Tot en met 7 oktober loopt op de tweede verdieping van het prentenkabinet in het Van Gogh Museum in Amsterdam een tentoonstelling over de tekenkunst van Vincent van Gogh onder de titel "Van Goghs tekeningen: nieuwe inzichten". Deze grote Nederlandse meester zou ooit gezegd hebben: "Figuurstudies maken om te oefenen en om te leren, dat is voor mij eigenlijk de kortste weg om iets te maken wat de moeite waard is". De kleine en bijzondere expositie toont de tekeningen van Van Gogh waarvan ondertussen het vierde en laatste deel van de bestandscatalogus het levenslicht moet zien. Het is geschreven door Marije Vellekoop en Roelie Zwikker en beslaat de periode tussen 1888 en zijn dood in 1890.

In de Kunsthalle Helsinki in de Finse hoofdstad loopt nog tot en met 16 september eerstkomend een retrospectieve tentoonstelling met werk van de Zweedse kunstenares Karin Mamma Andersson. Ze werd geboren in 1962 in Luleå en studeerde aan de Kungl. Konsthögskolan (KKH), de kunsthogeschool in Stockholm. Haar werk was te zien op solo-exposities in divers steden in Zweden, maar ook in Londen en New York worden haar creaties geëxposeerd. Haar internationale doorbraak kwam er in 2003 op de Biënnale van Venetie in 2003 en kreeg de prestigieuze Carnegie Art Award in 2006. Info: www.taidehalli.fi

De 33-jarige Vlaamse kunstenaar Dirk Eelen is al enkele jaren een van de "huisschilders" van het dagelijkse 1-programma "Man bijt hond". Zonder zich expliciet een portrettist te noemen, schilderde Eelen voor de rubriek Canvas door de jaren heen in totaal een kleine 50 BV's. Nu heeft tot en met 19 okotber eerstkomend een solotentoonstelling plaats in de Antwerpse Galerie Lynda Beck onder de titel "Dalles-Alles". Eelen, van opleiding archeoloog, volgde grafiek en beeldverhaal aan Sint-Lucas in Brussel. Dirk Eelen is tevens de broer van Jan, de regisseur van "Het eiland" en "In de Gloria". Locatie: Volkstraat 61 in 2000 Antwerpen. Info: www.galerielyndabeck.be

Het Smak, het Stedelijk Museum voor Actuele Kunst, in Gent heeft zijn deelname aan "British vision", een initiatief van het Museum voor Schone Kunsten, opgeschort. Het MSK-initiatief gaat op 8 oktober van start. Er zouden uit de periode 1750-1950 een driehonderdtal schilderijen en tekeningen getoond worden, waaronder topwerken van ondermeer Turner, Gainsborough en Constable. Het Smak geeft als reden van zijn afhaken op dat men momenteel alles op alles zet voor de retrospectieve tentoonstelling van Paul McCarthy en daarom de expositie "Beyond the picturesque", in het kader van British vision uitstelt tot april 2009.

Bij galerie BFAS Blondeau in de Zwitserse stad Genève loopt vanaf mogen tot en met 20 oktober eerstkomend een tentoonstelling met werk van Louise Lawler met als titel "The Tremaine Pictures". Louise Lawler (° 1947, Bronxville, New York) is een Amerikaanse kunstenares en fotografe die ook via haar conceptuele kunst en installaties bekend raakte. Sommige van haar creaties, zoals het "Book of Matches", zijn efemeer en geven het voortschrijden van de tijd weer. Andere zijn dan weer politiek geladen, zoals "Helms Amendment" (1963). Info: www.bfasblondeau.com

Van 14 tot en met 16 september eerstkomend heeft het Brussels Designers Week-End plaats. Designers Week-End 2007 omvat een circuit door de Brusselse wijken en deelgemeenten (info: www.dwe.be). Ter gelegenheid van dit evenement worden in de Design Vlaanderen Galerie 4 bedrijven gepresenteerd alsook de recente producten, die Vlaamse designers voor hen ontworpen hebben. Het gaat om Alinea met Leo Aerts, Prandina met Luc Ramael, Verjans met Martine Gyselbrecht en Francine Van der Biest en BOSS paints met Maarten Van Severen en Chris Mestdagh. De tentoonstelling is vrij toegankelijk van 14 tot en met 23 september op het nummer 9 van de Kanselarijstraat 19, 1000 Brussel (vlakbij de Sint-Michiels kathedraal). Info: www.designvlaanderen.be

