Op 17 april eerstkomend zal bij het Antwerpse veilinghuis Bernaerts een drietal originele manuscripten onder de hamer worden gebracht van de onlangs overleden Vlaamse auteur Hugo Claus. Een van de handschriften is dat van Erotomachia, een van de nieuwe verhalen uit de bundel 'Natuurgetrouwer' dat Claus schreeft in 1969 en dat werd uitgegeven door de Bezige Bij. Ook de manuscripten van 'Te Gent' en 'Zonder vorm van proces' zullen worden te koop aangeboden. De opbrengst van de drie manuscripten wordt geschat op zo'n 2.500 euro.

Nog tot 29 juni aanstaande is in het Museo de Bellas Artes in de Portugese stad Bilbao als 'gastwerk' een schilderij te zien van de hand van Jacopo Robusti, beter bekend onder de naam Tintoretto. Het doe is afkomstig uit de collectie van het Cerralbo Museum in Madrid en zou een portret tonen van de aristocraat Agostino Doria, een lid van een de meest illustere Genuese families en vader van Giovanni Carlo, Doge van de Republiek Genua tussen 1601 en 1603. Tintoretto betekent letterlijk 'het ververtje'. Deze naam dankte hij aan zijn vader die van beroep verver ('tintore') was. Hij leefde van 1518 tot 1594. Tintoretto was een Venetiaans kunstenaar die ervan hield om met kleur en schaduwwerking te schilderen. Hiermee was hij beter dan zijn leraar Titiaan. Tintoretto had een voorkeur voor bijzondere lichteffecten (chiaroscuro) en maakte ontwerpen in was, waarop hij die lichteffecten uitprobeerde. Info: www.museobilbao.com

GRAY Magazine, het huisorgaan van de Rietveld Academie, staat dit jaar in het teken van nationaliteit. Enkele dagen geleden werd er een ontmoeting georganiseerd tussen leden van de Immigratie- en Naturalisatie Dienst en een aantal internationale kunstenaars. Kunst ontmoette er als het ware bureaucratie. De GRAY-redactie, bestaande uit zes studenten uit verschillende landen, jaren en studierichtingen, organiseerde vervolgens de bijeenkomst waarbij 31 IND-ers 62 studenten interviewden, elk uit een ander land. De twee partijen werden onder meer uitgenodigd om zich in elkaars positie te verplaatsen. Doel van dit evenement was aan te tonen dat IND een gewone overheidsdienst is, waar normale mensen werken die soms verschillend denken over het vreemdelingenbeleid. Nu hadden ‘aanvrager’ en ‘beslisser’ gewoon eens een gesprek van mens tot mens. Achteraf bleken beide partijen het initiatief te hebben gesmaakt.

Op 7 mei aanstaande heeft bij Sotheby’s in Londen de jaarlijkse veiling 'Sporting Art' plaats. Deze keer is het topwerk dat onder de hamer komt er een van Sir Alfred J. Munnings (1878-1959), een gereputeerde authoriteit op gebied van sportkunst. Het doek waar het hier om gaat draagt als titel 'A Boy and his Pony – Portrait of Daffern Seal on Canary'. Het is zo'n 30 jaar geleden dat nog iemand het werk heeft gezien en het is dan ook niet verwonderlijk dat er reikhalzend naar wordt uitgekeken. Het zeldzame portret wordt geschat op tussen de 1,5 en 2,5 miljoen pond.

