Een tot nog toe onbekend gebleven brief van Eduard Douwes Dekker, beter bekend als Multatuli, is in het Nederlandse Almere, een gemeente in de provincie Flevoland, ontdekt door een nazaat van advokaat en sociaal-liberaal hervormer Jacques de Witt Hamer. In het schrijven wordt met name gesproken over de veroordeling voor majesteitsschennis van de socialistische politicus Ferdinand Domela Nieuwenhuis, verdedigd door de Witt. Ook over de gemoedstoestand van Multatuli zelf komen we een en ander te weten, onder andere dat hij zich - en dit enkele maanden voor zijn dood - gedeprimeerd voelde. Eduard Douwes Dekker is de auteur van de 'Max Havelaar' of 'De koffieveilingen der Nederlandse Handelmaatschappij'. Het boek werd geschreven in 1859 in Brussel. Het is een van de belangrijkste werken uit de Nederlandse literatuur en een aanklacht tegen het misbruik van het Cultuurstelsel, tegen herendiensten, en tegen plichtsverzuim door Nederlandse ambtenaren in Nederlands-Indië.

In het New Yorks Manhattan hebben de vijf Vlaamse stripauteurs die tentoonstellen in het Illustration House de Amerikaanse stripliefhebbers met verwondering geslagen. Voor hen waren Jan Bosschaert, Ilah, Judith Vanistendael, Olivier Schrauwen en Nix tot nu toe nobele ombekenden. Maar met de 200 tekeningen die organisator Carl Wyckaert samenbracht is daar verandering in gekomen. Alhoewel de expositie geen thema heeft, krijgt de bezoeker er toch een staalkaart aangeboden van wat Vlaamse illustratoren kunnen. De tentoonstelling met als titel 'Sequential Art: the Universal Language - Five Belgian Artists' loopt nog tot en met 20 augustus. Info: www.illustrationhouse.com en www.graphicnovelart.com

Het Brussels Gewest heeft beslist de café 'Het Goudblommeke van Papier' - dat dateert uit de zeventiende eeuw - een subsidie toe te kennen van 38.800 euro. 'Het Goudblommeke' in de Cellebroersstraat in het centrum van de hoofdstad is een van de oudste cafés van Brussel waar vroeger heel wat Brusselse schrijvers en kunstenaars, zoals de schilder René Magritte, Plisnier, Mariën, Louis Paul Boon, E.L.T. Mesens, Pierre Alechinsky en Hergé over de vloer kwamen. Ook Hugo Claus maakte er zijn thuishaven van; hij vierde er zelfs zijn eerste huwelijk, met de actrice Elly Overzier. De drankgelegenheid, die failliet ging in 2006, werd echter later overgenomen door de dienst Monumenten en Landschappen van het Brussels Gewest, op de lijst van beschermde monumenten geplaatst en gerenoveerd.

Gisteren werd met de onthulling van 'De godin van de overwinning' de negende editie van de 'Aardenburgse Zomerkunsten' voor geopend verklaard. In galeries en kerken wordt, tot zondag 27 juli eerstkomend, een breed spectrum aan kunstvormen, van beeldende kunst tot poëzie, geëxposeerd. Dit jaar luidt het thema van de kunstroute 'Tussen Hemel en Aarde'. De Nike, van de hand van kunstenaar Nand Huyghe, is het eerste resultaat van de samenwerking tussen Stichting Cultureel Aardenburg (SCA) en de Vlaamse stichting Art pro Art. Aardenburg is een stad in het westelijke deel van Zeeuws-Vlaanderen, behorend tot de gemeente Sluis. Het is tevens de oudste stad van de Nederlandse provincie Zeeland.

In Antwerpen wordt een gids uitgegeven die meer uitleg geeft aan Muurvast, het stripmurenproject van de Scheldestad. In vijf talen (Nederlands, Frans, Engels, Duits en Spaans) leidt het losbladige stadsgidsje langs de 6 stripmuren. De gids bevat ook een postkaart van de 5 eerste stripmuren, die door Jan Bosschaert, Willy Vandersteen, Merho, Jan Van der Veken en Ilah werden verzorgd. Op de laatste stripmuur die zopas werd ingehuldigd staat de figuur centraal van Laermans uit de boeken van Willem Elsschot, gestript door Dick Matena en te bewonderen aan de muur van de Erfgoedbibliotheek in de Korte Nieuwstraat. Tegen 2015 wil Muurvast zo'n 20 stripmuren in Antwerpen. Het is de bedoeling dat private opdrachtgevers de kosten zullen op zich nemen.

