Op 10 november wordt bij een topstuk van topstuk van de Nederlandse CoBrA-kunstenaar Karel Appel (1921-2006) geveild. Het gaat om 'Hoofd', een schilderij, olie op doek van 95.9 x 71.1 cm uit 1953, gecomponeerd door 'het schildersbeest', uit woeste strepen, felle kleuren en dikke klodders in bloedvorm. Het doek is sinds 20 jaar niet meer op de markt geweest en was ooit in bezit van de legendarische New Yorkse galeriehoudster Martha Jackson – juist, diegene die Appel katapulteerde in de internationale scène van schilder-supersterren. Het werk schitterde in de loopt der jaren op tal van tentoonstellingen. Schatters ramen 'Hoofd' op tussen de 225,000 en 300,000 euro.

Zopas werd in de feestzaal van het Kurhaus in de Nederlandse badplaats Scheveningen de winnaar van de AKO Literatuurprijs bekendgemaakt. Wim Deetman, de juryvoorzitter, kon meedelen dat Doeschka Meijsing als laureate werd weerhouden met haar boek 'Over de liefde'. Het boek, uitgegeven bij Querido, is de twaalfde roman van Meijsing. Het virtuoos geschreven, autobiografisch relaas blijkt een therapeutisch sprookje dat het met humor heeft over het leven en de liefdes van een oudere lesbienne. Doeschka Meijsing (Eindhoven, 1947) is de oudere zus van schrijver Geerten Meijsing en filosofe Monica Meijsing. Ze studeerde Nederlands en literatuurwetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam. In 1974 debuteerde ze met 'De hanen en andere verhalen'. Meijsing behoort tot de stroming van de Revisor-auteurs. Belangrijke thema's in Meijsings werk zijn verbeelding, fascinatie en de tijd. De prijsuitreiking van vanavond werd rechtstreeks uitgezonden door de Vara/Nps op Nederland 1 in het programma Pauw & Witteman. Lees meer

De Belgische filmregisseurs Jean-Pierre en Luc Dardenne hebben in Straatsburg de Lux-filmprijs 2008, een initiatief van het Europees Parlement, gekregen voor hun prent 'Le silence de Lorna'. De film handelt over een in België wonende Albanese jonge vrouw die een schijnhuwelijk aangaat opdat haar vriend een snackbar zou kunnen beginnen. Het Europees Parlement, dat overigens deze prijs voor de tweede maal uitreikt, wil met de onderscheiding de verspreiding van 'film' stimuleren doorheen de bestaande taalbarrières in Europa. De winnende film wordt dan ook in alle 27 talen van de EU vertaald; elke lidstaat krijgt tevens één kopie.

Nog tot en met 7 november loopt in het Leuvense kunstencentrum STUK de tentoonstelling 'Pick-up', samengesteld door curator Guillaume Désanges. Deelnemende kunstenaars zijn: Martin Arnold, Omer Fast, Bertrand Georges, Felix Gonzalez-Torres, Joseph Grigely, Thomas Hirschhorn, Claude Lévêque, Dominique Petitgand en Beat Streuli. "De kunstwerken in deze groepstentoonstelling transformeren banale acties in mysterieuze, politieke, emotionele of zelfs kritische statements over de werkelijkheid. In een loop van 45 minuten vragen projecties, tekeningen, teksten en geluidswerken afwisselend de geconcentreerde aandacht van de bezoeker". Info: www.stuk.be

In het novembernummer van Filmmagie aandacht voor 'Changeling', een krachtig drama van clint Eastwood. De film verhaalt de strijd van een moeder tegen een hele stad. Verder ook drie interviews: Fabrice Du Welz over 'Vinyan', Claire Simon over 'Les bureaux de dieu' en Fernando Eimbcke over 'Lake Tahoe'. De reeks 'Is er nog leven in arthouses' is aan deel 12 toe en er zijn bioscooptickets te willen voor 'Caos Calmo', 'Hunger' en 'The song of Sparrows'. En zoals steeds nieuwe releases, veel recensies, een volle agenda en andere varia. Info: www.filmmagie.be

