In het New Yorkse Museum of Modern Art (MoMA) opent vandaag de tentoonstelling 'Van Gogh and the Colors of the Night', een kleine, maar volgens de New York Times fraaie tentoonstelling. Deze uitzonderlijke expositie, die Vincent van Goghs langdurige worsteling met licht in de duisternis toont, werd opgezet door het museum zelf, en zal vanaf volgend jaar februari ook te zien zijn in het Van Gogh Museum in Amsterdam. Op de tentoonstelling in de Big Apple zijn diverse werken te zien van de Nederlandse meester afkomstig uit tal van musea, zoals het Van Gogh Museum, het Kröller-Müller Museum en het Parijse Musee d’Orsay.

Tot en met 26 oktober loopt in het Centre for Contemporary Art Ujazdowski Castle in de Poolse hoofdstad Warschau de tentoonstelling 'Fly' van Yoko Ono (°1933). De 'Wish Tree' is een de de vele installaties die er woroden geëxposeerd. Yoko Ono, Amerikaanse, in Japan geboren kunstenares, muzikante en vredesactiviste én weduwe van Beatle John Lennon, brengt hiermee een retrospectieve van zowel werk uit de vijftiger jaren als hedendaagse avant-garde creaties. Deze expo werd mogelijk gemaakt door de samenwerking van CWS met het AstrupFearnleyModernArt Museum in Oslo.

Op de zolder van het vroegere huis van Mari Andriessen werden dertig onbekende tekeningen van deze Haarlemse beeldhouwer, die leefde van 1897 tot 1979, gevonden; ze zouden dateren uit 1936. Op de tekeningen zijn uitgewerkte ontwerpen te zien voor een aantal glas-in-loodramen voor een kerk in Amersfoort. Andriessen werd beroemd door zijn oorlogsmonumenten. De Dokwerker in Amsterdam is van zijn hand, alsook het beeld van Wilhelmina in het Wilhelminapark in Utrecht. Hij was lid van de 2e generatie van de Groep van de figuratieve abstractie, ook bekend als 'De Groep'. Samen met Wessel Couzijn en Nic Jonk nam Andriessen het initiatief tot de Academie '63, later omgezet in Ateliers '63.

De Zwitser Peter Zumthor krijgt dit jaar de Praemium Imperiale Award voor architectuur, ook wel de ‘Nobelprijs voor de kunst’ genoemd. Aan de onderscheiding is een bedrag verbondenvan zo'n 100.000 euro. Zumthor is wereldwijd gekend om zijn ‘sterke zin van spiritualiteit’ en de 'succesvolle verweving van oud en nieuw'. Naast het Kolumba Museum in Keulen geniet hij ook erkenning voor het Therme Vals in Zwitserland en zijn Topographie des Terrors in Berlijn. De Praemium Imperiale wordt jaarlijks uitgereikt door de Japan Art Association. Verleden jaar kreeg Herzog & De Meuron deze architectuurprijs uitgereikt.

Bij opgravingen in Aïn Shams, een regio ten oosten van de Egyptische hoofdstad Caïro, heeft een team van plaatselijke archeologen een tempel ontdekt en overblijfselen van een reuzenstandbeeld van Ramses II blootgelegd. Ramses II of Ramses de Grote was de derde farao uit van de XIXde dynastie van de Egyptische Oudheid. Hij wordt beschouwd als de grootste farao aller tijden. Hij was een groot veldheer en bouwer die onder andere Aboe Simbel en het Ramesseum liet bouwen. Andere, bestaande, tempels breidde hij uit. Een goed voorbeeld hiervan is de tempel van Abydos.

Morgen opent in het Gemeentemuseum in De Haag een tentoonstelling met werk van de Nederlandse kunstschilders Jozef en Isaac Israëls. Deze boeiende expositie, onder de titel 'Jozef en Isaac Israëls, Vader en Zoon' is tevens de afscheidstentoonstelling van conservator John J.Th. Sillevis, die zo'n 35 jaar aan het Gemeentemuseum Den Haag verbonden was. Jozef Israëls, geboren in 1824 in Groningen, specialiseerde zich aanvakelijk in historiestukken, maar werd later bekend om zijn visserstaferelen. Hij exposeerde in de Brusselse en Parijse salons. Zijn zoon Isaac zag het levenslicht in Den Haag in 1865. Hij werd een van de voornaamste Nederlandse schilders uit de groep De Amsterdamse Impressionisten. Naast zijn schilderwerk was hij tekenaar, aquarellist, pastellist en maakte hij etsen. Vader en zoon stierven respectievelijk in 1911 en 1934. De tentoonstelling loopt tot en met 8 februari 2009. Info: gemeentemuseum.nl

