Nog tot en met 25 januari 2009 loopt in het Parijse Musée Jacquemart-André de tentoontelling 'Van Dyck'. In het totaal werden 48 schilderijen en tekeningen van Antoon van Dyck, de Antwerpse barokkunstenaar én gereputeerd portretschilder, samengebracht. Antoon van Dyck (Antwerpen, 22 maart 1599 – Londen, 9 december 1641) was een kunstenaar uit de Antwerpse School. Zijn voornaam wordt ook als Anthonis, Antonio, Anthonie, Anton of Anthony vermeld. Hij schilderde voornamelijk portretten, maar ook stukken met een religieus of mythologisch onderwerp. In 1632 werd hij geridderd, en kreeg de titel 'sir'. In 1633 werd hij benoemd tot hofschilder des konings. Antoon van Dyck overleed ligt begraven in de Saint Paul's Cathedral in Londen. Info: wwwmusee-jacuemart-andre.com

Ter gelegenheid van de verjaardag van zijn vijfhonderdste sterfjaar krijgt de Nederlandse schilder Jeroen Bosch (circa 1450-1516) een nationale herdenking. De Noord-Brabantse gemeente 's-Hertogenbosch of kortweg Den Bosch vormt het hart van de feestrijke activiteiten. Er zijn twee informateurs, Martijn Sanders en Ad 's-Gravesande, aangesteld om hieromtrent advies te verstrekken, wat ondertussen is gebeurd; het resultaat is een eerder ambitieus meerjarenproject. Zo komt er ondermeer een duotentoonstelling van originele werken in het Noordbrabants Museum in Den Bosch en het Prado in Madrid, een Europees restauratieproject, een Jeroen Bosch Parade, een virtuele expeditie terug in de tijd, een schoolmusical, een locatietheaterproductie van het Zuidelijk Toneel over de Tuin der Lusten, een internationale congresreeks en een Jeroen Bosch Leerstoel. Jeroen Bosch ('s-Hertogenbosch, circa 1450 – 1516), ook Hieronymus of Jheronimus genoemd, was een Nederlands kunstschilder van de Noordelijke Renaissance. Hij was al tijdens zijn leven internationaal befaamd en zijn werk werd door koningen en hertogen gekocht. Toch is er vrij weinig over hem bekend.

Ter gelegenheid van het Franse EU-voorzitterschap mobiliseren de zuiderburen voor het 'Europese culturele seizoen' heel wat kunstenaars die deelnemen aan een groot aantal tentoonstellingen in Belgie. Zo is er in de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten in Brussel de expositie 'Breuk en erfenis. De jaren '70' te zien waarbij bekende namen als Daniel Buren, Anne en Patrcik Poirier, Sarkis en Niele Toroni te bewonderen zijn. Claude Levêque creëerde een installatie met spiegels en licht bij Iselp, op de Waterloolaan in Brussel. Over 'De wereld dooredacht' en 'Convergenties' verschenen eerder reeds persberichten op The Art Server. Info: www.francekunstart.be

In het Antwerpse Middelheimmuseum loopt nog tot overmorgen een tentoonstelling over de beeldhouwer Auguste Rodin. Vooral het beeld dat de beeldhouwer maakte van de schrijver Honoré de Balzac is een eye catcher. Deze expositie is onderdeel van 'La Quinzaine Française', dat focust op de Elzasstreek. Rodin en Balzac hebben, alhoewel ze elkaar nooit hebben ontmoet, een en ander met elkaar gemeen. Zo waren ze beiden slechte studenten, waren er veel vrouwen in hun leven en hadden een koppig karakter. Ze zetten ook altijd door, ondanks alle kritiek die ze te slikken kregen. Info: www.museum.antwerpen.be/Middelheimopenluchtmuseum/

In de hogere regionen van de kunstmarkt begint men stilaan de gevolgen te ondervinden van de belabberde econonomische situatie die wereldwijd voor enige paniek begint te zorgen. Voorlopig is schijnbaar een einde gekomen aan de exorbitante bedragen die voor sommige kunstwerken van enkele coyfeeën werden gespendeerd. Dat recent de nieuwste collectie werken van de Brit Damien Hirst voor zo'n 130 miljoen aan de man werd gebracht en dat een enkele haai op sterk water alleen al goed was voor 12 miljoen euro deed vermoeden dat in kunstenland niets aan de hand was. Maar nu 'Skulls' van Andy Warhol niet het geschatte bedrag haalde - alhoewel er nog meer dan vijf miljoen euro voor werd neergeteld - begint men hier en daara toch een vermoeden te hebben dat de betere veilingzalen en galeries het met iets minder op hun boterham zullen moeten doen vr de volgende kunstpiek eraan komt.