Naar aanleiding van de Research Training Sessions heeft het departement architectuur Sint-Lucas een aantal belangrijke gastsprekers uitgenodigd die hun specifieke visie op en ervaring met nieuwe vormen van onderzoek in de ontwerpdisciplines komen toelichten. Op donderdag 13 september is dat Prof. Leon van Schaik, RMIT University, Melbourne, Australië, een van 's werelds vooraanstaande pioniers van design research en een dag later is zijn landgenoot Prof. Richard Blythe, hoofd van de School of Architecture and Design van de RMIT University in Melbourne aan de beurt. Wie info wil, kan terecht op www.architectuur.sintlucas.wenk.be/index.php?id=2342

"Zoals de man die de boot zag, in de lucht", de bijdrage van de Gentse kunstenaar Jean Bilquin (°1939) aan de openluchttriënnale Beaufort 2006, is recent overgedragen aan het Agentschap voor Maritieme Dienstverlening en Kust (MDK), op wiens grond het kunstwerk reeds stond. Zo kon de afbraak verhinderd worden en komt het aantal Beaufort-werken dat een definitieve plaats verworven hebben aan de Vlaamse kust op acht. Voor 2009 kan Beaufort, naast het MDK, reeds rekenen op verschillende susidiepartners, waaronder de Provincie West-Vlaanderen, de Vlaamse Gemeenschap en het Ministerie van Cultuur en de tien kustgemeenten. De creatie is rudimentair vormgegeven in beton. Op 10 meter hoge schragen bevindt zich een kano met menselijke figuren. Bilquin verwijst met zijn creatie subtiel naar de vormschoonheid van de klassieke oudheid. Met de harmonie in zijn werk verwijst hij ook naar de Vlaamse expressionisten.

Het Agentschap Kunsten en Erfgoed van de Vlaamse overheid heeft slechte punten gegeven aan het Gentse Museum voor Industrie en Textiel. Vooral de depots moesten het ontgelden; er is sprake van problematisch collectiebeheer met slechte klimatologische conservering en een planmatige inventarisatie zou ontbreken. Dat zijn slechts enkele punten die in het rapport worden aangevoerd. Maar ook de scenografie krijgt een onvoldoende, terwijl tevens het ondoorzichtig financieel beleid wordt gehekeld. Redenen genoeg voor de Gentse schepen van cultuur De Caluwé om over na te denken. Info: www.miat.be

In het MU in het Nederlandse Eindhoven loopt ot en met 30 september eerstkomend een tentoonstellling die voortspruit uit een on-lineproject van twee Amerikaanse kunstenaressen, Miranda July en Harell Fletcher. Onder de titel "Learning to love you more", LTLYM, werd het resultaat samengebracht van 65 diverse opdrachten die werden gegeven en uitgevoerd, op een web site terecht kwamen en nu een overzicht bieden van hoe de wereld er in al zijn facetten uitziet. De respons was enorm; er reageerden meer dan 5000 mensen verspreid over de ganse wereld. De uiteindelijke selectie die in het MU te zien is, werd gemaakt door een klas aankomende curatoren uit San Fransisco. Info: www.mu.nl

De bekende Gentse luthier Luc Deneys exposeert in 't Zuiden van Europa, een weekendcafé op het nummer 30 van de Vrijdagsmarkt, zijn "Impressies uit Amerika". De 54-jarige vioolbouwer en zaakvoerder van de oudste Belgische muziekwinkel is van opleiding tekenleraar. Als kunstenaar werkte hij ooit samen met Bueys in Hamburg en met Christo in Parijs. Alhoewel hij ook sinds vorig jaar vioolbouw doceert aan het conservatorium in Gent, blijft hij toch actief als plastisch kunstenaar. Een maand geleden doorkruiste hij enkele Amerikaanse staten en maakte er een aantal pasteltekeningen. Het resultaat van deze artistieke arbeid is nu te zien in Gent.

