Vrijdag laatstleden startten de groep kunststudenten van het beeldhouwatelier Sint-Lucas Gent aan hun kunstproject in het Apollo Arthotel in Brugge. Zij bouwen een grote installatie bestaande uit enorme vierkante sokkels die verspreid worden over de ganse oppervlakte van de lobby. Alle kunstwerken uit het hotel worden verzameld en in de sokkels geplaatst, samen met nog andere eigen gecreëerde werken. Deze ingrijpende aanpak zorgt in het Apollo Arthotel voor een nieuwe dynamiek, waarbij de bezoekers letterlijk fysiek worden geconfronteerd met hun keuze voor een verblijf in een KUNSThotel. De opening van deze tentoonstelling heeft plaats op donderdagavond 27 november om 20 uur.

Farhad Hakimzadeh (60), een rijke Iraanse zakenman, gerespecteerde auteur en voorzitter van de Iran Heritage Foundation, heeft gedurende acht jaar zo'n 150 boeken van historische, lees, onschatbare waarde verminkt door er pagina's uit te snijden om die aan zijn eigen collectie toe te kunnen voegen. Jakimzadeh, die in Massachusetts en Harvard studeerde en al een tijdje in het Londense Knightsbridge woont, pleegde de feiten in de Bodlean Library in Oxford en de British Library in Londen. In deze laatste instelling werd in 2006 een klacht ingediend door een bezoeker toen die ontdekte dat een blad ontbrak uit een 17de-eeuws boek van historicus Sir Thomas Herbert. Na onderzoek kwam men tot de constatatie dat in meerdere boeken onherstelbare schade werd aangericht. Ondertussen is Hakimzadehs buit bij hem thuis gevonden. Hij kon dan ook niet anders dan de feiten toegeven.

Dit jaar worden de opendeurdagen bij de Gentse antiek- en kunsthandelaars voor de 29ste maal georganiseerd. In de 8 galeries worden de laatste aanwinsten en bijzondere objecten voorgesteld. De 2 opendeurweekends gaan door op: 28, 29, 30 november en 5, 6 en 7 december 2008. Elke deelnemende galerie is op die data doorlopend open van 10.30 uur tot 18.00 uur. Tijdens de week, maandag tot donderdag, gelden de individuele openingsuren. Elke participant staat garant voor de authenticiteit van de aangeboden stukken en de anonimiteit van de dienstverlening, of het nu gaat om sculpturen, schilderijen, zilverwerk, juwelen, bronzen, meubelen, klokken, enz... Info: www.kunst-antiek-gent.be

Museum TwenetseWelle in Enschede, dat begin dit jaar zijn deuren opende, wil met de uitgifte van aandelen met een waarde van 1000 euro een kapitaal ophalen van minstens 1 miljoen euro. De rente daarvan zal worden gebruikt voor investeringen in tentoonstellingen, educatieve programma’s, de aanvulling van de collectie en diverse andere activiteiten. Particulieren en bedrijven die aandeelhouder worden krijgen als tegenprestatie een jaarlijks dividend uitgekeerd, in de vorm van gratis inkomtickets en kortingen ter waarde van 10 procent van het aandelenpakket. Directeur Kees van der Meiden, voormalige baas van het Natuurhistorisch Museum in Rotterdam, wil met de uitgifte van aandelen de verbondenheid tastbaar maken tussen de cultuurliefhebbers en zijn kunsttempel. Info kan verkregen worden door een mail te zenden naar museumaandeel@twentsewelle.nl

Ter gelegenheid van het 30-jarig bestaan van het Stripgilde werden drie Stripvossen uitgereikt in het Belgisch Centrum van het Beeldverhaal in Brussel aan personen of instellingen, die belangrijk zijn geweest voor de Vlaamse stripwereld. Het Vlaams Fonds voor de Letteren (VFL) kreeg de Stripvos voor de meest verdienstelijke organisatie. Het VFL kreeg de prijs omdat het de afgelopen jaren een hele generatie jonge striptekenaars "met aparte en eigenzinnige creaties" ondersteund heeft. De Stripvos voor het beste Nederlandstalige album ging naar 'Twee koningskinderen' van Marvano, het derde deel van zijn Berlijncyclus. Het album wordt geloofd voor het "originele scenario" en de "filmische tekenstijl". Jeff Broeckx kreeg een Stripvos voor de meest opmerkelijke en rijkgevulde carrière. De jury noemt hem "een romanticus, die kinderen kan laten wegdromen in een spannende en aangename fantasiewereld".