Antoine Van Loocke, de internationaal bekende messendesigner uit het Oost-Vlaamse Melle werd door Kobe Desramaults van het gereputeerde restaurant In de Wulf in Dranouter gevraagd een ontwerp te maken voor een set van 40 messen die voor vleesgerechten ingelegd zullen worden. De messen 'A table F.P.'(Food Processor) werden gecreëerd volgens de principes van eco- en slowdesign en passen volledig in Desramaults levens- en gastronomische visie. Kobe Desramaults (°1980), de jongste Belgische chef met een Michelin-ster brengt smaakexplosies tot stand met zijn gesofisticeerde synthese van smaken die hij puurt uit zijn Vlaamse roots en hedendaagse technieken. Antoine Van Loocke (°1955), in een vorig leven beeldhouwer en restaurateur, maakt messen op artisanale wijze. Met passie en meesterschap smeedt hij de metalen ziel van het snijgereedschap. Zijn adagium: "less is more". Info: www.indewulf.be, www.knifeforging.com en www.patattenschellers.blogspot.com

Vrijdag jongstleden opende in het Stedelijk Museum voor Actuele Kunst in Gent een tentoonstelling van de Antwerpse kunstenaar Guillaume Bijl. Ook hij palmde het Gentse museum volledig in om er op het gelijkvloers een Flanders Extra Fair samen te stellen en op de eerste verdieping het cultureel toerisme op de korrel te nemen. De Flanders Extra Fair is een grootscheepse installatie die zowel een Fitness-zaak omvat als een informatiecentrum van het Belgische Leger en een huwelijksbureau. Ook advertenties in JC Decauxkaders nodigen de bezoekers uit na te denken over de consumptiemaatschappij, lees kunstwereld, waarin wij (ver)dwalen. Op de verdieping zijn diverse musea te bewonderen, met ondermeer het Lederhozenmuseum, het Bidetmuseum en het museum van de Erotiek. Nadat Jan Hoet in 1985 als eerste museumdirecteur Bijls installatie 'Lustrerie Media' aankocht, en het SMAK nadien ook een Sorry-installatie (1987) en de film 'James Ensor in Oostende' (2000) verwierf, is de oude hippie Guillaume Bijl na tal van omzwervingen in ondermeer Duitsland, Canada, de Verenigde Staten en Groot-Brittannië terug om "als een archeoloog te graven naar de potscherven van deze tijd".

Een monumentaal kunstwerk van de 80-jarige Belg Olivier Strebelle wordt ter gelegenheid van de Olympische Spelen door België als cadeau geoffreerd aan China. De metalen constructie van 220 ton, die een lengte heeft van 105 meter en 20 meter hoog is, zal op 23 mei eerstkomend plechtig worden onthuld in een park op wandelafstand van het olympisch dorp. Het 'ruimtelijke puzzel' in roestvrij staal toont vijf abstracte atleten in inox en levensechte sportlui die de olympische ringen torsen. Het geheel kost zo'n vijf miljoen euro en zal in het Beijing Olympic Park blijven staan als permanente herinnering aan de Spelen. Wie de kans niet krijgt om naar de Chinese hoofdstad te reizen om het kunstwerk daar te bewonderen, kan begin december de maquette van de sculptuur gaan bekijken, samen met de foto-tentoonstelling 'Nouvelle Beijing Nouvelle Olympique', in het Brusselse Kinetix.

De Oostenrijkse kunstenaar Josef Mikl is overleden op 78-jarige leeftijd. Hij was een van de bekendste naoorlogse schilders van zijn land en - alhoewel hij volgens hemzelf niet tot een bepaalde stijl behoorde - wordt beschouwd als een prominent vertegenwoordiger van de zogenaamde informele schilderkunst, een abstracte manier van schilderen die hij in Parijs en New York ontwikkelde. Hij richtte in 1950, samen met drie andere Oostenrijkse vakgenoten, de 'Hundsgruppe' op. Josef Mikl werd geboren in Wenen en studeerde eerst aan de Graphische Lehr- und Versuchsanstalt en later aan de Weense academie (1949-1956) onder Josef Dobrovský. Hij vertegenwoordigde Oostenrijk in 1968 op de Biennale in Venetië en werd een jaar later hoogleraar aan de kunstacademie in Wenen. Mikl maakte naam tussen 1994 en 1997 door het plafond, de muren en de vloer van de Grosser Redoutensaal in het Hofburg-paleis in Wenen te herschilderen nadat een brand de zaal in 1992 zwaar had beschadigd.

