Nog tot en met 5 oktober eerstkomend loopt in Kunsthalle Wien in de Oostenrijkse hoofdstad een tentoonstelling als hommage aan de Britse kunstenaar en filmmaker Derek Jarman (1942-1994). Hij werd beroemd door zijn abstracte en zeer expressionistische films. Steeds terugkerende thema's in zijn werk waren de dood, homoseksualiteit, religie en een passie voor geschiedenis, literatuur en schilderkunst. Zijn films werden gekenmerkt door autobiografische elementen, visueel overweldigend camerawerk en decadente en extravagante decors. Info: www.kunsthallewien.at

‘Mère et enfant’ van de Franse kubist Fernand Léger, een werk dat dateert uit 1921 en zo'n 3 miljoen dollar waard is, werd door David Mickenberg, directeur van het Amerikaanse Davis Museum, onderdeel van het Wellesley College in Massachusetts, naar de verbrandingsoven gestuurd als grof vuil. Het gebeuren lekte uit tijdens het opstellen van een digitale catalogus. Na onderzoek bleek dat men in het museum reeds van november 2007 van de verdwijning op de hoogte was. Travel Insurance heeft ondertussen drie miljoen dollar aan het museum uitbetaald. Voor alle zekerheid werd ook een beloning uitgeloofd van 100.000 dollar voor wie die het schilderij alsnog zou vinden. Mickenberg heeft ondertussen ontslag genomen.

De geruchtmakende veiling van 223 nieuwe kunstwerken van de 43-jarige Britse kunstenaar Damien Hirst bij Sotheby's in Londen heeft niet de 80 miljoen euro opgebracht die op voorhand was aangekondigd, maar het recordbedrag van 140,3 miljoen euro. Meteen is dit de hoogste omzet ooit verwezenlijkt op een veiling die gewijd is aan één enkele kunstenaar. Hoeveel Hirst hier precies aan overhoudt is niet geweten. Met dit initiatief spaart hij in elk geval een commissie van 40 tot 50 procent uit door zijn werk buiten het galeriecircuit te veilen, iets wat hem niet door iedereen in de kunsthandel in dank wordt afgenomen.

De toparchitect Frank O. Gehry heeft de 'Golden Lion for Lifetime Achievement' gewonnen op de 11de editie van La Biennale di Venezia. Hij kreeg de prestigieuze onderscheiding zaterdag laatsteleden toegekend in het Teatro Piccolo Arsenale in de dogestad. De internationale jury, voorgezeten door Jeffrey Kipnis (VS), criticus en docent aan de University of Ohio, bestond voorts uit: Paola Antonelli (Italië), curator van het architectuur- en designdepartement van het Museum of Modern Art (MoMA) in New York; Max Hollein (Oostenrijk), directeur van het Städelsches Kunstinstitut en van de Schirn Kunsthalle in Frankfurt; Farshid Moussavi (Iran), oprichter van het Foreign Office Architecture in Londen en docent aan de Harvard University Graduate School of Design; Luigi Prestinenza Puglisi (Italië), criticus, historicus and ldocent, gespecialiseerd in stedenbouw en lesgever aan de Università di Roma La Sapienza. De lijst met overige award-winnaars is te consulteren via www.labiennale.org

De najaarstentoonstelling van Apollo Arthotel Brugge kreeg als titel 'Expansion', de derde beweging van Movinn'art 2008. Vier kunstenaars stellen er tentoon van 25 september tot en met 24 november eerstkomend: De Belgen Leslie Burm, Filip De Roeck en Steven Baelen en de Franse kunstenares Lea Lagasse. Tevens organiseert het Apollo Arthotel Brugge een wedstrijd voor interieurdesign. Er wordt gezocht naar niet-voor-de-hand-liggende ontwerpen voor de twee juniorsuites in het hotel. Info via www.apollohotelsresorts.com/brugge onder de rubriek ART. Bellen kan ook op het nummer 050 25 25 25.