De Franse auteur en Nobelprijswinnaar Literatuur 2008 J.M.G. Le Clézio, heeft in Zweden ook de hem in juni laatstleden toegekende Stig Dagermanprijs overhandigd gekregen. De onderscheiding is 5.000 euro waard. De prijs is vernoemd naar de Zweede schrijver Stig Dagerman die in 1954 zelfmoord pleegde. Pittig detail: toen Le Clézio vorige maande de tijding kreeg dat hij de Nobelprijs voor literatuur zou hebben gewonnen, was hij een boek van Dagerman aan het lezen. Vorige winnaar van de Stig Dagermanprijs was de Oostenrijkse schrijfster Elfriede Jelinek, eveneens een Nobelprijswinnaar.

Vanavond wordt in een rechtstreekse uitzending van het televisieprogramma Pauw & Witteman om 23.05 uur op Nederland 1 de winnaar bekendgemaakt van de AKO Literatuurprijs 2008. Er zijn vijf Nederlandse auteurs genomineerd en een Vlaming: Chris De Stoop. De zes geselecteerde auteurs en hun boeken zijn: Machiel Bosman met 'Elisabeth de Flines', Tomas Lieske met 'Dünya', Doeschka Meijsing met 'Over de liefde', Bianca Stigter met 'De ontsproten Picasso', Chris De Stoop (B) met 'Het complot van België' en Leon de Winter met 'Het recht op terugkeer'. De feestelijke literatuuravond gaat door in het Kurhaus in Scheveningen.

Nog tot en met 23 november loopt in het Gentse Stedelijk Museum voor Actuele Kunst (SMAK) de tentoonstelling 'Coming People. Het voordeel van de twijfel', in samenwerking met de Gentse kunstscholen. Met deze expositie zet het museum het werk van pas afgestudeerde jonge kunstenaars in de kijker. Smak-curator Pierre Muylle en collega-samensteller Thomas Caron hebben het deze editie anders gedaan dan vroeger. Het resultaat mag er dan ook zijn. Waar de curatoren precies naar op zoek waren, wist niemand op voorhand, maar door Coming People later dan gewoonlijk te organiseren was er alleszins meer tijd om met docenten en studenten uit de masterklas aan een degelijk procédé te werken. Info: www.smak.be

Nog tot en met 18 januari loopt in het Musée d'Art Moderne et d'Art Contemporain een tentoonstelling onder de titel 'Serrurier-Bovy. Un créateur precurseur'. Gustave Serrurier-Bovy (Luik, 1858 - Antwerpen, 1910) was samen met Paul Hankar, Victor Horta en Henry van de Velde een van de voornaamste Belgische art nouveau-architecten. Naast zijn 'revolutionaire' ontwerpen, 'functionele meubels voor kunstliefhebbers' en andere geraffineerde creaties wordt op deze expositie ook aandacht besteed aan de Villa L'Aube, een groot Luiks landhuis dat hij ontwierp in 1902 en dat als een gewaardeerd erfgoedmonument door de Waalse Gemeenschap wordt gekoesterd. Bij uitgeverij Faton verscheen een kunstboek met dezelfde titel als de tentoonstelling. Info: www.faton.fr en www.mamac.be

Jazzkenner Juul Anthonissen is overleden in een rusthuis in Heist-op-den-Berg. Hij is 77 jaar geworden. Anthonissen zal herinnerd worden als 'de man die zijn volk jazz leerde appreciëren'. Als muziekjournalist recenseerde hij meer dan dertig jaar - tot 1996 - voor het dagblad De Standaard. Ook werkte hij als jazzspecialist bij het ministerie van Cultuur en was hij BRT- en later VRT-medewerker voor Omroep Antwerpen. Geschiedenis schreef Anthonissen toen hij in 1955 in Heist-op-den-Berg de beroemd geworden jazzclub Hnita oprichtte, waar een aantal jazzreuzen optraden, zoals Chet Baker, Charles Mingus, Art Blakey, Dexter Gorden, Keith Jarret en Toots Thielemans. Hij was ook verantwoordelijk voor ondermeer het Northsea Jazzfestival in de jaren '70 en '80 en werkte mee aan Jazz Bilzen. In 1996 ontving hij de Cultuurprijs van Heist en in 2001 de Blue Bird Award in de Duitse stad Wennheim.

