Http://www.europeana.eu is een demoversie van een website die werd gerealiseerd door de European Digital Library (EDL). De Europese Digitale Bibliotheek geeft toegang tot digitale informatie uit Europese archieven, musea, audiovisuele collecties en bibliotheken. Deze demo-internetbibliotheek brengt in beeld hoe bezoekers van de nog te verwezenlijken site in de toekomst op geavanceerde wijze kunnen zoeken naar schilderijen, foto’s, objecten, boeken, kranten, archieven, films en geluidsfragmenten uit deze collecties. Er is eveneens een filmpje te zien waarin Europese erfgoedinstellingen worden gestimuleerd hun gedigitaliseerde collecties aan Europeana beschikbaar te stellen. Het bureau van de Europese Digitale Bibliotheek is organisatorisch ondergebracht in de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag.

De geplande verkoop op 3 november door Sotheby's in Londen van het oudste Nederlandse duovers gaat niet door. Dat vers werd opgetekend in het 9de-eeuwse Evangeliarium dat onder de hamer dreigde te komen. Er staat een van de oudste zinnen in, een mix van Oudnederlands en Latijn: "Tesi samanunga was edele unde scona geschreven" ofte "Deze kloostergemeenschap was edel en schoon". De allereerste Nederlandse zin dateerde van daarvoor; dat was het beroemde "Hebban olla vogala nestas hagunnan hinase hi(c) anda thu". Het Evangeliarium bevat ook de Ordo Stellae, een driekoningenspel, dat als het oudste toneelspel uit de Nederlanden geldt. Het Evangeliarium werd in 1842 verworven door de Bollandisten, een jezuïtisch instituut. De Zuid-Belgische en de Vlaamse jezuïeten – die bevoegd zijn voor de Bollandisten – kwamen door al het gedoe die de geplande verkoop veroorzaakte, overeen het manuscript niet te verkopen.

De 27 cultuurministers van de Europese Unie hebben besloten om binnenkort een speciaal ontworpen zegel uit te reiken aan plaatsen in de lidstaten die een belangrijke bijdrage leveren aan het cultureel erfgoed van Europa. De zegel is bedoeld als element van bewustmaking voor wat het gemeenschappeljk verleden van de Europeanen aangaat. Zowel monumenten als landschappen, 'grensoverschrijdende' of pan-Europese memorialen maken kans het zegel te krijgen. Overheden die in aanmerking wensen te komen, engageren zich ertoe bepaalde locaties te promoten bij onder andere jongeren en tevens meertaligheid te garanderen.

Voor de vierde maal is het paviljoen, een creatie van de Japane architect Toyo Ito op de Brug in Brugge, beschadigd. Een bestelwagen zakte door de metalen roosters van het kunstwerk en moest nadien door een takelwagen worden afgevoerd. Het in eerste instantie als tijdelijk bouwwerk voorziene paviljoen dat ter gelegenheid van Brugge 2002 werd opgericht diende al enkele keren te worden gerestaureerd. In 2007 werd Toyo Ito's werk op de lijst van beschermde monumenten gezet door de Vlaamse minister Dirk Van Mechelen, bevoegd voor Financiën, Begroting en Ruimtelijke Ordening.

Twee werken uit de National Gallery in Londen en drie uit respectievelijk Engels, Italiaans en Belgisch privébezit: dat zijn de vijf nieuwe werken die het Antwerpse Rubenshuis tot zijn aanwinst kan rekenen. Het gaat om een 'kopie naar Rubens' van voor 1600 met als titel Amazonenslag, een schilderij waarop het portiek van het Rubenshuis staat afgebeeld, een werk dat zou worden toegeschreven aan Pieter Soutman, een graveur en medewerker van Rubens, een portret van Gonzales Coques met daarop de dochter van een rijk echtpaar, een apostelkop van - vermoedelijk - Anton Van Dyck en een portret van Albrecht Dürer dat staat afgebeeld op 'De kunstkamer van Cornelis van der Geest, een topstuk van het museum.

