In het Fotomuseum Winterthur in Zwitserland loopt tot en met 8 februari van volgend jaar de tentoonstelling 'Alec Soth. Der Raum zwischen uns'. De fotografie van Soth is stevig geworteld in de traditie van grootmeesters als Walker Evans, Robert Frank, en Stephen Shore. Confronterende thema's in zijn werk zijn de Amerikaanse samenleving, onafhankelijkheid, vrijheid, religie en individuele expressie. Op de tentoonstelling zijn 80 foto's te zien: een selectie uit 'Sleeping by the Missisippi' (1999-2002), 'Niagara' (2004-2005), 'Dog Days Bogotá' (2002-2003) en uit ijn lopende project dat als titel 'Portraits' meekreeg. Soth wordt vertegenwoordigd door de Gagosian Gallery in New York, het Weinstein Gallery in Minneapolis en de Magnum Gallery in Parijs. Info: www.fotomuseum.ch

Het Teylers Museum in Haarlem heeft een schilderij gekocht van de 19e-eeuwse schilder Johan Barthold Jongkind. De aankoop van het schilderij met als titel 'Wintergezicht met schaatsers' en daterend van 1864, gebeurde met finaciële hulp van de BankGiro Loterij. Johan Barthold (Jan) Jongkind werd geboren in Lattrop, een dorp in de provincie Overijssel in 1819. Hij overleed in La Côte-Saint-André, een gemeente in het Franse departement Isère op 9 februari 1891. Samen met de Franse schilder Eugène Boudin was hij een voorloper van het bekende Franse impressionisme uit de negentiende eeuw.Hij was tevens lid van de School van Barbizon. Info: www.teylersmuseum.nl

Onder de veelzeggende titel 'Shalom - Salaam' worden in Gent Joods-Marokkaanse ontmoetingen georganiseerd in de Centrale en het Design Museum. Tijdens dit festival dat loopt van vrijdag 21 tot en met zaterdag 29 november wordt de Joods-Marokkaanse cultuur in de kijker gezet. Er is een tentoonstelling in het Design Museum met foto’s en juwelen uit de collectie Dahan-Hirsh in confrontatie met juwelen van 4 hedendaagse Gentse ontwerpers. Verder zijn er concerten gepland, infomomenten, discussies. Ook de gastronomie wordt niet vergeten. Er ook is een leescafé en een theesalon. Info: www.decentrale.be

Uit de longlist van tien Nederlandse dichters die zich kandidaat stellen voor de functie van Dichter des Vaderlands blijven er straks, op 2 januari 2009, nog vijf over. Die fungeren dan op de zogenaamde shortlist. Dan moet er gekozen worden tussen Ingmar Heytze, Ilja Leonard Pfeijffer, Tsead Bruinja, Erik Menkveld, Marjoleine de Vos, Hagar Peeters, Ruben van Gogh, Joke van Leeuwen, Ramsey Nasr en Maria van Daalen. Het publiek krijgt de gelegenheid te stemmen, via internet en een bon in NRC Handelsblad. Op 28 januari zal de uiteindelijke laureaat worden voorgesteld. Die mag zich dan voor de duur van een jaar Dichter des Vaderlands noemen.

Vlaanderen is d 'invitée d'honneur' van de 36ste editie van het stripfestival in Angoulême dat gehouden wordt van 29 januari tot en met 1 februari van volgend jaar. Hoogtepunt voor de 'Flandriens' is de tentoonstelling 'Ceci n'est pas la BD flamande' dat een overzicht biedt van het werk van een twintigtal hedendaagse Vlaamse stripauteurs, waaronder Conz, Nix, Olivier Schrauwen en Judith Vanistendael. Een speciale eregalerij toont een aantal legendarische namen uit de Vlaamse stripwereld zoals Willy Vandersteen en Marc Sleen. Op de gemeenschappelijke stand van de Vlaamse uitgevers, een kopie van een Vlaamse bruine kroeg met als opschrift 'Chez les Flamands', zal tegelijkertijd dienst doen als ontmoetingsplaats én als verkoopstand. Info: www.bdangouleme.com

