Zaterdag aanstaande nodigt Emergence om 20 uur in de oude kerk van Sint-Agatha-Berchem Chris Christoffels en José Roland uit om de vierde editie van zijn Brusselse festival voor hedendaagse Belgische muziek te openen met hun multimediacreatie voor strijkkwintet, 'BlueSheLL'. Met BlueSheLL herschept het kunstenaarsduo letterlijk de lichtinval die in een cultusruimte als deze oude kerk synoniem is voor openbaring. In een subtiel samenspel van muziek en beeldende kunst. Een videoprojectie en spiegeltegels op de vloer staan voor de verhelderende kracht van dit licht, dat samen met de muziek het gevoel wil opwekken te zweven tussen hemel en aarde. Bluehell wordt uitgevoerd door het Quatuor Bruxellensis. Info: www.artonaut.be

Een internationale jury heeft de zeven kandidaten geselecteerd voor de tweejaarlijkse Prijs Jonge Belgische Schilderkunst 2009. Het zijn: Nico Dockx, Jeroen Hollander, Robert Kot, Lara Mennes, Caroline Pekle, Els Vermang en Leon Vranken. Zij worden uitgenodigd om een nieuw werk te realiseren dat tentoongesteld zal worden tussen 25 juni en 13 september in het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel. Aan de wedstrijd vier prijzen verbonden: de Prijs Jonge Belgische Schilderkunst - Crowet (€ 25.000), de Prijs Jonge Belgische Schilderkunst – Emile en Stephy Langui (€ 12.500), de Prijs Paleis voor Schone Kunsten (€ 12.500) en de Prijs ING (€ 12.500). De uitreiking van de prijzen is voorzien op de officiële opening van de tentoonstelling op 24 juni 2009. Info: www.jongebelgischeschilderkunst.be

Riekje Swart, de in 1923 geboren Amsterdamse galeriehoudster is op 85-jarige leeftijd overleden. Swart koos in haar laat begonnen carrière consequent voor de nieuwste kunst, soms tot verwondering van haar vast cliënteel. Begin jaren zestig opende ze dan haar tentoonstellingsruimte. Galerie Swart maakte naam met de abstract-geometrische kunst van Bonies, Ad Dekkers en Peter Struycken. Ook verwante, eertijds onbekende buitenlandse kunstenaars als Donald Judd, Richard Lohse en Robert Ryman stonden bij Swart op het programma. Ze verwierf bekendheid als pionier van de moderne kunstwereld, eerst op de Keizersgracht en later in de Van Breestraat in Amsterdam. Na de minimalistische kunst koos ze voor rauwe, stripachtige schilderijen over seks en geweld van jonge kunstenaars als Robert Combas, Hervé di Rosa en Milan Kunc. Daarna opteerde ze voor een nieuwe generatie kunstenaars zoals Wim Delvoye, Bert Boogaard, Cecile van der Heiden, Joost van der Toorn en André van de Wijdeven.

Het Gentse Huis van Alijn heeft sinds kort een nieuwe buur: boekhandel Post Viadrina, de referentie voor Oost-Europese literatuur (Oudburg 51)! Morgen, 2 oktober organiseert de boekhandel een literaire avond in het Huis van Alijn. Deze avond brengt een selectie van de beste Poolse poëzie naar Vlaanderen. Polen staat terecht bekend als een land van dichters. Jarenlang was Krakow de enige stad ter wereld met twee Nobelprijswinnaars onder zijn inwoners: Czeslaw Milosz en Wislawa Szymborska, de boegbeelden van de moderne Poolse poëzie. Niemand minder dan Ryszard Krynicki, een van de grootste levende dichters én een van de symbolen van Nowa Fala in de Poolse poëzie, zal aanwezig zijn. Tijdens deze ontmoetingsavond praten wij over de eigenheid, maar ook de universaliteit van de Poolse poëzie. Naast Krynicki betreedt Kris Van Heuckelom, Slavist K.U.Leuven, het podium. Hij is een van de vertalers/auteurs van de nieuw te verschijnen anthologie van de Poolse poëzie: "Na de dood stond ik midden in het leven. Kopstukken van de naoorlogse Poolse poëzie". Info: www.postviadrina.be en www.huisvanalijn.be

Mark Dion is de laureaat geworden van de Smithsonian American Art Museum's Lucelia Artist Award 2008. Hij werd geselecteerd door onafhankelijke jury en gekozen om zijn verbazende creativiteit en dito diversiteit op gebied van mixed-media installaties, sculpturen en publieke projecten die de relatie aftasten tussen kunst, wetenschap en geschiedenis. Dion is de achtste winnaar van de onderscheiding waaraan een prijskaartje van 25.000 dollar hangt. De vorige laureaten waren Jessica Stockholder (2007), Matthew Coolidge (2006), Andrea Zittel (2005), Kara Walker (2004), Rirkrit Tiravanija (2003), Liz Larner (2002) en Jorge Pardo (2001).

