Het vermoedelijk duurste nieuwe boek ter wereld, 'La Dotta Mano', is vanaf volgende week dinsdag in de Public Library in New York te bewonderen. Het is een biografie van Michelangelo, gemaakt van wit marmer uit dezelfde marmergroeve in de Italiaanse plaats Carrara waaruit de grote renaissancekunstenaar ooit zijn materiaal betrok; het weegt dan ook dertig kilogram. Het boek werd met fluweel gebonden door een gespecialiseerde Italiaanse firma die ook toneelgordijnen maakt voor beroemde operahuizen. De uitgever is Marilena Ferrari, die naar eigen zeggen gek moet zijn om zo'n extravagant product op de markt te brengen. Het duurt immers zo'n 6 maanden voor een exemplaar klaar is. Kostprijs: 100.000 dollar of ongeveer 80.000 euro per stuk. Men krijgt er wel een 500-jaar durende garantie bij. Het boek bevat poëzie en foto's van Michelangelo's beelden en tekeningen, plus afbeeldingen van verschillende creaties uit de Sixtijnse Kapel. Volgens Ferrari is haar intitiatief een provocatie; ze ziet met lede ogen dat internet 'het boek' stilaan van zijn voetstuk verdringt en wil hierover een statement maken.

Voorlopig worden de plannen voor een groot Contiusorgel in de Leuvense Sint-Pieterskerk niet uitgevoerd. Burgemeester Louis Tobback deelde dat mee op de gemeenteraad. Omtrent de bouw van dit barokorgel - het grootste dat in België zou te vinden zijn - was al enige tijd enige controverse te bespeuren wegens te megalomaan; zelfs Monumenten en Landschappen was tegen. Het gigantische muziekinstrument zou volgens plan beschikken over 4.000 pijpen. Tobback laat echter niet los en zou nu proberen de Contius-stichting te overtuigen om het project in de nabijgelegen Sint-Michielskerk te realiseren. Heinrich Andreas Contius was een groot orgelbouwer in de 18de eeuw. Voorbeelden van zijn orgelbouwoeuvre zijn te vinden in kerken van Duitsland tot Estland.

Santa Claus, de beroemde sculptuur van de Britse kunstenaar Pau McCarthy, heeft een nieuwe thuis, deze keer een permanente. Na veel gepalaber wordt vandaag het controversiële beeldhouwwerk, dat eerst op de binnenplaats van het Museum Boijmans Van Beuningen stond en nadien naar de stoep voor het museum verhuisde, naar het Rotterdamse Eendrachtsplein getransporteerd. Alhoewel McCarthy het kunstwerk creëerde (2001-2005) voor het centrum van Rotterdam, achtte de Gemeentelijke Raad de installatie niet geschikt voor die openbare ruimte. De plaatskeuze is het gevolg van een studie door Sculpture International Rotterdam (SIR) die de diverse potentiële locaties onder de loupe nam. Info: www.sculptureinternationalrotterdam.nl

Wim Delvoye wordt geen kasteelheer. De markies Olivier de Trazegnies wordt opnieuw de eigenaar van het middeleeuwse kasteel Corroy-le-Châtea dat al eeuwenlang in handen van zijn familie was. De verkoopakte is daarmee definitief afgerond. Delvoye had eind september tijdens een openbare verkoop 3,3 miljoen euro geboden, voor het kasteel annex domein. De oudste broer van de markies haalt nu zijn slag thuis; hij maakte van in het begin bezwaar tegen de verkoop. Wim Delvoye zou wel de toelating krijgen om in het park tentoonstellingen te organiseren. Op zijn eerste expo aldaar zou hij nestkastjes tonen die ontworpen werden door bekende architecten.

