Nog tot en met 18 januari loopt in het Amsterdamse Van Gogh Museum de tentoonstelling '125 grote liefdes' ter gelegenheid van het 125-jarig bestaan van de Vereniging Rembrandt. Naar een concept van gastconservator Peter Hecht werden topstukken samengebracht uit meer dan dertig Nederlands musea. Alle kunstwerken konden in Nederland behouden blijven dank zij de hulp van de in 1883 opgerichte vereniging, die in het totaal zo'n 2.500 aankopen heeft ondersteund. Deze fascinerende expositie werd vormgegeven door Wim Crouwel. Info: www.rijksmuseum.nl

Nog tot en met 9 februari loopt in het Parijse Louvre een tentoonstelling met werk van Nicolai Abraham Abildgaard (ook wel als Abildgaard geschreven). Deze Deense kunstschilder, architect, decorateur, beeldhouwer en tekenaar werd geboren in Kopenhagen (1743) en stierf in Frederiksdal (1809). Voor deze reizende expositie, na Parijs zijn Hamburg en Kopenhagen aan de beurt, werden niet alleen 40 schilderijen en tekeningen samengebracht, maar ook enkele door hem ontworpen meubelstukken. Abelgaard ging, na zijn opleiding aan de Koninklijke Kunstacademie in Kopenhagen studeren in Rome waar hij de grote schilders van de 16e eeuw zoals Michelangelo, Rafaël en Titiaan bestudeerde. Onder zijn belangrijkste navolgers bevinden zich Philipp Otto Runge en Bertel Thorvaldsen. Abilgaards voorkeur ging uit naar onderwerpen uit de geschiedenis, de literatuur, de noordse mythen en Shakespeare. Zijn werk mag zowel classicistisch als romantisch worden genoemd. Info: www.louvre.fr

Tot en met 1 februari 2009 loopt in de Deichtorhallen in de Duitse havenstad Hamburg een tentoonstelling met werk van beeldhouwer Stephan Balkenhol (°1957, Fritzlar). Balkenhol groeide op in Kassel en deed zijn eindexamen aan het Kasseler Friedrichsgymnasium. Hij studeerde van 1976 tot 1982 aan de Hochschule für bildende Künste Hamburg in Hamburg bij Ulrich Rückriem. Nadien doceerde hij aan de Städelschule in Frankfurt am Main. Sinds 1991 is hij hoogleraar aan de Staatliche Akademie der Bildenden Künste Karlsruhe in Karlsruhe. Balkenhol leeft afwisselend in het Duitse Karlsruhe en in Meisenthal, een gemeente in het departement Moselle in Frankrijk (regio Lotharingen). Naast beelden, reliëfs, tekeningen en zeefdrukken maakt Balkenhol grofgehakte en kleurig beschilderde houtsculpturen die zowat z'n handelsmerk ziijn geworden. De mens staat centraal in zijn kunstwerken.

In het Parijse Hôtel de Ville loopt tot en met 28 februari 2009 een tentoonstelling met als titel 'Jacques Prevert, Paris la belle'. De non-conformistische Franse dichter Jacques Prévert (1900-1977), auteur van het beroemde 'Les feuilles mortes' (zie onder) is een van de nationale grootheden van Frankrijk. De expositie biedt een overzicht in woord beeld en klank van de verschillende levensetappes van de sigarettenrokende poëet. Jacques Prévert (Neuilly-sur-Seine, 1900 - Omonville-la-Petite, 1977) was naast dichter ook toneel- en scenarioschrijver. Hij maakte deel uit van de surrealistische beweging, onder leiding van André Breton. Aan het eind van de jaren twintig toen er ruzie ontstond tussen Prévert, Yves Tanguy, Georges Duhamel en André Breton, keerde Prévert het surrealisme de rug toe waarna hij samen met enkele acteurs een theatergroep oprichtte, genaamd Octobre. Hij schreef dan korte toneelstukken en voordrachten die bedoeld zijn om marxistische ideeën over te dragen. Na de overwinning van het Front populaire werd de Groupe Octobre wordt opgeheven en start Prévert een duurzame samenwerking met Marcel Carné, die leidde tot films als Jenny (1936), Drôle de drame (1937), Quai des brumes (1938) en Le Jour se lève (1939). Daarmee legden ze de basis voor de school van het poëtisch realisme die de Amerikaanse film noir sterk beïnvloedde. Lees meer

Exact 477.900 euro heeft de verkoop opgebracht van de 61 kunstig beschilderde olifanten die deel uitmaakten van de 'Elephant Parade' in Antwerpen. De arificiële dikhuiden stonden wekenlang opgesteld op verschillende locaties in de stad. De veiling vond plaats in de Antwerpse Zoo en werd geleid door veilingmeester Mon Bernaerts. De opbrengst gaat naar een ziekenhuis voor olifanten in Thailand. De actie in Antwerpen leverde bijna het dubbele op van wat vorig jaar in Rotterdam werd opgehaald. Toen werden 48 olifanten geveild en werd de verkoop beëindigd met een bedrag van 248.000 euro.