In het kader van Amsterdam Wereldboekenstad loopt tot en met 13 oktober eerstkomend in de dependance van het Rijksmuseum op Schiphol een tentoonstelling onder de titel 'Boeken uit Rembrandts tijd'. Passagiers die de internationale luchthaven aandoen en andere bezoekers kunnen de uitbeelding van het boek zien in de Nederlandse schilderkunst tijdens de Gouden Eeuw. Een tiental schilderijen die dateren uit 17de-eeuw zorgen er voor tekst en uitleg bij zowel functie als betekenis van boeken uit de tijd van Rembrandt van Rijn. Een van de highlights van de expo is een doek met het door Gerard (Gerrit) Dou gekonterfeite portret van Rembrandts moeder (cfr. illustratie). Het draagt als titel ‘Oude vrouw lezend in een lectionarium’ en dateert van 1640. Het Rijksmuseum Amsterdam Schiphol is te vinden achter de paspoortcontrole, tussen de E- en F-pier. Toegang is gratis, openingsuren van 9 tot 19 uur.

De Vlaamse schrijver Stefan Hertmans heeft de vijfjaarlijkse essayprijs van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (KANTL) in de wacht gesleept. Hij krijgt die onderscheiding voor zijn essaybundel 'Het Zwijgen van de Tragedie'. De uitreiking heeft plaats op 15 oktober eeerstkomend. Met de prijs wordt Hertmans meteen 6250 euro rijker. De KANTL zoekt zijn kandidaten in de literaire subgroepen essay, studie van oudere taal, literatuur en cultuur in de Nederlanden, poëzie, proza en podiumteksten.

Het Bulgaarse 'Black Sea Gardens project' dat onder leiding staat van de Britse toparchitect Norman Foster leidt tot serieus protest van allerhande milieugroepen. Dit 'eco-project' dat zo'n 1 miljard euro gaat kosten en gespreid is over 219 hectaren roept zoveel tegenkanting op omdat de stranden van de Bulgaarse kust zouden vernietigd worden en terzelfder tijd de rijke biodiversiteit van de regio teniet zou worden gedaan. Pittig detail: de streek waar het vakantiecomplex zou ingeplant worden staat onder bescherming van het Europese Natura 2000-programma.

Van 24 juli tot en met 26 oktober eerstkomend loopt in het British Museum in Londen, in Great Russel Street, een tentoonstelling gewijd aan de beroemde Romeinse keizer Hadrianus onder de titel 'Empire and Conflict'. Zo'n tweehonderd objecten, waaronder beelden, bouwkundige restanten en bronzen voorwerpen die werden bijeengebracht uit 31 landen, bieden een overzicht van Hadrianus' regeerperiode. De Britten zullen de Romeinse keizer nooit vergeten. De muur van Hadrianus, 120 kilometer lang, tussen het huidige Newcastle en Carlisle blijft immers een constante getuige van een tijdperk waarbij het Britse deel van zijn rijk moest beschermd worden tegen de invallen vanuit Schotland door de Picten. De Muur van Hadrianus prijkt ook op de lijst van Unesco’s werelderfgoed. Publius Aelius Traianus Hadrianus (76 – 138) was keizer van Rome tussen 117 en 138 n.C. en de derde van de adoptiefkeizers. Hij liet onder andere het Pantheon herbouwen en hervormde de rechtspraak, stelde een ambtenarenapparaat in en stichtte diverse steden. Antieke bronnen voor zijn biografie zijn de Historia Augusta en Cassius Dio's Geschiedenis van Rome. Info: www.britishmuseum.com

Tijdens het bezoek van de Duitse bondskanselier Angela Merkel aan president van Abdelaziz Bouteflika van Algerije werd een belangrijk contract ondertekend voor de bouw van de op twee na grootste moskee in de Algerijnse hoofdstad Algiers. De Duitse architecten Engel en Zimmermann, samen met de bouwingenieurs Krebs en Kiefer, zijn voor de bouw van de moskee aangesteld. Met de bouw van dit prestigieuze gebouw - dat zou moeten klaar zijn in 2012 - is zo'n 2 miljard euro gemoeid. Wat we nu al weten is dat het alleszins gaat om een 214 meter hoge minaret, de hoogste ter wereld. Op de top van het bedehuis komt, achter glas, het symbool op de Algerijnse vlag: een grote rode halve maan en een ster.