Van 10 tot 15 november organiseert de Brigittines 'Stedelijk Lichaam'. Op twee symbolische plaatsen in het stadscentrum, het Café Central en het Gare du Congrès, wordt gedurende 6 dagen de “stad” als levende, organische en artistieke realiteit gehuldigd. Het gaat om wervelende en geconcentreerde activiteiten waar hedendaagse kunstenaars van alle slag en leeftijd feest vieren, nadenken, dansen, praten, ijsberen, druk in de weer zijn, geluid en beeld verzinnen voor die mensgeworden stad om haar “tot kunstenaar” te maken voor het publiek. Een spetterend dansfeest als opener, kuierende mensen die worden gefilmd, openbare voorstellingen, filosofische gesprekken, beeldende kunst, dansworkshops, experimenteel theater over het menselijke en stedelijke lichaam, maar ook een kruisbestuiving van verschillende kunstenaars, ontmoetingen met de toeschouwers die worden uitgenodigd tot interactie en ook optredens met Djing et Vjing, live acts, performances… Info: www.lesbrigittines.com

Sedert gisteren en dit tot en met 15 december wordt in het Amsterdamse Rijksmuseum 'For the Love of God' tentoongesteld, de reeds wereldberoemde met diamanten ingelegde schedel van de Britse kunstenaar Damien Hirst. Deze expositie is meteen de wereldpremière voor de internationale tour begint van dit verbazingwekkende kunstwerk met een waarde van zo'n 75 miljoen euro. Het werk bestaat uit een schedel die bedekt is met 8.601 diamanten met op het voorhoofd een grote roze peervormige diamant: de Skull Star Diamond van 52,4 karaat. Info: www.rijksmuseum.nl

De literaire organisatie Het beschrijf viert dit jaar zijn 10 verjaardag. Op 21 november heeft in de Koninklijke Vlaamse Schouwburg in Brussel een internationale literaire avond plaats. Ter gelegenheid hiervan zal het eerste 'cahier' van Het beschrijf met als titel 'Aankomen in Brussel. Schrijvers op bezoek' worden voorgesteld. Dit eerste deel uit een zesdelige reeks werd samengesteld met bijdragen van 29 buitendlandse auterus die enkele maanden als gast van Het bedrijf in de Belgische hoofdstad verbleven. Het beschrijf werd opgericht in 1998 en vond onderdak in het Brusselse literatuurhuis Passa Porta. Info: www.beschrijf.be

Nog tot en met 25 januari loopt in het Museum Moderner Kunst Stiftung Ludwig Wien een uitgebreide restrospectieve tentoonstelling over het werk van Peter Kogler. Deze Oostenrijkse kunstenaar, geboren in 1959 in Innsbruck, woont en werkt in de hoofdstad van zijn geboorteland en is een van de internationaal meest succesvolle Oostenrijkse kunstenaars van zijn generatie. Ondanks uitnodigingen tot deelname aan tal van prestigieuze tentoonstellingen van de laatste tien jaar - de Biënnale van Venetië (1995) of de Documenta in Kassel (1992 en 1997), bijvoorbeeld, was er tot dusver nog geen overzichtstentoonstelling aan zijn werk gewijd. Info: www.mumok.at

Met de reeks 'This is Belgium' wil de Belgische post volgend jaar een hommage brengen aan literaire grootheden als Hugo Claus (cfr. foto), Tom Lanoye en Anne Provoost voor Vlaanderen en Pierre Mertens, Amélie Nothomb en Henri Vernes voor Wallonië. Andere onderwerpen zijn de poëziezomers van Watou en de Antwerpse Boekenbeurs, alsook de Foire du Livre en het boekendorp Redu. Gert Dooreman ontwerpt de zegels. Dooreman, die de affiche voor de 70ste Boekenbeurs in Antwerpen ontwierp, werkt onder andere voor Tom Lanoye en het Toneelhuis. Ook het Museum Dr Guislain in Gent staat op zijn klantenlijst én hij gaat voor uitgeverij Meulenhoff/Manteau het verzameld werk van William Shakespeare lay-outen.