De Amerikaanse, uit Passadena (Californië) afkomstige zussen Kate (26) en Laura Mulleavy (24), die opereren onder de naam Rodarte, hebben de 9de editie van de Swiss Textile Award gewonnen, een van de meest toonaangevende onderscheidingen in de internationale modewereld. De 'scissor sisters' zoals ze ook worden genoemd, krijgen alvast 100.000 euro en uiteraard de prestigieuze eer als laureaten te zijn gekozen van deze wereldwijde modewedstrijd die wordt ingericht door de Swiss Textile Federation (Swiss Textiles). Om zich als finalist te kwalificeren moeten deelnemende ontwerpers hun collecties minstens vier keer hebben gespresenteerd op een vooraanstaand mode-evenement zoals de Prêt-à-Porter in Parijs of Paris Fashion Week.

Van 19 november tot en met 30 mei 2009 heeft in het Ikonenmuseum in Kampen, een gemeente in de Nederlandse provincie Overijssel, een tentoonstelling plaats over engelen, met als titel 'Hemelse Helpers'. Deze expositie wil zowel de Serafijnen, de cherubijnen, de aartsengelen en zelfs de beschermengelen als boodschappers in ere herstellen; een initiatief van de Alexander Stichting voor Russisch-orthodoxe kunst. De herkomst van de indrukwekkende collectie is voorlopig een goedbewaard geheim. Het gaat overwegend om Russische ikonen van de 15e eeuw tot 20e eeuw. De meeste werken werden door anonieme monniken gemaakt en zijn ongesigneerd omdat "de hand Gods is die de schilder begeleidde". De 'engel op ikonen' is het thema van de nieuwe tijdelijke expositie Hemelse Helpers. Info: www.ikonenmuseumkampen.nl

De Nederlandse kunsthandelaar Salomon Lilian heeft het portret van de evangelist Marcus, een verloren gewaand schilderij van Frans Hals, teruggevonden. Het gaat om een religieus portret dat vermoedelijk is gemaakt rond 1625-1630 en eigendom was van een Duits particulier collectioneur. Het doek was voor het laatst te zien op een in 1972 gehouden veiling. Eerder stond het werk, dat in de 19de eeuw was het overgeschilderd, bekend als een creatie van de Italiaanse schilder Luco Giordano. Het portret dan Hals maakte van Sint Marcus zal op de volgende Tefaf in Maastricht te koop zijn voor 6,1 miljoen euro.

Van 22 januari tot en met 19 april loopt in het Canadese Montréal Museum of Fine Arts de tentoonstelling 'Van Dongen - A Fauve in the City', de eerste retrospecitieve tentoonstelling van Kees Van Dongen (1877-1968) in Noord-Amerika. Op deze expositie worden zo'n 200 werken getoond, waaronder een honderdtal schilderijen, veertig zeldzame tekeneningen, foto's en documenten. Cornelis Theodorus Maria van Dongen (Rotterdam-Delfshaven, 1877 - Monte Carlo, 1968) was een Nederlands kunstschilder. Hij begon zijn werk te exposeren in Parijs, onder andere op de geruchtmakende tentoonstelling van 1905 in de Salon d'Automne met o.a. Henri Matisse. De heldere kleuren waarvan deze groep kunstenaars zich bediende, leverde hen de bijnaam Les Fauves ('Wilde Beesten') op. Van Dongen was ook korte tijd lid van de Duitse expressionistische groep Die Brücke. In 1926 kreeg Van Dongen het Franse Légion d'Honneur toegekend en in 1927 de Belgische Kroonorde. In 1929 werd hij Frans staatsburger en werden twee van zijn werken opgehangen in het Palais du Luxembourg. In februari 2008 werd het doek "Ouled Naïl" voor een recordprijs van 7,5 miljoen euro verkocht bij Christie's in Londen. Info: www.mbam.qc.ca

