Zo'n 600 Karl May-boeken, afkomstig uit een legaat van Joan C. Oosterbaan, een fervent Karl May-collectioneur, krijgen onderdak in de Koninklijke Bibliotheek van de Nederlandse hoofdstad Den Haag. De in juni van verleden jaar overleden Oosterbaan verzamelde sinds zijn jeugd alles over en van Karl May; hij was ook de auteur van onder andere het in 2000 gepubliceerde 'Karl May verzamelaars compendium', een handzaam overzicht van het Nederlandstalige oeuvre, en 'Karl May - boeken zoeken in alle hoeken' (2005). Carl Friedrich May (Ernstthal, 1842 – Radebeul, 1912), meestal Karl May genoemd, was een Duits schrijver, geestelijke vader van Winnetou en Old Shatterhand in het Wilde Westen en van Kara ben Nemsi en Hadji Halef Omar in het Midden-Oosten. Na zijn dood startte zijn vrouw Villa Bärefette (Berenvet): het was een der uitgebreidste tentoonstellingen van originele 19-eeuwse Indiaanse attributen in Europa en evenals Villa Shatterhand, te bezichtigen in het Duitse Radebeul.

Hij komt uit IJmuiden, zij uit de Verenigde Staten. Samen maakten Jeroen en Shannon Jansen van een vervallen pension uit 1904 in Apeldoorn een prachtig hotel met art nouveau-allure. De klassieke inrichting werd behouden, de vitrages werden gerenoveerd, de tussendeur met geslepen glas en de plafonds versierd met een bloemmotief bleven ook en zijn getuigen van een ver verleden. De naam 'Hotel garni Abbekerk' verwijst naar de familie die in 1972 haar naam gaf aan het hotel. Er komt een grote schare internationale gasten, waaronder nogal wat bezoekers van het Kröller-Müller Museum.

De Amerikaanse econoom David Galenson, verbonden aan de universiteit van Chicago, lanceert een 'hitlijst' waarmee hij de belangrijkste kunstwerken van de 20ste eeuw worden oplijst. Hij hanteert hiervoor een systeem uit de wereld van de exacte wetenschap waarmee de belangrijkheid van een auteur gemeten wordt door het aantal keren dat uit een werk geciteerd wordt. Galensons maatstaf is hoe vaak een kunstwerk wordt afgebeeld in kunstboeken. En zo kwam hij aan de volgende top vijf: 1. 'Les Demoiselles d'Avignon' van Pablo Picasso, 2. 'Monument voor de Derde Internationale' van Vlaidmir Tatlin, 3. 'Spiral Jetty' van Robert Smithson, 4. 'Just What Is It That Makes Today's Homes So Different, So Appealing?', en op de vijfde plaats ex-aequo staan 'Unique Forms of Continuity in Space' van Umberto Boccioni en 'Guernica' van Pablo Picasso. Of kunstcritici het zullen eens zijn met de mening van de econoom is nog zeer de vraag.

Om het verborgen archeologisch erfgoed beter te belichten, werkten de Kale-Leie Archeologische Dienst en de Erfgoedcel Meetjesland, in samenwerking met de dienst Land- en Tuinbouw van de Provincie Oost-Vlaanderen, een tentoonstelling uit rond de archeologische rijkdom van beide regio's. De reizende tentoonstelling 'Velden vol verleden' laat zien hoe de mens leefde en aan landbouw deed van de prehistorie tot de dag van vandaag. Ook het Meetjesland en de Leiestreek herbergen nog heel wat onbekende en dus onbeminde sporen van het verleden. 'Velden vol verleden' loopt vanaf vandaag tot en met 28 augustus eerstkomend in de hoofdbibliotheek, Bibliotheekstraat12, Evergem.

