Vanaf maandag, 21 oktober, de eerste sterfdag van Jan Wolkers loopt in het museum De Lakenhal in Leiden een tentoonstelling gewijd aan zijn werk. Een dag eerder zal historicus Maarten van Rossem de expo openen. Het beeldend werk van de veelzijdige kunstenaar staat in dialoog met de vaste collectie van De Lakenhal. Het werk 'Goud en Stront', gemaakt van uitwerpselen van Texelse schapen, is er bijvoorbeeld te bewonderen naast een doek van de 17de-eeuwse schilder Jan Lievens. Advies omtrent de keuze van de werken en de link met de oude meesters, kreeg De Lakenhal van Rudi Fuchs, voormalig directeur van het Stedelijk Museum en het Haags Gemeentemuseum. Onno Blom, die bezig is aan een biografie van Wokers, koos gedichten en fragmenten uit het literaire werk van de kunstenaar Wolkers. De tentoonstelling loopt tot en met 15 februari.

Vanavond eindigt in de Duitse hoofdstad Berlijn het jaarlijkse Festival of Lights. Beroemde monumenten zoals de Brandenburger Tor, de Beliner Dom, de Fernsehturm, het Schloss Charlottenburg en diverse andere gebouwen en monumenten werden door een brede schare licht- en andere beeldende kunstenaars onder handen genomen. De verschillende lichtspektakels - het zijn er een honderdtal - konden gratis worden bewonderd. Men kon zowel te land als via het water, zij het dan betalend, een tour maken langsheen de flikkerende creaties.

In de Turbine Hall van Tate Modern is tot en met 14 april 2008 de apocalyptische visie op het wereldgebeuren te zien van Dominique Gonzalez-Foerster. Onder de noemer 'TH.2058', geïnspireerd door de bomaanslagen op de Londense metro van enkele jaren geleden, vulde ze de gigantische tentoonstellingsruimte met replica's van creaties van ondermeer Louise Bourgeois, Alexander Calder, Henry Moore, Bruce Nauman, Claes Oldenburg en Coosje van Bruggen. Bezoekers worden als het ware ondergedompeld in een nachtmerrieachtige toestanden die een futuristische blik bieden op wat de mensheid mogelijkerwijs mag verwachten over vijftig jaar.

Sedert gisteren loopt in Londen in de Truman Brewery de nieuwste 'art fair' in de Britse hoofdstad: 'Kounter Kulture - In Kulture We Trust'. Kounter Kulture, een verwezenlijking van Opus art, heeft de bedoeling een springplank te bieden voor zowel nieuw als gevestigd internationaal talent. Verspreid over 11.500 vierkante meter wordt een breed spectrum aangeboden van kunstenaars uit alle windstreken, technieken en disciplines. Tal van kunstrichtingen zoals Urban Art en Contemporary Art komen er aan bod. Maar ook het werk van pas afgestudeerde kunstenaars en zelf Chinese hedendaagse kunst worden gepresenteerd. wordt ook werk getoond van pas afgestudeerde kunstenaars, pas afgestudeerden, Chinese hedendaagse en het allerbeste uit de print wereld. Of de financiële crisis een domper zet op dit nieuwe initiatief zullen we na afloop kunnen melden. Info: www.kounterkulture.co.uk

Damien Hirst staat voor de tweede maal als numero uno op de ljst van machtigste personen die actief zijn in de kunstsector. Dat is het resultaat van een top honderd die wordt georganiseerd door het international magazine ArtReview. Hirst wint het van zijn vakgenoten doordat hij een blijvende aantrekkingskracht blijkt te blijven uitoefenen bij collectioneurs, ongeacht de financiële crisis die de wereld in de ban houdt. De tweede plaats wordt ingenomen door Larry Gagosian, een Amerikaans verzamelaar en galerie-eigenaar. Het brons gaat naar Kathy Halbreich, assistent-directeur van het Museum of Modern Art in New York (MOMA).