Tot en met 29 maart 2009 loopt in Gent de tentoonstelling 'Vlaamse wandtapijten voor de Bourgondische hertogen, keizer Karel V en koning Filips II'. Het is een imposante expositie waarop een aantal indrukwekkende wandtapijten te zien zijn, waarvan sommige normaal niet door pubkiek kunnen worden bewonderd. In het totaal kunnen bezoekers aan de Gentse Kunshal Sint-Pietersabdij nu genieten van meer dan 200 strekkende meter prachtig wandtapijt. Een van de topwerken is 'De verovering van Tunis' uit 1554, in feite twee bij elkaar passende wandtapijten ontworpen door Jan Cornelisz. Vermeyen. Ook 'De slag bij Zama' (cfr. illustratie - detail) kan tellen, een prachtige creatie uit 1544 die Scipio Africanus afbeeldt omringd door olifanten op een slagveld. Info:www.gent.be/spa

De 22ste editie van Europalia zal van oktober 2009 tot februari 2010 gewijd zijn aan de Chinese culturele beschaving. Honderden evenementen zullen 'Europalia.china' gedurende al die maanden kleuren. Tentoonstellingen, concerten, dans- en theatervoorstellingen, films en literaire ontmoetingen zullen zowel de geschiedenis van China als hedendaagse kunst aan de Westerling presenteren. Zowel het antiek als het moderne China zal zo in het brandpunt van de belangstelling komen te staan. Reeds zo'n 2 jaar werken zowel het ministerie van Cultuur van de Volksrepubliek als Europalia, onder leiding van directeur-generaal Kristine De Mulder, aan de voorbereiding van dit kunstenfestival.

Als het van de burgemeester van de het Griekse eiland Rhodos afhangt kan de Duitse kunstenaar Gert Hof zijn gang gaan. Die wil een moderne variant ontwerpen - een gigantische lichtsculptuur - van de legendarische Kolossus van Rhodos, het reusachtige bronzen beeld van Chares van Lindos dat in 226 voor onze tijdrekening door een aardschok, letterlijk, van de kaart werd geveegd. Maar zelfs de brokstukken doen al eeuwen dromen van hoe het beeld er ooit echt zou hebben uitgezien. De sculptuur van Gert Hof zou een ode aan de wereldvrede voorstellen en gedeeltelijk gebouwd worden met metaal van gesmolten wapens. Zijn 'grootste lichtsculptuur ter wereld' zou zo'n 24 miljoen euro gaan kosten.

De Londense Tate Gallery zou in 1967 een dertigtal werken van de Russisch-Amerikaanse schilder Mark Rothko (1903-1970) hebben geweigerd toen die ze wou schenken aan het museum. De directie dacht dat de schilder met die schenking - ter waarde van zo'n 800 miljoen euro - zou eisen dat zijn schilderijen permanent zouden worden geëxposeerd. Ook MoMa, het Museum of Modern Art in New York zou een dergelijke beslissing hebben genomen, en dit vanwege het grillige karakter van de kunstenaar. In Londen kwam men later tot een compromis: negen van zijn kunstwerken zouden in een aan hem gewijde zaal worden geëxposeerd. Vandaag de dag zijn die werken te zien in Tate Modern, waar de internationale moderne kunstenaars werde in ondergebracht. Tot in februari loopt in Tate Modern nog een overzichtstentoonstelling met werk van Rothko uit de periode 1958-1970.

Tot en met 15 maart 2009 loopt in het British Museum in Londen de tentoonstelling 'Babylon, myth and reality'. De legendarische stad uit het antieke Mesopotamië, het Tweestromenland tussen Eufraat en Tigris, heeft eeuwenlang een mythisch aureool rond zich gehad. Wat realistisch was en wat niet, is een soms goedbewaard geheim. Van de legers van Nebukadnezar (605-562 voor onze jaarrekening), de despoot die ook bouwheer was en ondermeer de gigantische toegangspoort, de Zigoerrat Etemenanki en de Toren van Babel (cfr. illustratie) liet bouwen, tot de komst van de Amerikaanse militaire eenheden in het land van Saddam Hussein in 2003: het cultureel erfgoed dat Babylon heet is de moeite waard om te worden ontdekt. Info: www.britishmuseum.org

De literaire organisatie vierde gisteravond haar tienjarig bestaan. Dat gebeurde in de Koninklijke Vlaamse Schouwburg met een groots opgezet feest. Onder andere Kader Abdolah, Jens Christian Grondahl en Cees Noteboom waren van de partij. Ook actrice Viviane De Muynck en jazzpianist Jef Neve waren van de partij. Op het feest wordt het eerste Cahier van Het Beschrijf gepresenteerd: 'Aankomen in Brussel. Schrijvers op bezoek'. Uitgeverij Vrijdag zal jaarlijks zo'n cahier uitbrengen. Info: www.beschrijf.be