Nog tot en met 5 oktober eerstkomend loopt in het Musée des Arts anciens du Namurois, gelegen in het Hôtel de Gaiffier d'Hestroy, rue de Fer in Namen, een tentoonstelling met werk van de Brabantse landschapsschilder Gillis Neyts (Overijse ca. 1618 - Antwerpen 1687). Naast zijn schilderijen zijn er tientallen tekeningen en etsen te zien. Het Naamse Musée des Arts anciens kan tot zijn collectie een mooie verzameling religieuze beeldhouw- en schilderkunstwerken rekenen, waaronder nogal wat zestiende-eeuwse werken van de Maaslandse schilder Henri Bles. Info: 081 22 00 65.

De Jamaïcaanse beeldhouwer en schilder Christopher Gonzalez is overleden in Montego Bay, na Kingston de grootste stad van het eiland ten zuiden van Cuba. Hij was 65 jaar. Gonzalez werd geboren in Manchester in Jamaïca. Hij was een bekend expressionist. Gonzalez volgde les aan de Jamaica School of Art en het California College of Arts and Crafts in de Amerikaanse stad Oakland. Hij werd beïnvloed door het symbolisme van Edna Manley. Ook het werk van Pablo Picasso was van grote betekenis voor hem. Gonzalez maakte het beeld van Bob Marley dat zich in de National Gallery bevindt. Hij kreeg de Silver Musgrave Medal in 1974.

Een werk van de Italiaanse barokschilder Giambattista Tiepolo is in opdracht van Silvio Berlusconi geretoucheerd omdat er een dame opstaat met ontblote borst. Tijdens persconferenties van de 71-jarige premier zouden a. toehoorders hierdoor kunnen worden afgeleid, b. vrouwelijke ministers geschoffeerd worden en c. televisiekijkers zich beledigd voelen. Naar aanleiding van Berlusconi's initiatief vroeg Vittorio Sgarbi, ex-cultuurminister en kunstcriticus, zich af wat er dan moet gebeuren met alle vrouwenbeelden in de Italiaanse musea. Giovanni Battista Tiepolo (1696 – 1770) was een kunstschilder uit Venetië wiens werk sterk beïnvloed is door Paolo Veronese. Hij is een meester van de laat-barok en in het midden van de achttiende eeuw op diverse plaatsen in Europa doende als hofschilder. Hij wordt geroemd om zijn rol als grote evocator van een tijdperk dat op zijn einde loopt.

In deze droge komkommertijd stelt het champagnemerk Veuve Clicquot een 115 jaar oude en tegelijk 'onbetaalbare' fles champagne tentoon in haar bezoekerscentrum in de Franse stad Reims. De fles mét inhoud werd ontdekt in een afgesloten kast in Torosay Castle op het Schotse Isle of Mull. De botteling vond plaats in 1893. Er zou maar één exemplaar van bestaan en daarom gaat het hier om een uniek ontdekking, temeer omdat de champagne in goede conditie zou verkerend door al die jaren op een donkere plek te zijn bewaard. Naast de champagne lag er ook nog een fles brandy, een karaf port en een fles rode Bordeaux. De drank zou toebehoord hebben aan bankier Arbuthnot Guthrie die op het kasteel woonde tot zijn dood in 1897.

'Cityscape', het kunstwerk van Arne Quinze (°1971) aan de Gulden Vlieslaan in Brussel tegenover het Hilton hotel, is niet in het bezit van een geldige vergunning. Daarom zal de vzw Brussels Louise toestemming vragen aan de gemeente Elsene om de monumentale creatie van de gerenommeerde topdesigner-kunstenaar om tot 30 oktober op de huidige locatie te laten staan. Quinze's constructie bevat 16 kilometer hout en 250.000 spijker en is 18 meter hoog en 40 meter lang. In nobember zou 'Cityscape' worden afgebroken en gerecycleerd.

