De verkiezing van hét woord van het jaar 2008 is van start gegaan! Vanaf vandaag kan gestemd worden op één van de 10 genomineerde woorden die 2008 het beste karakteriseren. Is dat bankendomino? Of toch smirten? Welk woord gaat de geschiedenis in als hét Woord van het jaar 2008? Tot en met maandag 15 december 12 uur kunnen taalliefhebbers hun stem uitbrengen op één van deze woorden via www.woordvanhetjaar.nl. Daar staat ook de betekenis van deze woorden. Op dinsdag 16 december 2008 wordt het winnende woord bekendgemaakt. Stemmers maken dagelijks kans op een exemplaar van het boekje Woord van het jaar 2008. De Woord van het jaar-verkiezing is een samenwerking van Genootschap Onze Taal, dagblad De Pers en Van Dale Uitgevers. Lees meer

Nog tot en met 14 december loopt in de faculteit Ingenieurswetenschappen (de voormalige Bayer-studio's) van de Gentse universiteit de tentoonstelling 'Perche realizzare un'opera quando e cosi bello sognarla soltanto?'. Ook het SMAK neemt aan het evenement deel. Met deze expositie, georganiseerd door het Hoger Instituut voor Schone Kunsten (HISK), sluiten twaalf internationale kunstenaars een tweejarige periode aan het HISK / Hoger Instituut voor Schone Kunsten af. Voor deze afscheidstentoonstelling nodigde het HISK Philippe Van Cauteren en Thomas Caron (S.M.A.K.) uit als curatoren. Info: www.hisk.edu Lees meer

In de architectuurruimte van Ter Kameren loopt van 5 december tot en met 25 januari 2009 een retrospectieve tentoonstelling van Lucien De roeck, de veelzijdige graficus die het logo van we Wereldtentoonstelling Expo '58 ontwierp. Naast docent aan het Ter Kameren, was kunstenaar De Roeck ook begenadigd typograaf, ontwerper van affiches en maquettebouwer. Expo 58 was een wereldtentoonstelling in de Belgische hoofdstad Brussel. Ze vond plaats van 17 april tot 19 oktober 1958 op de Heizel. Het was de twaalfde wereldtentoonstelling en de eerste na de Tweede Wereldoorlog. Ze stond volledig in het teken van het geloof in vrijheid en vooruitgang, een belangrijk kenmerk van de jaren vijftig en zestig. Info: www.lucienderoeck.be

De 44-jarige Britse kunstenaar Mark Leckey is tot laureaat uitgeroepen van de prestigieuze Turner Prize gekregen. Hij mocht de prijs, ter waarde van 25.000 pond (bijna 30.000 euro), gisteren in ontvangst nemen tijdens een bijeenkomst in het Londense Tate Britain. Leckey verwerkt in zijn werken film, geluid, animatie en beeldhouwkunst. Hedendaagse cultuuruitingen vormen de basis van zijn eigen creaties; verlangen en verandering zijn elementen die er blijkbaar een belangrijke rol in spelen. De jaarlijkse Turner Prize is de belangrijkste kunstprijs van Engeland en tevens een van de meest illustere kunstprijzen ter wereld.

De Nederlandse regisseur Aliona van der Horst heeft de Zilveren Wolf Award gewonnen met een film over de Russische dichter Boris Ryzhy. Zij kreeg de onderscheiding, die werd uitgereikt op het International Documentary Film Festival (IDFA 2008), in de categorie documentaires tot 60 minuten. 'Reporting from a Closed Country' van Anders Østergaard kreeg de VPRO Joris Ivens Award voor beste lange documentaire. De Special Jury Award van de jury van de Joris Ivens Competitie werd toegekend aan Rick Minnich en Matthew Sweetwood voor hun Forgetting Dad. De jury van de Zilveren Wolf deelde voor het eerst een Special Jury Award uit aan 'Lady Kul el Arab' (Israël) van Ibtisam Mara'ana. Deze 21e editie van het festival telde 157.500 bezoekers.