De 33-jarige Aravind Adiga, een Indiase journalist, heeft de Booker Prize 2008 gewonnen met zijn debuutroman 'The white tiger'. Hjj was de jongste schrijver op de shortlist van de prestigieuze Britse literatuurprijs. In zijn boek vertelt hij het verhaal van Balram Halwai, de zoon van een riksjaman, die van zijn familie op school moet afhaken om een job aan te nemen in een theehuis. Hij kan echter ontsnappen en naar Delhi en Bangalore vluchten. Met zijn boek pakt Adiga volgens de jury belangrijke sociale en politieke onderwerpen in het hedendaagse India aan op humoristische wijze. Het boek is daardoor dan ook "extreem leesbaar", dixt juryvoorzitter Michael Portillo. Adiga werd geboren in 1974 in Madras, de hoofdstad van de Indiase deelstaat Tamil Nadu. Hij verbleef ook een tijdje in Australië en studeerde in de Verenigde Staten en Groot-Brittannië. Zijn carrière begon hij als financieel journalist. Hij werkte ook als correspondent voor Time Magazine in India. De Booker Prize heeft een geldwaarde van 62.000 euro. Vorig jaar won Anne Enright de onderscheiding met haar roman 'The Gathering'.

'The Market' van regisseur Ben Hopkins heeft op het 35ste Filmfestival Gent de Grote Prijs voor Beste Film gewonnen. Dat werd gisteren bekendgemaakt in het stadhuis van de Arteveldstad. Het was de juryvoorzitter Vibeke Windeløv, een Zweedse producente, die de uitslag bekendmaakte. Andere films die prijzen kregen zijn 'Two-Legged Horse', 'Stella', 'O’Horten' en de kortfilm 'Zwemles' van de Belgische regisseur Danny De Vent. De internationale jury bestond dit jaar uit Arne Sierens (auteur, België), Andreas Dresen (regisseur, Duitsland), juryvoorzitter Vibeke Windeløv (producent, Denemarken), Simon Ellis (regisseur – winnaar Prix UIP, GB), Corky Hale-Stoller (Muzikante, Amerika) en Philippe Rombi (Componist, Frankrijk).

Gisteren ging de zestigste editie van de Frankfurter Buchmesse van start. Gastland is dit jaar Turkije. De internationale boekenbeurs biedt zo'n 150 uitgeverijen en 250 auteurs de kans zich te presenteren voor een publiek van professionals uit het boekenvak. In het totaal worden dit jaar om en bij de 402.280 titels aangeboden. In het bijzonder wordt op de elektronische of e-books gefocust. Ook audioboeken komen meer en meer in de spotlichten te staan. De Frankfurter Buchmesse loopt tot en met zondag 19 oktober. Info: de.book-fair.com

Het zou nog tot minstens 2010 duren vooraleer de wereldberoemde Sagrada Família in Barcelona volledig af is. De bouw van de Templo Expiatorio de la Sagrada Família, het levenswerk van de Catalaanse architect Antonio Gaudí, werd aangevangen in 1883. Bij zijn overlijden in 1926 was het kunstwerk nog steeds niet voltooid zodat verschillende architecten zijn levenswerk nadien moesten voortzetten. De werkzaamheden vorderen gestaag, maar niet snel genoeg. Dankzij giften voor een bedrag van meer dan een miljoen euro wordt het kerkschip echter toch sneller voltooid dan verwacht. Het zijn de torens die voor een aanzienlijke vertraging zorgen. Schattingen gewagen van nog twintig jaar vooraleer de kerk volledig voltooid is.