Volgens de burgemeester van Den Haag Jozias van Aartsen is het nieuwe Internationaal Strafhof het "Vredespaleis van de 21ste eeuw". In het Atrium van het Haagse stadhuis werd de tentoonstelling geopend met ontwerpen voor het nieuwe hoofdkwartier van het International Criminal Court (ICC). Begin 2007 schreven 171 architectenbureaus zich in als mededingers. Een internationale jury bestaande uit een team van professionals onder leiding van de Nederlandse Rijksbouwmeester Liesbeth van der Pol én een technisch adviesteam, selecteerden hieruit 19 kandidaten. Uiteindelijk bleven drie genomineerden over. Brons was er voor het ontwerp van de Nederlander Wiel Arets en zilver voor het ontwerp van Schmidt Hammer Lassen/Bosch & Fjord uit Arhus in Denemarken. Het winnende ontwerp komt van Christoph Ingenhoven uit de Duitse stad Düsseldorf. Zijn creatie (cfr. illustratie) is een, ook in technisch opzicht innovatief, bijna transparant bouwsel, met veel groen dat door de jury als een "humaan gebouw" werd omschreven. Het ICC gaat de komende tijd een gesprek voeren met de drie bureaus, met de winnaar aan top maar onder gelijke condities. In 2009 wordt de architect gekozen die zijn ontwerp - het definitieve - een jaar later mag voorstellen. De oplevering is voorzien tegen 2014.

Op 24 november wordt bij Bonhams in London een zeldzaam werk van Wassily Kandinsky (1866-1944) geveild. Het gaat om het schilderij 'Au bord de la mer' waarvan de geschatte opbrengst tussen de 100.000 en 150.000 Britse Pond zou bedragen. Het gaat hier inderdaad om een uitzonderlijk werk van een van 's wereld bekendste abstracte kunstenaars uit de 20ste eeuw. Het is voor de eerste maal in jaren dat het schilderij te zien is, na tientallen jaren deel te hebben uitgemaakt van een privé-collectie. 'Au bord de la mer' is 29cm x 29cm groot en toont een jonge vrouw, gekleed in een gele japon met rode sjaal, zittend op een bank aan de in de nabijheid van de zee. Op het strand lopen mensen en in de verte zijn jachten te zien die over het water varen. Het doek werd voor het eerst geëxposeerd op het Salon d'Automne in Paris in 1904.

Het doek 'Goden op de Olympusberg' daterend van 1772 wordt binnenkort gerestaureerd. Het publiek zal de werkzaamheden vanaf januari 2009 kunnen volgen. De grootste plafondschildering op doek (cfr. illustratie - detail) in Vlaanderen hangt momenteel nog in Den Wolsack in de Oude Beurs van Antwerpen. Het is de bedoeling dat de restaurateurs de 60 m² grote schildering losmaken van de zogenaamde hofkamer en die nadien verhuizen naar het ING-gebouw in de Lange Gasthuisstraat in Antwerpen. Er zullen ook rondleidingen worden georganiseerd in samenwerking met Toerisme Antwerpen.

Het vernieuwde stedelijk cultuurhistorisch museum van Sint-Niklaas, SteM, heropent dit weekend zijn deuren, na een sluiting van meer dan drie jaar en een grondige verbouwing die een jaar langer duurde dan was gepland. Het stedelijke museum brengt met een uitgelezen selectie van voorwerpen, documenten, beeld en geluid de rijke geschiedenis van Sint-Niklaas en het Waasland tot leven. Het museum, geleid door conservator Ward Bohé, opent met een nocturne op zaterdag 22 november van 20 tot 23 uur en een opendeurdag op zondag 23 november van 10 tot 17 uur. De toegang is gratis. Info: www.sint-niklaas.be

Vanaf vandaag tot en met 30 november aanstaande loopt in de 'theo gallery' een tentoonstelling met als titel 'theo gallery goes Asia'. Er worden schilderijen, collages en installaties getoond van de Russische kunstenares Asia die haar creaties 'Leftovers' benoemde. Samen met haar Spaanse collega's RQ. Raquel, Txell Blanco en Crihti zoekt Asia een manier om afval te hergebruiken in de huidige wegwerpmaatschappij. Ze creëert een nieuwe wereld, een wereld waarin de mens harmonieus samenleeft met dat wat hij dagelijks weggooit. Asia studeerde aan het Art Lyceum in Milaan en de designschool in Barcelona. Momenteel rondt ze haar studies af aan de Rietveld academie in Amsterdam. In deze laatste stad stelde ze eerder tentoon, alsook in Milaan en Barcelona. Locatie: theo gallery, St-Michielskaai 8-9, 2000 Antwerpen. Info: www.theo.be en www.asia-artgallery.com