Nog een ganse maand november loopt in het Designhuis in Eindhoven de tentoostelling 'Talent', waarop een verzameling van nieuw in 2008 afgestudeerd Europees talent wordt geëxposeerd. De bezoeker krijgt zo een overzicht van de huidige stand van zaken binnen het designonderwijs en haar toekomstige toppers. Er werden een zestigtal academies aangeschreven met de vraag om tien van hun beste studenten te kiezen. Het veilinghuis Pierre Bergé & Associés reikt, tijdens een speciale ceremonie, een prijs van 10.000 euro uit aan Europa's meest getalenteerde student. Locatie: Designhuis, Stadhuisplein 3, Eindhoven. Info: www.designhuis.com

De Amerikaanse kunstenares Ariana Page Russell lijdt aan uricaria ofte gordelroos. Gordelroosschrift is hiervan afgeleid: dat zijn huidreacties die de patiënt heeft ten gevolge van deze ziekte. Russell heeft er niet beter op gevonden dan patronen en letters op haar huid te tekenen (dermatografie) en hiervan foto's te nemen; dat moet snel gebeuren omdat de - roze - lijnen na een half uur verdwijnen. Met haar tijdelijke tatoos kan ze deze modetrend nu ogenblikkelijk personaliseren naar gelang haar humeur en het juiste moment. Te zien tot 28 november in Gallery4Culture in het Amerikaanse Seattle. Info: www. 4culture.org/pulicart/gallery/index.htm

In december veilt Sotheby's in Londen een handschift uit de 9de eeuw dat Munsterbilzen-manuscirpt wordt genoemd. Het gaat om een boek met vier evangelieteksten, dat destijds in het scriptorium van de abdij in het Duitse Augsburg werd, met daarin het oudste verzenpaar in Oud-Nederlands en Latijn. Het handschrift kwam uiteindelijk in de vrouwenabdij van Munsterbilzen (cfr. foto) terecht. De Limburgse provinciaal gedeputeerde Gilbert Vanbaelen wil het manuscript in Vlaanderen, lees Limburg houden. Hij zou hiervoor de nodige financiële middelen zoeken bij verschillende instanties zoals de Vlaamse gemeenschap, de Koning Boudewijnstichting of een andere mecenas. In het handschrift staat het versje "Tesi samanunga vvas edele unde scona, et omnium virtutem pleniter plena", of zo men wil "Wat een edele en schone verzameling en zo deugdzaam bovendien".

De 43-jarige topchef Peter Goossens verlaat de Museumbrasserie in het Museum voor Schone Kunsten aan het Koningsplein in Brussel waaraan hij sinds eind november 2009 verbonden was als consultant. Volgens de chef van het door Michelin gelauwerde Hof van Cleve is en concept geslaagd en kan de brasserie annex taverne nu alleen en zonder hem verder. Er zijn nog andere uitdagingen die de Belgische topchef wachten. Naast zijn grootste prioriteit, zijn driesterrenrestaurant Hof van Cleve, is er ook nog een tweede reeks opnames van 'Mijn Restaurant', een programma op de commerciële zender VTM. Dank zij Goossens is de Museumbrasserie een waarmerk van gastronomie in de museumscene van de Belgische hoofdstad.

Op een veiling van Christie's in New York heeft het schilderij 'Untitled' (Boxer) van Jean-Michel Basquiat 10,7 miljoen euro opgebracht. De eigenaar van het werk, Lars Ulrich, de drummer van de heavymetalgroep Metallica, gaf opdracht tot de verkoop. Basquiats creatie ging 1,2 miljoen euro boven de geschatte prijs. Dat was een van de weinige toppers op deze veiling. Van de 75 loten werd slechts 1/3 afgehamerd. Het begint stilaan duidelijk te worden dat de financiële crisis wereldwijd zich begint te laten voelen. Of nu onmiddellijk koopjes op de kunstmarkt zullen te doen zijn, is vooralsnog niet duidelijk.

Ook de Vlaamse minister van Cultuur Bert Anciaux zal moeten besparen. Momenteel hebben zijn diensten 369 aanvraagdossiers van kunstenorganisaties binnen gekregen. Dat is een stijging met de helft tegen vorige subsidieronde. Al die instellingen hopen op financiële bijstand. Volgens de cultuurminister is het kunstenbos echter volgeplant en zou er maar plaats zijn voor zo'n 250 gegadigden. Anciaux opteert er echter niet voor om quota op te leggen. Hij staat er wel op dat de verantwoordelijke ambtenaren hem een correct beeld geven van de huidige toestand, rekening houdend met de realiteit van het ogenblik en met een duidelijke prognose naar de toekomst toe.