Op een veiling bij Sotheby's in Londen werd voor een aquarelafbeellding van Beatrix Potter 289.250 pond betaald. Het ging om een originele illustratie uit “The Rabbit’ Christmas Party”. Het werk werd voor de veiling geschat op tussen de 40.000 en 60.000 pond. Dit topwerk was een van de 20 originele illustraties, boeken en nooit gepubliceerde kerstkaarten en brieven van Beatrix Potter. Het geheel dat uiteindelijk 748.200 euro opbracht, was afkomstig uit de collectie van broer van de kunstenares, Bertram Potter (1872-1918). Beatrix Potter (Londen, 1866 – Sawrey, 1943) was een Engels schrijfster en illustratrice van kinderboeken. Ze is wereldberoemd geworden met haar verhaaltjes over Peter Rabbit en zijn familie.

Van 6 september tot en met 9 oktober aanstaande loopt in de Amsterdamse galerie Grimm Fine Art een groepstentoonstelling met een selectie van nieuwe werken van dé drie jonge Schotse kunstenaars van dit moment: Neil Clements, Alex Dordoy en Morag Keil. Clements (1982), Dordoy (1985) en Keil (1985) ontmoetten elkaar tijdens hun studie aan de Glasgow School of Art. Ze vertegenwoordigen een nieuwe generatie van Schotse kunstenaars die wonen en werken in Glasgow, een stad die in de afgelopen jaren is uitgegroeid tot een van de meeste actieve steden op het gebied van kunst en cultuur in Groot-Brittannië met internationale evenementen zoals het GI Festival en de Glasgow Art Fair. Grimm Fine Art is geopend van dinsdag tot en met zaterdag van 12.00 tot 18.00 uur en op afspraak via 020 422 72 27 of info@grimmfineart.com

Willem Gysens wordt de nieuwe voorzitter van de K.V.B.K.B., de Koninklijke Vereniging van Beeldende Kunstenaars van België. Hij volgt in die functie Paul Carlier op die met unanimiteit de titel wordt toegekend van ere-voorzitter. Willem Gyssens behaalde zijn diploma van licentiaat in de Kunstgeschiedenis aan de Gentse Rijksuniversiteit en heeft nogal wat relaties in de wereld van de beeldende kunsten. Hij is medewerker van het Nationaal Biografisch Woordenboek van België, dat uitgegeven wordt door de Koninklijke Academie voor Kunst, Letteren en Wetenschap.

Amsterdam Wereldboekenstad en de Openbare Bibliotheek Amsterdam eerden vandaag Simon Vinkenoog op zijn tachtigste verjaardag met een speciaal cadeau. Op de trappen van de nieuwe Openbare Bibliotheek op de Oosterdokskade werd zopas een gedicht onthuld dat Simon Vinkenoog zelf schreef: 'Een nieuw gedicht voor Amsterdam'. Simon Vinkenoog was in de OBA ter gelegenheid van de presentatie van zijn nieuwste boek, 'Amsterdam Madmaster'. Vinkenoog heeft dit boek helemaal gewijd aan Amsterdam en schreef 'Een nieuw gedicht voor Amsterdam' voor dit boek. De plaatsing van het citaat past binnen de communicatiecampagne van Amsterdam Wereldboekenstad die loopt tot en met 22 april 2009. Info: www.amsterdamwereldboekenstad.nl . Lees meer

Christie’s International heeft in de eerste zes maanden van 2008 voor $3.5 miljard aan kunst verkocht. Daarmee deed ‘s werelds grootste veilinghuis het 10% beter dan in de eerste zes maanden van 2007. In totaal werden 457 kunstwerken afgeslagen voor meer dan een miljoen dollar. Ook in Nederland deed Christie’s het goed: met een veilingopbrengst van 45 miljoen dollar werd een marktaandeel bereikt van 68% ten opzichte van de directe concurrent. Hollands hoogtepunt van dit halfjaar was de verkoop van de collectie van de Prinsen van Liechtenstein voor $8.3 miljoen. Het topstuk van die veiling, een paar Blaeu Globes (cfr. illustratie), werd met een opbrengst van $1.2 miljoen het duurste kunstvoorwerp ooit afgehamerd op een Nederlandse veiling.