Voetgangers in Venetië kunnen sedert enkele dagen vanuit het treinstation over het Canal Grande naar de Piazzale Roma al wandelend het Canal Grande oversteken. De 'Ponte della Costituzione' ofte de 'Brug van de grondwet' wordt door de inwoners van de dogestad smalend Ponte di Calatrava genoemd, naar de architect die het bouwwerk ontwierp. De Venetianen zijn niet er opgezet met de brug, die ooit begroot werd op zo'n 5 miljoen euro, maar waarvoor uiteindelijk tussen tien en twintig miljoen euro belastingsgeld moest worden opgehoest. De Spaanse architect Santiago Calatrava bouwde eerder reeds bruggen in Lssabon en Dublin. Hier te lande is hij ook geen onbekende meer; hij tekende het nieuwe TGV-station in Luik.

Nog tot en met 5 oktober eerstkomend loopt in het Brusselse center for contemporary non-objective art (CCNOA) een solotentoonstelling van Pieter Vermeersch. Hij toont er vlakken met kleurgradaties van licht naar donker, iets wat in de witte ruimte een haast wetenschappelijk precieze sfeer schept. Kleur, licht, tijd en ruimte zijn spelen reeds lang een primordiale rol in het oeuvre van Vermeersch; van toen hij zich baseerde op fotografische beelden tot aan zijn sitespecifieke creaties. In oktober is er ook werk van Pieter Vermeersch te zien op de Brussel Biënnale. Info: www.ccnoa.be

Op zterdag 20 en zondag 21 september eerstkomend heeft in Sint-Amandsberg "Entr'art" plaats, een evenement dat omschreven wordt als "een kunstenparcours voor alle zintuigen". Een vijftigtal kunstenaars uit 12 straten van de Heriniswijk in St.-Amandsberg zorgen voor presentaties van diverze artistieke uitingen, zoals muziek, dans, beeldende kunst, figurentheater, video- en audiokunst,... Thema's zijn: verleiding, chaos, vergrijzing, fantasie, manipulatie en nog veel meer. Entr'art krijgt ligistiek steun van het S.M.A.K. en de vzw Kunst(h)art en zowel de stad Gent als 'De Wijk aan zet' zorgen voor financiële hulp. Info: www.entrart.be

Van 1 oktober eerstkomend tot en met 26 april 2009 loopt in Tour & Taxis in Brussel 'Dit is onze aarde', een interactieve tentoonstelling die draait rond duurzame ontwikkeling. Ondermeer kunstenaars zoals Hans Op de Beeck, Fred Eerdekens, Bob Verschueren, Peter Menzel & Faith d'Alusio, Chris Jordan, Stefano Bombardieri, Jephan de Villiers, Pascal Bernier en Gloria Friedmann illustreren op hun manier de boodschap van deze groots opgezette tentoonstelling: het is ook tijd dat de mensheid zich bewust wordt van de gevolgen van haar manier van leven. Info: www.expo-terra.be

Gisterenavond had bij Sotheby's in Londen de veiling plaats van een eerste gedeelte van de 223 werken die Damien Hirst zonder tussenkomst van zijn galerie onder de hamer brengt. De Britse kunstenaar zorgt hiermee voor wat controverse in het wereldje van de kunsthandel. Er werden geen records gebroken, maar evenmin viel de verkoop tegen. Een op 7,5 miljoen euro geschat recent werk 'The Kingdom', een tijgerhaai op sterk water (cfr. illustratie), haalde wel 11,6 miljoen euro. Maar voor 'The Golden Calf', een opgezet kalf in formaldehyde geschat op tussen de 10 en 15 miljoen euro werd "slechts" 11,6 miljoen euro betaald, wat dus beantwoordde aan de verwachtingen. Een vergelijkbaar werk 'The Black Sheep with the Golden Horn' vond echter geen koper.Toch bracht de eerste veilingdag zo'n 70,5 miljoen pond (88 miljoen euro) in het laatje.... Vandaag wordt de veiling verdergezet.