Keramist Luk Versluys heeft in Leuven de nanus urbanus tabacus het levenslicht laten zien. Het gaat om een reeks terracotta 'tobouters' waarvan diverse types bestaan. Zo is er de Oppersmurf, Louis XIV, Louis Napoléon, Lowieke, Manneke Louis en Sintobaas. Ze werden allen gemaakt naar het model van Louis Tobback, burgemeester van Leuven en socialistisch zwaargewicht, en worden nu al op diverse plaatsen tentoongesteld. Binnenkort zijn ze te bewonderen ten huize Luk Versluys vlakbij het nieuwe kantoor waar de Leuvense stadsdiensten onderdak vonden.

Bozar viert zijn tachtigste verjaardag. Bij monde van een fiere Paul Dujardin, directeur-generaal van de jarige cultuurtempel, een ontwerp van Horta, werden een aantal plannen verduidelijkt, feestelijkheden aangekondigd, de lof gezongen van de instelling én een boek uitgebracht waarin de geschiedenis van het instituut PSK/Bozar wordt uit de doeken gedaan. Bozar is alleszins goed bezig: de werkzaamheden aan 'Bozar Resto' en het Filmmuseum schieten goed op, en het stappenplan voor de verdere renovatie is op schema. Volgende week heeft een feestavond plaats naar aanleiding van de 80ste verjaardag. Op het programma staat een Palestijns muziekproject muziekproject dat de multiculturele interesse van Bozar moet bednadrukken. Er wordt ook een remake gepland van het banket dat in 1929 werd georganiseerd ter ere van James Ensor. De 'hapenning', annex mosselsouper wordt geregisseerd door Jan Lauwers. Het drietalige boek BOZAR LXXX is uitgegeven door Lannoo in Tielt. Het kost in de boekhandel 69 euro; in de Bozar Shop slechts 39 euro.

Nog tot en met 13 december loopt in Rijsel en Valenciennes, Kortrijk en Doornik het internationale kunstenfestival Next. De organisatoren noemen dit grensoverschrijdend gebeuren 'un festival d'art qui se moque des frontières', waarbij dan met name de grenzen van België en Frankrijk worden bedoeld. Next vertrekt niet vanuit één discipline maar surft op de golven van podiumkunsten (theater, dans, performance), beeldcultuur (video, film, beeldende kunst en nieuwe media), muziek en alles wat zich daartussen beweegt. Info: www.nextfestival.eu

Europeana, de eerste Europese digitale bibliotheek die cultuurgoed uit gans de EU groepeert, is een week na haar lancering al buiten werking. Na drie jaar werk en de inbreng van de 27 lidstaten bevatte de databank al zo'n twee miljoen items; tegen 2010 wordt gemikt op tien miljoen. Maar het werd een ontgoocheling. Op het hoofdkwartier van Europeana, in de Nationale Bibliotheek van Den Haag, werden al snel problemen gemeld: men noteerde er tien miljoen hits per uur, het equivalent van drieduizend bezoekers. Tegen half december zou het capaciteitstekort zijn opgelost en zou Europeana terug on line zijn.

Nog op 28, 29 en 30 november is in de Menchelse Hangar311 de derder van vier retrospectieve tentoonstellingen te zien met werk van de bijna 100-jarige kunstenaar Gaston Relens (°1909, Mechelen). Er worden zowel gouaches, olieverfschilderijen, tekeningen als monotypes geëxposeerd die zowat zijn ganse oeuvre overschouwen. En dat bevat een breed spectrum; van magisch realisme, over pop art tot surrealisme maar ook verwijzingen naar de Latense School en religieuze en rurale onderwerpen en stillevens. Locatie: Battelsesteenweg 311, Mechelen. Info: www.hangar311.be