Twee witmarmeren reliëfs die reeds zo'n 140 jaar vermist waren, keren terug in de Sint-Janskathedraal in de Nederlandse Noord-Brabantse gemeente Den Bosch. De reliëfs met daarop knielende engelen dateren uit de zeventiende eeuw. Ze werden vorig jaar in België ontdekt door een Nijmeegse hoogleraar kunstgeschiedenis. De ontwerper van het altaar en maker van de reliëfs was beeldhouwer Hans van Mildert, een van de bekendste beeldhouwers van de zuidelijke Nederlanden. De beide reliëfs zullen op 11 april tijdens de Art & Antiques Fair aan het bestuur van de Sint-Janskathedraal worden gegeven.

Aanstaande woensdag 9 april behandelt architectuurhistoricus Dan Cruickshank in zijn BBC-programma 'Dan Cruickshank's Adventures in Architecture' de dood. Cruickshank richt de camera onder andere op de Tsjechische kapel in Kutna Hora, die geheel versierd is met menselijke botten, de Yaxha Maya piramides en de piramides van de Egyptenaren, de begraafplaats Staglieno in het Italiaanse Genua en Varanasi (Benares) in India. Het programma is te zien op BBC2 om 22.00 uur. Dan Cruickshank is een van de BBC's bekendeste programmamakers. Hij maakte ondermeer 'Britain's Best Buildings en Around the World in 80 Treasures. In mei 2002 reisde hij naar Afghanistan voor een serie programma's waarin hij verslag deed over wat er overbleef van de culturele schatten na jaren van burgeroorlog en bloedvergieten. Hetzelfde deed hij in Irak, onder de titel 'Under Fire'.

Nog tot en met 27 juli aanstaande loopt in het CBK in de Noord-Nederlandse gemeente Groningen een tentoonstelling onder de titel 'Beeld op Drift', over kunst en animatiefilm.Er is werk te zien van ondermeer: Joep Bertrams (dagelijks in Nova), Han Hoogerbrugge (Tros Triviant), Paul Driessen en van de Groningers Christa Moesker, Happy Ship, Raspberry Animation en Siebe de Boer; deze laatste maakte speciaal voor de expositie een beeldverhaal met werken uit de collectie. Ook in het Filiaal, Akerhof 10, worden animaties gepresenteerd en kunnen prints gekocht worden van de tekening van Systse van der Zee, gesigneerd en in gelimiteerde oplage. Ino: www.cbkgroningen.nl

De Amerikaanse architect Ralph Rapson is overleden op 93-jarige leeftijd. Deze nestor van de internationale architectuurscène was tot aan zijn dood actief. Rapson (1914, Alma, Michigan - 2008, Minneapolis, Minnesota) was niet alleen de oudste maar ook veruit de productiefste onder zijn vakbroeders. Zijn werk was modernistisch maar werd steeds beheerst door een diepe achting voor de volksaard en de traditie. Rapson wverwierf grote bekendheid met zijn ontwerp van het Guthrie Theater. Hijontwierp ook de Amerikaanse ambassades in Stockholm (Zweden) en Kopenhagen (Denemarken). In 1940, ontwikkelde hij een eigen lijn van meubilair voor Knoll. Meer recent, ontwikkelde hij een bedrijf dat geprefabriceerde woningen op de markt bracht onder de naam 'de Groene Rapson'.