De Nederlandse gemeente Arnhem heeft 3 beelden aangekocht die werden geëxposeerd op de internationale beeldententoonstelling Sonsbeek 2008 in het gelijknamige stadspark. Meer dan 260.000 euro zal de hoofdstad van de provincie Gelderland betalen voor aankoop, conservering en plaatsing van de beelden. Het gaat om de werken 'De Lazy King' van de Franse kunstenaar Alain Séchas, 'De Bakermat' van de Belg Johan Creten en 'Spitting Leaders' van hun Spaanse vakbroeder Fernando Sánchez Castillo.

Nog tot en met 4 januari eerstkomend loopt in Tate Modern een retrospectieve tentoonstelling met als titel 'Francis Bacon'. De bezoeker wordt een totaaloverzicht geboden van de periode 1933 tot 1991, chronologisch en thematisch gerangschikt. Er hangen 65 schilderijen, inclusief 13 triptieken, en een groot aantal foto's, tekeningen, tijdschriften en boeken die als inspiratie voor de meester dienden. De overzichtsexpositie schept duidelijkheid omtrent de kunstenaar, zijn virtuoze stijl én zijn motivaties. Francis Bacon (Dublin, 1909 – Madrid, 1992) was een Engelse kunstschilder. Hij maakte portretten van personen, waarbij het gezicht of lichaam misvormd was om een betere indruk van hun psychische en emotionele gesteldheid te geven. Bacon portretteerde niet de buitenkant van de personen, maar het innerlijke. Het zijn meestal eenzame, wanhopige en depressieve mensen die hij schildert, levend in een chaotische wereld en op een claustrofobische duistere locatie. Info: www.tate.org.uk

Vanavond tussen 23.40 uur en 1.20 uur kunnen balletliefhebbers terecht op Nederland 2 voor een programma gewijd aan een van de markantste balleticonen van de 20ste eeuw: Rudolf Nurejev. Met ondermeer nooit eerder vertoonde fragmenten uit zijn vroegste voorstellingen in het Kirov Theater in het Russische Sint-Petersburg biedt de Britse documentairemaker John Birdcut een portret van deze beroemde danser die in 1961 de Sovjet-Unie ontvluchtte om in het Westen zijn droom van sterdanser te kunnen verwezenlijken.

Gentenaar Boris Cruyssaert is tot laureaat uitgeroepen van de sms-wedstrijd die het Festival van Vlaanderen voor de vierde maal organiseerde, in samenwerking met de mobiele telefoonoperator Base en het Poëziecentrum Gent. Zijn winnend 'gedicht': "Mijn woorden zeilen, sluipen gesluierd, van hiel tot keel, openen je honing met tong van kaneel. Tot je lijfje haremgewijs hijgt. En zwijgt". Cruyssaert won het van de meer dan 300 inzendingen die de jury te verwerken kreeg. Vijfendertig gedichtjes - met niet meer dan 160 tekens - worden gebundeld in een boekje dat als titel 'Gesluierde schandaaltjes' meekrijgt.

Vandaag en morgen worden de 223 werken van Damien Hirst geveild bij Sotheby's in Londen. De Britse kunstenaar zal hiermee nog wat aan zijn rijkdom kunnen toevoegen; volgens zijn 70-jarige Ierse manager en belastingadviseur Frank Dunphy mag het vermogen van deze 'golden boy' geraamd worden op zo'n 1 miljard dollar. Met het initiatief 'Beautiful Inside My Head Forever' van 15 en 16 september gaat Hirst voorbij aan zijn vaste galerie door de kunstwerken, die overigens zo uit zijn atelier komen, rechtstreeks te verkopen. De opbrengst wordt geschat op zo'n 81 miljoen euro.

Voorafgaand aan Open Monumentendag heeft Vlaams minister van Onroerend Erfgoed Dirk Van Mechelen 33 gebouwen beschermd. Ze liggen allen verspreid over de verschillende Vlaamse provincies en werden representatief bevonden voor het toenmalige bouwen, denken en leven. Ondermeer de sociale woonwijk Klein Rusland in Zelzate, een openluchtzwembad in Oostduinkerke, het voormalige Canadese paviljoen van Expo 58 en de Expohal van Deurne werden aan de lijst van beschermde gebouwen toegevoegd, alsook duinpaviljoenen in Bredene, Middelkerke, De Haan en Wenduine. Alle 33 gebouwen werden gekozen voor hun speciaal karakter en de rol die ze speelden in de sociale geschiedenis tijdens de 20ste eeuw.