Aanstaande vrijdag, 5 december organiseert het Antwerpse Letterenhuis een Staten-Generaal van het literaire erfgoed in Vlaanderen. Schrijvers, verzamelaars, antiquaren, museum- en archiefmedewerkers, onderzoekers en journalisten wordt dan gevraagd zich te buigen over hoe Vlaanderen in de 21ste eeuw zorg dient te dragen voor haar literaire verleden. Er is onder andere een lezing gepland van H.W. von der Dunk en Leen van Dyck, een debat met Gudrun De Geyter van radio Klara en er worden visies op literair erfgoed geventileerd door Walter van den Broeck, verzamelaar Rik Van Cauwelaert, antiquair Kris Landuyt, Marc Reynebeau, Tom Sintobin en Ronald Soetaert. De deelname is gratis.

In de Amerikaanse stad Washington heeft de politie een Roemeen gearresteerd die probeerde de gouden boekenlegger te verkopen die Adolf Hitler in 1943 van Eva Braun ten geschenke zou hebben gekregen. De arrestant wou er 100.000 dollar voor in de plaats. De 18-karaats bladwijzer is versierd met een hakenkruis, de beeltenis van Hitler en een inscriptie. Braun gaf het kostbare kleinood aan Hitler als troostgeschenk nadat hij de slag om Stalingrad had verloren. Na de oorlog kwam het artefact in het bezit van familieleden van veldmaarschalk Wilhem Keitel. In 2002 zou het kunstobject in Spanje worden geveild, maar het werd toen samen met een aantal juwelen gestolen.

Vanaf 2 december zal de Belgische striptekenaar Marvano gast zijn in het Brussels Stipmuseum op een tentoonstelling die wordt gehouden over zijn trilogie 'Berlijn'. Marvano, nom de plume van Mark Van Oppen (°1953, Zolder) is samen met auteru Joe Haldeman verantwoordelijk voor de inmiddels tot éen der klassiekers gerekende sciencefictionstrips 'De eeuwige oorlog'. De tekenstijl van Marvano oogt realistisch en zijn tekeningen zijn verzorgd; Marvano heeft oog voor detail maar op een functionele manier. Hij won in 2008 de Stripvos voor het beste Nederlandstalige album voor het album 'Twee koningskinderen' uit de reeks De eeuwige oorlog.

De renovatiewerken aan het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen (KMSKA) zullen een aanvang nemen in 2010. Het Nederlandse architectenbureau Claus en Kaan is verantwoordelijk voor de verbouwing. Het museum zou tijdens de werken voor enige tijd de deuren moeten sluiten. Andere musea in Vlaanderen zullen delen van de collectie exposeren. Omtrent het logistiek gebeuren dient nog een en ander te worden afgesproken. Het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten is ondergebracht in een prachtige kunsttempel uit de 19de eeuw. Het museum herbergt meer dan 7000 kunstwerken van grote meesters uit de Zuidelijke Nederlanden en België. Van de Vlaamse primitieven (o.a. Jan van Eyck, Hans Memling, Quinten Metsijs, Peter Paul Rubens, Antoon Van Dyck en Jacob Jordaens) tot de 19de-eeuwse salonkunstenaars en de modernisten zoals James Ensor en Rik Wouters. Maar ook buitenlandse kunstenaars zoals Jean Fouquet, Titiaan, Frans Hals, Auguste Rodin en Amedeo Modigliani zijn er te bewonderen.