Momenteel lopen er in Parijs drie tentoonstelling met werk van de Spaanse grootmeester Pablo Picasso. De expositie in Grand Palais is vorige week geopend. Die loopt tot en met 2 februari 2009 en laat zien hoe Pablo Picasso (1881-1973) zich op verschillende manieren liet inspireren door illustere voorgangers en tijdgenoten. Het Louvre en Musée d'Orsay herbergen ieder een kleinere tentoonstelling. In het Musée d'Orsay worden casestudies getoond van Picasso's reproducties van meesterwerken zoals 'Le déjeuner sur l'herbe' van Manet. In het Het Louvre, waar Picasso in 1971 als eerste levende kunstenaar vertoond werd, wordt hetzelfde gedaan met 'De vrouwen van Algiers' van Delacroix. Info: www.grandpalais.fr, www.louvre.fr, www.musee-orsay.fr

'Glorie van Rome. Burgers, Keizers & Gladiatoren' is de titel van een tentoonstelling die in de Kunsthal Rotterdam loopt tot en met 8 maart 2009. Topstukken uit Italiaanse en Nederlandse collecties vormen er een omvangrijk overzicht van de klassieke cultuur. Ruim 450 objecten, variërend van marmeren sculpturen, verfijnde sieraden en authentiek terracotta tot gemmen, glaswerk en munten geven een indruk van religieuze beleving, persoonlijke verzorging en huisvesting van de inwoners van het Romeinse keizerrijk tussen 27 voor en 395 na het begin van onze tijdrekening. Het concept en de organisatie werd verzorgd door Contemporanea Progetti gevestigd in de Italiaanse stad Florence.

Volgens burgemeester Marnic De Meulemeester van Oudenaarde zou het schilderij 'Oude man in een kroeg' van Adriaan Brouwer (1605/1606-1638) naar zijn stad moeten komen. Het werk (olieverf op paneel, 34,9 x 28 cm) dat dateert uit Brouwers Antwerpse periode, werd onlangs door Bert Anciaux, minister van Cultuur in de Vlaamse regering, aangekocht voor 743.000 euro. Aangezien wordt aangenomen dat Adriaan Brouwer in Oudenaarde werd geboren, zou het volgens de burgervader niet meer dan normaal mogen heten dat het werk in zijn geboortestad zou komen te hangen in plaats van in het Antwerpse Museum voor Schone Kunsten. Van Adriaan Brouwer zijn slechts een zestigtal schilderijen bekend. De grootste deel bevindt zich in de Alte Pinakothek in München. In Vlaanderen bevinden zich slechts vier werken: 'Drinkebroers aan tafel' en 'De fluitspeler' in de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten, 'Drinkende boer' in het Rubenshuis en het vroege werk 'Kaartspelers' in het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen.

In Brussel is zondag de eerste Biënnale van Beeldende Kunst van start gegaan. Het thema is: modernititeit. Deze expositie, die loopt tot en met 4 januari, is een initiatief van de Vlaamse gemeenschap. De tentoongestelde werken zijn te bewonderen in specifieke, leegstaande panden; het hoofdkwartier is het voormalige postsorteercentrum langs de Noord-Zuid-verbinding die moet doorgaan voor de symbolische as van de hoofdstedelijke modernisering '50-er jaren van vorige eeuw. De betrachting van toentertijd om Brussel als Belgische hoofdstad op de wereldkaart van de beeldende kunst te zetten wordt andermaal geambieerd.

Niettegenstaande de opbrengst van de hedendaagse kunstveiling bij Sotheby's ondermaats bleef vanwege de wereldwijde financiële crisis, werd toch een werk van de Amerikaanse popartkunstenaar Andy Warhol afgehamerd op 5,6 miljoen euro. Het betreft 'Skulls', een werk uit 1976 dat een verzameling van 10 doeken omvat met daarop telkens een menselijke schedel in een andere kleur. In mei laatstleden werd bij Christie's in New York 'Green car crash (Green burning car I)' Warhol geveild voor 53 miljoen euro, meteen het hoogste bedrag dat voor een werk van hem ooit betaald is.