Tijdens de opnames van het televisieprogramma van de Avro 'Tussen kunst & kitsch' in het Rijksmuseum Twenthe in Enschede werd 'de ontdekking van de eeuw' gedaan: een schilderij van Pieter Breughel de Jonge (1564-1638). Op het ronde schilderijtje dat dateert uit 1620 is een rustend boerenechtpaar te zien. Breughels signatuur werd op het werk van 17 centimeter doorsnede aangebracht in de stam van een boom. Breughelexpert John Hoogsteder schat het schilderij tussen de 80.000 en 100.000 euro. Pittig detail: de echtgenoot van de eigenares kocht het kunstwerkje in 1950 bij een antiquair voor nog geen 100 euro. De bewuste aflevering van 'Tussen kunst & kitsch' wordt in maart 2009 uitgezonden.

Nog tot en met 14 december eerstkomend loopt in het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen de tentoonstelling 'Voorbeeldige busten. Het borstbeeld in de Nederlanden 1600-1800'. Het gaat hier om de eerste overzichtstentoonstelling van monuentale baroksculptuur die sinds het Rubensjaar in 1977 werd georganiseerd. Niet alleen wordt het borstbeeld als uitgangspunt van een apart genre gepresenteerd; ook schilderijen, gravures en tekeningen verduidelijken de betekenis en de functie van bustes in de nieuwe tijd. Info: www.kmska.be

Gisteren had de finissage plaats van 'Werk / Some Work', de titel van de tentoonstelling met werk van Benjamin Verdonck (°1972). Verdoncks werk zou kunnen opgevat worden als een onderzoek naar de rol van kunst en theater in onze samenleving. Hij is niet voor niets naast acteur en schrijver ook theatermaker en beeldend kunstenaar. In LLS 387, ruimte voor actuele kunst, waren enkele objets trouvés te zien alsook collages, tekeningen, foto's, filmdocumenten en andere verzamelingen.

Op 21 oktober eerstkomend zal de eerste laureaat worden bekendgemaakt van de award voor beeldende kunsten van het RODENBACH® Fonds voor wat de categorie Professioneel Talent aangaat. De jury, onder leiding van Jan Hoet, moet ondertussen kiezen uit de twintig genomineerde kunstenaars die meedingen naar de onderscheiding. Er waren in het totaal 175 kunstenaars die een dossier inzonden. Naast Hoet bestaat de jury uit Luc Huysmans, Stephan Vanfleteren, Stany Crets, Kamagurka, Willem Elias en Kris van 't Hof. De bekendmaking heeft plaats in het Hoger Instituut van Schone Kunsten (HISK) in Gent.

Op het traject Dortdrecht-Amsterdam, konden de reizigers gisteren genieten van een biezonder kunstwerk. In een speciaal aangepaste, lees beveiligde, coupé was het schilderij 'Gezicht op Dordrecht' dat kunstenaar Jan van Goyen in 1651 maakte, geëxposeerd. Directeur Peter Schoon van het Dordrechts Museum begeleidde het schilderij naar het Van Gogh Museum in Amsterdam, waar het deel uitmaakt van de tentoonstelling 125 Grote Liefdes. Deze tentoonstelling loopt tot half januari en bestaat uit 125 meesterwerken die met steun van de Vereniging Rembrandt voor het openbaar kunstbezit werden aangekocht.

Het zelfportret van Kate Moss (°1974) heeft geen 50.000 euro opgebracht, zoals werd gehoopt door het veilinghuis Lyon & Turnbull, maar slechts 42.400 euro. Een anonieme Brit kocht het doek, dat eigendom was van Pete Doherty, een verslaafde popster en ex-vriendje van het topmodel, tot die het op zijn beurt verkocht. Op het werkje is de afdruk te zien van de lippen van Moss én bloedsporen van Doherty. Van deze laatste zou ook een zelfportret, gesigneerd met zijn eigen bloed, te koop worden aangeboden; er was evenwel niemand in geïnteresseerd.

De Nederlandse schrijver Arnon Grunberg heeft zijn nieuwste roman "Onze oom" gepresenteerd in Eupen, de hoofdstad van de Duitstalige Gemeenschap in België. Na een opstootje tijdens de uitreiking verleden jaar tijdens de uitreiking van de AKO Literatuurprijs, waarbij zijn antagonist A.F.Th. van der Heijden was, verklaarde hij nooit meer te participeren aan een literaire activiteit in Nederland. Vandaar dus dat zijn keuze op Eupen viel. Zijn nieuwste roman gaat over Majoor Anthony die de ouders van ene Lina vermoordt; hij neemt het meisje mee naar zijn vrouw als een soort instant-dochter. Later gaat Lina op zoek naar haar biologische ouders en wordt ze ingelijfd bij de rebellen. 'Onze oom' werd uitgegeven door Lebowski.

