Een op vellum geschreven manuscript uit de veertiende eeuw dat in het Middelengels werd opgesteld is gedigitaliseerd en op het wereldwijde web geplaatst. Het gaat hier om een kookboek uit 1390, samengesteld door de koks van koning Richard II, met als titel 'The Forme of Cury'. Het boek bevat 205 recepten voor diverse bereidingen, waaronder die van de 'oer-custard' (een mengsel van eieren en melk dat verdikt wordt door het te koken. Gebruikt als nagerecht, maar ook voor het maken van pudding, quiche en andere soorten gerechten). De digitaliserening van het manuscript is onderdeel van een project van de John Rylands University in Manchester. Ook de Canterbury Tales van Chauser en een 500 jaar oude vertaling van de Bijbel maken er deel van uit. Lees meer

Een bommelding van de Baskische separatistenbeweging ETA heeft de filmpremière van 'Unspoken', de nieuwste langspeelfilm van Fien Troch verstoord op het Filmfestival van San Sebastian in Spanje. De zaal waarin de publieksvertoning voor 700 toeschouwers zou plaatsvinden, diende te worden ontruimd. Door de hele toestand kon de vraag- en antwoordsessie niet doorgaan. Voor de vertoning werden door de organisatoren van het filmfestival in drie talen de recente ETA-aanslagen veroordeeld. Een reactie liet dan ook niet lang op zich wachten. 'Unspoken' vertelt het verhaal van Lukas en Grace wiens dochter van 14 vijf jaar geleden verdween. Als plots een vroegere vriend van Lisa opduikt, is dat het begin van een reeks vreemde gebeurtenissen.

Aanstaande zaterdag wordt bij Lyon & Turnbull in London een eerste creatie geveild van Kate Moss. Het gaat om een zelfportret dat het 34-jarig supermodel in 2006-2006 heeft geschilderd met behulp van lippenstift en bloed van haar toenmalig vriendje Pete Doherty. Deze drugverslaafde rockster leverde als commentaar: "Who needs blood when you've got lipstick?". Het kunstwerk zou naar schatting zo'n 50.000 euro kunnen opbrengen. Katherine Moss (Addiscombe, 1974) is een Brits fotomodel. Het bekendst werd ze van haar werk voor Calvin Klein. In 2005 werd ze gefilmd door paparazzi toen ze cocaïne snoof. Veel sponsors lieten haar meteen vallen, maar door de Virgin Group keerde ze alweer snel terug in de modellenwereld.

Het was een moeizame weg die Flor Bex, voormalig MuHKA-directeur, heeft moeten afleggen maar 'Corpus Delicti' is nu eindelijk, na anderhalf jaar ploeteren, een feit. Tot 21 november eerstkomend is de tentoonstelling te zien in het Justitiepaleis in Brussel. Het budget van 500.000 euro dat hij in den beginne had beoogd is er nooit gekomen; aan 200.000 euro geraakte hij wel. De Franstalige minister van Cultuur Fadina Laanan ging onmiddellijk mee met Bex' project en schonk 100.000 euro, zijn Vlaamse collega Anciaux daarentegen hield het bij 20.000 euro. Zestig kunstwerken die allen min of meer verwijzen naar Vrouwe Justitia en de menselijke miserie van elke dag heeft curator Bex samengebracht in zowel de gangen als de trappenzalen van het gerechtshof. Info: www.corpus-delicti.be

Dankzij een gulle gift van 750.000 euro heeft de Koning Boudewijnstichting een werk kunnen kopen van de Belgische schilder Henri Evenepoel (1872-1899). Het gaat om het een schilderij met als titel 'Charles met gestreepte jersey' (zie hieronder). Het is een portret van Charles de Mey, zoon van de schilder Evenepoel en de vrucht van zijn geheime relatie met zijn nicht Louise. De gulle schenkers van het bedrag zijn Anne en André Leysen, beiden fervente liefhebbers van Evenepoels oeuvre, die mee zullen bepalen welk museum het doek in zijn collectie zal mogen onderbrengen. Lees meer