'De oude man in een kroeg', een schilderij van de 17de-eeuwse schilder Adriaen Brouwer is door de Vlaamse overheid aangekocht voor 743.000 euro. Zo slaagde men erin het meesterwerk terug naar onze contreien te halen. Minister van Cultuur Anciaux en Paul Huvenne, diecteur van het Koninklijke Museum voor Schone Kunsten van Antwerpen, kochten het doek (cfr. illustratie - detail) onlangs op de internationaal zeer gerespecteerde kunstbeurs Tefaf in Maastricht. Adriaen Brouwer (Oudenaarde, 1605 - Antwerpen, 1638) was een Vlaams kunstschilder en tekenaar die vooral actief was in de Noordelijke Nederlanden. Hij wordt meestal gerekend tot de genreschilders en was een tijdgenoot van Rubens.

De Zuid-Afrikaanse kunstenares Marlene Dumas schenkt Nelson Mandela een schilderij voor zijn verjaardag. Vandaag wordt de oud-president van Zuid-Afrika negentig jaar oud. Het in 2004 vervaardigde 'Portrait of A Young Nelson Mandela (Would you trust this man with your daughter)' wordt hem eind juli in Johannesburg overhandigd. De ondertitel van het schilderij zou een typisch ‘Dumasgrapje’ zijn om aan te duiden dat de blanke nog steeds schrik heeft van de gekleurde medemens. Het schilderij zal waarschijnlijk worden opgehangen in het gebouw van The Nelson Mandela Foundation. Dumas, die in Zuid-Afrika werd geboren, woont sedert 1976 in Amsterdam. Zij is sinds enige tijd ’s werelds ‘duurst verkopende vrouwelijke kunstenaar’.

Vandalen hebben in Museum voor Midden-Afrika in Tervuren een houten olifant in brand gestoken. Dat is reeds het tweede incident in korte tijd. Rond middernacht zouden dinsdag enkele belhamels een van de tot de houten olifantengroep van de Zuid-Afrikaanse kunstenaar Andries Botha behorende sculpturen in brand hebben gestoken met Bengaals vuurwerk. Voor ze in het Afrikamuseum te zien waren, verbleven de dikhuiden een hele poos in Antwerpen waar ze heel wat bezoekers trokken. Andries Botha (°1952, Durban, Zuid-Afrika) is beeldhouwer. Voor 2006 Beaufort werkte hij samen met een team van 10 zwarte kunstenaars aan 'You can buy my heart and my soul'. De familie olifanten die hij toen maakte bestonden uit een metalen skelet waarop een huid uit houten plaatjes werd bevestigd met bouten.

Het thema én campagnebeeld van de jaarlijkse Cultuurmarkt van Vlaanden, die plaatsheeft op 30 en 31 augustus van dit jaar, is wereldkundig gemaakt. De Olympische ringen, symbolen van diversiteit en verbondenheid, werden grafisch herwerkt tot een eigen embleem. Voor de aftrap van het culturele seizoen zullen zo'n 200 culturele instellingen en gezelschappen present zijn. Prospekta zal ook nu weer het geheel organiseren en de top of the bill zou een wedstrijd touwtrekken schijnen te zijn waaraan zowel cultuurbeleidsmensen, regisseurs en museumdirecteurs meedoen als theatertechnici en kunstenaars allerhande. Info: www.cultuurmarkt.be

In het noord-oosten van Engeland, in het desolate stadje Middlesbrough, komt volgend jaar een stalen sculptuur van de Brits-Indiase kunstenaar Anish Kapoor. Het gevaarte wordt 110 meter lang en 50 meter hoog en zal deel uitaken van een ambitieus project dat bestaat uit een geheel van vijf 'Tees Valley Giants', die ook in Stockton, Redcar, Hartepool en Darlington zullen worden ingeplant. Voor dit kunstparcours dat in het totaal zo'n 15 miljoen pond gaat kosten, liet Kapoor zich bijstaan door Cecil Balmond van de firma Arup. Deze bouwkundig ingenieur leidt er de cel 'Advanced geometry'.

