Marc Clémeur zegt na achttien jaar, het equivalent van drie mandaten, de Vlaamse Opera vaarwel. Vanaf september 2009 krijgt hij de leiding van de Opéra du Rhin in Straatsburg als directeur-generaal. Hij volgt Nicholas Snowman op. Dit gerenommeerde cultuurhuis geldt al sinds geruime tijd als één van de meest vernieuwende Franse operagezelschappen, omvat ook een groot balletgezelschap én biedt onderdak aan het opleidingsinstituut ‘Les Jeunes Voix du Rhin'. Het is één van de weinige instellingen in Frankrijk die het statuut van ‘Opéra national' heeft. De Opéra du Rhin brengt haar producties in drie steden: Colmar, Mulhouse en Strasbourg.

De zo'n twee kilometer lange rij boekenstalletjes die zich langs de Parijse Seine bevinden, zowel op de rechteroever (van de Pont Marie tot aan de Quai du Louvre) als op de linkeroever (van de Quai de la Tournelle tot aan de Quai Malaquais), en waarop de Unesco onlangs het predicaat Werelderfgoed heeft geplakt, worden met uitsterven bedreigd. Toeristische prullaria zoals plastic Eiffeltorens en dito Notre Dametjes en Sacré Coeurtjes zijn de laatste jaren in de plaats gekomen van oude boeken, postkaarten, oude affiches, zeldzame strips en al dan niet authentieke of antieke etsen. Overleven is voor de uitbaters van de, soms eeuwenoude boekenstalletjes de boodschap. Het Parijse stadsbestuur is zich hiervan bewust, en om de 'paysage culturel' van de lichtstad niet te laten verloren gaan zal het strenger toezien op de aangeboden kwaliteit, enerzijds, maar door meer promotie te maken, een wandelroute te voorzien én een boekenweek te organiseren wil men, anderzijds, de bouquinistes in waardigheid laten voortbestaan.

Het Rotterdamse architectenbureau MVRDV heeft de opdracht in de wacht gesleept om een bouwplan te ontwikkelen voor een wijk in de toekomstige Zuid-Koreaanse stad Gwanggyo. In het voorstel trekken vooral de begroeide heuvelachtige woontorens, waarbij de daken en de terrassen ziouden beplant worden met buxusstruiken, de aandacht. Het concept van MVRDV voor het zogenaamde Gwanggyo Power Centre omvat zowel woningbouw als culturele faciliteiten en kantoren. Het concept wordt momenteel onderzocht op haalbaarheid en ontwikkeling. Hoeveel het geheel gaat kosten, is nog niet geweten. MVRDV, opgericht in 1991 is een afkorting van de achternamen van architecten Winy Maas, Jacob van Rijs en Nathalie de Vries. Het bureau, bekend om zijn experimentele architectuur, ontwierp ondermeer het containergebouw op de Silodam in Amsterdam en de Villa VPRO in Hilversum.

Na het Museumaperitief voor de vrienden van het Stedelijk Museum voor Actuele Kunst in Gent van zondag aanstaande, met een lezing door algemeeen directeur van het SMAK Philippe Van Cauteren heeft om12 uur een stockverkoop plaats van edities. Bij het samenstellen van het boek ’50 jaar. Vrienden v/h S.M.A.K.’ werd het archief van de edities grondig op punt gesteld. Er werd beslist om telkens één exemplaar te behouden en de overige edities te koop aan te bieden. De instelprijzen werden bepaald door de galerijhouder en kunstkenner Ronny Van de Velde. Edities van Roger Raveel, Pierre Alechinsky, Luc Tuymans, Wim Delvoye, Dirk Braeckman, Raoul De Keyser, Thierry De Cordier zullen, naast vele andere, worden geveild door Dhr. Van Langenhove. Een catalogus van de loten wordt samengesteld en zal men kunnen vinden op de website. Info: www.smak.be

Vanaf vandaag tot en met 13 februari 2009 loopt in Ronse een tentoonstelling de laureaten, vermeldingen en geselecteerden van de tekenkunstwedstrijd editie 2008 van de stad Ronse. is afgesloten en gejureerd. De jury, die bestond uit Flor Bex, Pjeroo Roobjee, Francis Smets en Nica Broucke moest kiezen uit een totaal van 235 ingezonden tekeningen. Ook wordt voor de eerste maal de 40-jarige stadscollectie van teken- en schilderwerk getoond, waaraan naar jaarlijkse gewoonte elke Eerste Prijs het bekroonde werk afstaat. Bovendien vindt er in de kamers van het voormalig ziekenhuis een expo plaats van tekenwerk van kunstenaars die in de Vlaamse Ardennen wonen én een (inter)nationaal niveau bereikt hebben alsmede kunstenaars die reeds een relevant artistiek parcours hebben afgelegd in België.

