De Duitse auteur en Nobelprijswinnaar Günter Grass opende gisteren een tentoonstelling met beeldhouwwerk en grafiek van hemzelf in het CC Gasthuis in Aarschot. een tentoonstelling met beeldhouwwerk en grafiek van de schrijver. Grass las, na de officiële opening, voor uit zijn werk. 's Avonds was er een vertoning van de film 'Die Blechtrommel' van Volker Schlöndorff, gebaseerd op het gelijknamige boek van Grass. Op de tentoonstelling, die loopt tot en met 16 november, zijn 167 werken te zien. Curator is Danny van Bael.

Een tot nog toe onbekend werk van Jan Sluijters is opgedoken in het Haagse Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie (RKD) tijdens de Landelijke Archievendag. Het zou gaan om een stadsgezicht van Amsterdam. De cultuurhistorische waarde van het werk zou groot zijn, de financiële waarde tot nog toe onbekend. De Archievendag maakte onderdeel uit van de Week van de Geschiedenis. Zo'n zestig bezoekers waren op het appel in het RKD gekomen om hun eigendommen te laten schatten. Johannes (Jan) Carolus Bernardus Sluijters ('s-Hertogenbosch, 1881 - Amsterdam, 1957) was een Nederlandse kunstschilder. Hij ontwierp ook affiches en was boekbandontwerper. Sluijters is vooral bekend om zijn - al dan niet naakte - vrouwenportretten en in mindere mate om zijn kinderportretten. Voor hij kennis maakte met het Fauvisme was zijn stijl gebaseerd op het symbolisme en de Art Nouveau. Door zijn bezoeken aan Parijs werd zijn stijl expressiever en sloot het nadien meer aan bij het kubisme en het futurisme. Na W.O. II minderde hij zijn experimentatiedrang en schilderde hij vrij realistisch maar met behoud van zijn kenmerkende felle kleurgebruik.

In plaats van een project dat er oorspronkelijk uit bestond kunstwerken langsheen het Limburgse fietsroutenet te plaatsen heeft Bert Anciaux, Cultuurminister in de Vlaamse Regering, beslist dat er vier clusters met kunstwerken zullen komen langs de as Hasselt-Genk, het Maasland, Haspengouw en de kanalenroute. Er moet echter nog een en ander worden onderzocht én het subsidiedossier heeft heel wat vertraging opgelopen. Het Fonds Culturele Infrastructuur verwacht echte tegen eind van deze maand het volledige dossier. Het gaat om een kostenplaatje van zo'n 8 miljoen euro.

Op woensdag 22 oktober wordt bij de Antwerpse Galerij Campo het olieverfschilderij uit 1903 'Augustine met kleine Eugeen' (cfr. illustratie - detail) van de Antwerpse kunstenaar Eugeen Van Mieghem (1875-1930) openbaar geveild uit een familiale verdeling. Dit is slechts het derde olieverf met het portret van de vrouw van de kunstenaar dat tot heden werd geïnventariseerd! Naar aanleiding van de ontdekking van dit meesterwerk werd door de Van Mieghem Stichting een poster gemaakt op 3.000 exemplaren die door belangstellenden gratis kan afgehaald worden tussen 11 en 20 oktober (dagelijks tussen 10 en 8 uur) op het nummers 30-31 van de Vlaamse Kaai in Antwerpen. Info: www.vanmieghemmuseum.com en www.campo.be

In Rotterdam werden twee prijzen voor de Jonge Kunstkritiek uitgereikt aan een en dezelfde winnaar: de Belg Christophe van Gerrewey (1982). Hij werd uitgeroepen tot laureaat, zowel in de categorie essay (12.500 euro) als in de categorie recensie en verdiende zo aan prijzengeld respectievelijk 12.500 en 7.500 euro. De Prijs voor de Jonge Kunstkritiek is een initiatief van de Appel, het Fonds BKVB en Witte de With, in samenwerking met de Nederlandse krant NRC Handelsblad en het Belgische weekblad Knack. Christophe Van Gerrewey studeerde architectuur aan de Universiteit van Gent en literatuurwetenschappen aan de Universiteit van Leuven. Hij publiceert zowel fictie als non-fictie en zijn werk was al te lezen in ondermeer DWB, De Witte Raaf, OASE en De Architect. Hij is als onderzoeker en docent verbonden aan de Vakgroep Architectuur & Stedenbouw van de UGent en de Antwerpse Karel de Grote Hogeschool. Sinds gisteren is zijn winnende essay te lezen in het Cultureel Supplement. Dinsdag wordt het in Knack gepubliceerd.