Tot en met 14 december eerstkomend loopt in het Tokyo Metropolitan Art Museum een tentoonstelling met schilderijen van Johannes Vermeer en andere Delftse meesters. Op de expositie zijn zeven schilderijen - waaronder 'Zittende Vrouw aan het Virginaal en 'Het melkmeisje' (cfr. illustratie) - te zien van Vermeer (circa 1632-1675), een van de beroemdste Hollandse kunstschilders uit de illustere Gouden Eeuw. De Japanners zijn opgezet met de keuze van de werken die voor het eerst in het Land van de Rijzende Zon te zien zijn. Zij omschrijven het zo: "Johannes Vermeer verbeeldt het licht dat het geluk in ons hart ontbrandt". Naast werken van Vermeer zijn ook creaties van Delftse tijdgenoten te zien, waaronder Carel Fabritius, Pieter de Hooch en Jan van der Heyden.

Van 9 september eerstkomend tot en met 25 januari 2009 loopt in een van de grote zalen van het Bonnefantenmuseum in Maastricht de tentoonstelling 'A Mon Seul Désir' van Gijs Frieling. Met zijn creatie, een overrompelende all-over muurschildering, laat de Nederlandse schilder Gijs Frieling (°1966, Amsterdam) welbewust oude tijden herleven. De zinderende kleuren en het ornamenteel programma zijn op deze schaal bijna fysiek ervaarbaar en geven kracht aan Frielings uitspraak dat het realiseren van je diepere verlangens ‘het toppunt van moed’ is. In Frielings onorthodoxe kunstopvatting heeft de 15e-eeuwse uitvinding van het centraal perspectief en Duchamps concept van de ready made veel ‘wezenlijks buiten de kunst gesloten’. Hij herkent zichzelf in Joseph Beuys, de Duitse kunstenaar-sjamaan die kunst in samenhang met het leven wilde begrijpen. Info: www.bonnefanten.nl

Het vernieuwde provinciaal Gallo-Romeins museum in Tongeren organiseert in 2011 een tentoonstelling over Sagalassos, ook wel het Pompeï van Turkije genoemd. Het is een archeologische vindplaats stammend uit de Hellenistische en Romeinse tijd, gelegen in de regio Pisidië, 110 km ten noorden van Antalya, aan de voet van het Aglasungebergte, vlakbij de gelijknamige gemeente en op ca. 20 km van de grotere stad Isparta. De site is van groot historisch belang aangezien Sagalassos in de Romeinse periode een belangrijke stad was in de streek. Geleidelijk aan zette het verval zich in door natuurrampen, bezettingen en pestepidemieën.In de tijd van de Romeinse overheersing was Sagalassos een van de belangrijkste economische steden in het zuiden van het land. Sinds het begin van de jaren negentig worden de opgravingen in de stad uitgevoerd door een team van de KULeuven, dat nauw betrokken wordt bij de expositie.

Per 1 augustus is Ronald Grossey tot uitgever benoemd van The House of Books in Vlaanderen. Sinds 2000 was hij acquirerend redacteur bij THB. Grosey was fondsvormend redacteur bij de uitgeverijen Dedalus en Standaard. Hij schreef onder meer voor Humo, Knack, De Standaard, Kuifje en Robbedoes. Hij was hoofdredacteur van Suske en Wiske weekblad en schreef jeugdboeken, stripscenario's, toeristische boeken en boeken over televisie en strips. Zijn in 2007 verschenen succesvolle monografie over Studio Vandersteen werd bekroond met een onderscheiding door het Nederlandse Stripschap. Ronald Grossey werkt in de schoot van het THB-fonds samen met Sophie Verbist, hoofdverantwoordelijke pers & promotie. Info: www.thehouseofbooks.com Lees meer