De tweejaarlijkse nationale Prijs Erkenning van Verdienste Ernest Albert 2008 is door beeldhouwer Frans Heirbaut in de wacht gesleept met zijn beeld van Jan Hoet in Mechelen. Deze onderscheiding, ter waarde van 5.000 euro, wordt afwisselend uitgereikt aan een kunstenaar in de disciplines beeldhouwkunst, vrije grafiek en schilderkunst. Het beeld van Jan Hoet werd gesneden uit een houten balk; de structuur van het hout is nog duidelijk zichtbaar. De jury bleek voornamelijk onder de indruk van de "portretkunst" van de 60-jarige Heirbaut. Die woont in Sinaai en geeft es aan de Academie voor Schone Kunsten in Antwerpen. De onderscheiding die hij kreeg is genoemd naar Ernest Albert (° Berchem, 1900-1976), begenadigd kunstschilder en directeur van de Academie Beeldende Kunst in Mechelen. Hij zette zich gepassioneerd in voor het en ijverde voor het verkleinen van de kloof tussen kunstenaar en toeschouwer.

Russen, Finnen en Nederlanders zijn momenteel in onderhandeling over het onderzoek en de berging van een schip dat de kunstcollectie van de Russische tsarina Catharina II, bijgenaamd De Grote, bevat en op 41 meter diepte ligt voor de kust van Finland. De schoener 'Frau Maria', die in Amsterdam vertrok met ondermeer 27 schilderijen van Hollandse meesters, verpakt in loden kisten, verging op 9 oktober 1771 tijdens een zware storm. In het wrak zouden zich ook nog objecten uit goud, zilver, brons en porselein bevinden. Er waren (zijn) werken aan boord van onder anderen Hendrikc Van Balen, Gerard ter Borch, Jan Van Groen en, een leerling van Rembrandt van Rijn, Gerard Dou. Verder zouden er zich ook nog enkele Italiaanse meesterwerken aan boord van het schip bevinden.

Een tijdje geleden kondigde minister Dirk Van Mechelen, bevoegd voor het onroerend erfgoed, aan dat de Antwerpse ruien uit 88 kandidaten als winnaar uit de bus kwam voor de Vlaamse Monumentenprijs 2008. De Antwerpse ruien kregen die onderscheiding prijs wegens het uniek, grensverleggend en gedurfd karakter van het project; het linkt immers de eeuwenoude omgeving aan moderne architectuur. Wie dit een stukje verborgen stukje Antwerpen via het ondergrondse grachten- en riolenstelsel wil beleven, kan dat tijdens een bezoek aan het Ruihuis zonder gids of een Ruienwandeling van drie uur onder begeleiding van een gids. Contact: Ruihuis, Suikerrui 21, 2000 Antwerpen. Contact: toerisme@stad.antwerpen.be of + 32 (0)3 232 01 03. Info: www.antwerpen.be

'Ware Liefde' is een tentoonstellingsproject naar aanleiding van 30 jaar Kunst in Huis en waarvan de kern wordt gevormd door werk van kunstenaars dat verwijst of te maken heeft met aspecten van de werking van Kunst in Huis en de essentie van kunstuitleen. Deelnemende kunstenaars zijn Koen Broucke, Robert Clicque, Saar De Buysere, Peter De Cupere, Trees De Mits, Gery De Smet, Werner Mannaerts, Luc Gobyn, Peter Lagast, Danny Matthys, Inez Michiels, Franky Michielsen, Tinka Pittoors, Johan Van Gheluwe, Ria Verhaeghe, Liliane Vertessen. Er wordt ook een prentenkabinet getoond met werk van Frank JMA Castelyns, Peter De Koninck, Nick Ervinck, Emiel Hoorne, Ingrid Ledent en Goedele Peeters en een top 10 van de best ontlenende kunstenaars bij Kunst in Huis. Tentoonstelling Ware Liefde van loopt nog tot en met zondag 21 december. Locatie: De Markten, Oude Graanmarkt 5, 1000 Brussel. Info: 02 512 34 25 of www.demarkten.be of www.kunstinhuis.be