Nog tot en met 8 december loopt in Luxemburg, in het Musée d'Art Moderne Grand-Duc Jean (MUDAM), de tentoonstelling 'Ettore Sottsass + Go East'. Ettore Sottsass (Innsbruck, 1917 - Milaan, 2007) was een Italiaans architect en ontwerper van de late 20e eeuw. Hij was de oprichter van de Memphis Groep. Sottsass en de Memphis groep leverden een belangrijke bijdrage aan de originele aanwending van laminaat, destijds een nieuw materiaal. Het saaie eenkleurige formica werd plots vervangen door kleurig plaatmateriaal met karakteristieke patronen ontleend aan beelden van vergrote bacteriën. Via zijn ontwerpen en de productie van industrieel vormgegeven design beïnvloedde Sottsass sterk de avant-garde architectuur van de jaren zestig en zeventig. Het museum waar deze expo plaatsvindt werd in 2006 officieel geopend. Het werd ontworpen door de beroemde architect van de Piramide van het Louvre, Ieoh Ming Pei. De kunsttempel telt nu al zo’n 200 werken van meer dan 100 internationale kunstenaars.

Kunstenaar Luc Verlee uit Montenaken zal tegen mei 2009 een beeld van Joske Vermeulen creëren. Eerder maakte Verlee Den Deugniet (cfr. illustratie) die aan de Antwerpse Oudaan staat. Joske Vermeulen krijgt zijn vaste stek op het Victor Roosensplein. Luc Verlee, geboren in Zele in 1939, is beeldhouwer en medailleur. Hij studeerde aan de Gentse Sint-Lucasschool grafiek en keramiek en ging nadien naar het Nationaal Hoger Instituut voor Schone Kunsten (NHISK) van de Antwerpse academie beeldhouwkunst volgen. In 1961 behaalde Verlee de Berthe Art-prijs en in 1965 de Rembrandt Bugattiprijs. Zijn beeld van een everzwijn is te bewonderen in het Antwerpse Koninklijk Museum voor Schone Kunsten. Joske Vermeulen is een typetje in een sketch van Gaston en Leo, een Antwerps komisch duo. Het verhaaltje gaat over een man (Leo) die vanuit een openbare telefooncel naar een kind (Gaston als Joske Vermeulen) dat alleen thuis is belt. Het is één van de meest legendarische sketches uit Vlaanderen. Vooral de zin die Joske keer op keer herhaalt in onvervalst Aantwaarps: "Joske Vermeulen, Trammezandlei 122, Schoten" werd overbekend.

Op 23, 24 en 25 oktober eerstkomend heeft in het Antwerpse kunstencentrum Monty de voorstelling plaats van Kunstwerk. Lazarus presenteert er een revolutionaire methode om kunst van niet-kunst te onderscheiden. "Op vier seconden. Onfeilbaar.", volgens de aankondiging. "In Kunstwerk passeren kunstpausen, handelaars en meestervervalsers de revue. Lazaarus speelt een magistraal spel met authenticiteit en hypocrisie, fictie en documentaire. Ze hebben het over schoonheid, maar belichten ook de lelijke kanten van de mens. Ze buigen zich over de kunst. Lichtvoetig, maar niet lichtzinnig". Tekst en spel: Cominique Collet, Pieter Genard, Günther Lesage en Joris Van den Brande. Info: www.monty.be

De Turnhoutse speelkaartenproducent Cartamundi, op wereldvlak de nummer 1, heeft in de Amerikaanse staat Texas de grootste fabriek van de groep opgestart. Twee jaar geleden nam Cartamundi reeds het Amerikaanse bedrijf firma Robert Yaquinto Printing Co in Dallas over. De nieuwe site krijgt een fabriek met de grootste drukmogelijkheden van de Verenigde Staten. Het bedrijf is vooral gespecialiseerd in de productie van sportverzamelkaarten. Het gaat om kaarten waarin stukjes van de uitrusting van een sportvedette of hout van een baseballbat zijn verwerkt. Cartamundi (eerder bekend als Carta Mundi, latijn: kaarten voor de wereld) werd in 1970 opgericht als joint venture tussen Brepols, Van Genechten en Biermans. Deze bedrijven hadden allen ervaring met het vervaardigen van speelkaarten. Het bedrijf heeft zeven fabrieken en elf vestigingen in onder andere België, Duitsland, Polen, Brazilië, de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk.