In het National Maritime Museum in het Engelse Greenwich in London, een museum dat gewijd is aan de Britse geschiedenis van de zeevaart, loopt tot en met 11 januari 2009 de tentoonstelling 'Tumult en rust: De zee door de ogen van Nederlandse en Vlaamse meesters, 1550-1700'. Deze expositie bestaat uit 76 schilderijen die het toneel vormen van zowel religieuze als historische drama's. Alle werken worden gepresenteerd vanuit het kunsthistorisch perspectief en net als een vorm van historische documentaire van zeeslagen. Info: www.nmm.ac.uk

Morgen, vrijdag 18 juli, zal op de Antwerpse Meir de schreeuw der revolutie te horen zijn. De sfeer die in de Scheldestad de laatste dagen hing werd beheerst door de etalagepoppen van Royal de Luxe. Paspoppen zitten reeds sedert 1900 gevangen in hun pantser; ze huilden vaak en voelden zich meestal opgesloten. In de etalages op de Meir vertellen de mannequins hun verhaal. Elke dag opnieuw, tot ze zich uit hun keurslijf wringen en de apotheose tegemoet stappen. Meer info: infopunt Wapper – 070/690 680 – www.zomervanantwerpen.be

Vanavond om 21 uur 50 zendt Canvas deel vijf uit van de BBC-reeks 'The power of art', een kunsthistorische reeks waarin Simon Schama meesterwerken analyseert. 'David, ‘De dood van Marat’ (1793)' is de titel. Jacques-Louis David, ooit de protégé van Lodewijk XVII en zijn aristocraten, koos in 1789 voor de revolutie. Van dan af begon David politieke propaganda te schilderen voor de nieuwe machthebbers. ‘De dood van Marat’ uit 1793 is hiervan een mooi voorbeeld. Het weredberoemde doek, dat overigens te bezichtigen is in het Museum voor Schone Kunsten in Brussel, toont de moord op de revolutionair Jean-Paul Marat door de jonge Charlotte Corday. David maakte van Marat een martelaar en huldigde hiermee de nieuwe religie van vrijheid, gelijkheid en broederlijkheid.

Om het desolate 'ambtenarenstation' Brussel-Congres weer wat van zijn fleurigheid te geven, heeft voormalig Brussels schepen Henri Simonis het initiatief genomen de ondergrondse treinhalte te laten fungeren als meetinplace voor concerten, party's en filmprojecties. Het project start met een fototentoonstelling over het Brussel van de jaren vijftig. Onder de titel 'Modern Brussel' heeft uitgever Wijnand Plaizier, 'fervent Brusseleir, kenner van de hoofdstad en moderne architectuurliefhebber, een reeks foto's uit het archief van de Nederlander Cas Oorthuys samengebracht die Brussel op een onnavolgbare wijze heeft geportretteerd. 'Modern Brussel' loopt nog tot en met 5 september in het station Brussel Congres en is op weekdagen te zien van 7 tot en met 19 uur.

De Latemse impressionistische kunstenaar Alphonse D'Heye stelt nog tot eind van deze maand tentoon in het Casino van Middelkerke. In het werk van D'Heye is de speling van het licht een belangrijk element. Grote kunstenaars zoals Claude Monet en Emile Claus waren meesters in het spel dat luminisme heet en waarbij de nadruk licht op sterke lichteffecten. Luminisme, dat veel overeenkomsten heeft met het pointillisme, is een stroming in de schilderkunst, vooral in België, die ontstaan is vanuit het postimpressionisme. In september kan het werk Van Alphonse D'Heye bewonderd worden in de Art Gallery Alphonse D'Heye op de Zeedijk in Knokke en van 11 oktober tot en met 30 november exposeert hij in de Latemse galerie Mens & Natuur. Info: www.artonline.be