Tot en met 4 november loopt in de Appel in Amsterdam een solotentoonstelling van de Belgische kunstenaar Michaël Borremans (°1963, Geraardsbergen) met als titel "Veldwerk". Borremans, van opleiding fotograaf en grafisch ontwerper, noemde zichzelf ooit "een donkere romanticus". Zijn tableaux vivants verraden een zekere invloed van zijn St.-Lucasperiode: traag evoluerend in een morose, surrealistisch kader. De voorstelling in de Appel is niet alleen Borremans' "eerste solo-optreden" in Nederland, maar tevens de internationale première van zijn filmisch werk. Wie meer wil weten, klikt op Agenda op de portal site van TheArtServer.

De Oostenrijks-Amerikaanse jazzpianist Joe Zawinul, samen met Wayne Shorter oprichter van Weather Report, is op 75-jarige leeftijd overleden in de Oostenrijkse hoofdstad Wenen. Zawinul wordt werelwijd beschouwd als een van de belangrijkste jazzpianisten van na WO II. Met vakgenoten Chris Corea en Herbie Hancock pionierden zij in het gebruik van elektrische piano's en synthesizers en beïnvloedden zij de jazz rock. Tot aan zijn dood was hij de leider van de band Zawinul Syndicate. Josef Erich (Joe) Zawinul (°1932, Wenen) was een Oostenrijks-Amerikaans jazz-toetsenist en componist. Hij leerde zichzelf op zesjarige leeftijd accordeon spelen, en studeerde later cello en piano aan het conservatorium van Wenen. Hij kreeg in 1959 een beurs voor het Berklee College of Music en emigreerde naar de Verenigde Staten. Aan het eind van de jaren zestig voegde Zawinul zich bij Miles Davis' band en hielp hij met het ontwikkkelen van de fusion. Zawinul's grootste commerciële succes was zijn compositie "Birdland", een stuk van zes minuten dat op het Weather Report-album Heavy Weather 1977 verscheen. Het is een van de meest herkenbare jazznummers uit de jaren zeventig en het is gecoverd door diverse artisten, onder wie The Manhattan Transfer en Quincy Jones, die er een Grammy Award voor kregen, en Maynard Ferguson. Hij kreeg een eredoctoraat van de Berklee School of Music, een onderscheiding van de stad Wenen, en een Bird van het North Sea Jazz Festival (2002).

In de Nederlandse gemeente Laren (provincie Gelderland) is een hommage gebracht aan de bekende schilder. Dat gebeurde aan de "Mauvepomp", een waterpomp die honderd jaar geleden door een aantal kunstschilders werd geoffreerd aan de gemeente teneinde de jeugd op proper drinkwater te trakteren. Het monument werd in 1907 onthuld ter ere van de "schapenschilder", die de laatste jaren van zijn leven in Laren woonde. Anton Rudolf Mauve (1838 – 1888), een Nederlands kunstschilder en graficus én neef van Vincent van Gogh, was het productiefst in de tijd dat hij in Laren woonde en er heidevelden, schapen en dorpelingen schilderde. Door zijn werk kreeg de streek de bijnaam 'Het land van Mauve'.

Nog tot en met 28 oktober loopt in het Mundaneum in de Henegouwse stad Bergen een tentoonstelling omtrent hoe filosofen, kunstenaars en schrijvers een "perfecte stad" zien. De bezoeker kan er steden ontdekken die in de loop der jaren werden gemaakt en om een indrukwekkende utopische reis te maken. De vraag wordt gesteld welke nieuwe maatschappij we nog zouden kunnen creëren. Het antwoord volgt aan de hand van werken van hedendaagse architecten, zoals Luc Schuiten met zijn origineel concept "Archiborescence". In het kader van de expositie worden ook conferenties en debatten georganiseerd en hebben pedagogische activiteiten plaats in samenwerking met beeldend kunstenaar Didier Maghe. Het Mundaneum is een museum dat gesticht is in 1910 door Paul Otlet (1868–1944) en Henri La Fontaine (1854–1943). Het Mundaneum, ook wel het internet van papier genoemd, is een verzameling van zo'n zes kilometer persoonlijke notities van de beide stichters rijk en bevat omvat tevens vaste collecties zoals het Internationaal Museum van de Pers. Info: www.mundaneum.be

