Dezer dagen zijn in de Leuvense Sint-Pieterskerk enkele installaties te zien van Hans Op de Beeck (38), waarbij oude en nieuwe kunst zich verhouden van regligieuse tegen artistieke ervaring. Het gaat om drie installaties, een witte en twee zwarte, onder de titel Extensions. Hans Op de Beeck (°1969, Turnhout) studeerde beeldende kunsten aan de Hogeschool van Sint-Lukas in Brussel, het Nationaal Hoger Instituut voor Schone Kunsten en was twee jaar verbonden aan de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten in Amsterdam. In 2001 kreeg hij de Prijs Jonge Belgische Schilderkunst en in 2003 nam hij deel aan het PS1 project in New York. Het GEM zorgde in 2004 voor zijn eerste museale solotexpo in Nederland. Info: www.leuven.be

Het huis in Corsier-sur-Vevey, aan het meer van Genève, waar Charlie Chaplin de laatste 25 jaar van zijn leven doorbracht, wordt een museum. In het pand zal een permanente tentoonstelling plaatsvinden over de beroemde vaudeville-acteur en regisseur; er wordt ook een filmzaal en een winkel ingericht en er komt ook een restaurant. Luxemburgse investeerders betaalden 21 miljoen euro voor de woning waarmee ze toeristen willen lokken. Chaplin werd geborenin Walworth, Londen, in 1889. Hij stierf op eerste kerstdag in 1977. Hij was in de tijd van het ontstaan van de bioscoopfilm in de Verenigde Staten de beroemdste filmster ter wereld werd. Zijn bekendste rol was die van de zwerver (The Tramp), een eenvoudig mannetje van nederige komaf met een klein snorretje en een aanzienlijke persoonlijke waardigheid, gekleed in een strak zittende jas, een bamboe wandelstokje en een bolhoedje. Uitgeverij Just Publishers bracht zopas een boekje uit over Chaplins vroege jaren mét 3 DVD's. Info: www.justpublishers.nl

De commissie voor teruggave van oorlogskunst heet officieel de 'Adviescommissie Restitutieverzoeken Cultuurgoederen en Tweede Wereldoorlog' maar wordt kortweg de Restitutiecommissie genoemd. Gisteren werd officieel bekendgemaakt dat deze commissie haar werkzaamheden nog zeker drie jaar zal voortzetten. Dat zal gebeuren onder voorzitterschap van oud vice-president van de Hoge Raad mr. R. Herrmann. Hij volgt mr. B.J. Asscher op die als adviseur aan de commissie verbonden zal blijven. Sinds 2002 werden 91 verzoeken voorgelegd die betrekking hebben op teruggave aan families van in de oorlog op een of andere manier verdwenen kunst. In vijftig dossiers is advies uitgebracht aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW); nog 41 zijn in behandeling.

Op 19 april 2008 zal in Brussel het eerste Erfgoedfeest worden georganiseerd. Het ligt in de bedoeling het culturele patrimonium van de Belgische hoofdstad in de kijker te plaatsen. Emir Kir, staatssecretaris voor Monumenten en Landschappen, zegt dat de Brusselse regering hiervoor 165.000 euro wil uittrekken. Het Erfgoedfeest - dat gratis toegankelijk zal zijn - zal plaatsvinden in de gebouwen van Tour&Taxis. De feestelijkheden vangen aan om 10 uur en worden afgesloten met een kleurrijk avondfeest.

Op een veiling bij het Parijse veilinghuis Drouot had een Europees verzamelaar een recordbedrag veil voor een schilderij van Joan Miró (1893-1983). Het gaat om "Blue star", een sleutelwerk van de Spaanse kunstenaar dat op 11,6 miljoen euro werd afgehamerd. Het doek bracht bijna het dubbele op van het bedrag dat in eerste instantie werd geschat. "Blue star" kwam samen met enkele schilderijen van onder anderen Picasso, Léger en Laurens uit de collectie van André Lefèvre (1882-1963) bekend bankier en tevens groot mecenas.