Van 30 oktober tot 2 november heeft in Amsterdam de Tribal Art Fair plaats. Zo'n 2.000 etnische objecten zijn er te zien, gemaakt door kunstenaars uit Oceanië, Afrika, Indonesië, China, Japan, Tibet en Laos. Zowel meubels en sieraden als rituele maskers en beelden worden er tentoongesteld die een belangrijke rol spelen bij rituelen en ceremonies in traditionele samenlevingen. Er zijn ook lezingen voorzien en rondleidingen, waarbij een gids aan de hand van circa acht opmerkelijke voorwerpen de bezoekers deelgenoot maakt van een onbekende wereld. Info: www.tribal-art-fair.nl

De Britse straatkunstenaar Banksy heeft in de Amerikaanse stad New York een 'pet shop' geopend. Met deze installatie wil hij vragen stellen over 'our relationship with animals and the ethics and sustainability of factory farming'. In de dierenwinkel op 7th Avenue is niets te koop, maar wel veel te zien: fish sticks in een aquarium (cfr. illustratie) bijvoorbeeld, een televisie kijkende, gekooide aap met een koptelefoon op, konijnen die hun nagels lakken en parende hotdogs. Dat alles, en veel meer, moet de Amerikanen doen nadenken over ondermeer de ethiek omtrent veeteelt in het algemeen en het houden van huisdieren in het bijzonder. Dat hij nu zijn creativiteit niet op de straat beoefent vormt voor de Britse street artist geen probleem. Kunst die men van op straat ziet, is volgens hem immers ook straatkunst.

De politie van het Zuid-Amerikaanse Colombia heeft in de hoofdstad Bogotá een vorige maand gestolen ets van de Spaanse kunstenaar Francisco de Goya teruggevonden. De gravure werd ontvreemd tijdens een tentoonstelling in de Fundación Gilberto Alzate Avendaño. Het werk van de achttiende eeuwse kunstenaar, getiteld 'Tristes presentimientos de lo que ha de acontecer', werd gevonden in een kamer van hotel Torre Central en verkeert in perfecte staat. De daders zijn voortvluchtig.

'Pollens, wat een heisa!', is de titel van een hommage aan Wim T. Schippers in de Antwerpse Monty, in samenwerking met MuHKA_media. "Wim T. Schippers: kunstenaars, radio- en televisiemaker, liedjesschrijver, theatermaker, taalvernieuwer, absurdist en beroepsontregelaar. Analyticus van de lulligheid en ondermijner van goede smaak en conventie. Begonnen in de vroege jaren '60 binnen de Fluxusbeweging, legde hij pindakaasvloeren en kamers van zout in zijn toektocht naar a-dynamische kunst. Schippers roemruchte tv-programma's brachten ons memorabele personages als Sjef van Oekel, veel schandalen en nog meer bloot. De invloed van Schippers op de cultuur van de Lage Landen is ongeëvenaard", aldus de persdienst van Monty. En wie zijn wij om dat tegen te spreken. De tentoonstelling in Monty_ABN loopt van 16 tot en met 26 oktober. Op 24 oktober om 20 uur worden in het MuHKA scènes getoond uit Schippers' televisiewerk en op 26 okotber om 16 uur heeft de theatertalkshow 'De brakke zondag' plaats in Monty met aansluitend de finissage. Info: www.monty.be