Prospekta, organisator van de Cultuurmarkt, is tevens ook de initiatiefnemer van 'The power of print', een culturele folder- en affichewedstrijd. Voor de derde editie van dit artistieke treffen stelde de jury uit 164 inzendingen een shortlist sman van 24 creaties die in een mobiele expo in diverse culturele centra zullen getoond worden. Tot laureaat van de wedstrijd werd het ontwerp van Randoald Sabbe en Jan Wouter Hespeel uitgeroepen; het duo maakten de affiche voor het 'Jonge Snaken Festival' in opdracht van kinder^en jeugdtheater De Werf. De keuze van het publiek ging uit naar een affiche voor El Tattoo del Tigre, een ontwerp van Tom Hautekiet. Wie de tien stekste afficheontwerpen wil zien - ze stonden op 18 oktober laatstleden afgedrukt in De Standaard - kan terecht op www.standaard.be/affiche2008

Http://www.europeana.eu is een demoversie van een website die werd gerealiseerd door de European Digital Library (EDL). De Europese Digitale Bibliotheek geeft toegang tot digitale informatie uit Europese archieven, musea, audiovisuele collecties en bibliotheken. Deze demo-internetbibliotheek brengt in beeld hoe bezoekers van de nog te verwezenlijken site in de toekomst op geavanceerde wijze kunnen zoeken naar schilderijen, foto’s, objecten, boeken, kranten, archieven, films en geluidsfragmenten uit deze collecties. Er is eveneens een filmpje te zien waarin Europese erfgoedinstellingen worden gestimuleerd hun gedigitaliseerde collecties aan Europeana beschikbaar te stellen. Het bureau van de Europese Digitale Bibliotheek is organisatorisch ondergebracht in de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag.

De geplande verkoop op 3 november door Sotheby's in Londen van het oudste Nederlandse duovers gaat niet door. Dat vers werd opgetekend in het 9de-eeuwse Evangeliarium dat onder de hamer dreigde te komen. Er staat een van de oudste zinnen in, een mix van Oudnederlands en Latijn: "Tesi samanunga was edele unde scona geschreven" ofte "Deze kloostergemeenschap was edel en schoon". De allereerste Nederlandse zin dateerde van daarvoor; dat was het beroemde "Hebban olla vogala nestas hagunnan hinase hi(c) anda thu". Het Evangeliarium bevat ook de Ordo Stellae, een driekoningenspel, dat als het oudste toneelspel uit de Nederlanden geldt. Het Evangeliarium werd in 1842 verworven door de Bollandisten, een jezuïtisch instituut. De Zuid-Belgische en de Vlaamse jezuïeten – die bevoegd zijn voor de Bollandisten – kwamen door al het gedoe die de geplande verkoop veroorzaakte, overeen het manuscript niet te verkopen.

De 27 cultuurministers van de Europese Unie hebben besloten om binnenkort een speciaal ontworpen zegel uit te reiken aan plaatsen in de lidstaten die een belangrijke bijdrage leveren aan het cultureel erfgoed van Europa. De zegel is bedoeld als element van bewustmaking voor wat het gemeenschappeljk verleden van de Europeanen aangaat. Zowel monumenten als landschappen, 'grensoverschrijdende' of pan-Europese memorialen maken kans het zegel te krijgen. Overheden die in aanmerking wensen te komen, engageren zich ertoe bepaalde locaties te promoten bij onder andere jongeren en tevens meertaligheid te garanderen.

Voor de vierde maal is het paviljoen, een creatie van de Japane architect Toyo Ito op de Brug in Brugge, beschadigd. Een bestelwagen zakte door de metalen roosters van het kunstwerk en moest nadien door een takelwagen worden afgevoerd. Het in eerste instantie als tijdelijk bouwwerk voorziene paviljoen dat ter gelegenheid van Brugge 2002 werd opgericht diende al enkele keren te worden gerestaureerd. In 2007 werd Toyo Ito's werk op de lijst van beschermde monumenten gezet door de Vlaamse minister Dirk Van Mechelen, bevoegd voor Financiën, Begroting en Ruimtelijke Ordening.