Tot en met 18 januari 2009 loopt in het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel de tentoonstelling 'Boeddha's glimlach - 1600 jaar boeddhistische kunst in Korea'. Conservator Jan Van Alphen, directeur van het Etnografisch Museum in Antwerpen, bracht een aantal topstukken samen uit de boeddhistische kunst, de rijkste uit de Koreaanse geschiedenis. De objecten komen rechtstreeks uit het National Museum van Seoul en andere Nationale Musea. Naast de historische tentoonstelling is er een installatie te bewonderen van Nam June Paik (1932-2006), een pionier van de videokunst. Info: www.bozar.be

Gisteren reikte de Nederlandse koningin Beatrix in Den Haag de Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst 2008 uitgereikt. De vier laureaten waren Alex Jacobs uit Amsterdam, de in Berlijn wonende Sebastiaan Verhees, Helen Verhoeven uit Den Haag en Bas de Wit uit Maastricht. Deze koninklijke onderscheiding, ingesteld in 1871 door koning Willem III, is bedoeld als stimulans voor jong talent op het gebied van de schilderkunst. Komen in aanmerking, alle Nederlandse artiesten die de beeldende kunst zelfstandig en beroepsmatig beoefenen en op 1 januari 2008 de leeftijd van 35 jaar nog niet hadden bereikt. , kon meedingen naar de prijs. Er werden 205 kandidaturen genoteerd. Het prijzengeld bedraagt 6.000 euro.

'Het Belgische paviljoen op de Biënnale van Venetië: 100 jaar' is een viertalig boek dat werd uitgegeven naar aanleiding van de architectuurbiënnale van Venetië. Het werd gepubliceerd door Venezia Viva, in samenwerking met het Vlaams Architectuurinstituut, en het beschrijft de geschiedenis en de architectuur van het Belgische paviljoen dat dateert van 1907. België was daarmee het eerste land dat een eigen kunsthuis op de Biënnale bouwde. Het kreeg dan ook een gepriviligieerde ligging aan de brede laan die de ingang met het Italiaanse paviljoen verbond. Het ontwerp is van de Brusselse architect Leon Sneyers, de man die zowat beschouwd wordt als de essentiële schakel tussen de Art Nouveau en de Sezession en die ook in aanzienlijke mate heeft bijgedragen tot de introductie van de Weense stijl in Brussel. Het boek kan besteld worden via www.wwaow.com

Deze week is het precies dertig jaar geleden dat Jacques Brel overleed. Ter gelegenheid daarvan vinden wereldwijd herdenkingen plaats tot in Frans-Polynesië. In Brussel loopt een tentoonstelling plaats bij Editions Jacques Brel. Er werden ook twee films, door Brel geregisseerd, én een nieuwe documentaire op dvd uitgebracht. Ook op radio en televisie wordt heel wat aandacht besteed aan de Belgische chansonnier. Jacques Romain Georges Brel (Schaarbeek (Brussel), 8 april 1929 - Bobigny (Parijs), 9 oktober 1978) was een Belgische zanger, componist en tekstschrijver die in de vroege jaren zestig uitgroeide tot een internationale vedette. Na zijn afscheid van het podium in 1967 was hij enige tijd actief als filmacteur en -regisseur. Tijdens het belangrijkste deel van zijn carrière werkte hij intensief samen met de componisten François Rauber en Gérard Jouannest. De Brusselaar Brel beschouwde zichzelf als Franstalige Vlaming. Hij zong voornamelijk in het Frans maar nam ook enkele Nederlandse versies van zijn chansons op, meestal door Ernst van Altena vertaald. Locatie tentoonstelling: Editions Jacques Brel, Oud Korenhuisplein 11, 1000 Brussel, info: 02-511.10.20