Van 23 tot en met 30 november heeft in Nederland pAn Amsterdam plaats, "de eigentijdse kunst- en antiekbeurs. Voor beginners en voor gevorderden. Voor zoekers en vinders". pAn Amsterdam werd in 1987 gesticht op initiatief van zes vooraanstaande Nederlandse antiquairs en kunsthandelaren. pAn staat voor Pictura Antiquairs Nationaal en vormde de nationale tegenhanger van Antiquairs International & Pictura Fine Art Fair het latere TEFAF – in Maastricht. In de loopt der jaren onderging de kunstbeurs tal van innovatieve aanpassingen. Dit jaar wordt voor de eerste keer, i.s.m. de Vrije Academie, de pAn Academie georganiseerd, een compacte cursus voor kunstliefhebbers die al een verzameling bezitten, of overwegen kunst te kopen. Info: www.pan-amsterdam.nl

In het weekend van 6 december krijgt de Vlaamse 'kunstpaus' Jan Hoet een groot afscheidsfeest aangeboden in MARTa, het museum in de Duitse stad Hertford waarvan hij zeven jaar lang de leiding had. Onder anderen Marina Abramovic, wereldberoemd performance-kunstenares, de Belgische pianiste Thérèse Malengreau en het Anthony Braxton Falling River Quartet, treden voor hem op. Hoet heeft aangekondigd dat hij bij deze gelegenheid alle daklozen uit de regio in het museum zal uitnodigen. Hoets wordt opgevolgd door Roland Nachtigäller; die leidt momenteel de stedelijke galerie Nordhorn. Nachtigäller en zijn voorganger zullen de eerste expo's in MARTa samen voorbereiden, waarna hij op dezelfde kritische manier wil verder werken.

Nog tot en met zondag loopt in de kelders van de Gentse Zebrastraat een tentoonstelling die de bezoeker via een geluidenlabyrint diets wil maken dat luisteren ook kijken, voelen en proeven kan betekenen. 'Membraan', zo luidt de titel van de expo, is een initiatief van de vzw Aifoon; dat is een kunsteducatieve organisatie die klank centraal stelt binnen de audiovisuele communicatie. Aifoon maakt al een hele tijd 'klankverhalen', organiseert workshops en stages, en biedt een aantal formats en cursussen op maat aan. Info: www.aifoon.org

Nog tot en met 1 maart van volgend jaar loopt in het Brugge de tentoonstelling 'Kantlijnen'. Samenstellers van deze coproductie van Musea Brugge en Brugge Plus zijn de Nederlandse ontwerpers Hanneke Kamphuis en Hedwig van Onna. Meer en meer ontdekken hedendaagse kunstenaars en ontwerpers de schoonheid van kant en gebruiken ze kanten motieven en patronen. Door het gebruik van innovatieve technieken en dito materiaal krijgt kant zo de plaats die ze verdient in de contemporaine cultuur. 'Kantlijnen' is een ambitieus project waarbij de stad Brugge moderne creaties in dialoog plaatst met de historische collectie kant van de musea. Info: www.kantlijnen.be

De bekende toparchitect Norman Foster is onderscheiden met de International Highrise Award 2008 voor het door Foster + Partners ontworpen hoofdwartier Hearst Headquarters Tower in New York. Lord Foster kreeg zijn onderscheiding ter waarden van 50.000 euro overhandigd tijdens een feestelijke ceremonie in de Paulskirche in Frankfurt. De jury, voorgezeten door architect Alejandro Zaera-Polo, was van mening dat “its load-bearing triangular steel structure creates storeys of different sizes and could be a model for new prototypes. Together with its sustainable structure it is setting a new standard for office buildings in the metropolis of skyscrapers.” Eervolle vermeldingen gingen naar de 116 meter Missing Matrix Building (Seoel) ontworpen door Mass Studies, de 121 meter hoge residentiële toren Newton Suites ontworpen door WOHA en nog twee andere twgebouwen, de 319 meter hoge New York Times Building (New York) ontworpen door Renzo Piano Building Workshop en het 159 meter hoge Television Cultural Centre (Peking) ontworpen door OMA - Office for Metropolitan Architecture. De tentoonstelling waarop de creaties van de prijswinnaars getoond worden loopt nog tot en met 4 januari 2009 in het Deutsches Architekturmuseum (DAM) in Frankfurt.