Christie’s in Londen veilt een uniek portret dat Lucian Freud (1909-1992) van zijn boezemvriend Francis Bacon (°1922) maakte. De veiling gaat door op 19 oktober aanstaande. Freud schilderde in zijn loopbaan slechts twee portretten van Bacon, waarvan dit er een is. Het andere werd in 1988 in Berlijn ontveemd en nooit meer teruggevonden. De onvoltooide staat van het schilderij geeft een inzicht in de werkwijze van de kunstenaar op een cruciaal moment in de ontwikkeling van zijn carrière: toen hij uitbundiger ging werken, met dikkere kwaststreken en meer uitgewerkte kleuren. De waarde van dit bijzondere portret wordt geschat op tussen de 5.000.000 en 7.000.000 Pond.

Veertien van de 7.000 levensgrote beelden van het terracotta leger van Xi'an zijn in Maaseik aangekomen. Op 1 oktober eerstkomend zijn ze te zien op de tentoonstelling 'Het terracotta leger van Xi'an - Schatten van de eerste keizers van China". Niet alleen de 14 beelden zullen in Maaseik te zien zijn; er worden ook meer dan 200 objecten uit de grafcomplexen van de Qin- en de West-Han-dynastie geëxposeerd. De kostprijs voor deze prestigieuze tentoonstelling bedraagt meer dan twee miljoen euro. De verzekering kost zo'n 54 miljoen euro. De eeuwenoude beelden zijn uiteraard erg fragiel. Een gespecialiseerde firma bracht ze naar België, terwijl een ander bedrijf ze hier te lande behandelde wegens de aanwezigheid van schimmels. naar België overgebracht omdat er moet vermeden worden dat er nieuwe breuken ontstaan. Ze werden ook al door een Belgische firma behandeld omdat er zich schimmels gevormd hadden. De tentoonstelling loopt tot en met 31 maart 2009.

Luc Lamine, de gewezen korpschef van de Antwerpse politie die in zijn ongenade viel maar door de rechtbank in ere werd hersteld, heeft een benefietkunstveiling georganiseerd ten voordele van de vzw Rotonde, een tehuis voor mentaal gehandicapten, in Brasschaat en Stabroek. Onder de noemer BV (Betrokken Vlamingen), worden op 22 oktober aanstaande in het Veilinghuis Bernaerts werken onder de hamer gebracht van onder anderen Hugo Claus, Jan Decleir, Julien Schoenaerts, Patrick De Spiegelaere en Yves Desmet. Morgen en zondag zijn er kijkdagen in de Galerie Van Campen en Rochtus en volgende maand bij Bernaerts zelf.

Nog tot en met 26 oktober eerstkomend loopt in de Londense galerie Chisenhale de eerste solotentoonstelling van de in de Britse hoofdstad verblijvende Australische kunstenaar David Noonan. Noonan (°1969, Ballarat) maakt werken waarin films, schilderijen, zeefdrukken, fotografie, sculptuur, installaties en collages zich met elkaar mengen. Zijn beelden zijn als silhouetten en bevinden zich buiten het precies definieerbare. Noonan stelde reeds tentoon in de Roslyn Oxley9 Gallery, Sydney (2008) en Palais de Tokyo, Parijs (2007), bij David Kordansky, Los Angeles (2006), in HOTEL, London (2005) en bij Foxy Production, New York (2004). In 2009 exposeert hij in het Australian Centre for Contemporary Art (ACCA), Melbourne (2009). Info: www.chisenhale.org.uk