Op 15 oktober eerstkomend veilt Sotheby's in Amsterdam een tekening van Piet Mondriaan getiteld 'Oostzijdse Windmolen aan het Gein' (cfr. illustratie - detail). De tekening is een studie - de enige bekende - voor het schilderij 'De Oostzijdse Molen aan het Gein bij Maanlicht'. Dat doek werd drie jaar geleden aangekocht door het Rijksmuseum Amsterdam. De tekening, daterend van begin 1900, werd recent ontdekt in de nalatenschap van een vriend van Mondriaan, ook een kunstenaar, die leefde rond de eeuwwisseling. De tekening werd gemaakt in zwart krijt, opgehoogd met wit, en zou naar schatting tussen de 18.000 en 25.000 euro waard zijn.

Vandaag zat "Godverdomse dagen op een godverdomse bol", de nieuwe roman van Dimitri Verhulst, gratis bij het weekblad Humo. In het boek, dat een zweem van filosofie inhoudt, geen personages - enkel " 't " bevat en niet in dialoogvorm werd geschreven, geeft de schrijver zijn visie op de geschiedenis van het mensdom. Lezers die dachten een vervolg te vinden op 'De helaasheid der dingen', een vorige succesroman, komen dus aardig bedrogen uit. De stunt - het zou gaan om een wereldprimeur - die uitgeverij Contact en het weekblad Humo vandaag ten beste gaven deed nogal wat stof opwaaien in de wereld van de boekhandel. Er ging ook een nooit geziene promotiecampagne aan vooraf. 'Godverdomse dagen op een godverdomse bol' werd gedrukt op 320.000 exemplaren.

Over een maand wordt het beste Dutch Design bekendgemaakt. De werken die zijn genomineerd, worden tentoongesteld tijdens de Dutch Design Week en dingen naar de eerste prijs. Die nominaties zijn nu bekend: selectie zie hieronder. Op zaterdag 18 oktober heeft de prijsuitreiking plaats en wordt de overzichtstentoonstelling geopend met al het genomineerde werk. Die expo loopt van 18 tot en met 25 oktober aanstaande zijn alle finalisten en winnaars van de Dutch Design Awards te zien in een fraaie overzichtstentoonstelling in de Brainport Greenhouse op het Stadhuisplein in Eindhoven. Lees meer

'Ennemis publics', een brievenboek geschreven door de misantrope succesauteur Michel Houellebecq, en de al even bekende en even controversiële filosoof Bernard-Henri Lévy verschijnt eerstdaags als co-productie van de Franse uitgeverijen Flammarion en Grasset. In hun correspondentie, gevoerd tussen januari en juli van dit jaar, hebben de beide beroemdheden het over literaatuur, intimiteit, humor, hun ouders, de liefde en hun beider reputaties. Het boek werd al aangekondigd als een mysterieuze publicatie en de eerste editie zou op 100.000 exemplaren worden gedrukt. Op 8 oktober zou het in de Franse boekhandels liggen.

Nog tot en met 4 januari 2009 loopt in het Hasseltse Modemuseum de tentoonstelling 'Ten dans gevraagd'. Dans, mode en beeldende kunst werden door projectleider Kenneth Ramaekers samengebracht in een wervelende tentoonstelling die de periode tussen 1920 en vandaag beslaat. 'Ten dans gevraagd' toont een overzicht van danskostuums die werden ontworpen door beeldende kunstenaars, bekende en minder bekende, en professionele mode- en kostuumontwerpers voor producties van Vlaamse en Brusselse dansgezelschappen van 1920 tot zijn kostuums. Lien Wouters was verantwoordelijk voor de scenografie. Info: www.modemuseumhasselt.be

In een bibliotheek in de West-Franse stad Nantes is een tot nog toe onbekend werk gebonden van de Oostenrijkse componist Wolfgang Amadeus Mozart. Op het muziekblad van 16 op 29 centimeter staat een ruwe melodieschets van een 'unvolendete' mis. De authenticiteit van de partituur is bevestigd door de internationale stichting Mozarteum in Salzburg. De vondst - die bij een veiling naar schatting rond de 7.000 euro zou opbrengen - maakte deel uit van de nalatenschap van ene Pierre-Antoine Labouchère, een schilder en verzamelaar die in de 19de eeuw zijn bezittingen overliet aan Nantes, de hoofdstad van Pays de Loire.