Vijf schilderijen van Frans Hals, vier uit particuliere verzamelingen die tot nu toe onbekend waren en 1 dat tot nog toe werd toegeschreven aan een van zijn leerlingen, kunnen aan het oeuvre van de Nederlandse portretschilder, een van de belangrijkste kunstenaars uit de Gouden Eeuw, worden toegevoegd. Dat meldt het Frans Halsmuseum in Haarlem. Frans Hals werd in +/- 1580 in Antwerpen geboren. Hij overleed in 1666 in Haarlem, de hoofdstad van de Nederlanse provincie Noord-Holland. Twee doeken zouden 100% authentiek zijn, van de drie anderen wacht men nog de resultaten van een onderzoek af.

De Frans-Roemeense componist Horatiu Rãdulescuis is op 66-jarige leeftijd overleden in Parijs. Rãdulescuis was de grondlegger van de spectrale of timbrale muziek. Bij deze compositietechniek zijn klankkleur, toonhoogte en ritme bepalend. Karakteristiek composities zijn ondermeer het opus 10 'Credo' uit 1969, geschreven voor negen cello's of het opus 33 "'nfinite to be cannot be infinite/infinite anti-be could be infinite' voor negen strijkkwartetten dat dateert uit de periode 1976-1987. Het oeuvre van Rãdulescuis, die ooit les kreeg van John Cage en Karlheinz Stockhausen, omvat een 100-tal composities, waaronder veel kamermuziek en concertmuziek.

De Haarlemse cultuurwethouder Chris van Velzen (cfr. foto) heeft laten weten dat zijn gemeente drie van de vijf schilderijen terug zal kopen die in 2002 werden gestolen uit de vaste collectie van het Frans Halsmuseum. Het zou gaan om werken van Adriaen van Ostade, Cornelis Bega en Cornelis Dusart. Met de aankoop zou een bedrag gemoeid zijn van zo'n 800.000 euro. De Nederlandse politiediensten hadden de doeken half september teruggevonden in een woning in Boxtel. Detwee andere ontvreemde werken kwamen uit particulier bezit en uit het Rijksmuseum.

'Een wereld zonder einde' is de titel van een fototentoonstelling met werk van Marie-Françoise Plissart (°1954, Brussel) die loopt tot en t 4 januari 2009. Er zijn niet alleen 55 grote foto's te zien, maar ook fotoromans en filmprojecties. Plissart is een polyvalent artistiek kunstenares die ook voor theater werkte en nogal wat interesse heeft in architectuur. Momenteel werkt ze aan een kunstwerk voor het Brusselse metrostation Park. Ook reisde ze recent geregeld naar Kinshasa voor een project dat op de Biënnale van Venetië voor architectuur te zien zal zijn. Info: www.fotomuseum.be

In november gaat bij Sotheby's een schilderij uit de kubistische periode van de Spaanse kunstenaar Pablo Picasso in New York onder de hamer. Het betreft hier het doek met als titel 'Harlequin' dat door het veilinghuis op meer dan 30 miljoen dollar (20 miljoen euro) wordt geschat. Het werk is in bezit van de familie van de eerder dit jaar op 99-jarige leeftijd overleden surrealistische schilder Enrico Donati. Die kocht het schilderij in 1940 in Parijs voor zo'n 12.000 dollar of 8.221 euro.

Sedert 2004 nodigen Dominiuque en Séphane de Harlez de Deulin enkele bekende en talentvolle vakgenoten uit ter gelegenheid van de opendeurdagen op hun familiaal domein, Château de Deulin. Ook dit jaar zijn het er een tiental. Van feestverlichting over Grieks-Romeinse en Aziatische archeologische objecten tot beeldhouwwerk en textiele kunst: een reis tussen kunst, geschiedenis en antiek die menig kunst- en antiekliefhebber graag in zijn agenda plant. Locatie: Château de Deulin in 6990 Deulin-Hotton. Data: zondag 5 oktober en zaterdag 11 en zondag 12 okotber telkens van 14 tot 19 uur. Info: 084 46 66 16.

