Nu de Britse minister van Cultuur James Purnell een wet heeft laten stemmen die de Russische kunstwerken - waarover wij enkele dagen geleden berichtten - immuun maakt tegen inbeslagname kan in principe de tentoonstelling 'From Russia: French and Russian art masterpieces of 1870-1925' doorgaan. Omdat Rusland vreesde voor confiscatie in Groot-Brittannië van kunstwerken die na de revolutie in 1917 werden in beslag genomen, werd geweigerd zo'n 120 werken uit te lenen voor de expositie die in de Royal Academy in Londen moest plaatsvinden.

In het Musée de l'Elysée loopt nog enkele dagen, tot en met 6 januari, de 'Ray K. Metzker Retrospective'. Ray K. Metzker (°1931, Milwaukee) wordt algemeen erkend als een van de grootste Amerikaanse fotografen, een virtuoos die al meer dan vijftig jaar zijn beroepskeuze met passie uitvoert. Reeds vroeg in zijn carrière viel het op dat zijn werk getuigde van een ongewone intensiteit. Het waren vooral de dingen rondom hem, zoals de natuur, die hem frappeerden. En dat is ook o deze tentoonstelling te merken. Er worden zo'n 200 'vintage prints' die nog nooit aan een Europees publiek werden voorgesteld. gEven early in his career, Metzker’s work was marked by unusual intensity.

Nog tot en met 13 januari 2008 loopt in het Nationalmuseum in de Zweedse hoofdstad Stockholm een tentoonstelling met werk van de ietwat vergeten kunsticoon Alexander Roslin. Afkomstig uit Denemarken, hij werd geboren in 1718 in Malmö, bereisde deze schilder zowat heel Europa. Hij schilderde aan het hof in Bayreuth portretten in olieverf en pastel. Hij reisde door Europa (o.m. in Sint-Petersburg op uitnodiging van Catharina II) en vestigde zich in 1752 in Parijs. Hij schilderde in het begin fijne, spirituele portretten; later werden zij onder Vlaamse en Nederlandse invloed somberder en plastischer. Roslin behoorde tot de bekendste portretschilders van de 18de eeuwse rococo. Omwille van de uiterste zorg die hij besteedde aan het weergeven van kostbare stoffen, zorgvuldige detaillering, de fijne karaktertekening en de afgewogen compositie werd hij de lieveling van de dames uit de betere kringen van Parijs. Hij stierf in de Franse hoofdstad in 1793. Info: www.nationalmuseum.se

Nog tot en met 8 februari 2008 loopt in zaal Houyoux van de Koninklijke Bibliotheek van België in Brussel op de Kunstberg de tentoonstelling 'Formatting Europe - Mapping a Continent'. Er worden kaarten van Europa getoond van de middeleeuwen tot medio 20ste eeuw. Uiteenlopend van stijl, opzet en schaal hebben ze vaak enkel hun onderwerp gemeen. Tevens worden ook kostbare drukken, handschriften, penningen en prenten geëxposeerd. Deze tentoonstelling werd samengesteld door curator Wouter Bracke, Afdelingshoofd Kaarten en Plannen in samenwerking met Brussels International Map Collector's Circle. Info: www.europalia.eu

Tot en met 10 februari 2008 loopt in Museum Het Valkhof in Nijmegen een tentoonstelling met werk van Eugène Lücker (Roermond 1876 - Nijmegen 1943). Er worden onder de titel 'De bomen van Lücker' zowel schilderijen, tekeningen als etsen geëxposeerd van deze schilder en graficus die als een van de belangrijkste kunstenaars van het vooroorlogse Nijmegen geldt. Zijn bomen en landschappen in pastel, olieverf of potlood getuigen van zijn veelzijdig kunstenaarschap en zijn grote liefde voor de natuur. De tentoonstelling, waarop een 80-tal werken te zien zijn, focust vooral op Lückers luministische periode. Info: www.museumhetvalkhof.nl

