Op de slotdag van het jaarlijkse Wagnerfestival heeft de 88-jarige Wolfgang Wagner afscheid genomen van zijn geliefde Beiers muziekevenement. Wolfgang Wagner is de kleinzoon van de bekende componist Richard Wagner. Hij stond 57 jaar lang aan het hoofd van het elk jaar meer aan populariteit winnende festival. Toen de muzikanten en de acteurs hem een staande ovatie gaven had hij het eventjes moeilijk. Over zijn opvolging bestaat nog enige onduidelijkheid. Zijn twee dochters Eva (63) en Katharina (30) wilden gezamenlijk de leiding overnemen. Maar ook de 63-jarige nicht van Wolfgang, Nike Wagner, stelde zich samen met de Belg Gerard Mortier kandidaat.

Koning Albert II en koningin Paola inviteren morgen achthonderd mensen uit de culturele en artistieke wereld op hun kasteel in Laken. De genodigden worden ten paleize verwacht om mee te vieren ter gelegenheid van '15 jaar koning Albert II'. Ook de prinsen Filip en Laurent en hun respectievelijke echtgenotes en prinses Astrid en haar man zullen er zijn. Alberts onechte dochter Delphine, niet alleen van koninklijken bloede maar ook tevens kunstenares, ontbreekt op de gastenlijst. In de wintertuin van het paleis wordt het werk tentoongesteld van elf jonge fotografen.

Vijfentwintig auteurs maken kans om op de shortlist, of beter de toplijst, te belanden als kanshebbers voor de AKO Literatuurprijs. De jury moest deze keer kiezen uit 346 Nederlandstalige boeken in het genre 'oorspronkelijk literair proza voor volwassenen' (fictie én non-fictie). Op woensdag 17 september zullen maximaal zes en minimaal drie kandidaten worden bekendgemaakt. Op maandag 3 november eerstkomend, zullen we dan te weten komen welk boek bekroond is met de prestigieuze literatuurprijs en tevens een bedrag van 50.000 euro ontvangt alsmede een sculptuur van Eugène Peters. Deze maal heeft de prijsuitreiking plaats in Nederland, meer bepaald in het Scheveningse Kurhaus. Het plechtig gebeuren wordt rechtstreeks op televisie uitgezonden in het programma Pauw & Witteman. Lees meer

Het British Museum gaat 'Sirene' exposeren, een gouden sculptuur van fotomodel Kate Moss dat werd ontworpen door Marc Quinn. De Britse kunstenaar heeft zijn bewondering voor Moss reeds eerder getoond: in 2006 toonde het Groninger Museum een marmeren beeld - 'Sphinx' getiteld - van de beroemde mannequin, zittend op de grond met haar benen in de nek. Voorlopig werd aan de pers enkel een glimp van het gezicht van Moss vrijgegeven. De tentoonstelling 'Statuephilia: Contemporary Sculptors at the British Museum' gaat op 4 oktober van start. Ook werk van Damien Hirst, Ron Mueck en het duo Noble & Webster zullen er te zien zijn. Info: www.britishmuseum.org

Van vrijdag 31 oktober tot dinsdag 11 november 2008 wordt Antwerp Expo opnieuw omgetoverd in een groots boekenpaleis. De 72ste Boekenbeurs belooft 12 dagen boordevol boekenplezier. Op de Cultuurmarkt voor Vlaanderen pakt Boek.be uit met een sprankelende affiche en een uitdagende online wedstrijd die meteen de Boekenbeurssfeer oproept. Daarnaast maakt Boek.be de 6 Themadagen van de Boekenverdieping bekend. Locatie: Antwerp Expo, Jan Van Rijswijcklaan 191, Antwerpen. Openingsuren: van 10u tot 18u, op dinsdag 4 en donderdag 6 november tot 22u. Info vanaf 31 augustus via www.boek.be > klik op de Boekenbeursbanner.