Minister van monumentenzorg Dirk Van Mechelen heeft bekendgemaakt dat de Ruien in Antwerpen de Vlaamse monumentenprijs hebben gewonnen. Het was Napoleon Bonaparte die in 1800 besliste om de kilometerslange grachten die reeds eeuwenlang door Antwerpen liepen te overwelven. Er zijn nu prachtige rondbogen en gewelven te zien, alsook loopbruggetjes en fijn metselwerk. Ook zijn er de naambordjes van 120 jaar geleden die in hun oorspronkelijke staat werden hersteld. De monumentenprijs heeft een waarde van 15.000 euro. De andere genomineerden waren een villa-familiepension in De Panne, een art deco-zaal in Aalst en kerken in Peer en Zoutleeuw. Zij krijgen elk 2.500 euro.

De Belgische kunstenaar Wim Delvoye heeft - na de problemen die hij ondervond met de aankoop van een kasteel in Kwatrecht - het kasteel Corroy-le-Château gekocht. De middeleeuwse burcht, toebehorend aan de familie de Trazegnies, is gelegen in de buurt van Gembloux in de provincie Namen en dateert van 1270; het is een uniek voorbeeld van de architectuur uit de 13e eeuw. Delvoy betaalde zo'n 3,3 miljoen euro voor het kasteel annex domein tijdens een openbare verkoop. Hij wil er een museum voor hedendaagse kunst in onderbrengen waar ook zijn eigen werk kan worden tentoongesteld, samen met creaties van bevriende kunstenaars uit onder andere China en Thailand. Het park zou als beeldentuin dienen.

De verzameling prints uit het archief van de Nederlandse NRC-fotograaf Vincent Mentzel (°1945, Hoogkarspel) word toegevoegd aan de Nationale Portrettengalerij van het Rijksmuseum in Amsterdam. Volgens Wim Pijbes, directeur van het Rijks, viel de keuze op Mentzel omdat die talloze portretten heeft gemaakt van prominente Nederlanders. Mentzel heeft tot nu toe zijn fotocollectie in eigen beheer behouden. Het Nederlands Fotomuseum zal de negatieven conserveren. Het Rijksmuseum en het Nederlands Fotomuseum zijn samen begonnen aan een fondsenwerving. Info: www.rijksmuseum.nl en www.nederlandsfotomuseum.nl

De Historische Praalstoet die gisteren door Gent trok naar aanleiding van de 200ste verjaardag van de Gentse Floraliën heeft zo'n 100.000 bezoekers op de been gebracht. De parade toonde de geschiedenis van de Arteveldestad met veel aandacht voor de van oudsher anwezige tuinbouw en met veel bloemen. Zowel de politieke, sociaal-economische als culturele en godsdienstige geschiedenis kwamen aan bod. En items als Klokke Roeland, de Grote Triomfanten, Sint-Amandus, Keizer Karel, de Vikings, de Stroppendragers, Willem I brachten sfeer in de stad. En niet te vergeten de rijdende Beiaard, bespeeld door Jos D'Hollander. Scenarist van dienst was professor historicus Yvan Vanden Berghe. De Gentse Floraliën hebben plaats in 2010 van 16 tot en met 25 april.

In de Sunley Room van de Londense National Gallery zal vanaf 18 november van volgend jaar tot en met 21 februari 2010 de installatie te zien zijn van de Amerikaanse kunstenaars Ed en Nancy Kienholz uit de jaren ’80 die als titel ‘Hoerengracht’ meekreeg. Het kunstwerk biedt de bezoeker een zicht op een typisch halfduister steegje in de Amsterdamse onderbuik, compleet met peeskamertje en schaars geklede prostituées die achter verlichte vensterramen zitten. De keuze van dit werk kan doorgaan voor een statement van Nicolas Penny, de nieuwe directeur van het museum. ‘The Hoerengracht’ is het laatste grote stuk dat de Kienholzen in hun atelier maakten, voor Ed stierf in 1994. Hun creaties hebben hedendaagse Mike Kelly, Paul McCarthy en Mike Nelson blijvend beïnvloed.