De cineast Jerzy Kawalerowicz, een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de Poolse filmschool is op 85-jarige leeftijd overleden. Hij werd geboren op 19 januari 1922 in Gwozdziec (Oekraïne). Kawalerowicz regisseerde in totaal 17 films, waaronder Pharaoh, een prent waarvoor hij in 1965 een oscarnominatie kreeg. Voorts maakte hij Mother Joan of the Angels, waarvoor hij de speciale juryprijs in Cannes kreeg, en Night Train. Quo Vadis was zijn laatste film die hij regisseerde in 2001. In 1978 kreeg hij een Zilveren Beer voor zijn gehele oeuvre op het filmfestival van Berlijn.

Op 17 december laatstleden sloot Wiels zijn deuren. Tot en met 11 april van volgend jaar worden er renovatiewerken uitgevoerd. Ondertussen zullen er geen tentoonstellingen worden georganiseerd. De workshops voor kinderen die elke woensdag en tijdens de schoolvakanties plaatsvinden zullen echter wel worden verdergezet. Het gebouw zelf is ook toegankelijk, voor geleide bezoeken maar enkel op afspraak. Op 12 april 2008 zal het centrum opnieuw zijn deuren openen. In het volledig vernieuwde gebouw start dan de tentoonstelling 'Mike Kelly - Educational Complex onwards, 1995 - 2008'.

Na twee eerdere Latijnse vertalingen van boekjes van tekenaar Dick Bruna over het kleuterkonijntje verleden week 'De navitate Jesu', een vertaling van het boekje Kerstmis. Het hebbedingetje werd door deken Henk Bloem van Utrecht in ontvangst genomen in het Catharijneconvent in de domstad. Het kerstverhaaltje over Nijnte (Miffa in de taal der Ouden) werd op de markt gebracht door Bornmeer in Leeuwarden. Deze uitgeverij bracht ook de twee eerdere vertalingen in het Latijn uit. Vertaalster Marleen Mulder heeft het over De navitate Jesu (Over de geboorte van Christus), omdat in het Latijn geen woord voor Kerstmis voorkomt.

In Milaan is de Italiaanse architect en 'Designpaus' Ettore Sottssas op 90-jarige leeftijd overleden. Hij wordt beschouwd als een van de grootste ontwerpers van de twintigste eeuw; in de vijftiger jaren maakte hij furore met de beroemde draagbare rode schrijfmachine van Olivetti, de "Valentine". Hij werkte ook voor Alessi, Esprit en Artemide. Begin de jaren tachtig stichtte hij het avant-gardistisch antidesign-collectief Memphis waarmee hij de designwereld een beetje op zijn kop zette. liet hij begin jaren tachtig een frisse kleurrijke wind, en in sommige ogen een storm, door de elitaire designwereld waaien. Als architect ontwierp Sottsass onder andere de luchthaven van Milaan Malpensa. Ter gelegenheid van zijn 90ste verjaardag werden te zijner ere wereldwijd nogal wat tentoonstellingen georganiseerd. Zo ook in Gent, waar in het Designmuseum momenteel een tentoonstelling aan de gang is die op 13 januari eerstkomend zou ten einde lopen.

De Engelse stad Liverpool en het Noorse Stavanger mogen zich vanaf vandaag het ganse jaar 2008 'culturele hoofdstad van Europa' noemen. Liverpool is een stad en district in het noordwesten van Engeland, aan de noordzijde van de rivier de Mersey. De stad is gelegen in het uiterste zuidwesten van het graafschap Lancashire. Stavanger is een stad en gemeente in het zuidwesten van Noorwegen en de hoofdstad van de provincie Rogaland. Stavanger is tevens het centrum van de olie-industrie in Noorwegen. Het initiatief Culturele Hoofdstad werd genomen in 1985 en had als bedoeling de volkeren van Europa dichter bij elkaar te brengen. In 2007 waren Luxemburg en het Roemeense Sibiu culturele hoofdstad.

