'Konpira-San, Sanctuaire de la mer - Trésors de la peinture japonaise' ( Schatten van de Japanse schilderkunst Konpira-San - Heiligdom van de zee) is de titel van een tentoonstelling in het Parijse Musée National des Arts Asiatiques Guimet die nog loopt tot en met 9 december. Deze boeiende expositie is een onderdeel van de herdenking van de 150ste verjaardag van de diplomatieke betrekkingen tussen Frankrijk en Japan. Het is de perfecte gelegenheid de grote werken uit de XVIIIe eeuw te bewonderen en te praten over shintoïsme, de animistische godsdienst van de Japanse archipel. Info: www.guimet.fr

Stefan Schöning, Vlaanderens Designer van het Jaar, heeft de ontwerpen gemaakt van de verkeerslichten die binnenkort onze straten zullen opfleuren. De nieuwe verkeerslichten werden voorgesteld op Interieur 08 in Kortrijk. Eerder ontwierp Schöning, die van opleiding industrieel ontwerper is, de huisstijl van de NMBS. Hij is ook verantwoordelijk, samen met architect Giuseppe Farris, voor de herinrichting van de lokettenzaal van het Vlaams Parlement. Tijdens de Kortrijkse interieurbiënnale wordt ook zijn eerste monografie 'stefan schöning release.O1' voorgesteld, uitgegeven door Stichting Kunstboek. Info: www.interieur.be en www.stefanschoning.com

De wereldwijde financiële crisis heeft dan toch gevolgen op de kunstmarkt. Op de jaarlijkse Frieze Art Fair in Londen, een van de drie toonaangevende beurzen voor moderne kunst in de wereld, ging de verkoop toch een beetje achteruit in vergelijking met vorig jaar. Op de zesde editie van de beurs waren 150 galeries aanwezig uit 27 landen. Verkoopcijfers maakt Frieze niet bekend maar naar verluidt zouden collectioneurs toh langer hebben nagedacht over hun bestedingen. galerie-eigenaren was Nicholas Logsdail van de Londense Lisson Gallery die een spiegel van Anish Kapoor voor bijna 1,3 miljoen euro verkocht aan een Amerikaans museum. En toch boekten sommige galeriehouders successen. Zo verkocht de New Yorkse Marianna Boesky een schilderijtje van Barnaby Furnas voor 37.000 euro. De Londense White Cube verlaagde zijn prijzen. Zo werd een geëmailleerd schilderij van de Anglo-Indiër Raqib Shaw aangeboden voor 740.000 euro, daar waar een soortgelijk doek op Art Basel nog zo'n 960.000 euro opbracht. Gisteren opende de Foire Internationale d’Art Contemporain (fiac) in Parijs. Benieuwd hoe daar zal gereageerd worden.

James Gleeson, zowat Australiës belangrijkste surrealistische kunstenaar, is op 92-jarige leeftijd overleden. Hij was ook dichter, criticus, schrijver en curator, en speelde een belangrijke rol in de Australische kunstscène; hij was ook betrokken bij de National Gallery of Australia. Gleeson werd geboren in Sydney, waar hij les volgde aan de East Sydney Technical College. Het was daar dat hij het werk van onder anderen Salvador Dalí, Giorgio de Chirico en Max Ernst leerde kennen. In 1938 studeerde hij aan de Sydney Teacher's College waarna hij twee jaar les gaf in de lagere school. Hij raakte gook eïnteresseerd in de geschriften van psychologen zoals Sigmund Freud en Carl Jung. Die zouden een grote intellectuele invloed hebben op zijn kunst.

De Belgische actrice Yolande Moreau (°1953) is de protagoniste in de film 'Séraphine', een zogenaamde 'biopic' (of biografische film) over het leven van de Frans schilderes Séraphine de Senlis. De door de Duitse kunsthistoricus en -collectioneur Wilhelm Uhde ontdekte kunstenares werd geboren in 1864 in Arsy-sur-Oise en overleed in een psychiatrische kliniek in 1942. De film 'Séraphine' van de Franse regisseur Martin Provost werd in avant-première voorgesteld op het Internationale Filmfestival van Gent. In het Parijse Musée Maillol loopt tot en met 5 januari 2009 een tentoonstelling gewijd aan Séraphine de Senlis. Info: www.museemaillol.com