Na Kosice in Slwakije is nu ook de Zuid-Franse havenstad Marseille door een jury van de Europese Commissie uitgeroepen tot Europese culturele 'hoofdstad' in 2013. Kosice is de op één na grootste stad van Slowakije en staat bekend om zijn vele monumenten, waaronder een veertiende-eeuwse gotische kathedraal. Marseille is één van de vijf grootste steden van Frankrijk, tevens de hoofdstad van de regio Provence-Alpes-Côte d'Azur en de hoofdstad van het Departement Bouches-du-Rhône. Marseille ligt aan de Middellandse Zee, tussen de Côte Bleu en de Calanques, in de regio die bekend staat als de Provence. Elk jaar kiest de EU twee steden als Europese culturele hoofdstad. Dit jaar zijn dat Liverpool, een stad in het noordwesten van Engeland (sinds 2004 staat het havengebied van deze stad op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO) en Stavanger, de hoofstad van de provincie Rogaland in het zuidwesten van Noorwegen.

Vandaag is Jan Fabre, Vlaanderens artistieke duizendpoot, hoofdredacteur voor een dag van de Belgische kwaliteitskrant De Standaard. De efmere krantenchef maakte in alle geledingen van de job een goede beurt, blijkens het resultaat dat de krantenboer vanmorgen op onze redactie deponeerde. De rode draad doorheen 'zijn' krant moest volgens Fabre 'schoonheid' zijn. Hij greep ook in waar het de opmaak betreft - op elke rechterpagina bijvoorbeeld staat een full page foto - en hij plaatste doorheen de tekstbladzijden citaten over schoonheid. 'De schoonheid kan ons genezen van de wonden in ons hart veroorzaakt door de oorlogen in ons hoofd', dixit de hoofdredacteur-van-een-dag.

Vijf Nederlandse en een Vlaamse auteur staan op de shortlist van de AKO Literatuurprijs, een van de belangrijkste onderscheidingen op literair gebied in het Nederlandse taalgebied. De winnaar van de AKO Literatuurprijs wordt bekendgemaakt op 3 november in het Kuraus in Scheveningen tijdens het televisieprogramma 'Pauw & Witteman'. Aan de prijs is 50.000 euro verbonden. Dit zijn de genomineerden: Machiel Bosman - Elisabeth de Flines, Tomas Lieske - Dünya, Doeschka Meijsing - Over de liefde, Bianca Stigter - De ontsproten Picasso, Chris De Stoop - Het complot van België en Leon de Winter - Het recht op terugkeer.

Het Constantin Meunier Museum wijdt in januari van volgend jaar een tentoonstelling van de - minder bekende - "Spaanse periode" van beeldhouwer en schilder Constantin Meunier (1831-1905). Meunier werkte tussen in 1882 en 1883 in Andalusië en produceerde daar enkele werken - taferelen van stierengevechten, flamencodanseressen, processies,... - die niets gemeen hadden met zijn latere oeuvre; het waren vooral monumentale beeldhouwwerken, een hommage aan de arbeidersstand die hem bekend maakten. Ook de mijnwerkerskop die ooit op het muntstukje van 50 centiemen voorkwam was een creatie van Meunier. Het Constantin Meunier Museum is onderdeel van de KMSK en gelegen in de Brusselse Regentschapstraat.

De Duits-Argentijnse hedendaagse componist Mauricio Raúl Kagel is op 76-jarige leeftijd overleden in de Duitse stad Keulen. Kagel werd op 24 december 1931 geboren in de Argentijnse hoofdstad Buenos Aires. Naast componist was hij ook een bekend dirigent, librettist en regisseur. Hij bracht een omvangrijk oeuvre tot stand dat bijzonder rijk is aan ideeën en referenties met cross-over naar andere kunstvormen. Als componist ontwikkelde hij ook nieuwe instrumenten en speeltechnieken en gebruikte niet-Europese muziek (Exotica) en eigenzinnigheden van muzikale taal in zijn composities. Kagel maakte in de jaren '50 deel uit van de Kranichsteiner Ferienkurse für Neue Musik en emigreerde 1957 definitief naar Duitsland. In 1974 werd hij professor voor Neues Musiktheater aan de Hochschule für Musik in Keulen. Kagel werd gelauwerd met talloze onderscheidingen voor zijn composities en was vertegenwoordigd op alle belangrijke festivals voor nieuwe muziek. Hij was ook eredoctor van de Franz Liszt Musikhochschule in Weimar, Duitsland.