De Nederlandse kunstenares Mieke Smits heeft met 'Irfak' een geheel en al verzonnen website gecreëerd. Irfak staat voor Instant Recycling Food Aid Kit. Onder de slogan 'Uw lichaamsvet kan levens redden!' stond een foto van twee ondervoede Afrikaanse kinderen. Smits wou met dit project de mensen laten nadenken over hun ziekelijke behoefte aan eenvormigheid en hun identieke lichamelijke schoonheidsideaal waardoor ze hun identiteit zouden afwijzen. Ze vindt het ook schandalig dat mensen geld uitgeven aan plastische chirurgie terwijl anderen sterven van de honger. Info: www.irfak.org en www.glocalaffairs.eu

In de Deense hoofdstad Kopenhagen is architect Jørn Utzon overleden op 90-jarige leeftijd. Utzon werd geboren in Aalborg in 1918; hij kreeg zijn opleiding aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten in Kopenhagen. Tijdens W.O. II verbleef hij in het buurland Zweden. Hij werkte ook bij de bekende architect Alvar Alto in Finland. In 1957 won hij de internationale architectuurwedstrijd voor het nieuwe operahuis in de Australische stad Sydney. De ontwerper van het Sydney Opera House (cfr. illustratie), een van de beroemdste gebouwen ter wereld, liet zich inspireren door de zeilen van een jacht. In 2003 werd Jørn Utzon uitgeroepen tot laureaat van de prestigieuze Pritzkerprijs voor architectuur. Lees meer

De 35-jarige Japanse kunstenares Ju Duoqi stelt momenteel in de Chinese hoofdstad Peking wel heel speciale werken tentoon. Zij maakt vegetarische versies van beroemde schilderijen, zoals de Mona Lisa Da Vinci (met zeewier en tofu) en zijn Laatste Avondmaal (met gember). Ze maakte onder andere ook Napoleon op aardappelen en de Trekkers van de Volga met opgelegde komkommers. Haar doelstelling is het om nieuw leven te bieden aan groenten. En zo komt het dat haar versie van Warhols Marilyn Monroe gemaakt werd met kool, 'een goedkope, onbelangrijke en tijdelijk verse groente', die samen met andere producten uit de moestuin de verf van beroemde meesterwerken vervangt.

Op 6, 7 en 8 februari 2009, wordt in Brussel het International Raqs Congress georganiseerd. Deze bijeenkomst is uniek in België en zal de deelnemers in staat stellen oriëntaalse dansen te beheersen. Op het programma: meer dan 140 uur stages, drie gala-avonden, de ervaring van professionnele dansers, een modeshow, de laatste prestaties van Salwa 'Plume et Poil', een dansavond, een souk en concerten. Het congres is zowel bedoeld voor geïnteresseerden als voor professionelen. Info: www.raqscongress.com

Next Architects heeft de Lensvelt De Architect Interieurprijs 2008, de belangrijkste Nederlandse prijs voor interieurontwerp, gewonnen. Het Amsterdamse architectenbureau kreeg de onderscheiding, ter waarde van 12 duizend euro, voor de inrichting van het Amsterdamse kantoor van reclamebureau Wieden + Kennedy dat is ondergebracht in verschillende historische panden aan de Herengracht in Amsterdam; van een labyrintisch interieur van smalle kamers en lage gangen werd een flexibele ruimte gecreëerd. De jury van de Lensveltprijs, die onder andere bestond uit interieursontwerpers Petra Blaisse en Ronald Hooft, werd dit jaar voorgezeten door Rijksbouwmeester Liesbeth van der Pol (cfr.foto).

Amsterdam presenteert, in volle financiële crisis, een plan ter waarde van 100 miljoen euro voor een tentoonstellingshal van internationaal belang met architectonische allure. Bedoeling is het kantorendistrict Zuidas enige culturele herkenbaarheid te verstrekken. Voorbeelden strekken, zegt men, en zodoende keek de gemeente naar bijvoorbeeld het Parijse Grand Palais en het Brusselse Paleis voor Schone Kunsten/Bozar. Het plan werd gelanceerd door de Commissie Cultuur Zuidas en de gemeente Amsterdam is het idee welgevallig. Er is al een haalbaarheidsstudie besteld die volgend voorjaar uitsluitsel zou moeten geven. De commissie bestaat uit Martijn Sanders (ex-Concertgebouw), Wim Pijbes (Rijksmuseum) en Joost Kuiper (ABN Amro).