In de Zuid-Franse kuststad Saint-Tropez is de wereldvermaarde bibliofiel, collectioneur van manuscripten, uitgever en boekhandelaar Pierre Berès overleden. Hij is 95 jaar geworden. Het magazine Lire zette het epitheton ornans 'Le plus grand libraire du monde' naast zijn naam. Hij mocht artistieke grootheden als Pablo Picasso, Paul Éluard en Louis Aragon tot zijn vriendenkring rekenen. Pierre Berès werd geboren in Stockholm in 1913. Op zijn dertiende begon hij met het verzamelen van handtekeningen, handelde in boeken toen hij zestien werd en opende op zijn 24ste zijn eigen boekhandel. Tijdens de beurscrash in de V.S. kocht hij complete bibliotheken op van failliete miljardairs wat hem heel wat originele uitgaves en meesterwerken uit o.a. de renaissance opbracht. In 2001 verkocht Berès het originele manuscript van 'Voyage au bout de la nuit van Louis-Ferdinand Céline' voor een recordprijs van 2 miljoen euro aan de Bibliothèque Nationale de France. Hij ging op zijn 92ste met pensioen en verkocht 12.000 van zijn boeken op veilingen. Die brachten zo'n 35 miljoen euro op. Berès verzamelde ook beeldende kunst. Hij was eigenaar van werk van ondermeer Giacometti en Masson én was bevriend met Henri Matisse. In 1956 kocht hij de Editions Hermann op en gaf hij de complete werken van Diderot uit.

Minister van Cultuur Ronald Plasterk is de meest invloedrijke persoon in de Nederlandse kunstwereld. Hij staat als primus inter pares op de lijst van 25 Nederlanders die om verschillende redenen grote invloed in Nederlandse kunstkringen hebben. Althans volges de stichting Kunstweek, die zich inzet voor het vergroten van de belangstelling in Nederland voor beeldende kunst. De hitlijst was te lezen in de uitgave 'Wie is Wie in de Kunstwereld' die een overzicht biedt van 171 Nederlanders die betrokken zijn bij het vaderlandse kunstgebeuren. De tweede plaats wordt ingenomen door Ben Janssens, bestuursvoorzitter van de wereldberoemde kunstbeurs Tefaf.

In het Portland Art Museum, in de grootste stad van de staat Oregon gelegen in het noord-westen van de Verenigde Staten van Amerika, is de kunstenaar Whiting Tennis bekroond met de allereerste Arlene Schnitzer-prijs. Tennis is een van de vijf kunstenaars die werden geselecteerd voor de Northwest Art Awards-tentoonstelling. Aan de onderscheiding is een geldprijs verbonden van $ 10.000. De prijs is vernoemd naar de filantrope Arlene Schnitzer die samen met haar echtgenoot ook instond voor de financiering van de Concert Hall in Portland. Whiting Tennins werd geboren in 1959 in Hampton (Virginia).

In de Beierse hoofdstad München is in het Olympiapark het vernieuwde BMW-museum geopend. Er worden zo'n 125 originele objecten getoond, die vooral de dynamiek en de innovatiekracht van de 90-jarige autofabriek tonen. Het complete modellenprogramma en alle iconen uit de BMW-automobielgeschiedenis zijn er te zien. Daarbij worden de modernste museumtechnieken gebruikt. Er zijn in totaal zeven thematische ruimten, die zich steeds over twee of drie verdiepingen uitstrekken. De expositieruimte beslaat in het totaal 5.000 vierkante meter. Het oude museum dateerde uit 1973. Info: www.bmw-museum.com

Er kondigt zich een nieuwe revolutie aan in het Franse Château de Versailles. Over enkele weken zal daar een tentoonstelling plaatsvinden waarop 15 werken van de Amerikaanse kitschkunstenaar Jeff Koons zullen worden getoond. Maar nu al zien velen het niet zitten dat Koons zijn 'Rabbit' in het Salon d'Abondance en de 'Balloon Dog (Magenta)' in het Salon d'Hercule zullen worden geëxposeerd, om maar deze voorbeelden te noemen. De polemiek begon reeds toen Arnaud-Aaron Upinsky, voorzitter van de Union nationale des écrivains de France, in een brief aan minister van Cultuur Christine Albanel vroeg om de tentoonstelling te verbieden. Volgens tegenstanders wordt met deze tentoonstelling, die op 10 september zou openen en plaats vindt in het koninklijk appartement van Versailles, een smet geworpen op het nationale erfgoed van Frankrijk.