Alhoewel er eerder sprake van was dat de tentoonstelling "From Russia: French and Russian master paintings 1870-1925" in de Londense Royal Academy of Arts niet zou doorgaan omdat Rusland vreesde dat sommige kunstwerken daar zouden moeten blijven, is nu toch vernomen dat alles eind januari van volgend jaar in orde zou komen. De Russische overheid kreeg van de Britse minister van Cultuur James Purnell de verzekering dat er tegen die periode een nieuwe wet van kracht zou zijn. Het gaat om zo'n 120 meesterwerken (o.a. van Matisse - cfr. ill., Tatlin en Kandinsky) die zouden worden overgebracht. De regeringen van zowel het Verenigd Koninkrijk als Rusland ontkennen dat het incident iets te maken had met de moord op Litvinenko. En dus eens te meer heeft de diplomatie gezegevierd. De tentoonstelling loopt nu nog tot en met 6 januari eerstkomend in het Museum Kunst Palast in de Duitse stad Düsseldorf. Info: www.museum-kunst-palast.de

De lezers van De Morgen hebben "Formatiemoeheid" uitgeroepen tot woord van 2007. Met zo'n 1.090 stemmen op de 4.000 deelnemers die hun keuze deden op de site demorgen.be, was dit een indrukwekkende score voor een begrip dat de afgelopen maanden de onderhandelingen voor een nieuwe regering bij heel wat mensen illustreerde. Zoals we gisteren reeds meedeelden werd de verkiezing ‘Woord van het jaar 2007’, georganiseerd door Dagblad De Pers, het Genootschap Onze Taal en Van Dale Lexicografie, gewonnen door "Bokitobestendig".

Op 18 maart start in de Oostende Provinciaal Museum voor Moderne Kunst een tentoonstelling met werk van de Belgische avant-gardistische kunstenaar Georges Vantongerloo. Het is meteen de eerste expositie die wordt gerealiseerd onder de leiding van PMMK-directeur Philip Van den Bossche. De in Antwerpen geboren Georges Vantongerloo (1886-1965) bracht het grootste gedeelte van zijn leven door in Parijs. Hij maakte niet alleen naam als schilder en tekenaar maar was ook architect, beeldhouwer en theoreticus.

Uit het Braziliaanse MASP (Museu de Arte de São Paulo), het grootste kunstmuseum van Latijns-Amerika, zijn twee waardevolle schilderijen ontvreemd, een van Picasso en een van Portinari. Het gaat om het doek Retrato de Suzanne Bloch (portret van Suzanne Bloch - cfr. illustratie) van de Spaanse kubist Pablo Picasso en O Lavrador de café (de koffiewerker) van de Braziliaanse schilder Cándido Portinari. De waarde van de twee kunstwerken wordt geschat op zo'n 65 miljoen euro.

Afgelopen weekend is de Amerikaanse kunstenaar John Baldessari gekozen tot B.A.C.A. laureaat 2008. De B.A.C.A. is een kunstprijs die uitgereikt wordt door het Maastrichtse Bonnefantenmuseum. Volgens de jury, bestaande uit Bice Curiger (USA), Robert Storr (CH) en Alexander van Grevenstein (initiatiefnemer en directeur van het Bonnefantenmuseum), vormt Baldessari een belangrijke brug tussen de beeldcultuur van de ‘Pop Art’ en ‘Nouveau Realisme’ en de lichting kunstenaars/fotografen die tot een jongere generatie behoort. B.A.C.A. International 2008 is bedoeld voor een ‘artist’s-Artist’: een kunstenaar die naam heeft gemaakt in de wereld van de beeldende kunst maar niet noodzakelijkerwijze bekend is bij een groter publiek. De laureaat moet ook het middelpunt zijn en stuwende kracht van nieuwe ontwikkelingen. In dit kader past de inriching van een MasterClass, die aansluitend aan de prijsuitreiking begin oktober 2008 in Maastricht zal plaatsvinden.