Nog tot en met 18 januari 2007 loopt in het Rotterdamse museum Boijmans van Beuningen een retrospectieve tentoonstelling van Charley Toorop, één van de belangrijkste Nederlandse kunstenaars van de 20ste eeuw. Nadien reist de expositie door naar het Musée d’Art Moderne in Parijs. Er zijn zo'n 120 werken te zien, waaronder tien schilderijen uit privé-bezit, die tot nog toe niet eerder te zien waren. Charley Toorop (Katwijk, 1891 — Bergen - Noord-Holland, 1955) was naast schilderes ook lithografe. Ze is de dochter van Jan Toorop en maakte vanaf 1916 deel uit van de kunstenaarsgroep Het Signaal. Ze was bevriend met kunstenaars als Bart van der Leck en Piet Mondriaan. Belangrijk werk van haar is te zien in het Kröller-Müller Museum te Otterlo. Info: www.boijmans.nl

Tot en met 25 januari van volgend jaar loopt in het Oostenrijkse Kunsthaus Bregenz een museumtentoonstelling onder de titel 'Jan Fabre. From the Cellar to the Attic. From the Feet to the Brain'. Speciaal voor het Kunsthaus (KUB) creërde hij vijf nieuwe installaties - voor elke verdieping één - rond het thema van het menselijk lichaam. Op donderdag 23 oktober aanstaande is bij het dagblad De Standaard een extra bijlage voorzien, ter gelegenheid van deze expositie. Info: www.kunsthaus-bregenz.at en www.standaard.be/fabre

Nog tot en met 5 januari 2009 loopt in de Hall Napoléon in het Parijse Louvre een tentoonstelling onder de titel 'Mantegna 1431 - 1506'. Het is een rijkgevulde retrospectieve expositie die Andrea Mantegna, de meester van het raffinement, op grootse wijze wil huldigen. Het is tevens een chronologisch overzicht waarbij niet alleen de schilderkunst van deze grootmeester uit Mantua samen met creaties van zijn tijdgenoten aan de bezoeker wordt getoond, maar ook tekeningen en sculpturen hun licht werpen op de artistieke werken van deze renaissance-kunstenaars. Info: www.louvre.fr

Op 4 oktober gaan de deuren open van het 5MinutenMuseum (5MM) dat zich bevindt in het SBX gebouw op het Strijp-S terrein in Eindhoven. Het gaat hier om een initiatief van STRP en MU. Bezoekers kunnen tussen 14 en 18 uur het openingswerk 'Shadowmonsters' van de Engelse ontwerper Philip Worthington komen bewonderen én beleven. 5MM richt zich op geïsoleerde kunstwerken die zoveel energie en impact hebben dat ze de bezoeker bijblijven. 5MM is gevestigd in de Designstore Strijp X in het gebouw SBX op Strijp S, ingang Glaslaan. Worthington vertaalde het spelen met schaduw in monsterlijke vormen die op een projectiescherm tot leven komen. 'Shadowmonsters' is een interactieve installatie waar hij enkele jaren aan werkte. Het door hem ontwikkelde software programma zorgt ervoor dat de installatie silhoutten van bezoekers transformeert in min of meer monsterlijke vormen. De moeite waard dus!? Info: www.5-MM.nl

Italiaanse Carabinieri hebben een niet-gedateerd schilderij van de Franse kunstenaar Pierre-Auguste Renoir (1841 – 1919) teruggevonden dat in 1975 in Milaan werd gestolen. Drie verdachten, een 68-jarige galeriehouder en twee bij de politie bekende handlangers, zijn in verband met de diefstal gearresteerd. Volgens het hoofd van de divisie die ten strijde trekt tegen de aan kunst gerelateerde criminaliteit zou het doek zo'n 500.000 euro waard zijn. Het schilderij, dat een zittend, vrouwelijk naakt toont, zal worden terugbezorgd aan de eigenaars.

Christie’s veilt op 14 oktober een zeldzaam zelfportret van George Hendrik Breitner. Een jongeman meldde zich hiermee nietsvermoedend aan de balie van Christie’s, waar al snel bleek dat het om iets heel bijzonders ging. Ook zullen schilderijen uit de collectie van Henk van Ulsen onder de hamer komen. De bekende acteur biedt vijf schilderijen van plaatsgenoot Jan Voerman aan in Christie’s veiling van 19e eeuwse kunst, waarin ook topstukken van grootheden als Koekkoek, Springer, Schelfhout, Jongkind, Israëls en Mesdag zijn opgenomen. De kijkdagen vinden plaats van 10 tot en met 13 oktober en zijn vrij toegankelijk. Info: www.christies.com

Van 18 tot en met 26 oktober loopt in Eindhoven de Dutch Design Week. Bezoekers kunnen er terecht op diverse exposities, lezingen en workshops. Er kan deelgenomen worden aan productlanceringen en seminars en er zijn designrestaurants, unieke bars of knallende disco’s. Op ongeveer 50 locaties door de hele stad Eindhoven laten zo’n 1500 ontwerpers uit binnen- en buitenland hun werk zien. Deelnemers aan DDW zijn zowel gevestigde bureaus, high-profile ontwerpers, talentvolle nieuwkomers en net afgestudeerde designers. Info: www.dutchdesignweek.nl