Het Aldrich Contemporary Art Museum heeft Huma Bhabha uitgeroepen tot winnaar van de '2008 Emerging Artist Award'. Tot en met 8 feburai van volgend jaar zal er werk van haar worden tentoongesteld in het museum in Ridgefield. Naast een sculptuur gemaakt uit diverse materialen waaronder klei, hout, draad, metaal, acrylicverf en zand, zijn er ook zes werken op papier te zien. Bhabha maakt figuratieve objecten die zowel refereren aan Egyptische, Griekse en Indiase beeldhouwkunst als herinneringen oproepen aan modern en hedenaags werk van bijvoorbeeld Giacometti, Guston en Kiefer. Huma Bhabha werd geboren in 1962 in de Pakistaanse stad Karachi. Ze studeerde aan de Rhode Island School of Design en de Columbia University en leeft en werkt in New York. Info: www.aldrichart.org

'The Experience of Atopia' opent op 26 september aantstaande in de Kloosterstraat in Breda een internationale foto- en videotentoonstelling waarin een aantal persoonlijke verhalen de ruimere geschiedenis benaderen. In het kader van Breda Photo 2008 (Heimat Hotel). Er heeft een film screening plaats met introductie door de kunstenaars op 27 september eerstkomend om 21 uur. Met curator Delphine Bedel, Kamal Aljafari, Rossella Biscotti, Ilya Rabinovich en Renata Poljak. Film Screening: Jérôme Schlomoff, Mounir Fatmi en Ayako Yoshimura. Info: www.lokaal01.nl

'Den Lille Havfrue' ofte 'De Kleine Zeemeermin', de bekendste toeristische attractie van Kopenhagen én het meest gefotografeerde beeld ter wereld, gaat op reis naar China om er te worden geëxposeerd op de Wereldtentoonstelling in Sjanghai in 2010. Maar onder anderen de erfgenamen van de beeldhouwer Edvard Eriksen, die het standbeeld in maakte, zijn met dit initiatief niet opgezet. De Kleine Zeemeermin is de titel van een sprookje van Hans Christian Andersen, gepubliceerd in 1837. Toen de Deense brouwer Carl Jacobsen de balletvoorstelling bijwoonde van 'The Little Mermaid' van balletmeester Hans Beck, gaf hij Eriksen de opdracht om een standbeeld te maken van de kleine zeemeermin op een granieten steen op de Langelinie Pier. Het hoofd van de zeemeermin werd ontworpen aan de hand van het hoofd van de danseres Ellen Price en het torso aan de hand van het figuur van de vrouw van de beeldhouwer. Het originele standbeeld, gegoten in brons, is 165 centimeter groot en weegt 175 kilogram. Tijdens haar afwezigheid zou De Kleine Zeemeermin vervangen worden door een kopie. Of de tegenstanders van de China-reis het plan via gerechtelijke weg willen dwarsbomen, is nu nog niet geweten.

Aan de voet van de Domtoren in Utrecht werden verleden week de resten ontdekt van de bijna duizend jaar oude fundamenten van het eerste bisschoppelijk paleis van Nederland. Er is muurwerk van tufsteen gevonden, gefundeerd op grote granieten zwerfkeien. Tussen het puin bevinden zich ook brokstukken van kleurrijk gedecoreerd Romeins pleisterwerk. Er werden ook overblijfselen blootgelegd van de castellummuur die moest wijken voor de bouw van dit paleis dat op archieftekeningen staat afgebeeld zoals het in de vijftiende eeuw bekend was. Het paleis is in de elfde eeuw gebouwd in opdracht van de bisschop van Utrecht, toen Nederland deel uitmaakte van het Duitse Keizerrijk.

Ronald Plasterk (°1957), de Nederlandse minister voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap in het kabinet-Balkenende IV heeft 100.000 euro uitgetrokken om de Vermeerprijs, een nieuwe prestigieuze Nederlandse prijs voor cultureel talent van internationale klasse, te spijzen. De onderscheiding, vernoemd naar de Delftse schilder Johannes Vermeer (Delft, 1632-1675), heeft als voornaamste doel de beeldende kunsten en podiumkunsten te promoten. In 2009 zal de verleden jaar ingestelde Vermeerprijs voor de eerste maal worden uitgereikt.