Het Rijksmuseum in Amsterdam heeft een schilderij van de Italiaanse kunstenaar Francesco Trevisani (1656-1746) aangekocht. 'Het martelaarschap van de zeven broers, de zonen van de heilige Felicitas' uit 1709 toont het verhaal van de vroeg-christelijke martelares Felicitas en haar zeven zonen. Volgens de overlevering weigerde de vrouw haar geloof af te zweren en werd ze rond 165 na Christus daarom door de Romeinen gedood, nadat eerst haar kideren werden vermoord voor haar ogen.

Het Initiatief Audiovisuele Kunst (IAK) en het Initiatief Beeldende Kunst (IBK) zijn gefuseerd in het Instituut voor Beeldende, Audiovisuele en Mediakunst (BAM). Bedoeling van deze samensmelting is de drie sectoren die onder BAM vallen nieuwe impulsen te geven en tegelijkertijd meer mogelijkheden te bieden. Directeur van het nieuwe instituut is Dirk De Wit, ex-artistiek directeur film en video van het STUC, stichter van de vzw Constant, een vereniging voor Kunsten en Media, realisator van installaties en internetprojecten. Hij is lid van de adviescommissie aankopen nieuwe media bij het Centre Pompidou in Parijs en levert bijdragen aan het Kunsten-Festival-des Arts.

Eind vorige week werd in het Gentse Gravensteen de Gentse cultuurprijs uitgereikt aan EVR-architecten. Door hun expertise en jarenlang opgebouwde kennis rond duurzaam bouwen bekleedt dit architectenbureau een unieke plek in Vlaanderen. Dit ontwerpteam bestaande uit drie partners Luc Eeckhout, Jan Van den Broeke en Luc Reuse en hun medewerkers werd voorgedragen voor de cultuurprijs door een jury samengesteld door bOb Van Reeth, Ann Malliet, Kristiaan Kieckens, Firmin Mees, Philip Van Wesenbeeck en Mil De Kooning onder voorzitterschap van Jo Lefebure van de dienst Architectuur Gent. Belanrijke projecten van EVR-architecten zijn ondermeer het Oxfam gebouw in Gent en het serregebouw van Floreac nv in Lochristi dat onder meer genomineerd werd voor de Awards van de Belgische Architectuur 2007 en de "Belgian Building Award" 2007 ontving in de categorie niet-residentieel gebouw. Info: www.evr-architecten.be

Op de cover van het in Noorwegen uitgegeven internationaal tangomagazine "Tangofilen" prijkt een werk van Martine Vyvey. De rode draad doorheen het oeuvre van deze Belgische kunstenares (°1958, Oostende) is het levend en met name het vrouwelijk model. De zachte glooiingen en navenante rondingen tekent ze in vloeiende lijnen. De dynamiek van het dansen, van vrouwen (en mannen) in beweging zijn als het ware pulsaties van de ziel. Martine Vyvey stelt geregeld tentoon en won ook diverse onderscheidingen; een ervan was de Zilveren medaille tekenkunst op de wedstijdtentoonstelling van de Europese Kunstverdienste in De Panne in juli 2006. Info: www.martinevyvey.be

De vijf genomineerden van de tweede editie van de Herman de Coninckprijs zijn bekendgemaakt. De longlist bestond uit 35 inzendingen. De auteurs die meedingen naar de in poëzieland gegeerde onderscheiding ter waarde van 6.000 euro zijn: Guido De Bruyn met "Het huis augustus", Roger M.J. de Neef met "Omdat", Mark Insingel met "Iets", Miriam Van Hee met "Buitenland" en Mark van Tongele met "Met de plezierboot mee". dingen mee naar de prijs, een cheque van 6.000 euro. Er is ook nog een prijs voor het opmerkelijkste poëziedebuut; de winnaar hiervan wordt 1.000 euro rijker. Op 29 januari van volgend jaar worden de prijzen bekendgemaakt. De prijzen worden op dinsdag 29 januari 2008 bekendgemaakt.