Van 18 september tot en met 2 november eerstkomend heeft in Amsterdam de nieuwste designbiënnale plaats onder de naam 'Amsterdam - Experimenta Design', een evenement waarvan de locatie jaarlijks zal afwisselen tussen tussen Amsterdam en Lissabon. In de Portugese hoofdstad wordt het designevenemnt reeds sedert 1999 georganiseerd. Het thema van deze eerste Amsterdam-manifestatie, is 'design for the urban landscape'. Het programma wordt samengesteld door het designplatform Droog Design en er wordt samengewerkt met designbiënnale Utrecht Manifest en met designplatform Premsela. Ontwerpbureau Thonik neemt de vormgeving van Experimenta Design voor zijn rekening. Het evenement maakt op bestuurlijk niveau deel uit van Amsterdam Topstad, de campagne waarmee de gemeente zich wil profileren als creatieve stad. Info: www.experimentadesign.pt

Tot eind augustus is de ‘Rembrandt van Dekema’ - eventjes - terug in Friesland, meer bepaald in de Dekemastate. Het eikenhouten paneel (54,5 bij 47,5 cm.) uit 1635 toont de bijbelse voorstelling Esther met het decreet van Ahasverus. Het kunstwerk, toegeschreven aan Rembrandt, is vermoedelijk een creatie van een leerling van de grote Hollandse meester. Wie dat was wordt wereldkundig gemaakt door de Frise historics Yme Kuiper in de loop van de maand mei. Het doek hing bij particulieren in Berlijn aan de muur en die hebben het vier maanden in bruikleen gegeven. Het werd ontdekt in 1880 door slotheer Jan van Wageningen thoe Dekema en mocht twee weken in het Fries Museum worden geëxposeerd. Daarna was het te zien op de Rembrandttentoonstelling in Leiden, ter gelegenheid van Rembrandts 300ste sterfdag. Via Parijs en Wiesbaden kocht een Berlijnse verzamelaar het dan in 1926. Dekemastate zal, wanneer het schilderij terug naar zijn eigenaars moet, proberen van een kopie uit 1881 in bruikleen te krijgen, die momenteel nog bij de Lakenhal in Leiden in het depot ligt. Info: www.dekemastate.nl

Op dinsdag 22 april om 19 uur gaan designobjecten van Ettore Sottsass onder de hamer in Veilinghuis Pierre Bergé & Ass, op de Grote Zavel in Brussel. Voorafgaandelijk is er een tentoonstelling van woensdag 16 tot en met maandag 21 april van 10 tot 18 uur. De catalogus is on in te kijken via www.pba-auctions.com. Ettore Sottsass (Innsbruck, 14 september 1917 - Milaan, 31 december 2007) was een Italiaans architect en ontwerper van de late twintigste eeuw. Hij was de oprichter van de Memphis Groep. Naast zijn werk voor Memphis was Sottsass ook actief als vormgever voor Alessi en Artemide. Tot op hoge leeftijd was hij nog actief binnen de groep Sottsass Associati. Sottsass werkte voor bepaalde projecten ook samen met bekende ontwerpers als Aldo Cibic, James Irvine en Matteo Thun.

'Diamond Divas' is de titel van een tentoonstelling in het Diamantmuseum van de Provincie Antwerpen. Van 11 april tot en met 8 juni aanstaande wordt er een aantal juwelen getoond van Grace Kelly, beroemd als filmdiva én als prinses van Monaco, en van Marlyn Monroe en popster Madonna. De collectie van Kelly omvat ondermeer haar verlovingsring, die ze droeg in de film 'High Society, een deco Rivière-halsketting van Cartier, bezet met roze en antiek geslepen diamanten en een reeks van drie Cartier-sierspelden van platina, geel goud, robijnen en marquise en briljant geslepen diamanten. Info: www.provant.be/vrije_tijd/cultuur/musea/diamantmuseum

Tot en met 20 april eerstkomend loopt in de Oude Kerk in Amsterdam de PANL Sony awards expositie. Deze tentoonstelling toont werk van fotografen, die werden genomineerd voor de zeventiende PANL awards (Photographers Association of the Netherlands), een belangrijke prijs voor toegepaste fotografie. Maurice Heesen werd tot winnaar uitgeroepen. De andere genomineerden waren onder anderen Alek Bruessing, Jaap Vliegenthart, Marcel Christ, Simon Warmer en Wendelien Daan. Locatie: Oudekerksplein 23. Info: www.panl.nl