Een gekruisigde groene kikker, een houten kunstwerk dat in de cultuurtempel Museion in de Noord-Italiaanse stad Bolzano hangt mag er blijven. Dat besliste het bestuur van de kunstinstelling gisteren met meerderheid van stemmen. Dit uitsluitstel staat in schril contrast met een oproep van Paus Benedictus XVI die in het Vaticaan opriep het werk niet langer te exposeren wegens blasfemie? Het kunstwerk van Kippenberger dat als titel 'Zuerst die Füsse' (Eerst de voeten) meekreeg is ongeveer 1,30 meter hopg en toont een groene kikker met een bierpul in de ene en een ei in de andere hand. Martin Kippenberger (Dortmund, 1953 - Wenen, 1997) was een Duitse kunstenaar die zich bezighield met schilderkunst, beeldhouwen, installatiekunst, fotografie en tekenkunst. Zijn veelzijdig en tegendraadse oeuvre bracht hem in de jaren tachtig veel roem; vaak wordt Kippenberger gezien als symptomatisch voor het cynisme in de kunst van de jaren tachtig en negentig.

Van 5 tot en met 9 december eerstkomend heeft in Gent de 27ste editie plaats van 'Lineart - The Art Fair', waarvan het leitmotiv dit jaar 'fusion' is. Er zijn ook deze keer een aantal nieuwigheden die door de kunstliefhebbers zeker zullen geapprecieerd worden. Het project 'Belgium Calling', bijvoorbeeld, met intrigerende solopresentaties van kunstenaars. Ook de uitreiking van 'The Young Ones Award' staat op het programma, evenals de innovatieve B-New Gallery Selection, waarbij jonge galeries geselecteerd worden door een jury van kunstkenners. Info: www.lineart.be

Vandaag heeft in het Gemeentemuseum van Den Haag een symposium plaats dat een twee jaar durend onderzoek naar de Victory Boogie Woogie, het laatste werk van Piet Mondriaan (1872-1944), afsluit. In februari werd al bekendgemaakt dat Mondriaan het werk pas in de laatste negen dagen van zijn leven van de stukjes tape voorzag, iets waarmee het doek zijn ritmisch karakter kreeg. Een ander nieuws is, dat zijn vrienden de tape wilden verwijderen omdat ze de bedoeling van de kunstenaar niet snapten. De toenmalige eigenaar van het kunstwerk weerhield hen ervan. Dankzij de diverse uitgevoerde onderzoeksmethodes is het de experts gelukt de werkwijze van Mondriaan te achterhalen. Mondriaan werkte vanaf 1942 aan het doek, tot hij in 1944 naar het ziekenhuis moest. Zo'n tien jaar geleden werd het doek voor 82 miljoen gulden gekocht van een New Yorkse particuliere verzamelaar.

Ter gelegenheid van het vijftienjarig Koningschap Albert I ontvangt het Belgisch vorstenpaar (cfr. foto) zondag 31 augustus vertegenwoordigers uit de artistieke wereld die bijdragen tot de culturele en artistieke diversiteit en de samenwerking tussen de verschillende gemeenschappen in ons land. Als dank voor de uitnodiging op deze ontmoeting, dragen Brusselaars Chris Christoffels en José Roland, een recent “work in progress”, AILÉS À L.A., hen op. De nieuwe video zal online zijn vanaf 1 september op www.artonaut.be en is verkrijgbaar op DVD via www.talkieo.be.

In het Albertina Museum in de Oostenrijkse hoofdstad Wenen heeft van 5 september tot en met 8 december eerstkomend een van de grootste tentoonstellingen ooit plaats van Vincent van Gogh. Er zullen zo'n vijftig schilderijen en een honderdtal tekeningen te zien zijn van de Nederlandse kunstschilder Vincent Van Gogh (1853-1890). De verzekerde waarde van het geheel bedraagt 3 miljard euro; het is meteen de meest waardevolle tentoonstelling die ooit in Oostenrijk werd georganiseerd. De tentoongestelde werken zijn afkomstig uit 60 musea en particuliere collectie uit de hele wereld.