Haar eerste retrospectieve tentoonstelling, die loopt tot en met 9 november eerstkomend in de Scottish National Gallery of Modern Art in Edinburgh, bezorgt de controversiële kunstenares Tracey Emin nogal wat kopbrekens. Ze beweert bang te zijn voor wat de critici over haar werk zullen zeggen. Op de expositie zal ondermeer het werk "My bed" uit 1998 te zien. Dat kunstwerk, een bed onopgemaakte bed, compleet met opgedroogde urine, sigarettenpakjes en condooms, riep al bij de eerste tentoonstelling nogal wat heftige reacties op. Emin gaf toe dat het samenstellen van de expositie een heel emotionele ervaring was. Tracey Emin is een Britse kunstenaar, geboren in 1963, die woont en werkt in Londen. Ze is in de beeldende kunst vanaf de jaren ‘90 een van de meest beeldbepalende kunstenaars in de Brit Art en groeide uit tot de belangrijkste exponent van een tendens in de beeldende kunst waarin autobiografische elementen vrij spel kregen, waardoor haar oeuvre niet los te koppelen is van haar levensloop. Lees meer

Alexander Solzjenitsin, Russisch schrijver en Nobelprijsinnaar voor Literatuur is gisteravond in de Russichse hoofdstad Moskou overleden. De auteur van 'Een dag uit het leven van Ivan Denisovitsjis' (1962) en 'De Goelag Archipel' (1973-1975), waarmee hij in het Westen bekend werd, is 89 jaar geworden. Aleksandr Isajevitsj Solzjenitsyn werd geboren in Kislovodsk in 1918. Hij studeerde wis- en natuurkunde, filosofie en literatuur en bracht een groot deel van zijn leven in strafkampen door wegens antisovjetpropaganda. Na het verschijnen van zijn eerste boeken werd hij in 1974 uit de Sovjet Unie gewezen. Via Zwitserland kwam Solzjenitsyn in 1976 uiteindelijk in de Amerikaanse staat Vermont terecht. Onder Michail Gorbatsjov mochten zijn boeken vanaf 1989 weer verschijnen en kreeg hij in 1990 het staatsburgerschap terug. Vier jaar later keerde hij naar Rusland terug. Solzjenitsin was een streng criticus van het morele verval in zijn land. Maar als Russisch nationalist had hij ook kritiek op de Westerse wereld. Andere belangrijke werken van Solzjenitsin waren: Kankerpaviljoen (1968) en In de eerste cirkel (1968). Verleden jaar ontving de vroegere dissident uit handen van de Russische president Vladimir Poetin de prestigieuze Russische Staatsprijs. Hij werd bij die gelegenheid geprezen voor het feit dat hij zijn leven had "gewijd aan Rusland". In 1998 weigerde Solzjenitsin nog een hoge onderscheiding van Boris Jeltsin. Reeds een tijdje worden in Rusland voor het eerst de Verzamelde Werken van Solzjenitsin uitgegeven.

Nog tot en met 17 augustus eerstkomend loopt in de Fondation de l'Architecture een tentoonstelling over leven en werk van Christophe Gevers, een creatieve duizendpoot die naam maakte als decorateur, designer, interieurarchitect of ensemblier, kunstenaar en ruimtebouwer. De Gevers-expo werd mogelijk gemaakt dankzij de impuls van zowel privéondernemingen als publieke administratie. Onder zijn belangrijkste realisaties bevinden zich kantoren, theaterzalen, auditoria, culturele centra, congreszalen, restaurants, tavernes, laboratoria, diverse winkels en privé-appartementen. De inrichtingen, meubelontwerpen en verlichting van deze totaalkunstenaar waren staaltjes van vormelijke schoonheid gekoppeld aan een ingenieuze vorm van functionalisme. Hij was ook de ontwerper van de inrichting voor het fastfood restaurant Quick in Brussel, gevolgd door vestigingen in Parijs, Bordeaux en Milaan. Deze tentoonstelling is de eerste grote inventaris van Christophe Gevers’ werk. Locatie: Fondation pour l’Architecture, Kluisstraat 55, 1050 Brussel. Info: www.fondationpourlarchitecture.be

