens de uitoefening van zijn nieuwe job zou de in Gent wonende manager - voorlopig - blijven zetelen in het strategisch comité van Cultuurinvest.

De jury van de Prix de Rome heeft vier kandidaten geselecteerd voor de eindronde. De shortlist voor deze gegeerde onderscheiding bestaat uit de Claire Harvey (schilderijen en tekeningen), Sung Hwan Kim (videowerk en performances), Maartje Korstanje (sculpturen) en Viviane Sassen (fotografie). Deze kunstenaars krijgen nu drie maanden de tijd om de eindronde te halen; zij kunnen tevens beschikken over een atelier dat wordt ter beschikking gesteld van de Rijksakademie Amsterdam. De eindronde bestaat uit een werkperiode van drie maanden. In die tijd krijgen de kunstenaars de beschikking over een atelier op de Rijksakademie in Amsterdam. Het resultaat zal te zien zijn op een tentoonstelling in De Appel in Amsterdam en Witte de With in Rotterdam, van half mei tot eind juni 2007. Ondertussen volgt dan de eindjurering. De jury van de Prix de Rome bestaat dit jaar uit David Bade, Jean-Marc Bustamante, Germaine Kruip en Chris Dercon. Info: www.prixderome.nl

Van 16 december eerstkomend tot en met 28 januari 2007 loopt in de Galerie Mens & Natuur in Sint-Martens-Latem een tentoonstelling met schilderijen, tekeningen en portretten van Isolda Hermes da Fonseca (Rio de Janeiro 1924–2004). Behorend tot de meer bekende Braziliaanse kunstenaars uit de tweede helft van de 20ste eeuw is Isolda Hermes da Fonseca beïnvloed door de thematiek en de kunst uit de Italiaanse Renaissance (Firenze) en de Prerafaëlieten. Haar werk, met sterk koloriet, ademt zowel gedrevenheid en gestrengheid als een romantische en mystieke sensibiliteit. Ze combineert een sierlijke tekenkunst met een krachtige expressiviteit die vooral in haar portretkunst tot uiting komt. Het gracieuze, het zoeken naar schoonheid is de meest in het oog springende kwaliteit van haar werk. Locatie: Maenhoutstraat 75a – 9830 Sint-Martens-Latem. Info: 0496 / 80.57.99 - E-mail: arnold.eloy@skynet.be

Van 16 december eerstkomend tot en met 4 februari 2007 loopt bij BE-PART, het platform voor actuele kunst in Waregem, de tentoonstelling "Progress", met werk van de winnaars van de Vierjaarlijkse Prijs voor Beeldende Kunst van West-Vlaanderen. De laureaten ex aequo, goed voor € 2500 en een zilveren ereplaket, zijn: Louis De Cordier (°1978) installaties, Nick Ervinck (°1981) installaties en sculpturen, Charlotte Lybeer (°1981), fotografie en Herman Van Ingelgem (°1968) installaties en tekeningen. De premiewinnaars ex aequo zijn: Wendy Morris (°1980) animatiefilm en tekeningen en Anne Vanoutryve (°1970) schilderkunst. Zij ontvangen de bronzen ereplaket en € 1150. Info: www.be-part.be

Van 25 januari tot en met 28 mei loopt bij de fondation-hermitage in de Zwitserse stad Lausanne een tentoonstelling met werk van Belgische modernistische schilders. De titel luidt "La Belgique dévoilée. De l'imressionisme à l'expressionisme". Er worden grote namen tentoongesteld, waaronder James Ensor, Henri Evenpoel, Félicien Rops, Fernand Khnopff,... waarbij zowel Les XX als de Libre esthétique in het zonnetje worden gezet. Naast enkele grote internationale verlenen ook Belgische musea zoals KMSK Antwerpen en Brussel, Mamac Luik en de musea van Elsene, Tournai en Oostende hun medewerking. Info: www.fondation-hermitage.ch

Gisteren bereikte de Stanley Kubrick-tentoonstelling in het Caermersklooster de kaap van 20.000 bezoekers. De 20.000ste bezoeker zakte speciaal uit Nederland af naar Gent om de tentoonstelling te bezoeken. Hij kreeg uit de handen van Jozef Dauwe, gedeputeerde voor Cultuur van de Provincie Oost-Vlaanderen en Jacques Dubrulle, gedelegeerd bestuurder van het Filmfestival Gent, een Kubrick-verrassingspakket in naam van de provincie Oost-Vlaanderen en het Filmfestival Gent. De tentoonstelling loopt nog tot 7 januari 2007. Info: www.filmfestival.be/stanleykubrick

Het integrale werk van Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791) is vanaf nu te raadplegen op het internet. De Internationale Mozart Stichting in Salzburg heeft de partituren van het ganse oeuvre van de beroemde componist openbaar gemaakt. Dat zich de eerste twee uur van het bestaan van de site reeds zo'n 45.000 bezoekers meldden, toont de grote interesse voor dit initiatief. De partituren van meer dan 600 van Mozarts werken kunnen nu dus gratis geraadpleegd worden, goed voor 24.000 pagina's muziek. Info: dme.mozarteum.at