Zaterdag hebben Vlaams minister van Cultuur Bert Anciaux en de Antwerpse schepen van Cultuur Philip Heylen in de Kerkstraat in Borgerhout een standbeeld onthuld van de in september 2006 op 81-jarige leeftijd overleden acteur Julien Schoenaerts onthuld. Het beeld werd gemaakt door beeldhouwer Wilfried Pas, die bevriend was met de acteur. Pas is met deze sculptuur niet aan zijn proefstuk; hij maakte eerder reeds beelden van de schrijvers Willem Elsschot en Paul Van Ostaijen. Julien Schoenaerts was een van Vlaanderens grootste naoorlogse acteurs. Hij speelde in toneelstukken als 'Wachten op Godot' van Samuel Beckett en 'De kleine prins' van Antoine de Saint-Exupéry, kende een enorm succes met zijn monoloog 'Apologie van Socrates' en acteerde in films als "De leeuw van Vlaanderen en "Daens".

Dieven hebben een werk van Francisco de Goya, getiteld 'Tristes Presentimientos de lo que ha de suceder', ontvreemd. De aquatint was tentoongesteld in het Gilberto Alzate Avendano Foundation en maakte deel uit van een tijdelijke expositie met de oorlog als thema. Het gestolen werk is onderdeel van 'Los desastres de la guerra', een reeks van 80 gravures die Goya maakte tussen 1810 en 1815 over de Spaanse Onafhankelijkheidsoorlog, de Guerra de la Independencia Española. De oorlog hield het hele Iberisch Schiereiland in zijn greep en wordt in andere talen daarom ook wel de "oorlog van het schiereiland" genoemd (Engels: Peninsular War, Portugees: Guerra Peninsular). In het Catalaans wordt naar de oorlog verwezen met Guerra del Francès.

Tot de maand maart van 2010 mag de Verzameling Janssen in het Brusselse Jubelparkmuseum (Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis of KMKG)blijven. Vanaf dan gaan de 315 pre-colombiaanse kunstvoorwerpen van Dora Janssen, de weduwe van de stichter van Janssen Pharmaceutica naar het Mas, het Museum aan de Stroom, dat dan haar deuren zal openen. De Janssen-collectie omvat objecten uit het hele Amerikaanse continent, waarbij met name vooral de oude Centraal-Amerikaanse culturen aan bod komen. Vanaf 4 oktober aanstaande zal de ganse collectie in het KMKG worden tentoongesteld, in combinatie met een selectie van voorwerpen uit eigen bezit. Info: www.kmkg-mrah.be

Mede door het mooie weer is de twintigste editie van Open Monumentendag nu reeds een succes. Meer dan 600 monumenten in 210 gemeenten openden de deuren. Centraal thema dit jaar is de twintigste eeuw, een toch wel breed thema. De woningen Isola Serena of Villa Steuts in Tervuren bijvoorbeeld zijn architecturale pareltjes waarop vandaag gefocust wordt, alsook het 'miljoenenkwartier' in Gent. Andere blikvangers zijn de twee vliegtuigloodsen op het vliegveld van Grimbergen, identieke hangars van zeven meter hoog, die opgebouwd zijn rond een paddenstoelconstructie en getuigen van een, al dan niet controversiële 'esthetische schoonheid'.