Het oktobernummer van Filmmagie, "dé referentie voor film & DVD", is uit. De coverstory van dit nummer handelt over 'Entre les Murs' die Laurent Cantets een Gouden Palm opbracht. Verder: filmtips van het Festival Gent, Woody Allen over Vicky Cistina Barcelona, een verslag uit Venetië en Deauville en de verderzetting van het onderzoek: 'Is er nog leven in Arthouses', deel 11. Verder de gebruikelijke rubrieken en varia en cadeau's zoals avant-premières en andere bioscooptickets. Info: www.filmmagie.be

Van 18 oktober tot en met 30 november loopt in het MuseumGouda de tentoonstelling 'Beeldenstorm'. Onder andere de omstreden foto's van Sooreh Hera uit de serie 'Adam en Ewald' waarop twee homoseksuele mannen met maskers van Mohammed en diens schoonzoon Ali staan afgebeeld (cfr. illustratie - detail). Een jaar geleden weigerde het gemeentemuseum nog Hera' werk tentoon te stellen, omdat gevreesd werd dat bepaalde groepen in de samenleving de afbeeldingen als beledigend zouden kunnen ervaren. Aan 'Beeldenstorm' werkt ook het Verzetsmuseum in Gouda mee. Samen organiseren de twee musea lezingen, tentoonstellingen en een symposium over het item beeldenstorm.

De 61-jarige internationaal bekende auteur Salman Rushdie heeft de jaarlijkse James Joyce-Award gewonnen. Hij kreeg de prestigieuze onderscheiding van de universiteit van Dublin. Rushdie omschrijft de Ierse schrijver als "een van mijn voornaamste bronnen van inspiratie, vooral wat de taal betreft". Sir Salman Rushdie (Bombay, 1947) is een essayist en schrijver van fictie en voorvechter van de vrijheid van meningsuiting. Het toneel van zijn werk is veelal het Indiase subcontinent. Hij werd beroemd door zijn romans 'Midnight's Children' en 'The Satanic Verses'. Met het eerste boek won hij laatst nog the Best of the Booker Prize. Om het laatste boek werd hij getroffen door een fatwa van de Iraanse geestelijke Khomeini en vervolgd door islamisten. Ook zijn laatste boek "The enchantress of Florence" (de verleidster van Florence) kende wereldwijd groot succes.

Nog tot en met 12 januari 2009 loopt in het Louvre Museum in Parijs de tentoonstelling 'La renaissance aux Pays-Bas'. De expositie toont hoe Vlaamse en Hollandse meesters zich in de zestiende eeuw lieten beïnvloeden door schilders als Brueghel en anderen, waaronder hun Italiaanse vakbroeders. 'Renaissance in de Lage Landen' biedt een overzicht dat de bezoekers een beeld voorhoudt van een ganse generatie kunstenaars, zowel schilders als tekenaars, zowel van landschappen als van portretten en afbeeldingen van figuren. Info: www.louvre.fr

Een 'jonge' dief heeft gisterenmiddag op eerder brutale wijze een schilderij van de Nederlandse Cobra-kunstenaar Karel Appel (cfr.foto) gestolen uit kunsthandel Nico Koster - Galerie Moderne in de Nieuwe Spiegelstraat in Amsterdam. Het zou gaan om een abstract werk van 2,20 meter op 80 centimeter dat geschat wordt op zo'n 80.000 euro. Volgens de galeriehouder snelde de dief de galerie binnen al roepend "Appel, Appel", waarna hij het kunstwerk wegritste en met zijn scooter wegraasde. De politie tast voorlopig in het duister omtrent de dader van deze kunstdiefstal.

Martijn Sanders, de voormalige directeur van het Amsterdams Concertgebouw en verwoed privéverzamelaar, heeft een creatie van de Belgische kunstenaar Patrick van Caeckenbergh, geschonden teruggekregen van het Centre Pompidou. Sanders (cfr. foto) had het kunstwerk uitgeleend aan de Parijse kunsttempel. Het gaat om een tafel waarop een kubus staat die werd beplakt met foto's van menselijke huid, die uit pornoblaadjes afkomstig zijn. In laatjes onder de tafel waren mineralen opgeborgen die ook in het menselijk lichaam worden aangetroffen. Die laatjes waren door bezoekers kapotgemaakt. Patrick van Caeckenbergh (°1960, Aalst) is een conceptueel kunstenaar, beeldhouwer, keramist en collagist. Zijn werk is veelal gebaseerd op het speelse inventariseren van processen in de natuur.