Antoine Van Loocke, begenadigd kunstenaar uit het Oost-Vlaamse Melle, viert dezer dagen zijn 10-jarig bestaan als messenontwerper. "De messen die uit de werkplaats van Van Loocke komen, zijn stuk voor stuk hoogtepunten van verfijning, getuigend van een zelfbewuste soberheid en badend in een design dat ervaren wordt als ongecompliceerde verwondering, als in zichzelf gekeerde perfectie". Antoine Van Loocke (°1955) was eertijds beeldhouwer en restaurateur van oude metalen objecten. Dat bracht hem uiteindelijk tot het maken van messen op artisanale wijze. De kunstenaar brengt diverse materialen samen die na afwerking een functie krijgen. Zijn motto: 'Less is more', vertaalt hij op die manier dagelijks in zijn creaties. Info: www.knifeforging.be

Bij Christie's in New York heeft op 12 november de 'Post-War & Contemporary Art Sale' plaats. Het topwerk dat dan onder de hamer wordt gebracht is van Francis Bacon: 'Study for Self Portrait', dat dateert van 1964. Het is een zeldzaam voorbeeld van een levensgroot zelfportret in zijn onnavolgare stijl. Volgens Christie's International Brett Gorvy, hoofd van het departement naoorlogse en hedendaagse kunst, zal dit meesterwerk heel wat internationale collectioneurs aantrekken. Het doek, gebaseerd op Rembrandts beroemde zelfportretten "biedt een introspectief beeld van Bacons innerlijke strijd".

In het Fotomuseum Winterthur in Zwitserland loopt tot en met 8 februari van volgend jaar de tentoonstelling 'Alec Soth. Der Raum zwischen uns'. De fotografie van Soth is stevig geworteld in de traditie van grootmeesters als Walker Evans, Robert Frank, en Stephen Shore. Confronterende thema's in zijn werk zijn de Amerikaanse samenleving, onafhankelijkheid, vrijheid, religie en individuele expressie. Op de tentoonstelling zijn 80 foto's te zien: een selectie uit 'Sleeping by the Missisippi' (1999-2002), 'Niagara' (2004-2005), 'Dog Days Bogotá' (2002-2003) en uit ijn lopende project dat als titel 'Portraits' meekreeg. Soth wordt vertegenwoordigd door de Gagosian Gallery in New York, het Weinstein Gallery in Minneapolis en de Magnum Gallery in Parijs. Info: www.fotomuseum.ch

Het Teylers Museum in Haarlem heeft een schilderij gekocht van de 19e-eeuwse schilder Johan Barthold Jongkind. De aankoop van het schilderij met als titel 'Wintergezicht met schaatsers' en daterend van 1864, gebeurde met finaciële hulp van de BankGiro Loterij. Johan Barthold (Jan) Jongkind werd geboren in Lattrop, een dorp in de provincie Overijssel in 1819. Hij overleed in La Côte-Saint-André, een gemeente in het Franse departement Isère op 9 februari 1891. Samen met de Franse schilder Eugène Boudin was hij een voorloper van het bekende Franse impressionisme uit de negentiende eeuw.Hij was tevens lid van de School van Barbizon. Info: www.teylersmuseum.nl

Onder de veelzeggende titel 'Shalom - Salaam' worden in Gent Joods-Marokkaanse ontmoetingen georganiseerd in de Centrale en het Design Museum. Tijdens dit festival dat loopt van vrijdag 21 tot en met zaterdag 29 november wordt de Joods-Marokkaanse cultuur in de kijker gezet. Er is een tentoonstelling in het Design Museum met foto’s en juwelen uit de collectie Dahan-Hirsh in confrontatie met juwelen van 4 hedendaagse Gentse ontwerpers. Verder zijn er concerten gepland, infomomenten, discussies. Ook de gastronomie wordt niet vergeten. Er ook is een leescafé en een theesalon. Info: www.decentrale.be

Uit de longlist van tien Nederlandse dichters die zich kandidaat stellen voor de functie van Dichter des Vaderlands blijven er straks, op 2 januari 2009, nog vijf over. Die fungeren dan op de zogenaamde shortlist. Dan moet er gekozen worden tussen Ingmar Heytze, Ilja Leonard Pfeijffer, Tsead Bruinja, Erik Menkveld, Marjoleine de Vos, Hagar Peeters, Ruben van Gogh, Joke van Leeuwen, Ramsey Nasr en Maria van Daalen. Het publiek krijgt de gelegenheid te stemmen, via internet en een bon in NRC Handelsblad. Op 28 januari zal de uiteindelijke laureaat worden voorgesteld. Die mag zich dan voor de duur van een jaar Dichter des Vaderlands noemen.