De Russische juwelier Carl Peter Fabergé, de man met de grootste collectie sieraden ter wereld, wordt in 2012 in de Russische hoofdstad Moskou vereeuwigd met een museum. Meer informatie volgt over enkele maanden, wanneer Vladimir Vorontsjenko, directeur van de cultuurstichting die voor de Fabergé-tempel verantwoordelijk is, de verdere plannen zal bekendmaken. Peter Carl Fabergé (Sint-Petersburg, 1846 - Lausanne, 1920) was van origine goudsmid. Later ontwierp hij juwelen en kunstvoorwerpen. Fabergé is bekend geworden als de maker van barokke, met juwelen versierde Fabergé-eieren, die hij creëerde voor de laatste twee Russische tsaren, Alexander III en Nicolaas II.

Dat Paul Verhoeven, de Nederlandse regisseur van verfilmingen als het grensverleggende 'Turks Fruit', de oorlogsfilms 'Soldaat van Oranje' en 'Zwartboek' maar vooral de wereldwijd beroemde prent 'Basic Instinct', terugkeert naar zijn roots mag niet verwonderen. Hij zou nu bezig zijn aan een erotische thriller, een kruising tussen 'Fatal attraction' en 'Risky business', waarin een student een gevaarlijke relatie begint met de echtgenote van zijn baas. Dat Verhoeven nog een andere fascinatie heeft, kan menigeen wel verwonderen: Jezus van Nazaret. Als niet-theoloog sloot hij zich jaren geleden aan bij het Jesus Seminar, een wetenschappelijke denktank van zo'n 70 professoren in godgeleerdheid, filosofie, linguïstiek en bijbelgenese. Verhoeven schreef hierover een boek met de niet zo verwonderlijke titel 'Jezus van Nazaret', uitgegeven door Meulenhof. Binnenkort volgt een bespreking op The Art Server.

Alberto Alessi zal de Dutch Design Week 2008 openen. Op zaterdag 18 oktober houdt de beroemde ontwerper een lezing in het Designhuis in Eindhoven. Het was John Lippinkhof, directeur van het Designplatform Eindhoven en organisator van de Dutch Design Week, die vroeg aan Stefano Marzano van Philips Design contact te nemen met Alessi. Deze kleinzoon van Giovanni Alessi, de grondlegger van wat nu een wereldomvattend bedrijf is geworden, slaagde erin om de tegenstelling tussen massaproductie en ambachtelijke kwaliteit op te heffen. "Voor ons is het belangrijkste dat we het oorspronkelijke gedachtegoed van grootvader Giovanni trouw blijven: onorthodoxe, bijzondere en met vakmanschap ontworpen consumentenproducten maken. Dat blijft onze uitdaging", dixit Alberto Alessi.

Veertien schilderijen van Herman van Veen zijn evenveel herinneringen aan gevallen soldaten in de Westhoek tijdens de Groote Oorlog. Het zijn grote, abstracte werken die Van Veen maakte als grafstenen. Zijn inspiratie haalde hij onder andere uit een lied van Willem Vermandere, waarin 'duizend en duizend soldaten' in voorkomen. Hermannus (Herman) van Veen (Utrecht, 1945) is een Nederlands artiest. Hij speelt viool, zingt, schrijft, componeert, regisseert, acteert, presenteert, schildert en is activist voor de Rechten van het Kind. De collectie kunstwerken van Herman van Veen zijn nog dagelijks van 13 tot 17 uur te bewonderen in de Lakenhalle van Ieper.

Zestig jaar geleden werd de CoBrA-kunstbeweging opgericht. Drie musea in Nederland en België willen dit feit herdenken. Het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Brussel, het Stedelijk Museum Schiedam en het Cobra Museum voor Moderne Kunst in Amstelveen doen dat elk op hun manier. Op 13 september geeft het Stedelijk Museum Schiedam het startschot. Het was in het Parijse café Notre Dame dat Karel Appel, Constant, Corneille, Christian Dotremont, Joseph Noiret en Asger Jorn CoBrA (Copenhagen, Brussel, Amsterdam) oprichtten. De Experimentele Groep in Nederland linkte zich aan Deense en Belgische kunstenaars met dezelfde ideeën over moderne kunst. Een nieuwe kunstbeweging was werd aldus boven de doopvont gehouden. Info: www.kmska.be, www.stedelijkmuseumschiedam.nl en www.cobra-museum.nl