In het raam van het Festival 'Made in Korea' organiseren het Paleis voor Schone Kunsten en het Koninklijk Filmarchief, in samenwerking met de KOFIC, een retrospectieve rond de Koreaanse film. In december passeren 20 films de revue, met 10 films die voor de eerste in keer in België worden vertoond. Aan het eind van de jaren tachtig, niet toevallig op het moment dat Zuid-Korea in een democratie transformeerde, begon de Koreaanse cinema te bloeien als nooit te voren. Het Paleis voor Schone Kunsten en Het Koninklijk Belgisch Filmarchief bieden in samenwerking met de KOFIC (Korean Film Council) een overzicht van de productie van de laatste 15 jaar met daarbij een reeks onuitgegeven titels. In een lezing op 8 december laat filmcriticus Christophe Verbiest zijn licht schijnen over de voorlopers (o.a. Im Kwon-taek) en de vaandeldragers (Kim Ki-duk, Park Chan-wook, Bong Joon-ho) van de Nieuwe Koreaanse Cinema. Info: www.bozar.be Lees meer

Christie’s Londen veilt op 2 december 26 prenten van Rembrandt, waaronder zijn laatste geëtste zelfportret. De Leidse molenaarszoon beeldde zich meestal af als joyeuze bonhomme, maar dit werk uit 1648 toont een 42-jarige man getekend door de dood van zijn geliefde vrouw Saskia, geldgebrek en de rechtszaak die minnares Geertje Dircx tegen hem aanspande. Met de etsnaald in zijn rechterhand blikt Rembrandt recht in de spiegel: ‘Kijk, dit is er van me geworden’. Zelfportret bij het Raam is getaxeerd op tussen 12.000 en 17.500 euro en daarmee lang niet de duurste Rembrandt uit Christie’s Londense prentenveiling: 'Jezus gekruisigd tussen de twee Dieven' moet tussen 400.000 en 525.000 euro opbrengen.

Tot en met 15 februari loopt in het Centro de Arte Contemporaneo (CAC) in Málaga, de op een na grootste stad van Andalusië, een tentoonstelling waarop 84 werken te zien zijn van Miquel Barceló’s Afrikaanse periode. Málaga is de enige Spaanse stad die deze expositie, georganiseerd door het Irish Museum of Modern Art (IMMA); curator is Enrique Juncosa. Enkele dagen geleden opende in het hoofdkwartier van de Verenigde Naties in Genève een andere tentoonstelling van Barceló waarbij hij de mensenrechtenzaal van dit gebouw transformeerde in een soort grot. Hij kreeg hiervoor wereldwijde persaandacht. Miquel verblijft afwisselend in Parijs, Mallorca en Mali. Info: www.cacmalaga.org

In het Noordbrabants Museum ’s-Hertogenbosch wordt van 1 december tot 11 januari 2009 de Aids Memorial Quilt getoond, gemaakt door de Brabantse afdeling van de Hiv Vereniging. In de Museumwinkel zijn de nieuwste STOP AIDS NOW! ArtBags 2008 te koop van modeontwerper Jan Taminiau, kunstenaar Ton Schulten en kunstenaar/radio-dj Ruud de Wild. De AIDS Memorial Quilt is wereldwijd het grootste community based kunstproject. Het NAMENproject Nederland heeft besloten om delen van de Nederlandse Quilt te verspreiden en in diverse musea te tonen. noordbrabantsmuseum.nl

De Outsider Kunst Dagen op 4, 5, 6 en 7 december in Haarlem zijn een primeur voor Europa. Voor het eerst is het gelukt om in Europa de belangrijkste Europese galeries op het gebied van de Outsiderkunst in een gespecialiseerde kunstbeurs bijeen te brengen. Outsiderkunst is een verzamelnaam voor kunstwerken die op relatief grote afstand van de geijkte kunsthistorische kaders en het roerige kunstcircuit zijn gemaakt. De tentoonstelling wordt, in samenwerking met Guislain Museum in Gent, verzorgd door de stichting Collectie De Stadshof in samenwerking met Guislain Museum in Gent. Voor de opening zijn enkele lezingen gepland die worden gehouden door: Roger Cardinal, kunsthistoricus en naamgever Outsiderkunst; Patrick Allegaert, directeur Museum Guislain, Gent en Jos ten Berge, voorzitter stichting Collectie De Stadshof. Locatie: Het Pand, Frankestraat 31 t/m 39, Haarlem. Voor meer informatie: Kunst en Antiek Initiatieven, Postbus 5220, 2000 GE Haarlem. E-mail: info@dedagen.nl