Mome, het Amerikaanse luxueuze, albumachtige magazine van uitgeverij Fantagraphics Books, heeft Olivier Schrauwen gevraagd om voor zijn herfstnummer een verhaal te maken. Dat werd 'Hair types', een tien pagina's lange vertelling in een surrealistische sfeer die handelt over enkele schizofrene personages. De 30-jarige stripauteur Olivier Schrauwen wordt sinds zijn - Engelstalige - debuut 'My boy' (2006) wereldwijd gelezen. Hij kreeg er overigens de Debuutprijs van de Stad Turnhout voor. My Boy, een soms ontroerende beschrijving van een gecompliceerde, maar hechte vader-zoon relatie, werd in het Frans vertaald als 'Mon Fiston', uitgegeven bij 'Editions de l'an 2' en genomineerd op het festival in Angoulême. Olivier Schrauwen studeerde animatie aan het KASK in Gent en genoot tevens een grafische opleiding aan de Hogeschool Sint-Lukas in Brussel. Lange tijd combineerde hij beeldverhaal en animatie.

De Nederlandse politie is vorige maand bij een pseudokoop van vijf schilderijen die werden gestolen uit het Frans Halsmuseum zo'n 804.500 euro kwijtgeraakt. Engelse infiltranten hadden in totaal 1 miljoen euro betaald voor vier schilderijen. Bij de overdracht van het laatste doek, een dag later werden de hoofdverdachte en een intermediair ingerekend. Bij een huiszoeking in de respectievelijke woningen zou slechts 195.500 euro aan genummerde bankbiljetten worden aangetroffen. Volgens een woordvoerdster van de politie "is een substantieel bedrag betaald en een substantieel bedrag teruggevonden". Meer wou ze niet kwijt, maar naar verluidt zijn de politiedienst koortsachtig op zoek naar het geld. De teruggekochte schilderijen hebben een totale waarde van ongeveer 3 miljoen euro. Het gaat om 'De Kwakzalver' van Jan Steen, 'Straatmuzikanten' van Cornelis Bega, 'Drinkgelag' van Cornelis Dusart en 'De Kwakzalver' en de 'Vrolijke Drinker' van Adriaen van Ostade. De kunstwerken werden ondertussen allen terugbezorgd aan het museum.

Emily Rauh Pulitzer, de schoondochter van Joseph Pulitzer, de geestelijke vader van de gelijknamige prijs heeft 31 kunstwerken en 45 miljoen dollar geschonken aan het Harvard Art Museum in het Amerikaanse Cambridge (Massachusetts). Onder de schilderijen bevinden zich grote namen als Picasso, Miró en Modigliani maar ook Donald Judd, Claes Oldenburg, Alberto Giacometti, Richard Serra en Richard Tuttle. Rauh was gehuwd met Joseph Pulitzer Jr., de zoon van de beroemde dagbladtycoon. Zij was van 1957 tot 1964 verbonden aan het museum als assistent-conservator van het departement tekeningen. De gift is meteen de grootste in de geschiedenis van de wereldwijd vermaarde universiteit.

Morgen om 18 uur 30 wordt voor de vijfde maal de UBEMA-AWARD uitgereikt. De plechtigheid heeft plaats tijdens de opening van de tentoonstelling: ’Merkwaardige Bomen in de Provincie Namen’ in Le Musée des Arts Anciens du Namurois (Hotel de Gaiffier d’Hestroy, rue de Fer 24, 5000 Namur. Deze onderscheiding zal toegekend worden aan doctor Jacques Toussaint, hoofdconservator en directeur van de Dienst Musea in de Provincie Namen. Jacques Toussaint haalde een licentie en doctoraat in de Archeologie en Kunstgeschiedenis aan de Leuvense Universiteit. Hij is een gepassioneerd numismaat. Zijn licentiaatsthesis 'Les médailles du sculpteur-médailleur Victor Demanet' en vooral zijn doctoraatsthesis 'Les médailles de Namur. Medailles, insignes, jetons méraux. Contribution de la numismatique en Belgique' zijn hiervan getuigen. Ubema is een vzw waarvan de naam staat voor Unie van de Belgisch-Luxemburgse Kunstkamer.