De redactie van The Art Server wenst u veel succes toe in dit nieuwe jaar.

De Maatschappij der Nederlandse Letterkunde heeft de Frans Kellendonk-prijs 2008 toegekend aan Marjolijn Februari (°1963, Drenthe). In academische kringen is dr. mr. drs. Marjolijn Drenth von Februar een vooraanstaand figuur; zij studeerde filosofie, kunstgeschiedenis en rechten. Als M. Februari debuteerde ze als schrijfster in 1989 met de roman 'De zonen van het uitzicht'. Ze kreeg hiervoor in 1990 de Multatuliprijs. Sinds 2001 vult ze elke zaterdag een column in de Volkskrant. Dit jaar verscheen haar roman 'De literaire kring'. De onderscheiding - die haar op 11 februari 2008 zal worden overhandigd in Nijmegen - wordt driejaarlijks toegekend en bestaat uit een oorkonde en een bedrag van 5000 euro. De vorige laureaten waren Piet Gerbrandy (2005), Henk van Woerden (2003), Dirk van Weelden (1999), Benno Barnard (1996) en Kristien Hemmerechts (1993).

'Nedda El-Asmar: “Verleidelijke eenvoud/ Clair-obscur' is de titel van een tentoonstelling die in het Design Museum in Gent opent op 9 februari 2008 en loopt tot en met 27 april 2008. Nedda El-Asmar is Belgisch Designer 2007 en woont in Antwerpen. Ze werd geboren in Aalst in 1968 en studeerde aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten van Antwerpen juweelontwerp en edelsmeedkunst waarna ze zich vervolmaakte verder met een tweejarig postgraduaat aan het Royal College of Art te Londen. De tentoonstelling “Verleidelijke eenvoud/clair-obscur” toont een selectie van creaties waarmee Nedda El-Asmar in binnen- en buitenland waardering oogstte. Info: www.nedda.be

Tot en met 31 januari van volgend jaar loopt in de Tentoonstelling Met Andere Woorden in de Antwerpse bibliotheek Permeke de tentoonstelling 'Met andere woorden'. Het is een aangepaste versie van de interactieve expositie die de Provincie Antwerpen organiseerde, die van 1 juni tot begin december 2007 in het Atlasgebouw liep onder de titel 'Iedereen woordenaar' en gewijd was aa, de beroemde lexicograaf Cornelis Kiliaan. Met de geschiedenis van het Nederlands als rode draad, doorloopt de bezoeker in Permeke een parcours waarbij taalidentiteit en taaldiversiteit van de Antwerpenaars in beeld, geluid, getuigenissen en pakkende verhalen wordt weergegeven. Locatie: Bibliotheek Permeke, De Coninckplein, 2060 Antwerpen. De tentoonstelling is vrij toegankelijk tijdens de openingsuren van de bibliotheek.

In het Parijse Musée du Quai Branly loopt nog tot en met 6 januari een tentoonstelling die de bezoeker een overzicht geeft van de Afrikaanse diaspora. De kunstenaars, cineasten choreografen en musici die hieraan meewerkten hebben een fraaier beeld geschapen dan onze perceptie tot nu toeliet. Artistiekelingen zoals Jeff Mills, Caroline Cartier, Jean-Pierre Bekolo, Yousry Nassrallah, Mathilde Monnier, Agnès Godard en anderen nemen eerder de bron waar van rijkdom en de creatieve energie dan dat ze de verloren identiteit waarnemen die wij meestal in gedachte hebben. Info: www.quaibranly.fr

Ronse wil voor kinderboekillustratoren zijn wat Watou is voor dichters. Daarom organiseert "de parel van de Vlaamse Ardennen" om de twee jaar in oktober de Picturale, een tentoonstelling rond de vertelkunst met beelden en tekeningen van Vlaamse kunstenaars. Momenteel zijn een aantal geslecteerde werken te bewonderen in de boekhandels van Colibro Kids zoals I*Books in Gent-Ledeberg, Woeste Willem in Aalst en de Brugse Boekhandel. Nadien start een toer langs andere Colibro's verspreid over Vlaanderen. Info: www.colibro.be