Nog tot en met 15 februari loopt in het Guggenheim Museum in Bilbao de eerste monografische tentoonstelling in Spanje van Cy Twombly (°1929, Virginia). Ter gelegenheid van de tachtigste verjaardag van deze wereldberoemde Amerikaanse abstract-expressionistische kunstenaar en in samenwerking met Tate Modern in Londen werd een selectie van 100 werken samengesteld, waaronder schilderjen, beeldhouwwerken en tekeningen. De curator van deze expositie is Carmen Giménez, een groot expert en hevig bewonderaar van Twombly; zij was ook verantwoordelijk voor de eerste grote retrospectieve in Spanje in de lente van 1987. Info: www.guggenheim-bilbao.es

Het bestuur van de Nederlandse gemeente Zwolle heeft zich faliekant uitgesproken tegen subsidies voor een cultureel huis als hommage aan de aldaar geboren Nederlandse rockzanger en beeldende kunstenaar (1946-2001). Het project dat als titel 'The Herman Brood Experience' kon in eerste instantie op steun rekenen van zowel burgemeester als schepenen. De gemeenteraad echter stemde tegen. Toch gaat intiatiefnemer Ivo de Lange door met zijn plannen voor dit cultuurcentrum. Eerder al - in 2002 - was commotie ontstaan toe een borstbeeld van de 'knuffeljunk' zou worden opgericht. Dat ging uiteindelijk toch door.

'Alexandre et Louis XIV: gloire des conquêtes, splendeurs des tapisseries' is de titel van een tentoonstelling in de Parijse prestigieuze 'Galerie des Gobelins'. Onder de talrijke merkwaardige en kostbare voorbeelden van wat wandtapijtkunst ooit was, bevindt er zich ook werk van de Vlaamse kunstenaar Adam-Frans Van der Meulen (1632-1690), waaronder niet alleen de serie wandtapijten die als titel 'L'Histoire du Roi' meekregen, te zien zijn maar ook een aantal landschapstekeningen en aquarellen. Info: www.mobiliernational.culture.gouv.fr

Brepols, die de Brusselse city notebook van Moleskine in België verdeelt, heeft aan een aantal Bekende Brusselaars gevraagd om enkele boekjes te vullen met proza, poëzie, tekeningen, ideeën, gedachten en andere creatieve kronkels. Ondermeer burgemeester Freddy Thielemans en schrijvers als Geert van Istendael en stripdochter Judith, Saskia De Coster, Yves Petry, Laurence Vieille en Virginie Thirion werken mee. Wie geïnteresseerd is, kan een en ander volgen op een speciale website (www.trackthemoleskine.be), en zelfs videogewijs de notaboekjes inkijken. Het resultaat van al dit artistiek labeur is te zien op 20 november in boekhandel Filigranes. Nadien toert de tentoonstelling tot en met 13 januari langs nog drie Brusselse boekhandels (Nias, Sterling Books en Passa Porta). In februari heeft dan een veiling plaats waarvan de opbrengst naar de vzw Vrienden van het Huizeke, een buurthuis in de Brusselse Marollen, gaat.

In het Centre Céramique in de Nederlandse stad Maastricht zijn vanaf dit weekend een schat aan munten - origineel gerestaureerd - te bewonderen. Een leraar, die in zijn vrije tijd schattengraver is, heeft immers met een metaaldetector 109 gouden en zilveren Keltische munten uit de eerste eeuw voor onze jaartelling opgedolven; meteen is dit de eerste Keltische goudschat die op Nederlandse bodem werd gevonden. De Keltische muntschat bestaat uit 39 goudstukken die toegeschreven worden aan de Eburonen en 70 zilveren 'regenboogschoteltjes' die getuigen van tribaal geldverkeer in het Rijngebied. De gouden munten vertonen aan de avers (beeld- of voorzijde) een driebeen en op de keerzijde een paardje. De waarde van de schat moet nog bepaald worden.