De Belgische kunstboekenuitgeverij Mercatorfonds zal de catalogus realiseren van de tentoonstelling 'Van Gogh and the Colors of the Night' in opdracht van het New Yorkse Museum of Modern Art (MoMA) en het Van Gogh Museum in Amsterdam. Het van 80 illustraties voorziene boek - dat 29,95 euro zal kosten en 160 pagina's telt - zal ook in het Nederlands, Frans, Spaans, Duits en Italiaans worden uitgebracht en verdeeld door respectievelijk Amsterdam Unversity Press, Actes Sud, Blume, Hatje-Cantz en Linea D'Ombra. De Van Gogh-tentoonstelling begint op 21 september eerstkomend in de Big Apple en reist nadien naar Amsterdam waar op 13 februari van volgend jaar de expo start.

De Litouwse kunstenaar Deimantas Narkevicius (°1964) is winnaar geworden van The Vincent, de tweejaarlijkse Europese kunstprijs van de Broere Charitable Foundation. De onderscheiding heeft een geldwaarde van vijftigduizend euro. Volgens de jury heeft Narkevicius voor de hedendaagse kunst een grote betekenis en geeft hij een sterke impuls aan het culturele leven in zijn geboorteland. Op de tentoonstelling in SMCS laat Narkevicius twee films zien waarin hij zelfgemaakte beelden in dialoog plaatst met found footage. De kunstenaar, die leeft en werkt in Vilnius, focust zich geregeld op het communistische verleden waarin hij is opgegroeid, zij het met een zekere lichtvoetigheid.

Het voormalige Nederlandse parlementslid met Somalische roots Ayaan Hirsi Ali (°1969, Mogadishu) heeft in Cleveland de Anisfield-Wolf boekenprijs gewonnen voor haar bestseller 'Mijn Vrijheid'. Zij nam de onderscheiding in ontvangst, omringd door bodyguards. De Cleveland Stichting, die de Anisfield-Wolf boekenprijs uitreikt, hield de naam van de winnaar tot het laatste moment geheim uit veiligheidsoverwegingen. Hirsi Ali, momenteel werkzaam in Washington, had het in haar dankwoord over het feit dat ze voortdurend onder bewaking moet leven. In haar boek vertelt ze hoe ze in haar geboorteland verplicht werd besneden en een gedwongen huwelijk moest aangaan; uiteindelijk vluchtte ze naar Nederland waar ze zich ontpopte als feministe, publiciste, politica en fervent critica van de politiek islam.

Er is zo'n 4 miljoen euro nodig, broodnodig, voor de restauratie van de Gedächtniskirche in de Duitse hoofdstad Berlijn. De Kaiser-Wilhelm-Gedächtniskirche, zoals het bizar uitziende monument officieel heet, is een herinnering aan keizer Wilhelm II. Het gebedshuis werd gebouwd tussen 1891 en 1895 en kapotgebombardeerd tijdens de Tweede Wereldoorlog. De ruïne bleef, maar er werd een kerk en klokketoren naast gebouwd. Om aan geld te geraken wordt naarstig gezocht naar sponsors; tot nu toe zonder veel resultaat. Daarom zoeken initiatiefnemers hun heil in enkele evenementen zoals verleden week een badeendenrace op de Spree, de rivier die Berlijn doorsnijdt.

De Vlaamse dichteres Eva Cox zal te horen zijn op de 24ste editie van het 'International Poetry Festival - Festival International de la Poésie' dat gehouden wordt van 3 tot en met 12 oktober in de Canadese stad Quebec. Zij behoort, samen met de Franstaligen Eric Brogniet (°1956) en Vincent Tholomé (°1965) tot de internationale genodigden. De autodidactische Eva Cox (°1970) schrijft poëzie en (ultra)kort proza. Zij is een laatbloeier die in 1999 haar eerste teksten schrijft en ze datzelfde jaar voordraagt op diverse podia. In 2001 won ze de Eerste Vlaamse Poetry Slam, een wedstrijd voor podiumdichters. Haar debuut 'Pritt.stift.lippe' (2004) werd genomineerd voor de C. Buddingh’ Prijs. Ondertussen werden haar pennevruchten vertaald in het Engels, Russisch, Turks en Arabisch. Ze werkt in het Gentse Poëziecentrum. Info: www.fiptr.com