Tot en met 25 januari 2009 loopt in het Design Museum Gent de tentoonstelling 'Hermann Jünger. Juwelen. Gevonden Schatten'. De Duitse juweelontwerper Hermann Jünger is een van de belangrijkste en meest invloedrijke 20e-eeuwse juweelontwerpers. Jünger was een van de pioniers die het juweel een nieuwe status bezorgde. Hij heeft een enorme invloed uitgeoefend op de ontwikkeling van het avant-garde juweel tot op de dag van vandaag. Deze expositie loopt in samenwerking met Die Neue Sammlung in München en de Villa De Bondt in Gent. Info: www.designmuseumgent.be

Volgens het Britse muziekvakblad Gramophone zou het Concertgebouworkest Amsterdam het beste orkest ter wereld zijn. Het maandelijks uitgegeven magazine organiseerde een rondvraag bij een aantal internationaal gereputeerde muziekcritici, met de vraag een top-20 samen te stellen. Op nummer twee komt het Berliner Philharmoniker te staan en op nummer drie het Wiener Philharmoniker. De vierde en vijfde plaats worden gedeeld door respectievelijk het London Symphony Orchestra en et Chicago Symphony Orchestra. Volgens de hoofdredacteur van Gramophone James Inverne getuigt de gemaakte keuze van 'a triumph of character'. Info: www.gramophone.co.uk

Op de vooravond van de opening van de retrospectieve tentoonstelling van Romain Witdouck, die als titel 'Op zoek naar de kern' meekreeg, organiseert Kunstgalerij Mens & Natuur in Sint-Martens-Latem op vrijdag 5 december om 20 uur concert waarop klassieke Noord-Indische muziek wordt uitgevoerd door 'Ninaad - resonance of the universal sound'. Leen Minten bespeelt de tabla, een dubbele trom, en Erwin Van Gorp de bansuri of Indische bamboefluit. Het muzikale duo laat melomanen en andere cultuurliefhebbers kennismaken met raga (melodie) en tala (ritme) die beide de basis vormen van de klassieke Noord-Indische muziek. Gezien het beperkt aantal plaatsen (35) is tijdig reserveren noodzakelijk, ofwel in de galerie zelf of via e-mail arnold.eloy@skynet.be of 0496 / 805.799. Info: www.mens-en-natuur.com - http://users.telenet.be/ninaad

Het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel eert ook de vorige week op 74-jarige leeftijd overleden popartkunstenaar Guy Peellaert; hij krijgt volgend jaar een centrale plaats op de tentoonstelling 'Sexties', die loopt van 25 september 2009 tot en met 3 januari 2010. Naast Peellaerts wordt er ook werk getoond van Guido Crepax, Paul Cuvelier en Jean-Claude Forest. In de jaren zestig beoefende Peellaerts een poosje de edele kunst van het striptekenen. Hij werd echter vooral bekend met zijn platenhoezen die hij ontwierp voor ondermeer David Bowie en The Rolling Stones én met zijn filmaffiches voor onder andere Taxi Driver en Paris Texas.

Van 28 november tot en met 12 december loopt in Galerij De Jonckeere in Brussel de tentoonstelling 'Jan Brueghel de Oude & Pieter Brueghel de Jonge: twee broers, twee stromingen'. Het is voor het eerst in veertig jaar dat méér dan 50 - praktisch nooit eerder vertoonde - schilderijen van Pieter Brueghel De Jonge en van zijn broer Jan Brueghel de Oude (de Fluwelen Brueghel), uit de periode 1600 tot 1630, een hoogtepunt van de Antwerpse school, getoond worden op een niet-museale tentoonstelling waarop ook werken kunnen worden gekocht. Er is ook werk te zien van Joost de Momper, Abel Grimmer, Maarten van Cleve, Adrian van Stalbempt, Roelandt Savery en Osias Beert. Met deze expo willen de broers Georges & François De Jonckheere hun expertise van méér dan 30 jaar koppelen aan de rijkdom van hun verworven documentatie en een hernieuwd inzicht geven in de 16e en 17e eeuwse kunst uit onze streken. (illustratie: detail uit 'de verering van de Drie Koningen van Pieter Brueghel de Jonge). Locatie: Galerij De Jonckheere, Grote Zavel 40, Brussel.