Twee werken uit de National Gallery in Londen en drie uit respectievelijk Engels, Italiaans en Belgisch privébezit: dat zijn de vijf nieuwe werken die het Antwerpse Rubenshuis tot zijn aanwinst kan rekenen. Het gaat om een 'kopie naar Rubens' van voor 1600 met als titel Amazonenslag, een schilderij waarop het portiek van het Rubenshuis staat afgebeeld, een werk dat zou worden toegeschreven aan Pieter Soutman, een graveur en medewerker van Rubens, een portret van Gonzales Coques met daarop de dochter van een rijk echtpaar, een apostelkop van - vermoedelijk - Anton Van Dyck en een portret van Albrecht Dürer dat staat afgebeeld op 'De kunstkamer van Cornelis van der Geest, een topstuk van het museum.

Tot en met 29 maart 2009 loopt in Gent de tentoonstelling 'Vlaamse wandtapijten voor de Bourgondische hertogen, keizer Karel V en koning Filips II'. Het is een imposante expositie waarop een aantal indrukwekkende wandtapijten te zien zijn, waarvan sommige normaal niet door pubkiek kunnen worden bewonderd. In het totaal kunnen bezoekers aan de Gentse Kunshal Sint-Pietersabdij nu genieten van meer dan 200 strekkende meter prachtig wandtapijt. Een van de topwerken is 'De verovering van Tunis' uit 1554, in feite twee bij elkaar passende wandtapijten ontworpen door Jan Cornelisz. Vermeyen. Ook 'De slag bij Zama' (cfr. illustratie - detail) kan tellen, een prachtige creatie uit 1544 die Scipio Africanus afbeeldt omringd door olifanten op een slagveld. Info:www.gent.be/spa

De 22ste editie van Europalia zal van oktober 2009 tot februari 2010 gewijd zijn aan de Chinese culturele beschaving. Honderden evenementen zullen 'Europalia.china' gedurende al die maanden kleuren. Tentoonstellingen, concerten, dans- en theatervoorstellingen, films en literaire ontmoetingen zullen zowel de geschiedenis van China als hedendaagse kunst aan de Westerling presenteren. Zowel het antiek als het moderne China zal zo in het brandpunt van de belangstelling komen te staan. Reeds zo'n 2 jaar werken zowel het ministerie van Cultuur van de Volksrepubliek als Europalia, onder leiding van directeur-generaal Kristine De Mulder, aan de voorbereiding van dit kunstenfestival.

Als het van de burgemeester van de het Griekse eiland Rhodos afhangt kan de Duitse kunstenaar Gert Hof zijn gang gaan. Die wil een moderne variant ontwerpen - een gigantische lichtsculptuur - van de legendarische Kolossus van Rhodos, het reusachtige bronzen beeld van Chares van Lindos dat in 226 voor onze tijdrekening door een aardschok, letterlijk, van de kaart werd geveegd. Maar zelfs de brokstukken doen al eeuwen dromen van hoe het beeld er ooit echt zou hebben uitgezien. De sculptuur van Gert Hof zou een ode aan de wereldvrede voorstellen en gedeeltelijk gebouwd worden met metaal van gesmolten wapens. Zijn 'grootste lichtsculptuur ter wereld' zou zo'n 24 miljoen euro gaan kosten.

De Londense Tate Gallery zou in 1967 een dertigtal werken van de Russisch-Amerikaanse schilder Mark Rothko (1903-1970) hebben geweigerd toen die ze wou schenken aan het museum. De directie dacht dat de schilder met die schenking - ter waarde van zo'n 800 miljoen euro - zou eisen dat zijn schilderijen permanent zouden worden geëxposeerd. Ook MoMa, het Museum of Modern Art in New York zou een dergelijke beslissing hebben genomen, en dit vanwege het grillige karakter van de kunstenaar. In Londen kwam men later tot een compromis: negen van zijn kunstwerken zouden in een aan hem gewijde zaal worden geëxposeerd. Vandaag de dag zijn die werken te zien in Tate Modern, waar de internationale moderne kunstenaars werde in ondergebracht. Tot in februari loopt in Tate Modern nog een overzichtstentoonstelling met werk van Rothko uit de periode 1958-1970.