Op 13 september eerstkomend organiseren Argos en Cinema Arenberg, in samenwerking met La Cambre, de hogeschool voor visuele kunsten in Brussel, onder de noemer Ecran d'Art voorstellingen van werk van de in Groot-Brittannië geboren Amerikaanse kunstenares Sarah Morris (°1967), met als titel "Urban Portraits". Zowel in haar films als in haar schilderijen houdt deze voormalige semiologiestudente (°1967) zich bezig met reflecties van metropolen als New York, Los Angeles en Las Vegas. Het programma dat in de Arenberg vertoond wordt, is te vinden op www.argosarts.org

In Gent blijkt door de kerkfabriek van de Sint-Baafskathedraal met afschuw gereageerd te zijn op een reclamecampagne die in de kwaliteitskrant De Standaard afgedrukt stond. Daarop staat het middendeel van de beroemde triptiek, geschilderd door de gebroeders van Eyck, afgebeeld met in het centrum in plaats van Het Lam Gods een kleine modificatie, namelijk Het Lama Gods. Deze headline, aangevuld met de baseline "Word kunstkenner" is bedoeld als teaser voor een reeks kunstboeken die te koop wordt aangeboden. De Standaard, in de persoon van hoofdredacteur Bart Sturtewagen, merkt op dat het hier om "satire" gaat en niet om het moedwillig spotten met een religieus symbool.

De Brugse cartoonist Ludo Goderis is tot laureaat uitgeroepen van de Europese cartoonwedstrijd ""Desigualdades, Discriminações e Preconceitos". (Ongelijkheden, discriminatie en vooroordelen) in de Portugese stad Porto. Dit prestigieuze concours stond in het teken van stereotypen, vooroordelen en andere vormen van discriminatie. Er werden zo'n 500 cartoons ingediend. Goderis werkte jarenlang als politiek cartoonist voor de Standaard, maar kreeg ook opdrachten van o.a. de VRT, Columbia Pictures,... Hij won tientallen nationale en internationale prijzen, waaronder een van de grootste krant ter wereld, de Japanse Yumiuri Shimbun. Volgende maand wordt hij gevierd in Lissabon waar hij zijn prijs ter waarde van 5.000 zal overhandigd krijgen.

In de Russische stad Sint-Petersburg, het vroegere Leningrad, betoogden tijdens het voorbije weekend enkele duizenden mensen tegen de bouw van een 400 meter hoge, hypermoderne wolkenkrabber. De toren, ontworpen door het Britse architectenbureau RMJM, in opdracht van de Russische energiereus Gazprom, is onderdeel van een bouwproject aan de monding van de Neva in de onmiddellijke omgeving van het historische stadscentrum. De gigantische wolkenkrabber zou het stadsbeeld overheersen en zo afbreuk doen aan het zorgvuldig gekoesterde homogene karakter van de stad, wiens "altstadt" wegens zijn barokke-classicistische stijl op de werelderfgoedlijst van de Unesco werd geplaatst.

Van 15 tot en met 23 september heeft in het Parijse Grand Palais voor de derde maal het "Salon du Collectionneur" plaats. Deze beurs is in eerste instantie een ontmoetingsplaats voor liefhebbers van kunst en antiek. Dit initiatief van het Syndicat National des Antiquaires kreeg de vorige keren, in 2003 en 2005, een uitstekend rapport van zowel de verzamelaars, het publiek, de pers én de exposanten. Deze keer hebben zich 124 Franse en international galeries uit 12 verschillende landen ingeschreven, waaronder 47 nieuwe deelnemers. Elke dag om 15 uur 30 heeft een conferentie plaats waaraan vooraanstaande kunsthistorici en andere experten hun medewerking verlenen. Info en programma via www.sdcfrance.eu