Volgend jaar wordt in de Nederlandse stad Amsterdam in de maanden mei en juni een biënnale georganiseerd onder de naam 'Straat van sculpturen'. Er zullen heel wat grote namen aan deelnemen, zoals Thomas Hirschhorn, Jennifer Tee, Rob Voerman en het kunstenaarsduo Jennifer Allora en Guillermo Calzadilla. Het zou de eerste tentoonstelling zijn in een reeks van vijf, die in tien jaar moet leiden tot een vaste beeldenroute door de Bijlmer. Elke biënnale omvat twintig beelden en installaties. De curator van het kunstgebeuren is Helga Lasschuijt. Van het kunstenaarsduo Allora en Calzadilla uit Puerto Rico zijn momenteel installaties te zien in het Stedelijk Museum CS. Info: www.duizendsculpturen.nl

Van 19 april tot en met 19 juni loopt in de Antwerpse galerie Changing Art Changing van Kristiaan Koster een tentoonstelling onder de titel 'Robert Helmoortel: 1922-2007'. "Het oeuvre van Helsmoortel is gebaseerd op de realiteit van ruimte en tijd en kenmerkt zich door eenvoud van vloeiende lijnen en organische vormen; het reflecteert de ware natuur van het universum. Robert Helsmoortel - die verleden jaar in december overleed - was een zeer talentrijke modernist, een onvergelijkbare grootmeester van de eenvoudige lijn met tijdloze uitstraling". Hij exposeerde samen met grote meesters zoals Pablo Picasso en Hendry Moore. Werk van hem behoort tot de collectie van ondermeer het Art Institute of Chicago, de Piaget Collection Genève en de Koninklijke Verzameling Brussel. Info: www.roberthelsmoortel.com

Op 18 juni eerstkomend opent in het Barbican Centre in Londen - en dit voor de eerste maal in Groot-Brittannië - een grote tentoonstelling gewijd aan het Nederlandse ontwerpersduo Viktor & Rolf. De expositie kreeg als titel 'The House Of Viktor & Rolf'. De bezoeker krijgt zicht op een dwarsdoorsnede van de ontwerpen die het duo sinds 1992 heeft gemaakt. Ondermeer de controversiële reeks Atomic Bomb (spraakmakende kledingstukken die leken op paddenstoelwolken), Russian Doll (een presentatie waarbij het tweetal één model met zo'n negen lagen kleding inpakte) en Bells (een collectie voorzien van honderden belletjes) behoren tot de geëxposeerde modellen. 'The House Of Viktor & Rolf' loopt tot en met 21 september 2008. Info: www.barbican.org.uk

In de oude gevangenis van Hasselt loopt van 7 mei tot en met 14 juni eerstkomend een eerste project van Beauty is Your Duty (BIYD). In het leven geroepen door de 2 journalisten, Danny Ilegems en Vincent Loozen (beiden waren ooit verbonden aan het ter ziele gegane Deng), én musicus Mauro Pawlowsky, wil BIYD 'frisse ideeën' enten op het kunstgebeuren. Op PopEye exposeren beeldend kunstenaars naast elkaar. Enkele namen: Anne-Mie Van Kerkhoven, Stephan Vanfleteren, Kamagurka, Michaël Borremans, Luc Tuymans, Walter van Beirendonck, Danny Devos, Kati Heck, Matthieu Ronse, Wouter Vanhalemeesch, Daan, Tim Vanhamel en dEUS. Info: www.pop-eye.be