Drie maanden lang zullen vijftien reeksen foto's van mensen met eenzelfde kleingcode op een Thalystrein te zien zijn. Het Nederlandse foto-antropologenduo Ellie Uyttenbroek en Ari Versluis werkten hiervoor mee aan het project 'United in Diversity - European Attitudes'. Exactitudes noemen zij zo'n reeks, de samentrekking van 'exact' en 'attitude'. Alles begon met een opdracht van het Franse ministerie van Cultuur, naar aanleiding van het EU-voorzitterschap, waarbij Thalys als sponsor optrad. Info: www.pi-art.fr en www.exactitudes.com

Op het Internationaal Filmfestival van Gent heeft de Vlaamse scenariste/cineaste Fien Troch (°1978) de eerste Jo Röpke Award gewonnen. Zij mocht de onderscheiding in ontvangst nemen voor de langspeelfilm 'Unspoken', haar recentste prent die vorige week in Belgische avant-première werd gepresenteerd. De Jo Röpke Award, een initiatief van het magazine Focus Knack, zal jaarlijks worden uitgereikt aan wie heeft bijgedragen aan op een opvallende manier heeft bijgedragen tot de promotie en waarderng van de Vlaamse film. De prijs is een eerbetoon aan de verleden jaar overleden filmpersonaliteit Jo Röpke (cfr. foto) en houdt een kunstwerk in van Knack-tekenaar Karl Meersman.

Bij Sotheby's in Amsterdam is de tekening 'Oostzijdse Windmolen aan het Gein' door Piet Mondriaan afgehamerd op 36.750 euro. Het gaat om de enig bekende studie voor 'De Oostzijdse Molen aan het Gein bij maanlicht' van Mondriaan (cfr. illustratie - detail), een schilderij dat drie jaar geleden door het Amsterdamse Rijksmuseum Amsterdam werd verworven. De geveilde tekening, in zwart krijt, opgehoogd met wit, dateert van 1902 of 1903 en maakte op het moment van de 'ontdekking' deel uit van de nalatenschap van een schilder, die goede contacten had met Mondriaan in de periode dat die in Amsterdam woonde. De nieuwe eigenaars zouden de kunsthandels Borzo en Simonis & Buunk zijn.

Nog tot en met 11 januari 2009 loopt in het kader van Het Franse voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie de tentoonstelling 'De wereld doordacht' in het Europese Centrum voor Actuele Kunst van de Stad Brussel, De Elektriciteitscentrale op het Sint-Katelijneplein in Brussel. De expo is het resultaat van een nauwe samenwerking met de Franse Ambassade in België en omvat foto's, video's en installaties van 12 Franse kunstenaars die aan de bezoekers hun kijk presenteren op de wereld, hun beschouwingen, confrontaties met de internationale actualiteit en haar gemediatiseerde context. Voor sommigen onder hen zijn deze beschouwingen politiek van aard, voor anderen dragen zij een meer esthetisch karakter.

De 86-jarige Belgische mondharmonicaspeler Toots Thielemans (86) heeft in de Verenigde Statden de hoogste onderscheiding in de jazzmuziek gekregen. De National Endowment for the Arts riep hem uit tot Jazz Master 2009. Hij is meteen de eerste in Europa geboren musicus die deze titel verwerft. Tijdens de uitreiking speelde Thielemans het nummer "What a wonderful world", als een hommage aan de Amerikaanse jazz-trompettist, -zanger en entertainer Louis Armstrong (New Orleans, 1901 – New York, 1971), bijgenaamd Satchmo. Toots Thielemans werd geboren in Brussel in 1922. In 1952 emigreerde hij naar de Verenigde Staten, waar hij in de band van Charlie Parker en het kwintet van George Shearing speelde. Hij heeft samengewerkt met onder anderen Benny Goodman, Ella Fitzgerald, Quincy Jones, Bill Evans, Jaco Pastorius, Pat Metheny, Billy Joel en Paul Simon. Met zijn nummer voor mondharmonica Bluesette (1962)werd hij wereldberoemd. Het is honderden malen gecoverd door vele muzikanten.