In de Franse hoofdstad lopen momenteel twee interessante modetentoonstellingen. Tot en met 20 april van volgend jaar is in het Musée de la Mode et du Textile aan de rue Tivoli de expositie 'Christian Lacroix - Histoire de mode' te zien. Een unieke kans voor Lacroix (°1951, Arles) om het 20-jarig bestaan van zijn modehuis te vieren en een even unieke kans voor de bezoeker om een eigenzinnige museale opstelling van 4 eeuwen kleding te bewonderen. In het Musée Galliera kan men tot en met 29 februari 'Les années folles' bezoeken, een overzicht van het modegebeuren in het interbellum. Het kristalbedrijf Baccarat toon in zijn museum, dat zich om de hoek in de rue de Paradis bevindt, een keur ontwerpen uit de Dolle Jaren. Info: www.lesartsdecoratifs.fr, www.galliera.paris.fr en wwww.baccarat.com

Het Hortahuis, gebouwd tussen 1899 en 1909 door de beroemde architect Victor Horta, in de Brusselse deelgemeente Sint-Gillis is nodig aan uitbreiding toe. De enorme drukte - jaarlijks zo'n 7000 bezoekers - zorgt voor problemen. Om die toestroom in goede banen te leggen verklaarde het gemeentebestuur zich akkoord om ook het aanpalende pand in de Amerikaansestraat, een huis aan te kopen van ingenieur-architect Jules (1852-1942), leerling van Henri Beyaert. Deze nieuwe annex bevat tentoonstellingszalen, een kinderatelier, een bibliotheek, archieven en kantoren. Er komt ook nog een vestiaire, cafetaria en een wachtzaal bij. De drie miljoen euro voor aankoop en verbouwing komen uit de kas van Beliris, het samenwerkingsakkoord tussen het Brusselse gewest en de federale staat. Info: www.hortamuseum.be

De stichter van het Festival van Vlaanderen Jan Briers senior is niet meer. Hij overleed in Gent op 87-jarige leeftijd. Professor Briers doceerde communicatiewetenschappen en was een tijdje directeur van Radio Gent, de voorloper van Radio 2 Oost-Vlaanderen. Briers senior slaagde erin het Festival van Vlaanderen, dat hij vijftig jaar geleden oprichtte, te doen uitgroeien tot een van de belangrijkste Europese festivals van klassieke muziek. Jan Briers junior nam de fakkel van zijn vader over als hoofd van het Festival van Vlaanderen.

Nu in deze periode van het jaar de champagne overvloedig vloeit, komt volgende tip net op tijd. Om te vermijden dat de flessen met bruisende bubbels her en der verspreid liggen, is er nu de Veuve Clicquot Vertical Limit by Porsche Design. Voor een slordige 50.000 euro is deze recentste creatie van de Porsche Design Group te koop. Er passen precies 12 flessen (ook magnums) in deze "coole" frigo van 2 meter hoog en zestig centimeter breed, waarin de temperatuur perfect de obligate 12 graden handhaaft. Er werden slechts 15 exemplaren op de markt gebracht.

Nog tot en met 6 januari loopt in het Centraal Museum in Utrecht een tentoonstelling ter nagedachtenis aan Willem Vogelsang (1875-1954). Er wordt een selectie geëxposeerd van de collegeplaten van deze eerste hoogleraar kunstgeschiedenis in Nederland. Honderd jaar geleden ontstond uit zijn aanstelling de huidige vakgroep Kunstgeschiedenis aan de Universiteit Utrecht. Omstreeks 1930 liet Vogelsang de platen speciaal vervaardigen door Piet Swillens, een meer dan bekwaam tekenaar, om ze te gebruiken ter illustratie van zijn colleges. De platen, met perspectieftekeningen en doorsneden van meesterwerken uit de kunstgeschiedenis - van de vroegchristelijke tijd tot de late 17de eeuw - dienden als instructiemateriaal en ondersteunden de colleges van Vogelsang. Info: www.centraalmuseum.nl