Tot en met 8 juni aanstaande loopt in het Petit Palais aan de Parijse Avenue Winston Churchill een tentoonstelling met een uitvoerig overzicht van het grafisch werk van de Spaanse kunstenaar Goya (1746-1828). Onder andere 'desastres de la Guerra' is een van de topwerken. Ook zijn beginperiode als graveur komet ruim aan bod. Francisco José De La Goya y Lucientes (Fuendetodos, in de provincie Zaragoza, Aragón, 1746 – Bordeaux, 1828) leefde voornamelijk in Madrid. Hij trouwde in 1773 met Josefa Bayeu, de zus van Francisco Bayeu, zijn leermeester was geworden. Goya was portretschilder van de Spaanse koninklijke familie. Zo was hij hofschilder van Karel IV van Spanje en schilderde hij ook Ferdinand VII. Het werk van Francisco Goya behoort tot de Barok, Rococo en Romantiek. Door de werken uit zijn latere periode wordt Goya gezien als een voorloper van de moderne kunst. Info: www.petitpalais.paris.fr

Morgen ziet, ter gelegenheid van 75 jaar Letterenhuis, een installatie van Johan van Geluwe het licht. Ook 9 literaire interpretaties van evenzoveel auteurs (waaronder Jeroen Brouwers, Geert van Istendael, Anne Provoost en Kristien Hemmerechts), die hun visie op het archief verwoorden. Er is ook een multimedialuik dat jongeren vanaf 16 jaar een duik laat nemen in het literaire erfgoed. Het AMVC-Letterenhuis ontstond in 1933 als Museum van de Vlaamsche Letterkunde in het Huis De Beuckelaer aan de Minderbroedersrui, een neoclassicistisch herenhuis uit 1850. De collectie van dit nieuwe museum bestond o.m. uit het Conscience-archief en het legaat Hugo Verriest. Het AMVC-Letterenhuis-Letterenhuis verzamelt en bewaart archieven van schrijvers en kunstenaars, documentatiemateriaal (knipsels, brochures, affiches, ...) en portretten i.v.m. het Vlaamse cultuurleven vanaf 1750. Het feestprogramma kan geraadpleegd worden via www.letterenhuis.be

Van morgen tot en met 12 oktober loopt in het Museum Singer in Laren een tentoonstelling van Aat Veldhoen (°1934, Amsterdam). Het gaat om werk dat deel uitmaakt van een schenking van het echtpaar Groeneveld-Woerlee bestaande uit ruim tweehonderd werken waaronder 66 etsen. Het is, volgens Singer, voor het eerst dat een ruime selectie uit deze etsen wordt getoond. Het grafisch werk van Veldhoen dateert voornamelijk uit het begin van zijn carrière (1956-1964). In 1964 stapte hij over van traditionele technieken op rotaprint. Zijn voorliefde voor tekenen ziet men duidelijk in zijn werk: gedetailleerde tekeningen en schilderijen van duinlandschappen, zelfportretten maar vooral naakte vrouwen en vrijende stellen behoren tot zijn oeuvre. Ter gelegenheid van Veldhoens 70ste verjaardag in 2004 exposeerde Museum het Rembrandthuis een grote verzameling van zijn werk. In 2006 werden deze werken in een galerie getoond (Animaux galerie Rotterdam). Veldhoen is gehuwd met Hedy d'Ancona (°1937). Zij is sociologe en sociaal geografe van opleiding maar werd in Nederland bekend als feministe van Joodse komaf. Jarenlang zat zij voor de PvdA in de Eerste Kamer en het Europees Parlement.

Archeologoen en antropologen van de University of Arizona in het Amerikaanse stad Tucson hebben het de tot nu toe oudste gouden halsketting gevonden. Het artefact werd gevonden in de buurt van het Titicacameer in het zuidelijk gedeelte van Peru. Elf groene steentjes en negen cilindervormige goudklompjes die aan een wollen draad werden gerijgd, vormen het juweel. Onderzoek wees uit dat het sieraad uit ongeveer 2.100 voor Christus stamt, de periode toen nomadische jagers en verzamelaars in die regio op zoek gingen naar voedsel. Voor die tijd droegen de meesten in die contreien juwelen die gemaakt werden van botten en kralen en werden sporadisch ook (half)edelstenen gebruikt ter versiering.