Tot en met 15 maart 2009 loopt in het British Museum in Londen de tentoonstelling 'Babylon, myth and reality'. De legendarische stad uit het antieke Mesopotamië, het Tweestromenland tussen Eufraat en Tigris, heeft eeuwenlang een mythisch aureool rond zich gehad. Wat realistisch was en wat niet, is een soms goedbewaard geheim. Van de legers van Nebukadnezar (605-562 voor onze jaarrekening), de despoot die ook bouwheer was en ondermeer de gigantische toegangspoort, de Zigoerrat Etemenanki en de Toren van Babel (cfr. illustratie) liet bouwen, tot de komst van de Amerikaanse militaire eenheden in het land van Saddam Hussein in 2003: het cultureel erfgoed dat Babylon heet is de moeite waard om te worden ontdekt. Info: www.britishmuseum.org

De literaire organisatie vierde gisteravond haar tienjarig bestaan. Dat gebeurde in de Koninklijke Vlaamse Schouwburg met een groots opgezet feest. Onder andere Kader Abdolah, Jens Christian Grondahl en Cees Noteboom waren van de partij. Ook actrice Viviane De Muynck en jazzpianist Jef Neve waren van de partij. Op het feest wordt het eerste Cahier van Het Beschrijf gepresenteerd: 'Aankomen in Brussel. Schrijvers op bezoek'. Uitgeverij Vrijdag zal jaarlijks zo'n cahier uitbrengen. Info: www.beschrijf.be

Volgens de burgemeester van Den Haag Jozias van Aartsen is het nieuwe Internationaal Strafhof het "Vredespaleis van de 21ste eeuw". In het Atrium van het Haagse stadhuis werd de tentoonstelling geopend met ontwerpen voor het nieuwe hoofdkwartier van het International Criminal Court (ICC). Begin 2007 schreven 171 architectenbureaus zich in als mededingers. Een internationale jury bestaande uit een team van professionals onder leiding van de Nederlandse Rijksbouwmeester Liesbeth van der Pol én een technisch adviesteam, selecteerden hieruit 19 kandidaten. Uiteindelijk bleven drie genomineerden over. Brons was er voor het ontwerp van de Nederlander Wiel Arets en zilver voor het ontwerp van Schmidt Hammer Lassen/Bosch & Fjord uit Arhus in Denemarken. Het winnende ontwerp komt van Christoph Ingenhoven uit de Duitse stad Düsseldorf. Zijn creatie (cfr. illustratie) is een, ook in technisch opzicht innovatief, bijna transparant bouwsel, met veel groen dat door de jury als een "humaan gebouw" werd omschreven. Het ICC gaat de komende tijd een gesprek voeren met de drie bureaus, met de winnaar aan top maar onder gelijke condities. In 2009 wordt de architect gekozen die zijn ontwerp - het definitieve - een jaar later mag voorstellen. De oplevering is voorzien tegen 2014.

Op 24 november wordt bij Bonhams in London een zeldzaam werk van Wassily Kandinsky (1866-1944) geveild. Het gaat om het schilderij 'Au bord de la mer' waarvan de geschatte opbrengst tussen de 100.000 en 150.000 Britse Pond zou bedragen. Het gaat hier inderdaad om een uitzonderlijk werk van een van 's wereld bekendste abstracte kunstenaars uit de 20ste eeuw. Het is voor de eerste maal in jaren dat het schilderij te zien is, na tientallen jaren deel te hebben uitgemaakt van een privé-collectie. 'Au bord de la mer' is 29cm x 29cm groot en toont een jonge vrouw, gekleed in een gele japon met rode sjaal, zittend op een bank aan de in de nabijheid van de zee. Op het strand lopen mensen en in de verte zijn jachten te zien die over het water varen. Het doek werd voor het eerst geëxposeerd op het Salon d'Automne in Paris in 1904.

Het doek 'Goden op de Olympusberg' daterend van 1772 wordt binnenkort gerestaureerd. Het publiek zal de werkzaamheden vanaf januari 2009 kunnen volgen. De grootste plafondschildering op doek (cfr. illustratie - detail) in Vlaanderen hangt momenteel nog in Den Wolsack in de Oude Beurs van Antwerpen. Het is de bedoeling dat de restaurateurs de 60 m² grote schildering losmaken van de zogenaamde hofkamer en die nadien verhuizen naar het ING-gebouw in de Lange Gasthuisstraat in Antwerpen. Er zullen ook rondleidingen worden georganiseerd in samenwerking met Toerisme Antwerpen.