Terwijl Marc Sleen vandaag als nestor van het stripgebeuren in Vlaanderen zijn vijfentachtigste verjaardag viert, viert ook zijn geesteskind Nero zijn verjaardag. Sleen liet hem immers 60 jaar geleden het levenslicht zien. Marc Sleen, pseudoniem van Marcel Honoree Nestor ridder Neels werd geboren in Gentbrugge op 30 december 1922. Hij kreeg voor zijn stripwerk heel wat onderscheidingen, waaronder de Prix Saint-Michel in 1974, een Stripgidsprijs in 1993 en de Prijs voor het beste stripverhaal in 1995. Marc Sleen staat ook bekend als gewaardeerd Afrikakenner; hij schreef een aantal safari-boeken, maakte enkele documentaires en is sinds 1984 beheerder van het Wereldnatuurfonds in België. Hij werd in 1999 ook tot ridder benoemd nadat Albert II hem het jaar voordien tot de adelstand had verheven.

Van 2 januari tot en met 29 februari 2008 wordt in het Filmmuseum in Brussel de onlangs overleden Zweedse toneel- en filmregisseur Ingmar Bergman postuum geëerd. De meesterwerken die op zijn palmares prijken staan gedurende die periode 'in the picture'. Bergmans films schiepen een soort absolute waarde wat cinema betreft. Tijdens deze volledige retrospectieve kunnen cinefielen het oeuvre van deze internationaal bewonderde regisseur herontdekken en worden nieuwe prints van verschillende Bergman-klassiekers vertoond. Het programma behelst ook lezingen en ontmoetingen en wordt op 25 januari opgeluisterd door de aanwezigheid in Flagey van de Zweedse Bergman-actrice Harriet Andersson (°1932, Stockholm).

De beeldtaal van de Duits-Nederlandse graficus Gerd Arntz (1900-1988), wiens werk in de jaren dertig invloedrijk was en universeel, zal binnenkort te zien zijn op een website van initiatiefnemer Ed Annink van het Haagse bureau Ontwerpwerk. Zo'n 4000 pictogrammen, alle creaties van Arntz, zijn opgeslagen in het Haags Gemeentemuseum en worden in februari ontsloten. Gerd Arntz creëerde ooit de symbolen voor wat de Weense socialist Otto Neurath de ‘Weense methode’ noemde; beeldstatistiek om industrie, demografie, politiek en economie op een simpele maar directe manier aan de bevolking uit te leggen. Dat groeide uiteindelijk uit tot ISOTYPE (International System Of TYpographic Picture Education). De Affiche Galerij toont op initiatief van Ontwerpwerk een gedeelte van het werk van het duo Arntz en Neurath: 50 veelzeggende symbolen uit de periode 1928 - 1965 en de toepassing ervan. De expositie, onder de titel Lovely Language, heeft plaats in het Centraal Museum in Utrecht en loopt nog tot en met 10 februari. Info: www.centraalmuseum.nl

Ter gelegenheid van de 25ste verjaardag van Créahm (Créativité et Handicap Mental) stelt de Botanique van 11 januari tot en met 2 maart 2008 een belangrijk ensemble van werken voor die zijn verwezenlijkt in de workshops plastische kunst. Zowel schilderijen en sculpturen als tekeningen en gravures worden onder de noemer 'Een bepaalde blik' geëxposeerd. Het gaat om creaties van een dertigtal kunstenaars waaronder reeds enkele van zich lieten spreken, zoals Pierre de Peet, Pascale Vincke en Pascal Duquenne (bekend van films als Toto le héros en Le huitième jour). Locatie: Botanique, Koningsstraat 236, 1210 Brussel. Info: 02 2261257.