De Amerikaanse Cow Parade klaagt de Europese openluchttentoonstelling Elephant Parade aan wegens vermeend plagiaat. De Cow Parade ontstond in Chicago in 1998. De Elephant Parade daarentegen werd pas vorig jaar opgericht en Rotterdam was de eerste gaststad. De naam Elephant Parade is volgens de organisatoren wettelijk beschermd in Europa, Azië en de Verenigde Staten. De kunststoffen olifanten - een zeventigtal - die in Antwerpen op diverse plaatsen verspreid te vinden zijn, werden door kunstenaars beschilderd. Op 13 november zullen de creaties worden geveild; de opbrengst gaat naar een goed doel.

De Londense Tate Gallery heeft 13 miljoen euro betaald voor een schets van Sir Peter Paul Rubens, de grote Vlaamse meesterschilder. Het gaat om een studie in olieverf die tot stand kwam tussen 1628 en 1630 voor een (cfr. illustratie - detail) van de negen panelen (The Apotheosis of James I and other studies) die Rubens schilderde ter verfraaiing van het plafond van Banqueting House in de Britse hoofdstad en die de kroning moesten voorstellen van koning James I. De panelen werden vervaardigd in Rubens-atelier in Antwerpen, in opdracht van Charles I, James' zoon. Juist voor het werk op de vrije markt belandde, kreeg Tate het benodigde budget bij elkaar om het te kunnen kopen. De panelen werden vervaardigd in Rubens' atelier in Antwerpen, in opdracht van James' zoon Charles I.

Dertien zalen, verspreid over vier verdiepingen, telt de derde - gigantische - galerie van de Britse zakenman en kunstmagnaat Charles Saatchi (°1943, Bagdad - cfr. foto) die gisteren in Londen de deuren opende in de Duke of York's HQ building, dichtbij Sloane Square. Het is meteen 's werelds grootste gratis museum voor hedendaagse kunst. Tot en met 18 januari 2009 loopt er een tentoonstelling onder de titel 'The revolution continues: new art from China'. Een dertigtal Chinese kunstenaars tonen er hun creaties, waaronder sommige controversieel uit de hoek komen.

Van Dale verandert! Van advertentie tot poster en van boekomslag tot e-mailnieuwsbrief, visitekaartje en website. Ook het logo werd opgefrist en de benaming lexicografie verdween uit de naam. Vanaf nu dus gewoon Van Dale Uitgevers. En er is nog nieuws: na 10 jaar presenteert Van Dale Uitgevers presenteert de geheel vernieuwde 4e editie Grote woordenboeken voor professioneel gebruik: hedendaags Nederlands, Engels, Frans en Duits. Volgens de uitgeverij is elk deel uiterst compleet, met de modernste woorden en betekenissen, en bevat het een schat aan extra informatie. Info: www.vandale.be

In de Zweedse hoofdstad Stockholm werd gisteren door de Koninklijke Academie voor Wetenschappen de winnaar van de Nobelprijs Literatuur bekendgemaakt. De prestigieuze onderscheiding, ter waarde van een miljoen euro, ging naar de 68-jarige Franse kosmopolitische auteur Jean-Marie Gustave Le Clézio; hij was een van de vijf topfavorieten. De laureaat werd gelauwerd voor de "poetische avontuurlijkheid" en de "sensuele extase" die steevast zijn oeuvre sieren. Jean-Marie Gustave Le Clézio werd geboren op 13 april 1940 in de Franse badstad Nice. Samen met zijn ouders, een Britse broussedokter en een Bretoense vrouw, reisde de literaire nomade de wereld rond. Op 23-jarige leeftijd ontving hij voor zijn debuutroman 'Le procès-verbal', de Prix Théophraste Renaudot en in 1980 de Prix Paul Morand, voor zijn gehele oeuvre. Ook werd hem in juni laatstleden de Zweedse literaire prijs Stig Dagerman toegekend. Hij schreef tot nu toe een dertigtal boeken, waaronder romans, essays, verhalenbundels en twee vertaalde werken uit de Indische mythologie. Op 10 december aanstaande mag J.M.G. Le Clézio zijn Nobelprijs in ontvangst gaan nemen.