Van 16 tot en met 26 oktober loopt in De Brakke Grond, het Vlaams Cultuurhuis in Amsterdam, een tentoonstelling met als titel 'Niemand kan het'. Aarsman werd gevraad een expositie samen te stellen met de gelijknamige theatervoorstelling als uitgangspunt. De ex-fotograaf, die in Vlaanderen heeft gewoond en gewerkt, laat op deze expositie de verzameling foto's zien die hem deden beseffen dat 'niemand het kan'. Hiermee stimuleert hij de bezoeker op een andere manier naar fotografie te kijken. Hans Aarsman (°1951) begon in 1980 als fotojournalist. Hij schreeft en fotografeerde 'Aarsmans Amsterdam' in 1993 en stopte met fotograferen in 1994. Hij heeft nu in de Volkskrant een rubriek 'de Aarsman Collectie' waarin hij actuele foto's tot op de draad analyseert. Hij schreef ook een roman en is de auteur van diverse theatersstukken. Info: www.brakkegrond.nl

Tot en met 2 november loopt in het Groot-Hertogdom Luxemburg, in het Casino van de hoofdstad, een tijdelijke tentoonstelling onder de titel 'Prix d'Art Robert Schuman - Best of'. In 1991 stelden de partnersteden van de regio QuattroPole, te weten Luxemburg, Sarrbruck, Metz en Trèves, een jaarlijkse prijs in, de Prix d'Art Robert Schuman. Die onderscheiding had tot doel de hedendaagse beeldende kunst te promoten in de zogenaamde 'Grande Région'. Nu, in het verlengde van het culturele jaar 'Luxembourg et Grande Région, Capitale euroéenne de la culture 2007', heeft dus voor de eerste maal een retrospectieve plaats, gewijd aan de laureaten van de Prix d'Art sedert 1991. Robert Schuman, naar wie de prijs genoemd is, was een Frans politicus die in Luxemburg werd geboren in 1886. Hij stierf in Scy-Chazelles in 1963). Schuman (cfr. foto) lanceerde als minister van Buitenlandse Zaken samen met Jean Monnet het Schumanplan dat een Frans-Duitse verzoening beoogde en uiteindelijk leidde tot de oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, de voorloper van de latere Europese Gemeenschappen. Hij wordt nu nog altijd bezien als één van de stichters van Europa. Info: www.visitluxembourg.lu

Op het gala van Design Management Europe (DME) in het Wales Millennium Centre in Cardiff werden gisteren zes Vlaamse bedrijven gelauwerd. Vier kregen er een Award en twee andere een eervolle vermelding. De winnaars zijn de fietsontwerper Curana, tuinmachineproducent Eliet, de hogeschool Howst-PIH en Stichting Interieur, organisator van de gelijknamige beurs in Kortrijk. De eervolle vermeldingen waren voor: designbureau Vlaemsch en producent van buitenmeubilair Extremis. De Awards van Design Management Europe werden twee jaar geleden voor het eerst uitgereikt. De prijzen worden niet uitgereikt aan producten maar aan firma's die design gebruiken om een toegevoegde waarde te creëren. Dit jaar werden er 203 kandidaturen uit 22 landen genoteerd. De jury bestond uit professionals uit de industriële, onderwijs- en designwereld. Info: www.designmanagementeurope.com

Patricia Ceysens, Vlaams minister van Economie, Wetenschap en Innovatie brengt op 16 oktober een bezoek aan de standen van de Vlaamse uitgevers op de Frankfurter Buchmesse. Boek.be nodigde Ceysens uit om te laten zien dat het boekenvak een dynamische economie vertegenwoordigt en dat de Vlaamse uitgevers ook internationaal een rol van betekenis spelen. De minister reist in gezelschap van Geert Joris en Jos Geysels respectievelijk gedelegeerd bestuurder en voorzitter van Boek.be naar Frankfurt. De Frankfurter Buchmesse, de grootste buitenlandse boekvakbeurs ter wereld, loopt van dinsdag 14 tot en met zondag 19 oktober. Info: www.buchmesse.de