Nog tot en met 8 februari 2009 loopt in de Rotterdamse Kunsthal een grote overzichtstentoonstelling van een van de meest toonaangevende beeldhouwers uit de twintigste eeuw: de Zwitserse surrealist Alberto Giacometti (1901-1966). Het is de eerste maal in ruim twintig jaar dat het veelzijdige oeuvre van deze beeldhouwer, schilder en tekenaar in Nederland te zien is. Niet alleen zijn fragiele mensfiguren zijn er te bewonderen, maar ook zijn sculpturen, schilderijen en tekeningen. De expo werd speciaal voor de Kunsthal samengesteld in nauwe samenwerking met de Parijse Fondation Alberto et Annette Giacometti. Uitgeverij d'jonge Hond zorgde voor een mooie catalogus. Info: www.kunsthal.nl

Nog tot en met 25 januari 2009 loopt in het Parijse Musée Jacquemart-André de tentoontelling 'Van Dyck'. In het totaal werden 48 schilderijen en tekeningen van Antoon van Dyck, de Antwerpse barokkunstenaar én gereputeerd portretschilder, samengebracht. Antoon van Dyck (Antwerpen, 22 maart 1599 – Londen, 9 december 1641) was een kunstenaar uit de Antwerpse School. Zijn voornaam wordt ook als Anthonis, Antonio, Anthonie, Anton of Anthony vermeld. Hij schilderde voornamelijk portretten, maar ook stukken met een religieus of mythologisch onderwerp. In 1632 werd hij geridderd, en kreeg de titel 'sir'. In 1633 werd hij benoemd tot hofschilder des konings. Antoon van Dyck overleed ligt begraven in de Saint Paul's Cathedral in Londen. Info: wwwmusee-jacuemart-andre.com

Ter gelegenheid van de verjaardag van zijn vijfhonderdste sterfjaar krijgt de Nederlandse schilder Jeroen Bosch (circa 1450-1516) een nationale herdenking. De Noord-Brabantse gemeente 's-Hertogenbosch of kortweg Den Bosch vormt het hart van de feestrijke activiteiten. Er zijn twee informateurs, Martijn Sanders en Ad 's-Gravesande, aangesteld om hieromtrent advies te verstrekken, wat ondertussen is gebeurd; het resultaat is een eerder ambitieus meerjarenproject. Zo komt er ondermeer een duotentoonstelling van originele werken in het Noordbrabants Museum in Den Bosch en het Prado in Madrid, een Europees restauratieproject, een Jeroen Bosch Parade, een virtuele expeditie terug in de tijd, een schoolmusical, een locatietheaterproductie van het Zuidelijk Toneel over de Tuin der Lusten, een internationale congresreeks en een Jeroen Bosch Leerstoel. Jeroen Bosch ('s-Hertogenbosch, circa 1450 – 1516), ook Hieronymus of Jheronimus genoemd, was een Nederlands kunstschilder van de Noordelijke Renaissance. Hij was al tijdens zijn leven internationaal befaamd en zijn werk werd door koningen en hertogen gekocht. Toch is er vrij weinig over hem bekend.

Ter gelegenheid van het Franse EU-voorzitterschap mobiliseren de zuiderburen voor het 'Europese culturele seizoen' heel wat kunstenaars die deelnemen aan een groot aantal tentoonstellingen in Belgie. Zo is er in de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten in Brussel de expositie 'Breuk en erfenis. De jaren '70' te zien waarbij bekende namen als Daniel Buren, Anne en Patrcik Poirier, Sarkis en Niele Toroni te bewonderen zijn. Claude Levêque creëerde een installatie met spiegels en licht bij Iselp, op de Waterloolaan in Brussel. Over 'De wereld dooredacht' en 'Convergenties' verschenen eerder reeds persberichten op The Art Server. Info: www.francekunstart.be

In het Antwerpse Middelheimmuseum loopt nog tot overmorgen een tentoonstelling over de beeldhouwer Auguste Rodin. Vooral het beeld dat de beeldhouwer maakte van de schrijver Honoré de Balzac is een eye catcher. Deze expositie is onderdeel van 'La Quinzaine Française', dat focust op de Elzasstreek. Rodin en Balzac hebben, alhoewel ze elkaar nooit hebben ontmoet, een en ander met elkaar gemeen. Zo waren ze beiden slechte studenten, waren er veel vrouwen in hun leven en hadden een koppig karakter. Ze zetten ook altijd door, ondanks alle kritiek die ze te slikken kregen. Info: www.museum.antwerpen.be/Middelheimopenluchtmuseum/