Ligt er op het Sint-Annastrand in Antwerpen werkelijk een zestien meter lange dode potvis (Physeter macrocephalus)? Ja, maar... het is een nepexemplaar. De creatie, die aan de nieuwsgierige bezoekers wordt geserveerd, werd gemaakt door het Antwerpse kunstenaarscollectief Captain Boomer. Dat het hier om een realistische replica gaat, wordt alleszins al bewezen door de stank die het 'dier' verspreidt. De Sint-Annapotivis weegt anderhalve ton; de constructie bestaat uit hout, aluminium en polyester. Vandaag wordt een "potvistour" georganiseerd aan een tarief van vijf euro. Het kunstwerk blijft nog tot morgen op het Sint-Annastrand liggen.

De stadsbeiaardier van Mechelen, Jo Haazen heeft per toeval een verloren gewaand schilderij van Pieter Paul Rubens teruggevonden in Nizjni Novgorode, de op vier na grootste stad van Rusland en tevens de hoofdstad van de oblast Nizjni Novgorod én van het federale district Wolga. Het werk, dat door de Hermitage in Sint-Petersburg was uitgeleend, werd gekonterfeit in opdracht van de Mechelse visverkopers. Het was bestemd voor hun altaar in de Onze-Lieve-Vrouwekerk in Mechelen en maakte deel uit van het polyptiek de "Wondere visvangst". In het kader van Monumentdendag (13 en 14 september eerstkomend, zal een reproductie van het teruggevonden werk tentoongesteld worden in het museum van de Mechelse Beiaardschool.

Kwartslag presenteert dit zevende seizoen 109 theaterproducties in Brussel en de rand. Kwartslag breidde het aantal partners en zijn programma gevoelig uit. Het wil de cultuur- en theaterliefhebbers laten kennismaken met het rijke aanbod aan Nederlandstalig theater in en rond Brussel en hen aanmoedigen op ontdekkingstocht te gaan bij de buren. De beste groepen en artiesten uit Vlaanderen en Nederland presenteren hun werk. Om de gezamenlijke communicatie te ondersteunen en de publieksmobiliteit te stimuleren, is er de Kwartslagpas. Voor 28 euro kiest de toeschouwer vier producties in vier verschillende huizen, twee in Brussel en twee in de rand. Op www.kwartslag.be vindt de toeschouwer informatie over het project, het aanbod, de locaties, de bereikbaarheid van de huizen en de mogelijkheden van de Kwartslagpas. Bijkomde info: www.opbrussel.be Lees meer

De uiteindelijke factuur van de renovatiewerken van de Grote Markt in Brussel bedraagt 1 miljoen euro of een kwart meer dan oorspronkelijk werd voorzien. Het ging om de vijf historische gebouwen De Sterre, De Zwane, het Brouwershuis, De Roos en In Den Berg Thabor. Het geheel werd uitgevoerd volgens het 'Charter van Firenze' richtlijnen met universele geldigheid in talrijke landen die in de wet- en regelgeving omtrent monumenten- en landschapszorg en de zorg voor het archeologisch patrimonium werden ingepast. Het charter schrijft voor om zoveel mogelijk te restaureren met originele materialen én te werken naar de originele staat van de gebouwen.

Is de komkommertijd al voorbij? Want als dat zo is, dan heeft de 32-jarige Belgische kunstenaar Louis De Cordier een archeologische ontdekking van grote waarde gedaan. Hij zou namelijk het labyrint van Hawara gevonden hebben en dit in het kader van een project over wetenschap en kunst waarbij hij dat laatste een nieuwe invulling geeft. Op een besloten symposium in Caïro werden midden deze maand de resultaten van onder andere het geofysiscg onderzoek meegedeeld. Het 'verloren' Labyrint is in feite de dodentempel van Amenemhat III. Het is een enorm complex dat ongeveer 28.000 m² besloeg. De tempel is vernoemd door Herodotes, Strabo en Plinius de oude. Door zijn complexe gangensysteem met zo'n 3.000 kamers kreeg het van Herodotes de naam ‘labyrint’. Op 28 oktober heeft in Gent een tentoonstelling en een symposium plaats waarop het wetenschappelijk onderzoek als kunstobject zal worden geprestenteerd; er wordt ook een publicatie gepland én er is de uitgewerkte website www.mataha.org