Zowel in Maastricht als in Brussel zijn momenteel werken te zien van de Vlaamse kunstenaar Koen van den Broek. Reeds enige tijd werkt Van den Broek samen met John Baldessari (°1931), de bekende Amerikaanse fotograaf en multi-media kunstenaar uit Californië, wiens werk ondermeer in de Londense galerie White Cube wordt verkocht aan exuberante prijzen. Koen van den Broek en Baldessari werkten samen aan een project dat bestaat uit 24 beschilderde fotoprints, waarvan er 12 te zien zijn in het Bonnefantenmuseum in de Nederlandse gemeente Maastricht en de andere twaalf werden opgehangen in de Brusselse galerie Greta Meert. In Maastricht kunnen de werken bewonderd worden tot 25 januari van volgend jaar, bij Greta Meert tot en met 22 november eerstkomend. Info: www.bonnefanten.nl en www.galeriegretameert.com

De Italiaanse toparchitect Renzo Piano ontwerpt de aanbouw voor Le Corbusiers beroemde puntkapel Notre-Dame du Haut in Ronchamp, een Franse gemeente in de zuidelijke Vogezen. De aankondiging van de toewijzing van deze opdracht schoot nogal wat Fransen in het verkeerde keelgat, vooral omdat het erfgoed van de Zwitsers-Franse architect volgens diens testament onaangeroerd diende te blijven. Renzo haakte daar echter op in door de aanbouw, een klooster voor een twaalftal vrouwelijke geestelijken, gedeeltelijk ondergronds te bouwen. Het nieuwe bouwwerk zou eind 2009 moeten worden opgeleverd. De 'Notre-Dame du Haut' werd door de niet-katholieke Le Corbusier eertijds - in 1950 - ontworpen als een eerbetoon aan zijn moeder en diende als vervanging van een aloude bedevaartkapel die tijdens W.O. II werd platgebombardeerd.

De Iraanse illustratrice en striptekenares Marjane Satrapi (°1969, Teheran) zal op 2 februari van volgende jaar een eredoctoraat uitgereikt krijgen van de twee zusteruniversiteiten KU Leuven en de Université Catholique de Louvain (UCL). Satrapi werd geboren in 1969 in Rashjt. Het werk waarmee ze beroemd werd is een strip die als titel 'Persepolis' meekreeg, een autobiografisch werk dat werd verfilmd in 2007. Ze beschrijft daarin de Iraanse revolutie, gezien door de ogen van een klein meisje. De zwart-witprint kreeg de Prijs van de Jury tijdens het festival van Cannes en werd een internationaal succes. Later kreeg de film twee César-onderscheidingen: César van de beste eerste film en een César voor de beste filmbewerking van een stripalbum. In 2008 was Satrapi jurylid op het 61e Filmfestival van Cannes.

Op 29 januari 2009 wordt bij Sotheby's New York 'The Temple of Jupiter Panellius' van Joseph Mallord William Turner geveild. Het werk is een van de belangrijkste olieverfschilderijen van de kunstenaar dat nog in particuliere handen was, met name in de collectie van kunsthandelaar Richard L. Feigen waar het gedurende vijfentwintig jaar deel van uitmaakte. Naar schatting zou het doek tussen de 12 en 16 miljoen dollar gaan opbrengen. The Temple of Jupiter Panellenius was dé topper op de retrospectieve tentoonstelling van het werk van JMW Turner, in 2008 georganiseerd door The Metropolitan Museum of Art in New York, The National Gallery of Art in Washington DC en het Dallas Museum of Art.

Op vrijdag 7 november heeft in Boom de studiedag 'Ecomusea. Over erfgoed, landschap en natuur'. Sinds de lancering van het concept ‘ecomuseum’ begin jaren 70 zijn verschillende erfgoedvelden overkoepeld en werden nieuwe sectoren betrokken bij erfgoedwerking. Ook de relatie tussen natuur, landschap en erfgoed vormde een belangrijk aandachtspunt. De studiedag behandelt concepten, evoluties, kansen en praktijkvoorbeelden op dit terrein. De studiedag sluit aan bij het project ‘Colibri’ (registratie van industrieel erfgoed en nijverheidserfgoed in de Rupelstreek) van de dienst Erfgoed en is een organisatie van de provincie Antwerpen, het Museum voor Industriële Archeologie en Textiel (MIAT) en Regionaal Landschap Rivierenland vzw. Info en programma: www.provant.be