De Belgische uitgeverij Mercatorfonds bereidt in samenwerking met het Van Gogh Museum in Amsterdam en het Huygens Instituut in Den Haag een monumentale uitgave voor. Alle negenhonderd brieven, diegene die Vincent Van Gogh ooit zelf schreef (820) én de aan hem gerichte (80), zullen worden samengebracht in een editie die vijf volumes zal omvatten. De werken zullen meer dan 8.000 kleurenillustraties bevatten en in het totaal 2.240 pagina's beslaan. Er ging zo'n vijftien jaar intensief onderzoek aan vooraf om dit resultaat te bekomen. De richtprijs zou op zo'n 350 euro komen.

Veilinghuis Bernaerts laat woensdag 22 oktober bieden op een leeg, wit canvas, waarna de Brasschaatse kunstenaar Peter Engels een portret zal schilderen van de hoogst biedende. Het was Luc Laminne, de voormalige Antwerpse korpschef, die met dit initiatief op de proppen kwam. De opbrengst van de veiling gaat naar de vzw Rotonde, een organisatie die zich ontfermt over mentaal gehandicapten. Peter Engels (Antwerpen, 1959) is een Vlaams-Belgische kunstschilder. Schrijver Alfons Jeurissen was zijn overgrootvader, landschapsschilder Marcel Engels was zijn vader. Peter Engels' grootste passie zijn portretten. Hij richtte in 2000 de "Peter Engels Academie voor Schilderkunst" op. In zijn carrière ontmoette hij heel wat beroemdheden waaronder jazz-musicus Toots Thielemans, James Bond-acteur Sir Roger Moore, schrijver Ernest Hemingway en zanger Luciano Pavarotti. Toen Nelson Mandela 90 jaar werd, was het Peter Engels die op Times Square het grootste billboard ter wereld maakte met diens portret erop. Info: www.peterengels.eu en www.bernaerts.be

De Nederlandse minister van Cultuur Ronald Plasterk opende gisteren in het Scheringa Museum voor Realisme in Spanbroek de expositie 'Bevriende Meesterschilders'. Voor de eerste maal wordt in Nederland een overzichtstentoonstelling georganiseerd van twee belangrijke Vlaamse schilders uit de twintigste eeuw: Gustave van de Woestyne (1881-1947) en Valerius de Saedeleer (1867-1941). Zo'n veertig schilderijen, documentatiemateriaal en foto's wordt een compleet beeld gegeven van het oeuvre van de twee 'bevriende meesterschilders'. De twee vrienden leerden elkaar kenning in 1900 in het kunstenaarsdorp Sint Martens Latem dat zich bevindt in de omgeving van Gent. De tentoonstelling loopt tot en met 1 februari 2009.

Op een veiling bij Christie's in Londen heeft een onvoltooid portret van Francis Bacon door Lucian Freud gisteren 5,4 miljoen pond of 6,9 miljoen euro opgebracht. Het portret dat Freud van Bacon maakte, dateert uit 1956-1957. Freud schilderde nog een ander portret van Bacon, in 1952. Dat werd in 1988 in Berlijn gestolen en is sindsdien nooit meer opgedoken. Bacon en zijn vriend Freud worden algemeen beschouwd als de grootste Britse schilders van na W.O. II. Bacon overleed in 1992. Freud is nu 85 jaar.

Op de Frankfurter Buchmesse heeft de Duitse beeldhouwer en schilder Anselm Kiefer de Vredesprijs in ontvangst mogen nemen. Hij is meteen de eerste beeldende kunstenaar die deze jaarlijkse cultuurprijs krijgt. De onderscheiding, een initiatief van de Vereniging van Duitse Boekhandels, met een geldwaarde van 25.000 euro bestaat al sinds 1950 en wordt uitgereikt aan "personen die door literaire, wetenschappelijke en kunstzinnige activiteiten hebben bijgedragen aan de realisatie van de vredesgedachte". Anselm Kiefer (Donaueschingen, 1945) is een van de meest succesvolle maar ook meest omstreden kunstenaars van het naoorlogse Duitsland. Sinds 1993 woont en werkt hij in het Franse Barjac (Gard) waar hij een verlaten industrieterrein heeft omgetoverd in een 35 hectare groot atelier dat hij 'La Ribaute' heeft gedoopt. In zijn werk gebruikt hij materialen als stro, as, klei en lood.