Het Cleveland Museum of Art restitueert kunst aan Italië, waaronder een antieke vaas en een 14de-eeuws zwaard. Er werd overeengekomen dat de Amerikaanse kunsttempel binnen de drie maanden in totaal veertien objecten zou teruggeven. Het bewuste zwaard is een kostbaar exemplaar dat in 1977 ontvreemd werd uit een kerk in de Toscaanse stad Siena. Niet alleen het Cleveland Museum of Art, maar ook het Metropolitan Museum in New York en het J. Paul Getty Museum in Californië hebben laten weten dat het op vraag van de Italiaanse staat kunstvoorwerpen wil teruggeven. Het Metropolitan Museum gaf eerder dit jaar een 2.500 jaar oude vaas (cfr. illustratie) van de Griekse kunstenaar Euphronius terug.

In het Parijse veilinghuis Artcurial werden hoge prijzen betaald voor de eerder openhartige privébriefwisseling en tekeningen van Georges Remi, alias Hergé. De correspondentie - die zo'n 90.000 euro opbracht - bestond uit meer dan 100 brieven, foto's en schetsen van de Franse striptekenaar. Voor een tekening uit de Kuifje-stip De Blauwe Lotus die dateerde uit 1936 werd 167.300 euro betaald, en dat was vier maal de vooraf geschatte waarde. Een potloodschets van twee pagina's uit het album 'Vlucht 714' veranderde voor 142.500 euro van eigenaar.

Dat de 64-jarige Gerard Mortier heeft aangekondigd dat hij zijn ontslag indient bij de New York City Opera, waar hij vanaf het seizoen 2009-2010 artistiek en algemen directeur zou worden, weten we al. Nieuw is dat de Franse minister van Cultuur, Renaud Donnedieu de Vabres, meedeelde dat de Belg, die nog dit jaar de persioengerechtigde leeftijd bereikt, tot het einde van het seizoen, de zomer van 2009, aan het hoofd van de Opéra National de Paris mag blijven; er werd voor hem een uitzonderingsmaatregel toegepast. Eerder had Mortier ook al enkele aanbiedingen gekregen, waaronder van de Los Angeles Opera, waar Placido Domingo de plak zwaait als algemeen directeur. Naar verluidt wil hij een bezinningsperiode inlassen voor hij kiest voor 'een nieuwe uitdaging'.

De 43-jarige Brit Damien Hirst, een van de rijkste levende kunstenaars ter wereld, lijdt blijkbaar ook onder de financiële crisis. Niet alleen blijven te veilen kunstwerken ver beneden de vooropgestelde prijs; sommige topwerken worden ter plaatse zelfs ingetrokken voor ze een koper kunnen vinden. Hirst heeft nu ook al personeel ontslagen. Zoals de meeste hedendaagse topkunstenaars - ook Jan Fabre - worden zijn concepten uitgevoerd door een legertje medewerkers uitgewerkt, met name in zijn kunstbedrijf Science Ltd. Daar alleen al zouden 17 van de 22 werknemers, die aan zijn serie medicijnkasjes werken, ontslagen worden.

Gisteren opende in het Centraal Museum in Utrecht ‘The House of Viktor & Rolf’, de grootste overzichtstentoonstelling van het beroemde modeduo die ooit in Nederland werd georganiseerd. Deze expositie geeft een overzicht van vijftien jaar haute couture. Er wordt duchtig gespeeld met schaal en contrast: poppen versus de oorspronkelijke uitvoeringen. Eerder was de tentoonstelling reeds, in een licht gewijzigde versie, te zijn in de Barbican Art Gallery in Londen. Er zijn ook echte ontwerpen te bewonderen, afkomstig uit het Kyoto Costume Institute of ontleend uit het Groninger Museum en een paar van Viktor & Rolf zelf. Info: www.centraalmuseum.nl

In het Kunstforum Würth Turnhout loopt nog tot en met 1 februari 2009 een tentoonstelling met als titel 'Thomas Lange. Terugblikken in het verleden - Regards sur le passé'. Lange werd geboren in Berlijn in 1957.Hij is een van de nieuw-figuratieve schilders van de jaren tachtig. Zijn eerste successen oogstte hij met de opkomst van de 'Neuen Wilden', samen met vakbroeders als Salomé, Fetting, Baselitz en Lüpertz. Hij houdt ervan op groot formaat te schilderen en laat zich graag inspireren door verhalen uit mythologie en religie, en creaties van grote meesters als Albrecht Dürer, Caravaggio en Michelangelo. Sommige van de tentoongestelde werken zijn speciaal voor Würth gemaakt. (Illustratie: zelfportret). Info: www.wurth.be