Nog tot en met 19 januari 2009 loopt in de Grand Palais in Parijs een retrospectieve tentoonstelling met werk van Emil Nolde. Deze Duitse expressionist, geboren als Emil Hansen (Nolde, gemeente Burkal, 1867 - Seebüll (Neukirchen, Noord-Friesland), 1956) bekleedt een voorname plaats onder zijn vakbroeders uit het begin van de twintigste eeuw. Nolde was lid van de kunstenaarsbeweging die Brücke. Hij maakte veel aquarellen en schilderde gans zijn leven met een grote weelde aan kleuren. In Seebüll, zijn voormalige woonplaats vlakbij de Deense grens, bevindt zich het Nolde-museum. Info: www.rmn.fr

Vandaag opent officieel de zeventigste editie van de Boekenbeurs in Antwerp Expo. Gisteravond konden perslui en mensen uit het boekenvak reeds de sfeer opsnuiven. Enkele cijfers: er zijn 130 standhouders aanweig, er is meer dan 10.000 vierkante meter beschikbare boekenruimte en er worden zo'n 60.000 titels aangeboden. Organisator Boek.be mikt op een bezoekersaantal van 165.000 mensen. Voor de eerste maak stippelde Boek.be twee themaroutes uit: een route voor kinderboeken en een voor spannende boeken. Er werd ook een boekenagenda uitgebracht, compleet met de adressen van alle uitgevers én werk van tekenaar van Ever Meulen.

In het Museum of Contemporary Art in Los Angeles wordt momenteel en tot en met 1 maart van volgend jaar een kunstboek tentoongesteld over het Belgisch rockfenomeen Arno. Het werk, dat in 1999 werd uitgegeven door Imschoot in Gent, kwam tot stand ter gelegenheid van de vijftigste verjaardag van de rocker. Het boek werd als verzamelobject een onderdeel van de expo 'To illustrate and Multiply: An Open Book'. Terzelfdertijd dient het ook als promotie-item voor de tentoonstelling. Arno, geboren Arnaud Charles Ernest Hintjens (Oostende, 1949) vertolkt liedjes in het Frans, Engels en sporadisch ook in het Oostends. Als zangervoegt hij elementen uit de Amerikaanse blues en funk, het Franse chanson en Belgische havenkroegliederen toe aan zijn unieke persoonlijke stijl. Sinds ‘Idiots Savants’ (1993) is hij een halfgod in Frankrijk. Het land maakte hem zelfs Chevalier in de Ordre des Arts et des Lettres.

Het staalconcern Corus heeft met het Rijksmuseum in Amsterdam een overeenkomst afgesloten waarin gestipuleerd staat dat het bedrijf belooft om tien jaar lang een conservator Indiase kunst te financieren. De samenwerking heeft de naam 'Staal aan zee' meegekregen. Het Rijksmuseum is in Nederland meteen het eerste museum dat - naar Angelsaksisch voorbeeld - toelaat dat de industrie een conservator betaalt. Het is de taak van de nieuwe conservator de collectie Indiase kunst te beheren en tevens de historische relatie tussen Nederland en India te onderzoeken. Directeur Pijbes ziet de samenwerking tussen het Rijks en Corus als "een culturele brug tussen beide landen".

Stadsherstel krijgt plafondschildering van MonnickendamHet gerestaureerde werk van Martin Monnickendam lag opgevouwen op een zolder in Elspeet. De plafondschildering komt te hangen in een pand op de Keizersgracht. AMSTERDAM - Na vier jaar van restauratiewerk zal een plafondschildering uit 1925 van de Nederlandse schilder Martin Monnickendam overgedragen worden aan de dienst Stadsherstel Amsterdam. De schildering van 15 vierkante meter die verloren gewaand werd, zal in een pand op de Keizersgracht komen te hangen. Decennialang lag het kunstwerk verpakt in plastic op een boerderijzolder in de Elspeet, een dorp op de Veluwe in de provincie Gelderland. De schildering toont dansvormen uit de vier windstreken, zoals een flamenco en een Afrikaanse krijgsdans. Martin Monnickendam (1874-1943) woonde en werkte in Amsterdam. Hij was kunstschilder en als onderwerpen koos hij vaak joodse thema's of Amsterdam. Hij maakte veel reizen, kreeg veel prijzen en had tentoonstellingen over de hele wereld. Lees meer