In de Esplanade van het Jubelpark in Brussel is van 24 september tot en met 30 november eerstkomend een enscenering te zien van Robert Hupka rond 'La Piëta di Michelangelo', een expo onder de Hoge Bescherming van koningin Paola. De wereldberoemde pièta van Michelangelo werd door de Weense fotograaf in een installatie gegoten, waarbij projectoren het wereldberoemde renaissancekunstwerk dichter bij de bezoeker brengt. Zo'n 150 foto's geven zijn eigenzinnige visie weer van het beeld uit de Sint-Pieterskerk in Rome. Hupka is een Oostenrijkse componist die in 1964 de La Pietà fotografeerde op de wereldtentoonstelling in New York. Hij had enkele foto’s nodig ter illustratie van een muziekstukken die hij componeerde in opdracht van het Vaticaanse Paviljoen. Uiteindelijk maakte hij 5000 opnames die leidden tot La Pietà di Michelangelo. Info: www.la-pieta.org

Pompeï, een van de belangrijkste archeologische monumenten van Europa, wordt voor de derde maal met de ondergang bedreigd. De eerste maal was in het jaar 62 na onze jaartelling: toen verwoestte een aardbeving Pompeï, de 'Rivièra van het Romeinse rijk'. Na de heropbouw was het de vulkaan Vesuvius die - letterlijk - roet in het eten gooide. De schitterende Romeinse stad werd na een uitbarsting bedolven onder een vier meter dikke laag as en brokstukken. Pompeï verzeilde nadien in de vergetelheid. En nu is het alweer bijna zo ver. De Italiaanse regering luidde recentelijk de noodklok over Pompeï: fresco's die vervalen en vol barsten zitten, huizen en tempels die moeten worden gestut en lekkende daken alom. Professor Pietro Giovanni Guzzo, de verantwoordelijke archeoloog in Pompeï, klaagt aan dat zijn budget met 40 miljoen euro is ingekort en dat hij niet op de gevraagde medewerking kan rekenen. Tientallen internationale archeologen delen zijn bezorgdheid. Allen weten ze dat de historische stad weet dat Pompeï slechts kan gered worden door twee elementen: meer geld en minder bureaucratie.

Het Franse luxehuis Hermès brengt een eerbetoon aan Josef Albers met de reeks 'Hommage au Carré'. Het gaat om reproducties op zijde van een zestal abstracte werken van de beroemde Duitse Bauhauskunstenaar die als indertijd - in 1963 - als titel 'Homage to the Square' (Keulen, Museum Ludwig) meekregen en verschenen in de vorm van olieverfschilderingen, in offset en in serigrafie. De sjaals zijn 90 bij 90 centimeter groot en worden met een oplage van 200 stuks op de markt gebracht. Elke sjaal is met de hand genummerd en wordt gepresenteerd in een speciale doos annex leaflet met info over de kunstenaar en zijn werk. Josef Albers (Bottrop, 1888, – Orange, 1976) verwierf zowel in Europa als in Amerika bekendheid als kunstenaar en leraar. Zijn oeuvre vormde een van de invloedrijkste kunstonderwijsprogramma's van de 20e eeuw.