Vlaanderen is d 'invitée d'honneur' van de 36ste editie van het stripfestival in Angoulême dat gehouden wordt van 29 januari tot en met 1 februari van volgend jaar. Hoogtepunt voor de 'Flandriens' is de tentoonstelling 'Ceci n'est pas la BD flamande' dat een overzicht biedt van het werk van een twintigtal hedendaagse Vlaamse stripauteurs, waaronder Conz, Nix, Olivier Schrauwen en Judith Vanistendael. Een speciale eregalerij toont een aantal legendarische namen uit de Vlaamse stripwereld zoals Willy Vandersteen en Marc Sleen. Op de gemeenschappelijke stand van de Vlaamse uitgevers, een kopie van een Vlaamse bruine kroeg met als opschrift 'Chez les Flamands', zal tegelijkertijd dienst doen als ontmoetingsplaats én als verkoopstand. Info: www.bdangouleme.com

Zowel in Maastricht als in Brussel zijn momenteel werken te zien van de Vlaamse kunstenaar Koen van den Broek. Reeds enige tijd werkt Van den Broek samen met John Baldessari (°1931), de bekende Amerikaanse fotograaf en multi-media kunstenaar uit Californië, wiens werk ondermeer in de Londense galerie White Cube wordt verkocht aan exuberante prijzen. Koen van den Broek en Baldessari werkten samen aan een project dat bestaat uit 24 beschilderde fotoprints, waarvan er 12 te zien zijn in het Bonnefantenmuseum in de Nederlandse gemeente Maastricht en de andere twaalf werden opgehangen in de Brusselse galerie Greta Meert. In Maastricht kunnen de werken bewonderd worden tot 25 januari van volgend jaar, bij Greta Meert tot en met 22 november eerstkomend. Info: www.bonnefanten.nl en www.galeriegretameert.com

De Italiaanse toparchitect Renzo Piano ontwerpt de aanbouw voor Le Corbusiers beroemde puntkapel Notre-Dame du Haut in Ronchamp, een Franse gemeente in de zuidelijke Vogezen. De aankondiging van de toewijzing van deze opdracht schoot nogal wat Fransen in het verkeerde keelgat, vooral omdat het erfgoed van de Zwitsers-Franse architect volgens diens testament onaangeroerd diende te blijven. Renzo haakte daar echter op in door de aanbouw, een klooster voor een twaalftal vrouwelijke geestelijken, gedeeltelijk ondergronds te bouwen. Het nieuwe bouwwerk zou eind 2009 moeten worden opgeleverd. De 'Notre-Dame du Haut' werd door de niet-katholieke Le Corbusier eertijds - in 1950 - ontworpen als een eerbetoon aan zijn moeder en diende als vervanging van een aloude bedevaartkapel die tijdens W.O. II werd platgebombardeerd.

De Iraanse illustratrice en striptekenares Marjane Satrapi (°1969, Teheran) zal op 2 februari van volgende jaar een eredoctoraat uitgereikt krijgen van de twee zusteruniversiteiten KU Leuven en de Université Catholique de Louvain (UCL). Satrapi werd geboren in 1969 in Rashjt. Het werk waarmee ze beroemd werd is een strip die als titel 'Persepolis' meekreeg, een autobiografisch werk dat werd verfilmd in 2007. Ze beschrijft daarin de Iraanse revolutie, gezien door de ogen van een klein meisje. De zwart-witprint kreeg de Prijs van de Jury tijdens het festival van Cannes en werd een internationaal succes. Later kreeg de film twee César-onderscheidingen: César van de beste eerste film en een César voor de beste filmbewerking van een stripalbum. In 2008 was Satrapi jurylid op het 61e Filmfestival van Cannes.