Gisteren vond in het Museum Plantin-Moretus/Prentenkabinet in Antwerpen de persconferentie plaats van het tweede deel van de dubbeltentoonstelling rond 40 jaar galerie De Zwarte Panter (1968-2008). Bij deze gelegenheid werd ook het boek met de gelijknamige titel 'Een andere avant-garde' voorgesteld. Ondertitel van dit lijvige, boeiende en verhelderende werk is 'Documenten uit het archief van De Zwarte Panter (1968-2008) uitgelezen en ingeleid door Johan Pas. Het is rijkelijk geïllustreerd met nooit eerder getoond archiefmateriaal, telt 240 pagina's en werd vormgegeven door Dooreman. De tentoonstelling in Plantin-Moretus toont een keuze uit het galeriearchief, gelardeerd met foto's, correspondentie, persknipsels en kleine kunstwerkjes. Er worden ook geïllustsreerde boeken, bibliofiele edities en grafiekmappen geëxposeerd. Uniek is ook de videocompilatie van Chris en Nick Goyvaerts. Het eerste deel van de tentoonstelling loopt in de Koningin Fabiolazaal. Daar zijn een 200-tal unieke zeefdrukaffiches te zien, samen met grafische edities.

'Strandzicht met baadster', een tot nog toe onbekend maar als waardevol aanzien schilderij van Jean Brusselmans wordt toegevoegd aan de collectie van het Kunstmuseum aan Zee (KaZ). Het stadsbestuur van Oostende kocht het 2 meter op 2,5 groot werk, dat dateert van de jaren '30 aan voor 75.000 euro. Met dit doek vervolledigt het KaZ haar verzameling waarin zich reeds werken van Brusselmans bevinden, afkomstig uit zowel de stedelijke als de provinciale collectie. Hoewel het oeuvre van Jean Brusselmans (1884-1953) eerder bescheiden in omvang is, bekleedt deze Vlaams-expressionist toch een unieke positie in de Belgische schilderkunst van het interbellum.

In Flanders Fields Museum viert zijn tiende verjaardag. Ter gelegenheid hiervan vond er een integrale voorlezing plaats van 'Mijn kleine oorlog', een meesterwerk van de Aalsterse schrijver Louis Paul Boon uit 1947. Het IFFM, gevestigd in de Lakenhallen op de Grote Markt van Ieper, is tevens aan uitbreiding toe. Er zou zo'n 600 vierkante meter tentoonstellingsruimte bijkomen voor permanente exposities én daarenboven ook nog 'ns 500 vierkante meter voor tijdelijke en 400 vierkante meter voor een documentatiecentrum over de Eerste Wereldoorlog. De officiële opening van het nieuwe IFFM, dat gefinancierd wordt door zowel de stad Ieper als de provincie West-Vlaanderen en het Europese programma Interreg. Er zou ook nog worden op gerekend dat de Vlaamse regering met geld over de brug komt. Info: www.inflandersfields.be

Vierenveertig Belgische kunstenaars hebben hun krachten gebundeld tegen het onrecht in opdracht van de Vlaamse Noord-Zuidbeweging 11.11.11. De humanitaire organisatie deelde 22 blanco schetsboekjes uit aan kunstenaars die deze op hun beurt doorgaven aan vakgenoten; dat zorgde voor een bonte verzameling hedendaagse Belgische kunst. Het boekje dat als titel 'Uitgedrukt' meekreeg, wordt verkocht in de boekhandel en de opbrengst gaat integraal naar 11.11.11. Op www.11.be/uitgedrukt zijn de 296 werken te zien die niet werden geselecteerd om te worden opgenomen in 'Uitgedrukt'. Op 17 december zullen de 22 originele boekjes worden geveild door het Antwerpse venduhuis Bernaerts.

Met 'Loss of Control' neemt de Belgische kunstpaus Jan Hoet afscheid van het MARTa Museum in de Duitse stad Herford. Vierhonderd werken maken deel uit van de tentoonstelling waarmee hij wordt uitgewuifd. Er is onder andere werk te zien van Félicien Rops, Francis Picabia en Jacques Charlier. Op 1 november opent 'Loss of Control' de deuren. De expositie loopt tot en met 25 januari 2009. In 2003 opende Jan Hoet als artistiek leider de eerste tentoonstelling in het MARTa Museum. Hij wordt nu opgevolgd door Roland Nachtigäller. Bij uitgeverij Borgerhoff & Lamberigts verscheen onlangs het boek 'In de wereld van Jan Hoet', waarin gesprekken en gedachten werden opgetekend door Laurens De Keyzer.