In de hogere regionen van de kunstmarkt begint men stilaan de gevolgen te ondervinden van de belabberde econonomische situatie die wereldwijd voor enige paniek begint te zorgen. Voorlopig is schijnbaar een einde gekomen aan de exorbitante bedragen die voor sommige kunstwerken van enkele coyfeeën werden gespendeerd. Dat recent de nieuwste collectie werken van de Brit Damien Hirst voor zo'n 130 miljoen aan de man werd gebracht en dat een enkele haai op sterk water alleen al goed was voor 12 miljoen euro deed vermoeden dat in kunstenland niets aan de hand was. Maar nu 'Skulls' van Andy Warhol niet het geschatte bedrag haalde - alhoewel er nog meer dan vijf miljoen euro voor werd neergeteld - begint men hier en daara toch een vermoeden te hebben dat de betere veilingzalen en galeries het met iets minder op hun boterham zullen moeten doen vr de volgende kunstpiek eraan komt.

Momenteel lopen er in Parijs drie tentoonstelling met werk van de Spaanse grootmeester Pablo Picasso. De expositie in Grand Palais is vorige week geopend. Die loopt tot en met 2 februari 2009 en laat zien hoe Pablo Picasso (1881-1973) zich op verschillende manieren liet inspireren door illustere voorgangers en tijdgenoten. Het Louvre en Musée d'Orsay herbergen ieder een kleinere tentoonstelling. In het Musée d'Orsay worden casestudies getoond van Picasso's reproducties van meesterwerken zoals 'Le déjeuner sur l'herbe' van Manet. In het Het Louvre, waar Picasso in 1971 als eerste levende kunstenaar vertoond werd, wordt hetzelfde gedaan met 'De vrouwen van Algiers' van Delacroix. Info: www.grandpalais.fr, www.louvre.fr, www.musee-orsay.fr

'Glorie van Rome. Burgers, Keizers & Gladiatoren' is de titel van een tentoonstelling die in de Kunsthal Rotterdam loopt tot en met 8 maart 2009. Topstukken uit Italiaanse en Nederlandse collecties vormen er een omvangrijk overzicht van de klassieke cultuur. Ruim 450 objecten, variërend van marmeren sculpturen, verfijnde sieraden en authentiek terracotta tot gemmen, glaswerk en munten geven een indruk van religieuze beleving, persoonlijke verzorging en huisvesting van de inwoners van het Romeinse keizerrijk tussen 27 voor en 395 na het begin van onze tijdrekening. Het concept en de organisatie werd verzorgd door Contemporanea Progetti gevestigd in de Italiaanse stad Florence.

Volgens burgemeester Marnic De Meulemeester van Oudenaarde zou het schilderij 'Oude man in een kroeg' van Adriaan Brouwer (1605/1606-1638) naar zijn stad moeten komen. Het werk (olieverf op paneel, 34,9 x 28 cm) dat dateert uit Brouwers Antwerpse periode, werd onlangs door Bert Anciaux, minister van Cultuur in de Vlaamse regering, aangekocht voor 743.000 euro. Aangezien wordt aangenomen dat Adriaan Brouwer in Oudenaarde werd geboren, zou het volgens de burgervader niet meer dan normaal mogen heten dat het werk in zijn geboortestad zou komen te hangen in plaats van in het Antwerpse Museum voor Schone Kunsten. Van Adriaan Brouwer zijn slechts een zestigtal schilderijen bekend. De grootste deel bevindt zich in de Alte Pinakothek in München. In Vlaanderen bevinden zich slechts vier werken: 'Drinkebroers aan tafel' en 'De fluitspeler' in de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten, 'Drinkende boer' in het Rubenshuis en het vroege werk 'Kaartspelers' in het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen.

In Brussel is zondag de eerste Biënnale van Beeldende Kunst van start gegaan. Het thema is: modernititeit. Deze expositie, die loopt tot en met 4 januari, is een initiatief van de Vlaamse gemeenschap. De tentoongestelde werken zijn te bewonderen in specifieke, leegstaande panden; het hoofdkwartier is het voormalige postsorteercentrum langs de Noord-Zuid-verbinding die moet doorgaan voor de symbolische as van de hoofdstedelijke modernisering '50-er jaren van vorige eeuw. De betrachting van toentertijd om Brussel als Belgische hoofdstad op de wereldkaart van de beeldende kunst te zetten wordt andermaal geambieerd.