Misdadigers zijn aan de haal gegaan met een schilderij van de Italiaanse kunstenaar Caravaggio. Ze ontvreemdden het doek uit het Odessa Art Museum in de gelijknamige Zuid-Oekraïense havenstad. Het betreft een doek dat geschilderd werd tussen 1573 en 1602 en als titel 'De gevangenneming van Christus' meekreeg; soms wordt ook 'De kus van Judas' gebruikt om het doek aan te duiden. Sommige kunsthistorici meenden ooit dat het hier om een kopie ging van een eender schilderij dat zich in de National Gallery van de Ierse hoofdstad Dublin bevindt, maar in 1950 stelde een Moskous wetenschapper vast dat het om een origineel werk van de Italiaanse schilder gaat. Caravaggio, voluit Michelangelo Merisi da Caravaggio (Amerighi da Caravaggio, gelegen in de provincie Bergamo, 1571 — Porto Ercole, tegenwoordig de gemeente Monte Argentario, 1610), was een Italiaans kunstschilder uit de Barok. Hij had een enorme invloed op de kunstenaarsgeneratie na hem in heel Europa. Men spreekt in dit verband dan ook van het caravaggisme. Zijn eerste navolgelingen in Italië waren Orazio Gentileschi en Bartolommeo Manfredi. Zij hielpen mee de nieuwe schilderstijl te verbreiden.

Op zondag 31 augustus heeft in de Belgische hoofdstad de 'Brussels Urban BBQ' plaats, een unieke gelegenheid om midden in de stad aan te schuiven aan een immense gastentafel in een groene eetzaal aan het prestigieuze Park van Brussel, tegenover het Koninklijk Paleis. Vanaf 12 tot 17 uur heeft men de gelegenheid voor 5 euro gerechten te proeven in de vorm van tapa's, samengesteld door vijf beroemde chef-koks: Yves Mattagne (Sea Grill), Kristof Begyn & Didier De Roover (Kijk Uit), Gaëtan Colin (Jaloa) en Michel D (L’Atelier de Michel). Deze tweede editie van de Urban BBQ vindt plaats op het Museumplein, de grote open ruimte achter de musea waar ook de surrealistische en fascinerende gevel zich bevindt van het binnen afzienbare tijd te openen Magrittemuseum. Info: www.urbanbbq.be

Het 'Mechanisme van Antikythera', dat dateert uit de tweede eeuw voor Christus en ontdekt werd in 1901 bij het gelijknamige Griekse eiland in een Romeins scheepswrak, was een heuse 'computer'. Dat ontdekten Amerikaanse en Britse wetenschappers met behulp van röntgenstralen. Het instrument van brons en hout geeft zo stukje bij beetje zijn geheimen prijs. De Antikythera diende niet enkel als astronomisch hulpmiddel om posities van hemellichamen te bepalen, maar ook als cultuurkalender waarop o.a. de data van de Olympische Spelen konden werden voorspeld.

De Nederlandse kunstverzamelaarster Reina Van Bommel-Van Dam is overleden. Ze was 97 jaar. Samen met haar eerder overleden echtgenoot Maarten van Bommel was ze ook grondlegster van het gelijknamige museum voor moderne kunst in Venlo. Het museum, dat in 1971 werd geopend in het Venlose Julianapark, bevatte de privé-verzameling van het echtpaar met meer dan duizend kunstwerken. Jaarlijks wordt ook de Van Bommel Van Dam Prijs uitgereikt, een initiatief van de gelijknamige stichting. Vanaf haar oprichting in 1976 heeft de Stichting van Bommel van Dam een fonds gevormd, met als doel een prijs toe te kennen aan jonge kunstenaars. In de loop der jaren is de Van Bommel Van Dam Prijs uitgegroeid tot een gerenommeerde prijs voor kunstenaars tot 35 jaar. De prijs bestaat uit een oorkonde en een geldbedrag van 5.000 euro. Museum Van Bommel Van Dam koopt bovendien een werk van de winnaar aan ten behoeve van de collectie.