De 78-jarige Belgische kunstenaar Raoul De Keyser schenkt 180 werken op papier uit de periode 1964-1979 aan het Museum voor Schone Kunsten in Gent. Als volgend jaar De Keyser 'artist in residence' wordt in het MSK, dan zullen de gedoneerde werken te zien zijn. Raoul de Keyzer, een rasechte Deinzenaar, werd er geboren in 1930. Hij was begin de jaren vijftig correspondent bij de Volksgazet; hij schreef zowel over sport als over kunst. Zijn allereerste schilderijen die dateren uit de jaren 1964-'65, zijn close-ups van diverse herkenbare objecten. Alhoewel hij de essentie wilde vasthouden, schakelde hij toch over op een meer abstracte stijl. In de Verenigde Staten wordt De Keyser omschreven als “one of Europe’s leading painters”; sommigen gebruiken als epitheton ornans 'de vader van de hedendaagse schilderkunst in België'. Raoul De Keyser mocht in 2006 de Prijs van de Vlaamse Gemeenschap voor Algemene Culturele Verdienste in ontvangst nemen;

De 70-jarige scenarist Raoul Cauvin is uitgeroepen tot laureaat van de grote prijs Sint-Michiels 2008 van het stripfestival van het Brussels Hoofdstedelijke Gewest. Raoul Cauvin geboren in 1938 in de Waalse gemeente Antoing. In 1960 begon hij zijn carrière bij uitgeverij Dupuis en ontpopte er zich tot een van de meest humoristische en productieve scenarioschrijvers die op latere leeftijd zwarte humor en het parodiëren niet schuwde. Naast 'De Blauwbloezen' (zijn eerste scenario), stond hij ook in voor onder andere 'Agent 212', 'Cupido', 'Arme Lampil' en 'Vrouwen in 't wit'.

Een schilderij van de gevierde Britse kunstenaar Nasser Azam, geschonken aan de 2008 Sovereign European Art Prize Exhibition, is verkocht voor 80.000 € tijdens galaveiling voor het goede doel in de Embankment Galleries, Somerset House. Het gaat om een werk van 180 x 120 cm, acrylic op doek met als titel 'Intricate Requiem II'. Het werd geveild, samen met 30 werken van hedendaagse kunstenaars uit heel Europa, waaronder 'Sweetspots', een schilderij gemaakt door tennisster Martina Navratilova en een doek van de Slowaakse kunstenaar Juraj Kralik. Een aanzienlijk deel van de opbrengst zal gaan naar Kids Co, een liefdadigheidsinstelling die kansarme kinderen opvangt in Londen. Nasser Azam is een schilder en beeldhouwer, die internationaal erkend wordt als een van de grootste hedendaagse kunstenaars en waarvan werk opgenomen is in een groot aantal vooraanstaande internationale collecties. Sinds oktober 2007 is hij Artist in Residence bij de County Hall Gallery, waar momenteel zijn laatste tentoonstelling 'Anatomica' loopt. In juli haalde Azam nieuw de krantenkoppen toen hij als eerste kunstenaar een complete reeks schilderijen maakte in gewichtloze toestand en dit als onderdeel van het project 'The Life in Space'.

Tot en met 25 januari 2009 loopt in het Bonnefantenmuseum in Maastricht een tentoonstelling met werk van BACA Laureaat 2008 John Baldessari (cfr. foto). De BACA International (Biennial Award for Contemporary Art) wordt vanaf dit jaar verleend aan een kunstenaar ouder dan 45 jaar, waardoor de BACA een prijs is geworden voor een echte master, die zijn of haar invloed al lange tijd heeft doen gelden. Er is voor gekozen om twee 'beperkingen' op te heffen, de leeftijdsgrens en de geografische grens, hetgeen de toevoeging 'international' verklaard. Op grond van deze nieuwe uitgangspunten heeft een jury, bestaande uit Bice Curiger, Robert Storr en Alexander van Grevenstein besloten John Baldessari (VS) als laureaat 2008 uit te roepen. Rondleidingen: op 26 oktober door Alexander van Grevenstein, 23 november door Paula van den Bosch en op 25 januari in het Engels (gids nog onbekend). Reserveren: reservations@bonnefanten.nl, info: www.bonnefanten.nl