0p maandag 8 september eerstkomend organiseert het Studium Generale van de Universiteit van Groningen in het Filmtheater Images een gastlezing door Steven Jacobs én de vertoning van de Hitchcock-film 'Rear Window'. In de films van Alfred Hitchcock (1899-1980) speelt architectuur een belangrijke rol op verschillende manieren. Hij werkte begin jaren twintig als set designer en bleef intensief betrokken bij de art direction van de ruim vijftig films die hij regisseerde tussen 1926 en 1976. In nauwe samenwerking met belangrijke production designers als Wilfred Arnold, Robert Boyle, Henry Bumstead, Thomas Morahan, Van Nest Polglase en Lyle Wheeler creëerde Hitchcock een aantal onvergetelijke filmgebouwen zoals Victoriaanse herenhuizen, woningen in voorsteden, modernistische villa's, stadswoningen, appartementen en penthouses. Info://studium.hosting.rug.nl

Van zaterdag 6 september tot en met zondag 5 oktober 2008 loopt in het Antwerpse cultuurcentrum Luchtbal de tentoonstelling 'Transparency', een samenwerking tussen Gee Vaucher en Christian Brett. De tentoonstelling is een reactie op de gebeurtenissen van 11 september 2001 en de wereldwijde nasleep. Het centrale stuk van de expo is het glazen huis van Christian Brett, een ironisch commentaar op het Amerikaanse presidentschap. De bijdrage van Gee Vaucher concentreert zich op de herkomst van de Verenigde Staten, uitgedrukt in de toespraken van 2 grondleggers ervan. Info: www.ccluchtbal.org

Van 1 november eerstkomend (Museumnacht) tot en met 15 december zal het kunstwerk van de Brits Damien Hirst (°1965) dat als titel 'For the Love of God' meekreeg, tentoon worden gesteld in het Rijksmuseum in Amsterdam. De creatie van Hirst is een met 8.601 diamanten ingelegde platina schedel. Het kostbare doodshoofd, dat na het bezoek aan Amsterdam een tournee zal maken langs een aantal andere musea van klassieke kunst in het buitenland, werd vorig jaar voor het eerst in de Londense galerie White Cube tentoongesteld. Een investeringsgroep kocht het later voor om en nabij de getoond 63 miljoen euro.

Van 6 september tot en met 16 november eerstkomend loopt in Museum Het Rembrandthuis een tentoonstelling over het Utrechtse grafische kunstenaarsgezelschap De Luis, een samenwerkingsverband dat tussen 1960 en 1980 furore maakte. In 1960 werd het 'Grafisch Gezelschap De Luis' gesticht door de kunstenaars William D. (later Dirkje) Kuik (1929-2008, J.H. Moesman (1909-1988) en Henc van Maarseveen (1926). De belangrijkste doelstelling was het bevorderen van de belangstelling voor de (moderne) grafische kunsten die zij ondergewaardeerd vonden. De keuze voor de naam De Luis was niet willekeurig: ze wilden opereren als luizen in de pels van de moderne kunst. Info: www.rembrandthuis.nl

De wereldbekende Amerikaanse filmactrice Julia Roberts (°1967) heeft, in samenwerking met de al even beroemde Giorgio Armani (°1934), een T-shirt ontworpen. Met de verkoop van dit hebbeding wil het glamourduo zijn bijdrage leveren tot de strijd tegen aids. Eerder creëerden ze samen reeds een armband, eveneens ten voordele van Red, een organisatie die aidshulpprojecten in Afrika ondersteunt. Van de 84 euro voor een vrouwenshirt en 118 voor een exemplaar voor mannen gaat 40 procent naar Red.