De Vereniging Vrienden van het Breda's Museum heeft het doek 'Moeder' van de beroemdste schilder van Breda, Petrus van Schendel (1806 -1870), aangekocht. Het is er vanaf vandaag te bezichtigen. De kostprijs bedroeg 10.000 euro. Het kunstwerk, dat in 1848 werd geschilderd, werd recent bij het veilinghuis Sotheby's aangeboden. De geportretteerde is Geertruy van Schendel-Brocx, de moeder van de schilder; zij was marktvrouw en verhuisde in 1821 naar Breda. De collectie van Schendels in het Breda's Museum behelst nu acht schilderijen en drie tekeningen van de kunstschilder. Ook het Rijksmuseum Amsterdam en het Rotterdams Historisch Museum hebben werk van hem in hun verzameling.

'Madonna del cardellino' of in het Nederlands de Madonna met de goudvink, een van de beroemdste werken van Raphaël dat hij schilderde in 1506 is gerestaureerd en wel klaar om terug te worden gebracht naar het Palazzo degli Uffizi in Florence, waarin een van de belangrijkste kunstmusea ter wereld is gevestigd. Tien jaar is besteed aan onderzoek en restauratie van het beroemde kunstwerk. Geholpen door geavanceerde technieken zoals ondermeer CAT-scans en infraroodreflectografie konden de restaurateurs alle overschilderingen verwijderen en het schilderij zijn originele frisse kleuren teruggegeven. Volgende maand kan Raphaëls creatie door het publiek bewonderd worden in het Palazzo Medici in Florence, waarna de Madonna met de goudvink terugkeert naar haar vertrouwde stek in de Uffizi.

De Italiaanse beeldhouwer Mario Ceroli heeft zichzelf vastgeketend aan een van zijn sculpturen na een juridisch dispuut over een van zijn werken. Het gaat om het werk 'Run, Run ... John', een bronzen kunstwerk van 6 meter hoog dat te zien was op een centraal plein in de Toscaanse stad als onderdeel van de openluchttentoonstelling 'Forme in movimiento' met werk van Ceroli. Het gehakketak begon toen een firma in de omgeving van Pistoia beweerde voor 50% eigenaar te zijn van het beeldhouwwerk. Mario Ceroli (°1938, Castelfrentano in Abruzzo) is een toonaangevende internationale beeldhouwer. Vanaf het begin van de jaren zestig tot de dag van vandaag is zijn oeuvre 'ambachtelijk' gebleven; zijn grenzeloze creativiteit en het gebruik van de meest uiteenlopende materialen doen de rest. Veel van zijn werken zijn in handen van particuliere verzamelaars en belangrijke musea in Italië en in het buitenland. Hij heeft ook deelgenomen aan enkele van de meest prestigieuze tentoonstellingen: hij won de prijs in de beeldhouwkunst 1966 op de Biënnale van Venetië. Hij ontwierp ook nogal wat monumenten, waarvan het meest recente bij de Piazza Strozzi en het Fortezza da Basso in Florence.

Tot en met 12 april van volgend jaar loopt in het MIAT (Museum voor Industriële Archeologie en Textiel) in Gent de tentoonstelling 'Lingerie. Zo zacht als zij', over de geschiedenis van de lingerie in België. Nieuwe materialen als kunstzijde en spandex en later nylon en polyester zorgden voor een onomkeerbare evolutie. Ook de slip, de string, de wonderbra en de panty worden onder de loep genomen en enkele Belgische bedrijven zoals Du Parc, Déwé en Svelta worden er belicht. Info: www.miat.gent.be

Vlaams minister van Cultuur Bert Anciaux wil de kwaliteitsboekhandels steunen. Ondermeer een adequaat ondersteuningsbeleid moet dat mogelijk maken. De minister trekt jaarlijks 200.000 uit om de onafhankelijke boekhandels te steunen. Subsidies voor literaire activiteiten in de winkels is al een eerste maatregel. Per activiteit zou dat neerkomen op een subsidie van zo'n 350 euro, met maximum tien dergelijke evenementen. Voorts krijgen de boekhandels gratis twee exemplaren van ieder boek dat productiesteun van Vlaanderen krijgt. Aangezien Anciaux deze maatregelen aankondigde in de Brusselse boekhandel Passa Porta en de gerant de eerste zending boeken in ontvangst nam, werd zijn zaak meteen officieel uitgeroepen tot eerste Vlaamse kwaliteitsboekhandel.