Van 20 september tot en met 17 december eerstkomend zal het meesterwerk The leaping horse van de beroemde Engelse landschapsschilder John Constable in het Amsterdamse Rijksmuseum worden geëxposeerd. Het 1,5 op 2 meter grote schilderij, dat dateert uit 1825, behoort tot de topstukken van de Royal Academy in Londen. The leaping horse is het eerste in een serie buitenlandse kunstwerken waarmee het Rijks de invloed van de 17de eeuwse Hollandse meesters op de schilderkunst willen aantonen. John Constable (East Bergholt, 1776 – Londen-Hampstead, 1837) was een Engels landschapsschilder en aquarellist. Constable was vooral geïnteresseerd in lichteffecten en wolkenluchten. Ook schilderde hij enkele prachtige kustgezichten. Enkele van de aan hem toegeschreven werken worden tegenwoordig toegeschreven aan zijn zoons. Belangrijke collecties van Constables werk bevinden zich in de National Gallery, de Tate Gallery en het Victoria and Albert Museum in Londen. Info: www.rijksmuseum.nl

Van zaterdag 15 september tot en met zondag 11 november eerstkomend loopt in Art & Gallery De Markgraaf, Kastanjedreef 59 in Kalmthout een tentoonstelling met als titel "De Kalmthoutse of grijze school en haar tijdgenoten". Er worden een 120-tal werken getoond van leden van de School, samen met tijdgenoten die slechts enige tijd ter plaatse verbleven. Het typisch karakter van de Antwerpse Kempen en met name van Kalmthout en omgeving met de uitgestrekte heidevlakten, vennen, moerassen, dennenbossen en duinen, vormde rond 1860 de uitgelezen inspriatiebron voor schilders en andere kunstenaars. Alle ingrediënten voor eenvoudige en sobere, maar krachtige schilderkunst waren hier aanwezig. De voorliefde voor grijze en zilverachtige tinten en getemperd licht stond bij de groep centraal, vandaar het epitheton "Grijze School". Info: toerisme@kalmthout.be of 03 666 61 01. Lees meer

De 53-jarige Taiwanese regisseur Ang Lee heeft op het filmfestival van Venetië de Gouden Leeuw in de wacht gesleept voor zijn film "Lust, caution". Lee droeg zijn prijs op aan de in juli overleden Zweedse cineast Ingmar Bergman. "Lust, caution" is een spionagethriller. Het verhaal, dat zich afspeelt in de jaren 40 in de Chinese stad Sjanghai, gaat over een vrouwelijke verzetsspion die verliefd wordt op haar target, een hooggeplaatste collaborateur. Ang Lee Ride, reeds bekend van With the Devil (1999) en Crouching Tiger, Hidden Dragon (2000), kreeg in 2006 een Oscar (Beste regie) voor Brokeback Mountain.

Gisteravond werd in Amstertdam het TF, het theaterfestival van Nederland en Vlaanderen, afgesloten met het Gala van het Nederlands Theater. De tweede editie van het festival trok 13.500 betalende bezoekers, ruim 2.000 bezoekers meer dan in 2006. “Ook inhoudelijk was dit een zeer geslaagd festival,” zegt directeur Jeffrey Meulman. Het succes van deze tweede editie van TF bevestigt dat het fundament solide genoeg is voor verdere ontwikkeling. De jury, die behoorlijk onder de indruk was van zijn prestatie, bedacht de acteur Dirk Roofthooft met de Louis d’Or prijs voor zijn rol van Kurt Köpler in ‘Mefisto for ever’ van Het Toneelhuis. Naast Roothooft waren eveneens Michael Pas, Helmert Woudenberg, Sabri Saad El Hamus en Mark Rietman genomineerd voor de prijs. TF-2, het kersverse Amsterdam Fringe Festival, dat gekenmerkt wordt door een open inschrijving, mocht dit jaar rekenen op een verdubbeling van zalen en gezelschappen.

Gisteren kende de 19e editie van Open Monumentendag opnieuw een groot succes. Voor het eerst sinds enkele jaren werd de kaap van 500.000 bezoekers overschreden. Open Monumentendag blijft daarmee het meest succesrijke, eendaagse cultuurevenement in Vlaanderen. Dit jaar was het gekozen thema 'Wonen'. Sommige invalshoeken kwamen voor het eerst aan bod; zo werd niet alleen aandacht besteed aan sociale woonwijken en arbeiderswoningen, maar ook aan mobiel wonen in bijvoorbeeld woonwagens, woonboten en caravans, én werden landhuizen en kastelen opgengesteld.