De Nederlandse kunsthandelaar Lodewijk Houthakker is overleden op 82-jarige leeftijd. Door zijn ongeëvenaarde intuïtie en dito scherpe blik genoot hij internationale faam. Zijn joodse vader vestigde hun zaak in 1926 op het nummer 98 van het Rokin in Amsterdam. Lodewijk Houthakkers voorliefde ging naar tekeningen en dan met name ontwerptekening, zoals voorstudies voor gebouwen, plafondschilderingen, meubels, klokken, koetsen, enz... De zestiende eeuw was zijn lievelingsperiode. In 1988 vond in het Stedelijk Museum een tentoonstelling van zijn eigen collectie plaats. Bij deze gelegenheid werd een catalogus uitgegeven met daarin zo’n 1.300 vooral Franse en Italiaanse tekeningen.

Van 16 oktober tot en met 22 februari 2009 loopt in het Parijs Musée du Luxembourg de tentoonstelling 'De Miró à Warhol. La Collection Berardo'. De bezoekers worden er vergast op 75 werken uit de beroemde Berardo-verzameling, een van de mooiste collecties van moderne en hedendaagse kunst in Europa bestaande uit 862 werken. Degene die geselecteerd werden, zijn opgesplitst in 5 thema’s en vertegenwoordigen de grote stromingen uit de moderne kunst: het surrealisme (Miró, Dali, Ernst, Breton…), de abstracte kunst (Mondriaan, Tanguy, Arp…), het Nieuwe Realisme en de Pop Art (Warhol, Klein, Soulages, Mitchell…) en de verschillende plastische trends van na 1945 (Riopelle, Schnabel, Stella…). Info: www.museeduluxembourg.fr

De nieuwe directeur die het filiaal van Sotheby's in België gaat leiden heet Cédric Lienart de Jeude. Hij is een 'young collector', verzamelaar van hedendaagse kunst. Cédric Lienart de Jeude, maakte onder andere carrière als bestuurder bij DTZ Consulting, een onafhankelijk vastgoedadviesbureau. Sotheby's is een internationaal veilinghuis met vestigingen in Londen (New Bond Street) en in New York (Manhattan). De eerste veiling (van boeken) had in 1744 plaats wat Sotheby's meteen tot het oudste internationale veilinghuis maakt dat nog steeds operationeel is. Sotheby's werd opgericht door Samuel Baker. De naam van het veilinghuis is ontleend aan diens neef John Sotheby die een deel van het veilinghuis erfde.

'Cold war modern' is de titel van een tentoonstelling in ht Victoria & Albert Museum in Londen waarop een overzicht getoond wordt van het design-gebeuren tijdens de periode 1945-1970; toen had de periode plaats - de Koude Oorlog - waarbij de twee nieuwe supermachten de Verenigde Staten van Amerika en de Sovjetunie zich probeerden te profileren als wereldleider in een sfeer van spionage, propaganda en megalomaan superioriteitsgevoel. Deze expositie toont aan dat ook Oost-Europa in de ban was van de nieuwe tijd en dat esthetiek in de leefcultuur ook daar zijn intrede deed. Info: www.vam.ac.uk

Na 17 jaar neemt Ernest Van Buynder afscheid als Voorzitter van de Raad van Beheer van het MuHKA. Hij blijft nauw betrokken bij het museum als Voorzitter van de Raad van Beheer van de vzw Vrienden van het MuHKA. In zijn functie als Voorzitter van de Raad van Beheer van het MuHKA wordt Van Buynder opgevolgd door Wouter De Ploey, Partner-director van McKinsey & Company, die in zijn taak wordt bijgestaan door Ondervoorzitter Koen T'Sijen, Burgemeester van Boechout. De Raad van Beheer verwelkomt daarbij twee nieuwe Bestuursleden: Lex ter Braak, Directeur Fonds voor Beeldende Kunsten, Vormgeving en Bouwkunst Amsterdam en Stef Van Bellingen, Directeur vzw Warp.