Het historisch centrum van de Oost-Vlaamse provinciehoofdstad Gent is door het National Geographic Traveler magazine (november-/decembernummer) uitgeroepen tot de derde meest authentieke historische bestemming wereldwijd. Deze nominatie als enige Belgische stad in de lijst door een van de meest toonaangevende reismagazines ter wereld bevestigt Gent in haar toeristisch en cultureel beleid. "An interesting range of cultural experiences: churches, medieval castle museums, and rich painting collections, well preserved and well presented. A gloriously eclectic city, with an excellent mix of old and new buildings": ondermeer met deze bewoordingen benadrukt het magazine de keuze die zij maakte. De 280 experten hanteerden zes criteria in de quotering van de honderd en negen bestemmingen: de kwaliteit van het toeristisch beleid, de sociale en culturele integriteit, de staat van het historisch erfgoed en de archeologische sites, de esthetische aantrekkingskracht, de ecologische kwaliteit en de manier waarop de stad omgaat met de toekomst. Het Oostenrijkse Wachau en het Canadese Ontario met de Rideau Canal Corridog gingen Gent nog vooraf. Info: traveler.nationalgeographic.com

Gisteren opende in de gebouwen van Tour & Taxis in Brussel de rondreizende interactieve tentoonstelling 'That's opera'. Ter gelegenheid van de tweehonderdste verjaardag van het feit dat in 1808 ene Giovanni Ricordi, een kopiist in Milaan, besloot om muziek te gaan drukken en uit te geven. Dat was de start van Casa Ricordi dat in de loop der jaren een internationaal begrip werd. Ondertussen is Ricordi overgenomen door de mediagroep Bertelsmann en heeft de familie zich uit de wereldwijd opererende nieuwe firma teruggetrokken. De archieven van Ricordi, die honderduizend stuks bevatten en stelselmatig gedigitaliseerd worden, zullen binnen afzienbare tijd op het internet te raadplegen zijn zodat de historiek van dit beroemde huis van het begin af te volgen zal zijn. That's opera biedt een totaalkunstwerk aan, waardoor Opera van de partituur tot het libretto, van de orkestbak tot de decoratie, van de dirigent tot de tenoren, in vijf 'kubussen' aanschouwelijk wordt voorgesteld aan iedereen die ooit iets wou te weten komen over opera maar het nooit durfde of kon vragen. Aan de hand van vijf beroemde opera's: Aida, Falstaff, La Bohème, Madame Butterfly en Tosca, wordt een stuk muziekgeschiedenis ontsluierd, en op een laagdrempelige manier gedemystifieerd. Nog tot en met 31 maart te savoureren in Tour & Taxis. Info: www.thatsopera.com

Ons Erfdeel 2008/4 is zopas verschenen. In dit nummer een dubbelinterview met de broers Gerrit en David Kouwenaar en artikels over het werk van Abdelkader Benali, de twee zielen in Geert van Istendael, veertig jaar na 1968, Paul Van Nevel als musicus en als levenskunstenaar, de verontrustende schilderijen van Aaron van Erp, de Shakespeare-exegese van Peter Liefhebber, bioscopen in Vlaanderen, honderd jaar ontwerpen in Nederland, kritieken van Hans Theys, Paul van Ostaijens 'Polderlandse Arkadia',... en tal van boekbesprekingen. Info: www.onserfdeel.nl

FNV Kiem, onderdeel van de Federatie Nederlandse Vakbeweging, vraagt aandacht voor de inkomenspositie van de kunstenaars. Onder de naam FNV Kunstwerk gaan ze tentoonstellingen organiseren voor hun leden. Hierbij wordt gegarandeerd dat de kunstenaars hang- en stageld, transportvergoeding en een remuneratie krijgen. De vakbond wil ook een keurmerk voor galeries en musea introduceren, een soort Michelin of Gault-Millault, die de kunstenaars die instellingen aanraadt waar ze correct worden behandeld. Zaterdag aanstaande wordt het keurmerk voorgesteld tijdens het FNV-kunstweekend. Op die dag opent minister Plasterk een expositie met werk van acht kunstenaars die zijn aangesloten bij FNV Kiem in het hoofdkantoor van FNV. Later zullen ook exposities volgen in de 150 regiokantoren van de FNV.

Tot en met 15 februari 2009 loopt in de Vancouver Art Gallery de eerste Canadese tentoonstelling van het werk van de Duitse multimediakunstenaar en schilder Kai Althoff (°1966, Keulen). Hij oogstte succes op de Biënnale van Venetië in 2004 en toonde nadien zijn werk in het Museum of Modern Art in New York, in het Centre Pompidou in Parijs en bij Magnani in Londen. Kai Althoffs wordt vertegenwoordigd door Gladstone Gallery in New York, Gabriele Senn in Wenen, Daniel Bucholz in Keulen en Galerie NEU in Berlijn. Info: www.vanartgallery.bc.ca