De Amerikaanse kunsthandelaar en -collectioneur Joseph J. Szymanski heeft aan het museum Singer Laren 23 kunstwerken geschonken van de Amerikaanse impressionist William H. Singer, waaronder achttien schilderijen die tot de topstukken van het oeuvre mogen worden gerekend, vijf verloren gewaande Parijse tekeningen en delen van het privéarchief van Singer, zoals foto’s en brieven. Het Singermuseum bezit reeds zo'n 250 werken van zijn naamgever William Singer. Van 16 september tot en met 7 december eerstkomend loopt in Laren de tentoonstelling ’American Impressionist – William H. Singer Jr. 1868-1943’. Info: www.singerlaren.nl

Tot en met 14 september loopt in het Haus der Kunst in de Zuid-Duitse stad München de tentoonstelling 'Robert Rauschenberg. Travelling ’70 - ’76'. Robert Rauschenberg (Port Arthur, Texas, 1925 – Captiva Island, Florida, 2008) was een Amerikaanse kunstenaar, die aan de basis stond van de Amerikaanse Pop Art-beweging. Hij evolueerde van abstract expressionist naar assemblagekunstenaar en verwierf bekendheid als schilder, beeldhouwer, fotograaf, performer en choreograaf. Robert Rauschenberg werd geïnspireerd door Andy Warhol (met zijn zeefdrukken), John Cage met zijn filosofie en Jasper Johns (vanwege zijn objecten en symbolen). Info: www.hausderkunst.de

Een tekening van 33 op 23 centimeter, uitgevoerd in verschillende krijtsoorten op vellum zou mogelijk kunnen worden toegeschreven aan Leonardo da Vinci. Mogelijk, want zowel Hugo Chapman, adjunct-conservator van het Prentenkabinet van het British Museum als Carlo Pedretti, een Italiaanse Da Vinci-expert blijven voorzichtig. Ook het veilinghuis Christie's, dat het werkje in 1998 verkocht voor 21.850 dollar, houdt zich op de vlakte. Believers zijn dan weer Martin Kemp, kunsthistoricus verbonden aan de Oxford University en Nicolas Turner, voormalige conservator tekeningen van het Getty Museum. Het Parijse bedrijf Lumière Technologie, dat ondermeer reeds de Mona Lisa en Dame met hemelijn onderzocht, is ook positief gestemd. En volgens het Zwitserse Federaal Instituut voor Technologie in Zurich zijn er aanwijzingen om aan te nemen dat het om een authentieke Da Vinci zou kunnen gaan.

Op 11 september eerstkomend opent de Antwerp Sculpture Show, een vierdaags evenement dat het nieuwe kunstseizoen van de havenstad inluidt. Het is een samenwerking tussen het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten, het MuHKA, het FotoMuseum, het ModeMuseum, het Middelheimmuseum en de Antwerpse kunstgaleries. Het geheel wordt vormgegeven door Luc Deleu & T.O.P. Office. Er zijn ook concerten gepland en films en workshops tot zelfs een museumontbijt. Tijdens het vierdaags kunstgebeuren is een voordelig combiticket te verkrijgen. Inf: www.tzuid.eu

Gerard Mortier heeft zich kandidaat gesteld als leider van het Wagnerfestival in de Duitse stad Bayreuth. De 64-jarige Belg is nu nog directeur van de Opera van Parijs; hij zou in het najaar van 2009 aan het hoofd van de New York City Opera komen te staan. Ook Nike Wagner (63), de dochter van Wieland Wagner, de vroegere co-directeur van het Festival van Bayreuth, postuleert voor dezelfde functie. Nike Wagner had zich reeds in december, samen met Eva Wagner-Pasquier, dochter van de vertrekkend directeur van het Festival van Bayreuth Wolfgang Wagner (89), kandidaat gesteld om samen het leiderschap over dit prestigieuze festival over te nemen. Maar ondertussen heeft Eva (63) zich teruggetrokken om met haar halfzus Katharina (30), een dochter uit het tweede huwelijk van Wolfgang Wagner, het festival te dirigeren. Op 9 augustus zou beslist worden wie in aanmerking komt voor de leiding van het wereldberoemde festival.