Bart Rutten (°1972) is de nieuwe conservator van het Stedelijk Museum in Amsterdam. Hij gaat per december aan de slag als conservator van de collectie beeldende kunst. Rutten, een specialist op het gebied van videokunst, was eerder werkzaam bij onder meer het Stedelijk Museum 's-Hertogenbosch (SM's - het vroegere Museum Kruithuis) en bij het Nederlands Instituut voor Mediakunst Montevideo/Time Based Arts in Amsterdam. Rutten zal niet alleen mede verantwoordelijk zijn voor het beheer van de collecties schilderkunst, beeldhouwkunst en de audiovisuele collectie (film- en videokunst) van zijn nieuwe werkplaats, maar ook andere taken vervullen waaronder meedenken met de plannen tot herinrichting van de bestaande collectie in het nieuwe museum aan het Museumplein.

Tot en met 22 februari loopt in het Brusselse Jubelparkmuseum een tentoonstelling met kunstobjecten uit de art nouveau-periode die door het KMKG, de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis gedurende de laatste tien jaar werden verworven. Er is onder andere meubilair te zien van Victor Horta dat door hem werd ontworpen voor de wereldtentoonstelling in Turijn die gehouden werd in 1902. Verder kunnen de bezoekers werk bewonderen van onder anderen George Minne, Philippe Wolfers, Edmond Lefever en Henri Boncquet. Gedurende de expo wordt ook de film 'Art nouveau & maatschappij' aan het publiek getoond.

Tot en met 4 januari loopt in het Groeningemuseum in Brugge de tentoonstelling 'Stradanus. Hofkunstenaar van de Medici'. De Bruggeling Johannes Stradanus werd geboren als Jan van der Straet. Hij was een vooraanstaand kunstenaar in het Florence van de 16de eeuw en kreeg tal van opdrachten van het hof van de Medici. Stradanus (Brugge, 1523 - Florence, 1605) ook genoemd Giovanni della Strada, Giovanni Stradano of Giovanni Stratensis) was niet alleen een Vlaams kunstschilder maar ook ontwerper van gravures en wandtapijten. Hij schilderder ondermeer de fresco's in het Palazzo Vecchio in Florence en in het pauselijk Belvedere in Rome. Info: www.museabrugge.be

Twee bekende Nederlandse kunstenaars Menno Baars en Raymond Hoogendorp hebben elkaar zondag laatstleden voor het eerst live getroffen in de boksring Second-Out in Almere, een gemeente in de provincie Flevoland. Baars en Hoogendorp bereidden zich op die manier voor op een gezamelijk optreden dat zij later deze maand gaan doen tijdens de opening op 26 oktober van kunsthandelaar Martijn Derks nieuwe galerie Art Treasures op 26 oktober. Bij deze gelegenheid - "het kunstgevecht van het jaar" - zullen beide kunstenaars gezamenlijk live ook een reusachtig linnen doek beschilderen. Info: www.art-treasures.nl

Nadat in Frankrijk bekend werd gemaakt dat uitgeverij Editions de la Reconquête Louis-Ferdinand Célines 'Les beaux drapeux' een rabiaat antisemitisch pamflet uit 1941 wil heruitgeven, is hierover in het land van Marianne een hevige controverse ontstaan. De uitgever wil het pamflet op meer dan vijfduizend exemplaren op de markt brengen omdat het 'van puur literair belang is' en niet los te koppelen is van andere werken van de auteur van 'Reis naar het einde van de nacht'. Louis-Ferdinand Céline (Courbevoie, 1894 - Meudon, 1961) was het pseudoniem van de Franse arts en schrijver Louis Ferdinand Destouches. Tijdens zijn leven publiceerde hij acht romans, vier pamfletten, een toneelstuk en enkele balletten. Hij is na Marcel Proust de meest vertaalde Franse auteur van de twintigste eeuw. Zijn literair werk wordt gekarakteriseerd door een combinatie van nihilisme en pacifisme, gebracht in een humoristisch-ironische stijl.