'De papieren man', een literaire nieuwssite, gerund door Dirk Leyman, bestaat twee jaar. In september 2006 startte deze bibliofiele verslaggever zijn dagelijks pamflet "met aandacht voor uithoeken en rafelranden van de Nederlandse en internationale letteren". De papieren man telt ondertussen meer dan 1.000 bezoekers per dag; allen - volgens Leyman - attente en kritische lezers. Dirk Leyman (°1965) studeerde politologie en literatuur-en theaterwetenschappen aan UGent, werkt als journalist bij De Morgen en recenseert er ondermeer Nederlandstalige en Franse literatuur. Hij was samensteller van de literaire stedenboeken 'Gent, de dubbelzinnige' en 'Nice, muze van azuur', beiden uitgegeven bij Bas Lubberhuizen in respectievelijk 2000 en 2004. Leyman publiceerde in diverse literaire tijdschriften en was 8 jaar verbonden aan Deus Ex Machina. Sedert februari 2007 wordt hij bijgestaan door Hans Cottyn (°1972). Zie: http://papierenman.blogspot.com

Vanaf vandaag tot en met 21 oktober aanstaande loopt in de Art Point Gallery in Boom een tentoonstelling met werk van Ulrike Bolenz. Deze Duitse mediakunstenares ontwikkelde doorheen de jaren een eigenzinnig oeuvre dat tussen het traditionele en het experimentele kan gesitueerd worden; met haar policarbonaten reaties verweeft ze realiteit met verbeelding en zo ontstaat een dubbelzinnige sfeer die een wereld van manipulatie en kunstmatigheid ontmaskert maar de mens in zijn uniciteit laat betijen. Info: www.artpointgallery.be

Op 27 en 28 september openen in Brussel meer dan 50 designers en architecten hun deuren. Onder de noemer 'Designers Open Doors' wordt het publiek de mogelijkheid geboden door te dringen in de soms intieme werkwereld van de Brusselse designers. Studenten, professionals of gewone liefhebbers van design krijgen zo de mogelijkheid om de ontwerpers zelf te ontmoeten, hun werk grondiger te leren kennen, hun ontwerpprocessen en soms productieprocessen te begrijpen en enkele prototypes te zien. Dit jaar zijn er vier architectenbureaus bij het parcours gekomen, en ze nodigen designers uit die geen atelier in Brussel hebben. Info: www.designseptember.be

Nog tot en met 18 januari 2009 loopt in de Hermitage Amsterdam de tentoonstelling 'Caspar David Friedrich en het Duitse romantische landschap'. Caspar David Friedrich (Greifswald, 1774 - Dresden, 1840) was een Duits schilder en tekenaar uit de periode van de romantiek. In 1798 ging hij naar Dresden en verbleef daar zijn hele leven. Hij was bevriend met Goethe en Novalis. Friedrich en zijn vriend Philipp Otto Runge hebben onbewust voor een vernieuwing in de beeldende kunst gezorgd. Hij was gefascineerd door het mystieke en had belangstelling voor het raadsel van het leven. Hij gaf het landschap een ziel en maakte de natuur tot klankbord van menselijke gevoelens. Info: www.hermitage.nl

Op het Nederlandse filmfestival Film by the Sea zijn de Belgische cineasten Jean-Pierre en Luc Dardenne gelauwerd met een Lifetime Achievement Award. Luc Dardenne nam gisteravond de onderscheiding in de kustplaats Vlissingen in ontvangst. Het broederpaar schrijft, produceert en regisseert films, die zich vaak afspelen aan de rand van de maatschappij. De Dandennes wonnen een Gouden Palm, de hoofdprijs op het Filmfestival van Cannes met 'Rosetta' en 'L'Enfant', respectievelijk in 1999 en in 2005. 'Le silence de Lorna', hun recentste prent, ging eergisteren in Nederland in première gegaan.

De omstreden Bulgaarse archeoloog Georgi Kitov is op 65-jarige leeftijd overleden. Kitov werd wereldberoemd door opgravingen van rijkgevulde graftomben van oude Thracische heersers. De Thraciërs waren een Indo-Europees volk; ze werden beschreven door Herodotus als het talrijkste volk, na de Indiërs, en mogelijk het machtigste. Mochten ze zch toentertijd verenigd hebben, dan zouden de Thraciërs een enorm imperium hebben kunnen vormen. Kitov was een nogal omstreden wetenschapper. Hij zou nogal onzorgvuldig te werk zijn gegaan en maakte gebruik van graafmachines. Ook werd hij meerdere malen beschuldigd van schatgraverij. Lees meer