Op 25 januari 2007 houdt de Franse landschapsarchitect Michel Desvigne (°1958) om 20 uur een lezing in het Paleis voor Schone Kunsten, Brussel. Enkele vragen waarop hij ingaat: Kan de landschapsarchitectuur onze stedelijke leefomgeving redden? Hoe speelt een landschapsarchitect in op de huidige klimaatswijzigingen? Welke zijn de verschillende tijdsschalen waarin mode, architectuur en landschap de stad zichtbaar maken? En hoe haken ze op elkaar in? Desvigne biedt een gepriviligeerde blik in de werkwijze, motieven en strategieën van zijn uitgebreide oeuvre. Zowel internationale projecten met Rem Koolhaas, Kengo Kuma, Richard Rogers, Renzo Piano en Norman Foster, als werk met Stéphane Beel en Xaveer De Geyter komen aan bod. Momenteel werkt Desvigne aan zeven projecten in België, waaronder de reconversie van het militair hospitaal in Antwerpen, de heraanleg van de oevers van de Oude leiearm te Kortrijk en de Les Bavières-site in Luik. Onlangs won hij samen met Xaveer De Geyter de wedstrijd voor het Rogierplein in Brussel. Info: www.bozar.be

Koen Kwanten, momenteel directeur van het kunstencentrum Buda in Kortrijk, zal vanaf januari 2007 als artistiek coördinator gaan fungeren van de nieuwe Brusselse werkplaats voor podiumkunsten. Deze werkplaats voor podiumkunsten die enkele weken geleden werd opgericht heeft de bedoeling om jonge dansers in Brussel een kans geven zich verder te ontwikkelen, te profileren en te promoten. Zowel kunstencentrum Kaaitheater als het dansgezelschap Rosas steunen het initiatief. Koen Kwanten was reeds verbonden aan de werkplaats Dans in Kortrijk en het Leuvense dansfestival Klapstuk in Leuven.

In het Gemeentemuseum van Den Haag loopt nog tot en met 7 januari 2007 de tentoonstelling "Toorop in Wenen: Inspiratie voor Klimt". Door samenwerking met het Weense Albertina-Museum kan men nu het werk van Toorop in dialoog met dat van Klimt ontdekken. Ook de aantoonbare invloed van George Minne en Fernand Khnopff op Klimt worden bij deze analyse betrokken. Jan Toorop werd geboren in Poerworedjo op Java in 1858 en is gestorven in Den Haag in 1928. Hij was de belangrijkste Nederlandse kunstschilder van het symbolisme. Zijn werk evolueerde echter tot deze stijl langs zijn debuterend impressionisme, waarin hij het licht in kleur bracht, en zijn daaropvolgend divisionisme. Info: gemeentemuseum.nl

Brusselse modeontwerpers, zoals Annemie Verbeke, Max & Lola, Les Peécieuses, Pendville, Nicolas Woit en J.-P. Knott en enkele kledingmerken organiseren op 15 en 16 december eerstkomend een jaarlijks terugkerende verkoop van hun stocks. Maar niet alleen kleren, accessoires en juwelen zijn er te koop. Ook prototypes van diverse modellen en unieke creaties zullen er over de toonbank gaan. Info: www.modobruxellae.be

Morgen donderdag 14 december vanaf 19 uur 30 stelt Bana Leuven "Kerstmis in Congo - 2e editie" voor. Bana Leuven is een socio-culturele vereniging van Congolese origine. Voor de gelegenheid heeft men voor een rijk cultureel en feestelijk programma opgesteld. Er zijn de kunstwerken van de internationaal gerenommeerde Afrikaanse schilderes, Rhode Bath-Schéba MaKoumbou (cfr. illustratie). En na de tentoonstelling is er nog een modeshow, verrassingsconcerten, een dansvoorstelling en als afsluiter een Afrikaans feest! Locatie: Alma 2, Van Evenstraat 2C, Leuven. Info: bana.leuven@gmail.com of 0487 587154

Koningin Paola is op bezoek geweest in de Senaat en heeft er de kunstcollectie bewonderd die binnenkort ook aan het publiek zal worden getoond. Een tijdje geleden werd de commissie Kunst in de Senaat opgericht, waarvan de leden advies dienen te verlenen omtrent het beheer van het patrimonium en waar met name zo'n 3.000 kunstwerken deel van uitmaken. Aan drie professionele kunstkenners, Jan Hoet, Frederik Leen en Laurent Busine, werd gevraagd de commissie te helpen bij het beheer en de conservering van de collectie. Vanaf 20 januari 2007 zal het grote publiek gratis rondgeleid kunnen worden doorheen de verzameling werken in het Paleis der Natie. Ter gelegenheid van de rondleidingen publiceren de Senaat en de uitgeverijen Lannoo en Racine een kunstboek waarin de honderd meest indrukwekkende kunstwerken werden opgenomen.