Op 27 en 28 november heeft een groot internationaal symposium plaats met als thema: ‘The Expression of Freemasonry. Its ritual, oratory, poetry, music, literature, art and architecture’. Zeventien onderzoekers belichten de betekenis die de eeuwenoude geestelijke beweging in onder meer de kunst en de architectuur heeft gespeeld. Voorafgaand aan het congres zal muziekhistoricus prof.dr. Malcolm Davies vandaag zijn hoogleraarschap aan de bijzondere leerstoel ‘Vrijmetselarij als geestesstroming en sociaal-cultureel Europees Verschijnsel’ aanvaarden. Info: via e-mail: f.m.conference.leiden08@gmail.com.

Nog tot en met 8 februari 2009 kijkt het Wallraf-Richartz-Museum in Keulen naar het leven en het werk van dertien verliefde kunstenaarskoppels. Bekende en minder bekende artistiekelingen die hun passie en hun kunst samen beleefden. De liefde doorheen diverse kunststijlen en -periodes samengebracht in een hartstochtelijk overzicht dat bezoekers onderdompelt in passionele relaties en dito affaires. Het Wallraf-Richartz-Museum bezit pareltjes van beeldende kunst vanaf de middeleeuwen tot en met de negentiende eeuw. Met name kunstenaars uit Vlaanderen, Nederland en Duitsland zijn er goed vertegenwoordigd. Tot de vele internationaal bekende kunstenaars wiens werk er geëxposeerd word behoren o.a. Cranach, Durer, Rembrandt en Rubens. Info ww.museenkoeln.de/wallraf-richartz-museum Lees meer

Nog tot en met 1 maart 2009 loopt in de Parijse Cité de la Musique de tentoonstelling 'Gainsbourg 2008'. Zeventien jaar na de dood van deze invloedrijke Franse artistieke duizendpoot wordt nagegaan was er van hem zou zijn geworden moest hij nu nog leven. Serge Gainsbourg (1928-1991), van Russisch-Joodse afkomst wiens echte naam Lucien Ginzburg was, was een dichter, zanger, componist, acteur en regisseur. Op het einde van de tentoonstelling kan de bezoeker de muziek van deze 'dirty old man' savoureren. En niet 'je t'aime, moi non plus' is hier onze favoriet maar wel het ijzersterke nummer 'Je suis venu te dire que je m'en vais'. Info: www.cite-musique.fr

De wereldwijd bekende én invloedrijke kunsthandelaar en galerist Jan Krugier is in Genève overleden op 80-jarige leeftijd. Krugier slaagde er in, wars van conventiële methodes, verzamelaars te interesseren voor ondermeer Afrikaanse ceremoniële objecten. Hij had ook de gewoonte Oude Meesters op te hangen naast moderne en hedendaagse kunst. Jan Krugier startte zijn eerste galerie in het Zwitserse Genève in 1962 op aanraden van zijn vriend Alberto Giacometti. In 1987 richtte hij een bijhuis op in New York. Hij was bekend voor zijn reizende tentoonstellingen en nam geregeld deel aan internationale kunstbeurzen. Hij was exclusief agent voor de Marina Picasso Collection en de Alejandra, Aurelio & Claudio Torres Collection van werken van Joaquin Torres-Garcia. In de jaren '60 groeide zijn interesse voor kunstenaars als Antoni Tapies en Miquel Barcelo. Krugier geloofde er diep in dat kunst triomfeerde boven alle trends en financiële en economische fluctuaties.

Vrijdag laatstleden startten de groep kunststudenten van het beeldhouwatelier Sint-Lucas Gent aan hun kunstproject in het Apollo Arthotel in Brugge. Zij bouwen een grote installatie bestaande uit enorme vierkante sokkels die verspreid worden over de ganse oppervlakte van de lobby. Alle kunstwerken uit het hotel worden verzameld en in de sokkels geplaatst, samen met nog andere eigen gecreëerde werken. Deze ingrijpende aanpak zorgt in het Apollo Arthotel voor een nieuwe dynamiek, waarbij de bezoekers letterlijk fysiek worden geconfronteerd met hun keuze voor een verblijf in een KUNSThotel. De opening van deze tentoonstelling heeft plaats op donderdagavond 27 november om 20 uur.