Vanmorgen is de Vlaamse kunstschilder Luc Tuymans benoemd tot Commandeur in de Kroonorde. Dat nieuws was al te lezen in het Belgisch Staatsblad van 27 april 2007, maar vandaag werd het ereteken officeel verleend. Ook zangeres Axelle Red en pianist François Glorieux kregen hetzelfde burgerlijk ereteken. Luc Tuymans exposeert momenteel in de Hongaarse hoofdstad Boedapest. Deze retrospectieve - waarvoor de Belgische galeriehoudster Ottilia Pribilla als curator optrad - loopt in het Mücsamok Museo tot en met 10 februari 2008 (zie persbericht TAS van 10.12).

Het Londense, trendy adviesbureau Why Not Associates, opgericht door Andy Altmann, heeft de restyling ontworpen van Canvas. Omdat de VRT onder geen beding het logo wou veranderen, was het eerste wat de Engelsen voorstelden om te wijzigen: het logo. Het is hen ook gelukt. Volgens het bureau gaat het niet om een revolutie, maar om een evolutie. Inhoudelijk gaat ook een en ander veranderen. Er is gewerkt aan een beter gestructureerd programmaschema waarbij uiteraard duiding en cultuur, maar ook humor een grote rol spelen. Vanaf 7 januari kan de kijker deze metamorfose bekijken. De Canvas-website, ontworpen door de VRT zelf is ook vernieuwd, lees meer audiovisueel en extra interactief geworden. Info: www.canvas.be

Dertig jaar nadat Jean Michel Jarre zijn debuutelpee Oxygène uitbracht, heeft deze Franse elektronicavernieuwer dat werkstuk terug opgenomen. Hij geeft momenteel een reeks concerten in het Parijse Théâtre Marigny daarbij gebruik makend van de oude, analoge, elektronica van weleer. Jarre vindt immers nog steeds dat de cd en digitale technologie in het algemeen de muziek niet zo heel veel goeds heeft opgeleverd. Hij ziet zijn huidige muzikale performances dan ook als een soort statement. Jean-Michel André Jarre (Lyon, 1948) is zowel componist als muzikant. Hij wordt gezien als een van de pioniers van het genre, samen met andere artiesten zoals Vangelis, Kraftwerk en Kitaro.

Van 10 tot en met 18 december 2007 hebben taalliefhebbers hun stem kunnen uitbrengen op hun woord van het jaar 2007. Tienduizenden mensen hebben de site www.woordvanhetjaar2007.nl bezocht, van wie ruim 10.000 mensen hun stem hebben uitgebracht op een van de tien kandidaten. Het woord bokitoproof heeft met 19% de meeste stemmen behaald en is daarmee de winnaar van de verkiezing geworden. Het woord bokitoproof betekent: bestand tegen (de gevolgen van) vernielzuchtig gedrag (van dieren) en vandalisme (van mensen). Het woord hebben we te danken aan het incident waarbij de zilverruggorilla Bokito op 18 mei 2007 uit zijn dierenverblijf in Blijdorp ontsnapte en een vrouw ernstig verwondde. Al snel daarna dook het woord bokito op in de betekenis van ‘relschopper’, en de laatste tijd wordt ook het hiervan afgeleide bokitoproof veel gebruikt. De verkiezing ‘Woord van het jaar 2007’ is georganiseerd door Dagblad De Pers, het Genootschap Onze Taal en Van Dale Lexicografie. Lees meer

De Zuid-Afrikaanse kunstenares Marlène Dumas (°1953) is tot laureate uitgeroepen van de Kunstprijs van de West-Duitse stad Düsseldorf. Deze prestigieuze onderscheiding - ter waarde van 55.000 euro - werd verleden jaar voor de eerste maal uitgereikt aan de Amerikaanse videokunstenaar Bruce Neuman. Marlène Dumas werd geboren in Kaapstad maar woont sedert 1976 in Nederland. Artistiek beweegt ze zich op de scheidingslijn tussen het expressionisme en de conceptuele kunst. De inspiratie voor haar schilderijen en aquarellen haalt Dumas uit de erotiek; sommigen vinden haar werk pornografisch. Ze nam twee keer deel aan de Documenta en stelde tentoon op de Biënnale van Venetië.