In het Museum voor Torhouts Aardewerk loopt nog tot 6 januari 2007 een tentoonstelling met als titel "Het Kerstverhaal op tegels" en dit in samenwerking met het Nederlandse Tegelmuseum in Otterlo-Veluwe. Deze expositie geeft een overzicht van het kerstverhaal en is samengesteld uit de collectie van Evert van Gelder, bekend om zijn grote verzameling van Bijbeltegels. Het kerstverhaal is te volgen aan de hand van 16 verschillende momenten, vanaf de aankondiging van de geboorte van Johannes de Doper tot de terugkeer uit Egypte. De meeste tegels zijn gemaakt in de periode 1750-1850. Tevens wordt in de tentoonstelling duidelijk gemaakt dat de tegelschilders teruggrepen op voorbeelden van bestaande prentenseries, van Pieter Schut uit 1659 en van Jan Luiken uit 1712, die als illustraties in de Bijbel werden gebruikt. Info: www.cevi.be/torhout

Tot en met 4 maart 2007 loopt in het Roger Raveelmuseum in Machelen-Zulte de tentoonstelling "De toets". De expositie, die op een gevarieerde manier nieuwe inzichten en uiteenlopende schilderstechnieken tracht te belichten, vindt plaats in het kader van het Geirlandt-symposium "Touch me Don’t touch me. De toets als interface in de hedendaagse Kunst" van de Universiteit van Gent (vakgroep kunst-, muziek- en theaterwetenschappen). Er is onder meer werk te zien van Roger Raveel zelf, Vincent Geyskens, Gerhard Richter en André Prues. Info: www.rogerraveelmuseum.be

De 3,3 miljoen euro die de verkoop van een onbekend schilderij - een bloemstilleven - van de al even onbekende Russische kunstenaar Ilya Mashkov verleden jaar opbracht is door het Gemeentemuseum van Den Haag goed besteed. Werk van onder anderen kunstenaars als Andy Warhol, Marlene Dumas, Gustav Klimt, Frank Stella, Markus Lüpertz, Jörg Immendorff, Sebastian Gögel (cfr. illustratie - Kessel, 2006), Anton Henning, Folkert de Jong, Erik van Lieshout en Tjebbe Beekman kwamen in de plaats. Onder de titel ‘i.p.v. Mashkov’ toont het Gemeentemuseum vanaf nu tot en met 25 maart 2007 al deze nieuwe aanwinsten. Info: www.gemeentemuseum.nl

Tot 7 januari is in het Larense Singer Museum een tekening te zien van de Duitse kunstenaar Max Liebermann (Berlijn, 1847-1935), een werk dat men al jaren verloren waande en dat alleen bekend was van een oude foto en enkele brieven. Het betreft een portret van de Belgische kunstenaar Constantin Meunier (1831-1905). Liebermann (cfr. ill.: zelfportret - detail) maakte het in 1897 in Berlijn. De tekening maakte deel uit van de collectie van een museum dat Singer ooit oprichtte in het Amerikaanse stadje Hagerstown. De Singer concertzaal en het Singer Museum zijn een museum en theater, naast elkaar gevestigd in Laren (Noord-Holland). Ze zijn de erfenis van de Amerikaanse kunstverzamelaar William Singer (1868-1943).

Gerlach Cerfontaine zal volgend jaar fungeren als de de nieuwe voorzitter van de jury van de alombekende AKO Literatuurprijs. Dat heeft het bestuur van de Stichting Jaarlijkse Literatuurprijs voor fictie en non-fictie bekendgemaakt. De literaire onderscheiding zal volgend jaar worden uitgereikt op 31 oktober. De voormalige huisarts, assistent-chirurg en psychotherapeut was eerst directeur van het Wilhelmina Kinderziekenhuis, voor hij in 1998 in dezelfde functie overstapte naar de luchthaven Schiphol. Gerlach J. Cerfontaine (°1946,Houthem-Sint Gerlach) is tevens hoogleraar Corporate Governance.

Voor het eerst sinds een halve eeuw jaar kan het graf van de apostel Paulus terug bekeken worden in de basiliek die aan hem in Rome werd gewijd. Archeologen hebben de sarcofaag, die als laatste rustplaats van Paulus wordt beschouwd, onder het hoofdaltaar van het gebedshuis gelocaliseerd. Boven de marmeren sarcofaag is het opschrift "Paulo Apostolo Mart" te lezen. Volgens de overlevering werd Paulus in 67 in Rome onthoofd. Hij werd aan de Via Ostiense begraven. Boven zijn graf liet keizer Constantijn in de vierde eeuw een kerk bouwen. RK-leiders staan in dubio of ze de lijkkist zullen openen zodat archeologen de inhoud zouden kunnen onderzoeken.