Op 3 december veilt het veilinghuis Sotheby's in Londen een tot nog toe onbekend exemplaar van de beroemde middeleeuwse ontdekkingsreiziger Marco Polo. Het zou gaan om een van de laatste exemplaren van het logboek dat zich nog in privébezit bevindt. Marco Polo (Venetië, 1254–1324) was naast ontdekkingsreiziger ook handelaar. Hij ondernam in de dertiende eeuw een tocht naar het Midden-Oosten, Centraal-Azië en China langs de zijderoute en ontmoette onderweg onder anderen Kublai Khan, de kleinzoon van de Mongoolse heerser Djengis Khan, in Xanadu. De neerslag van zijn wederwaardigheden vormden in het westen gedurende een lange periode een niet te onderschatten bron van informatie over Azië. Het manuscript wordt geschat op tussen de 240.000 en 350.000 euro.

Toine van der Horst (°1958), zakelijk directeur van het Stedelijk Museum Amsterdam, stap op. Hij trekt zijn conclusies omdat hij vindt dat zijn functie, na de zeven maanden dat hij in dienst was, niet geleid heeft tot wat hij had gehoopt. Zijn takenpakket zal intern verdeeld worden. Toine van der Horst, die van opleiding bedrijfseconoom is, werkte eerder voor het omroepbedrijf NOB en uitgeverij VNU. Wat de toekomst voor hem in petto heeft, weet hij nog niet; zelfstandig adviseur in de culturele sector zou tot de mogelijkheden behoren.

Nog tot en met 9 februari van volgend jaar loopt in het Parijse Centre Pompidou een tentoonstelling met werk van de Mexicaanse kunstenaar Damián Ortega. Hij wordt beschouwd als de frontman van de nieuwe Mexicaanse kunstgarde. In het Centre Pompidou werd hem een zaal ter beschikking gesteld waarin hij zich op een eigenzinnige manier kon uitleven. Damián Ortega werd geboren in 1967 in Mexico City en woont en werkt momenteel in de Duitse hoofdstad Berlijn. Hij maakt sculpturen, installaties en video's die geïnspireerd zijn door een breed scala van banale voorwerpen wat; dat leidt uiteindelijk tot wat hij noemt een "guitig proces van transformatie en dysfunctie".Info: www.centrepompidou.fr

Kunstmuseum Basel organiseert van april tot september volgend jaar een tentoonstelling met 70 landschappen die door Vincent van Gogh werden geschilderd. Op deze spectaculaire expositie zullen zowel wereldberoemde werken te zien zijn als schilderijen die tot nog toe sporadisch werden getoond. Daarnaast zullen ook een veertigtal meesterwerken van hedendaagse kunstenaars die in het bezit zijn van het Basels museum in dialoog gaan met Van Goghs werken om zo zijn baanbrekende benadering van de natuur in een bredere context te plaatsen. Er wordt ook een multimediale voorstelling getoond over leven en werk van de grote Nederlandse kunstschilder.

Nog tot en met 19 januari 2009 loopt in het Grand Palais in Parijs een tentoonstelling die als hommage is bedoeld aan Emil Nolde, een pionier van het Duitse expressionismus en tevens een van de grootste aquarellisten van de twintigste eeuw die steevast met een weelde aan kleuren schilderde. Er zijn een 160-tal schilderijen, tekeningen en houtsneden te zien die een fraai overzicht bieden van 's mans carrière. Emil Nolde, geboren als Emil Hansen (Nolde, gemeente Burkal, 1867 - Seebüll, 1956) In Seebüll, zijn voormalige woonplaats in Noord-Friesland, vlakbij de Deense grens, bevindt zich het Nolde-museum. Info: www.grandpalais.fr