Bij Sotheby's in New York is een zeldzaam exemplaar van de Magna Carta verkocht voor 14,8 miljoen euro. In de Magna Carta, die stamt uit 1215, werden bepaalde rechten vastgelegd voor onderdanen van de Engelse koning en werd zijn macht formeel en wettelijk aan banden gelegd. Onder andere de Amerikaanse onafhankelijkheidsverklaring is gebaseerd op dit manuscript dat de zegel draagt van koning Edward I. Van de Magna Carta bestaan 17 originele exemplaren. De meeste exemplaren bevinden zich in Britse archieven, in collecties van kerken en verzamelingen van universiteiten.

De Meesterproef, een tweejaarlijks initiatief van de Vlaamse bouwmeester, bestaat erin jonge architecten, landschapsarchitecten en kunstenaars een kans te geven om een overheidsopdracht te bekomen. Deze keer werd Kortrijk gekozen als partner en opdrachtgever; de Westvlaamse stad hield het bij 6 opdrachten. In het totaal dienden achttien ontwerpers of teams een project in. De jury bestond uit vertegenwoordigers van opdrachtgevers van de stad Kortrijk, de Vlaamse bouwmeester zelf en Joke Vermeulen als extern jurylid. Het gaat om: Thijs Verfaillie, Stefanie De Vos & Leon Vranken, Matthias Mol, Tom Cole, Kris Vleeschouwer & Tom Haelvoet en Mo Vandenberghe & Lode Geens.

Doordat de fototentoonstelling "Belgicum" van fotograaf Stephan Vanfleteren in het Antwerps FotoMuseum zo'n succes blijkt te zijn, wordt die verlengd tot februari 2008. Het fotoproject handelt over België en toont de individueelste impressies van een ervaringsdeskundige observator. Vanfleteren, die als fotograaf verbonden is aan de krant De Morgen, selecteerde uit een periode van zo'n vijftien jaar zwart-wit foto's die beklijven. Ook het gelijknamige boek, uitgegeven door Lannoo in Tielt, is een succes; het is aan zijn derde druk toe. Info: www.fotomuseum.be en www.lannoo.com

De Gentse illustrator Carll Kneut (°1969, Roeselare) staat negende op de top tienlijst van kinderboeken die door het Amerikaanse Time Magazine werden geselecteerd. City Lullaby - een uitgave van Clarion Books - is een expressieve en tegelijk leuke ode aan de "Big Apple". De tekst van het werk werd geschreven door de Amerikaanse jeugdschrijfster Mailyn Singer die al zo'n 70 kinder- en jeugdboeken op haar palmares heeft staan. Voorlopig Cneuts boek enkel in het Engels te verkrijgen. De oplage van zijn Amerikaanse eersteling bedroeg 20.000 stuks.

Op de Zavel in Brussel (Lebeaustraat) heeft de wereldbekende kunst- en fotoboekuitgeverij Taschen een filiaal geopend, nadat ze dat ook al deed in New York, Los Angeles, Beverly Hills, Keulen en Parijs. Het is een kleine klein pand van zo'n 50 vierkante meter dat weldra verbouwt zal worden tot een heuse boekenwinkel van 200 vierkante meter. Voor het nieuwe concept werd beroep gedaan op de Philippe Starck (°1949). Deze beroemde Franse ontwerper van interieurs en objecten was ook verantwoordelijk voor de look van de andere Taschenwinkels.