Niettegenstaande de opbrengst van de hedendaagse kunstveiling bij Sotheby's ondermaats bleef vanwege de wereldwijde financiële crisis, werd toch een werk van de Amerikaanse popartkunstenaar Andy Warhol afgehamerd op 5,6 miljoen euro. Het betreft 'Skulls', een werk uit 1976 dat een verzameling van 10 doeken omvat met daarop telkens een menselijke schedel in een andere kleur. In mei laatstleden werd bij Christie's in New York 'Green car crash (Green burning car I)' Warhol geveild voor 53 miljoen euro, meteen het hoogste bedrag dat voor een werk van hem ooit betaald is.

Drie maanden lang zullen vijftien reeksen foto's van mensen met eenzelfde kleingcode op een Thalystrein te zien zijn. Het Nederlandse foto-antropologenduo Ellie Uyttenbroek en Ari Versluis werkten hiervoor mee aan het project 'United in Diversity - European Attitudes'. Exactitudes noemen zij zo'n reeks, de samentrekking van 'exact' en 'attitude'. Alles begon met een opdracht van het Franse ministerie van Cultuur, naar aanleiding van het EU-voorzitterschap, waarbij Thalys als sponsor optrad. Info: www.pi-art.fr en www.exactitudes.com

Op het Internationaal Filmfestival van Gent heeft de Vlaamse scenariste/cineaste Fien Troch (°1978) de eerste Jo Röpke Award gewonnen. Zij mocht de onderscheiding in ontvangst nemen voor de langspeelfilm 'Unspoken', haar recentste prent die vorige week in Belgische avant-première werd gepresenteerd. De Jo Röpke Award, een initiatief van het magazine Focus Knack, zal jaarlijks worden uitgereikt aan wie heeft bijgedragen aan op een opvallende manier heeft bijgedragen tot de promotie en waarderng van de Vlaamse film. De prijs is een eerbetoon aan de verleden jaar overleden filmpersonaliteit Jo Röpke (cfr. foto) en houdt een kunstwerk in van Knack-tekenaar Karl Meersman.

Bij Sotheby's in Amsterdam is de tekening 'Oostzijdse Windmolen aan het Gein' door Piet Mondriaan afgehamerd op 36.750 euro. Het gaat om de enig bekende studie voor 'De Oostzijdse Molen aan het Gein bij maanlicht' van Mondriaan (cfr. illustratie - detail), een schilderij dat drie jaar geleden door het Amsterdamse Rijksmuseum Amsterdam werd verworven. De geveilde tekening, in zwart krijt, opgehoogd met wit, dateert van 1902 of 1903 en maakte op het moment van de 'ontdekking' deel uit van de nalatenschap van een schilder, die goede contacten had met Mondriaan in de periode dat die in Amsterdam woonde. De nieuwe eigenaars zouden de kunsthandels Borzo en Simonis & Buunk zijn.

Nog tot en met 11 januari 2009 loopt in het kader van Het Franse voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie de tentoonstelling 'De wereld doordacht' in het Europese Centrum voor Actuele Kunst van de Stad Brussel, De Elektriciteitscentrale op het Sint-Katelijneplein in Brussel. De expo is het resultaat van een nauwe samenwerking met de Franse Ambassade in België en omvat foto's, video's en installaties van 12 Franse kunstenaars die aan de bezoekers hun kijk presenteren op de wereld, hun beschouwingen, confrontaties met de internationale actualiteit en haar gemediatiseerde context. Voor sommigen onder hen zijn deze beschouwingen politiek van aard, voor anderen dragen zij een meer esthetisch karakter.

De 86-jarige Belgische mondharmonicaspeler Toots Thielemans (86) heeft in de Verenigde Statden de hoogste onderscheiding in de jazzmuziek gekregen. De National Endowment for the Arts riep hem uit tot Jazz Master 2009. Hij is meteen de eerste in Europa geboren musicus die deze titel verwerft. Tijdens de uitreiking speelde Thielemans het nummer "What a wonderful world", als een hommage aan de Amerikaanse jazz-trompettist, -zanger en entertainer Louis Armstrong (New Orleans, 1901 – New York, 1971), bijgenaamd Satchmo. Toots Thielemans werd geboren in Brussel in 1922. In 1952 emigreerde hij naar de Verenigde Staten, waar hij in de band van Charlie Parker en het kwintet van George Shearing speelde. Hij heeft samengewerkt met onder anderen Benny Goodman, Ella Fitzgerald, Quincy Jones, Bill Evans, Jaco Pastorius, Pat Metheny, Billy Joel en Paul Simon. Met zijn nummer voor mondharmonica Bluesette (1962)werd hij wereldberoemd. Het is honderden malen gecoverd door vele muzikanten.