In Klein-Antwerpen, een wijk tussen de Lange Leemstraat en het Stadspark, komt er een beeld van Wannes Van de Velde naar een ontwerp van Michael Bracke, de kunstenaar die eerder reeds een borstbeeld van de overleden zanger maakte. De nieuwe sculptuur wordt in brons vervaardigd en zou zo'n twintigduizend euro kosten. Het initiatief van deze hommage komt van het buurtcomité van de wijk. Onder andere een campagne 'Een euro voor Wannes' moet de nodige fondsen verschaffen. Een ander initiatief, van stadsdichter Joke van Leeuwen, bestaat erin een van Wannes zijn liedjesteksten, pure poëzie, op de gevel van zijn vroegere woonhuis in de Antoon Van Dyckstraat, aan te brengen. Op 12 december zal Klein-Antwerpen afscheid nemen van zijn gestorven icoon in het Elcker-Ik Centrum in de breughelstraat. Info: www.kleinantwerpen.be

Gerard Mortier zal vanaf januari 2010 als nieuwe artistiek directeur het operahuis Teatro Real in de Spaanse hoofdstad Madrid gaan leiden. Hij volgt dan de huidige directeur Antonio del Moral op. Mortier, die deze week 65 jaar werd, vierde in de Parijse Opéra Bastille zijn verjaardag met een nieuwe productie van Beethovens Fidelio, geënsceneerd door Johan Simons. Mortier die in september 2009 intendant zou worden van de New York City Opera, haakte begin deze maand af wegens niet voldoende budget wegens de kredietcrisis. Gerard Mortier verdiende voorheen zijn sporen ondermeer als intendant van de Nationale Munt-Opera in Brussel en van de Salzburger Festspiele.

Gisteren opende in Antwerp Expo (voorheen Bouwcentrum) de zevende editie van ART-EVENT, die ook vandaag en morgen nog loopt. In tegenstelling tot andere kunstbeurzen exposeren en verkopen professionele kunstenaars er hun werken zelf. Voor de kunstenaar én zijn publiek is dit een unieke gelegenheid om rechtstreeks contacten te leggen. Er wordt een uitgebreid scala aan kunst gepresenteerd, in verschillende disciplines. Volgende beurzen zijn: Kunst & Lifestyle Groningen van 27 t/m 29 maart 2009 en Kunst & Lifestyle-in-Ahoy Rotterdam van 16 t/m 18 oktober 2009.

Nog tot en met 12 januari loopt in Parijs in de gloednieuwe expositieruimt Le Laboratoire een tentoonstelling met werk van de Japanse elektronicamusicus en multimediakunstenaar Ryoji Ikeda. Samen met de 'cijfertheoreticus' Benedict Gross analyseert hij de 'esthetiek van de wiskunde. Van 18 tot 31 december heeft een overzichtstentoonstelling plaats van visuele en digitale kunst in het Grand Palais, waar Ryoji Ikeda onder de titel 'Dans la nuit, des images' onze wereld vertaalt in bits en bytes. Info: www.lelaboratoire.org en www.grandpalais.fr

Op zaterdag 13 december worden bij het veilinghuis De Vuyst in Lokeren de manuscripten van 'Zonder vorm van proces' en 'Suiker', beide van de hand van de eerder dit jaar overleden Vlaamse auteur Hugo Claus, onder de hamer gebracht. 'Zonder vorm van proces' (1950) werd door Claus zelf ondertiteld als een "Pantomimegedicht in twee delen voor één stem, piano, fluit, gitaar en drums met een bruitage van vijf stemmen". 'Suiker' (1958) behoort tot Claus' succesrijkste toneelwerken en oogt realistischer van inspiratie. De setting is gebaseerd op zijn eigen ervaringen als arbeider in een suikerfabriek in Noord-Frankrijk (1947). Info: www.de-vuyst.com