De Rijksakademie van Beeldende Kunsten in Amsterdam, organisator van de de Prix de Rome heeft de namen van de vier kunstenaars bekendgemaakt voor de editie 2009. De genomineerden zijn: Rossella Biscotti (1978, IT, woont en werkt in Rotterdam) / Nicoline van Harskamp (1975, NL, woont en werkt in Amsterdam) / Ólafur Ólafsson i.s.m. Libia Castro, (1973, IS / 1969 ES) wonen en werken in Rotterdam) / Sara Rajaei (1976, IR, woont en werkt in Den Haag). Zij werden gekozen uit een longlist van 10 vakgenoten. In het totaal stelden 230 kunstenaars hun kandidatuur. De jury werd dit jaar voorgezeten door Kestutis Kuizinas. De prijsuitreiking valt samen met de Finissage van 200 jaar Prix de Rome op 28 mei 2009.

De Nederlandse dichter Hans Verhagen heeft de P.C. Hoofdprijs 2009 in de wacht gesleept. Naast de eer, maakt hem dat op slag 60.000 euro rijker. De jury, bestaande uit Jan Baeke, Tsead Bruinja, Eva Gerlach, Lut Missinne en Henny Vrienten, had het ondermeer over Verhagens 'verbluffend goede poëzie' Hij mag zijn prijs op donderdag 28 mei in ontvangst nemen in het Letterkundig Museum in Den Haag. Hans Verhagen, geboren in 1939 in Vlissingen (Zeeland), woont sinds begin jaren 60 in Amsterdam. Hij is ook bekend als journalist, filmer en schilder. In 2003 verscheen bij uitgeverij Nijgh & Van Ditmar zijn verzameld werk onder de titel 'Eeuwige vlam'. De P.C. Hooft-prijs voor Letterkunde werd ingesteld in 1947 en behoort tot de belangrijkste literatuurprijzen in het Nederlandse taalgebied. Het is een oeuvreprijs (geworden) die jaarlijks afwisselend toegekend wordt voor proza, essayistiek en poëzie. .

Op woensdag 17 december wordt heeft het Groot Dictee der Nederlandse Taal plaats. Voor de eerste maal wordt de tekst geschreven door een Vlaming; hiervoor viel de keuze op schrijfster Kristien Hemmerechts. Zoals elk jaar zal ook nu het Dictee, worden voorgelezen in de vergaderzaal van de Nederlandse Eerste Kamer der Staten-Generaal in Den Haag. De declamatoren van dienst zijn de Vlaamse VRT-journaliste Martine Tanghe en haar Nederlandse mannelijke collega Philip Freriks. Aan het Dictee doen dubbel zoveel Nederlanders mee als Vlamingen. De jury wordt dit jaar voorgezeten door Ronald Plasterk, de Nederlandse minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Verleden jaar was de winnares Mady Van Goethem, een secretaresse uit het Oost-Vlaamse Sinaai, met slechts 5 fouten. Het Groot Dictee der Nederlandse Taal wordt rechtstreeks uitgezonden op Canvas en de Nederlandse televisie.

Nog tot en met 11 januari 2009 loopt in de Duitse stad Düsseldorf in K21 Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen een retrospectieve tentoonstelling van Lawrence Weiner met als titel 'As far as the eye can see'. Lawrence Weiner werd geboren in 'the Bronx' (New York) in 1942. Hij is een van de oprichters van de Conceptuele Kunst. Hij leeft en werkt afwisselend in New York en Amsterdam. K21 toont zowel zijn vroege schilderijen uit de jaren zestig als vernieuwende taalwerken waarvoor hij reeds lang internationaal bekendheid geniet. Er zijn een vijftigtal slogans te zien, maar ook een sculptuur, zo'n dertig tekeningen. Tevens 200 kunstenaarsboeken, multipels, foto's en 230 posters uit het archief van de Vancouver Art Gallery. Info: www.kunstsammlung.de

De Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten heeft Prof. Dr. Katelijne Schiltz de prestigieuze prijs "Laureaat van de Academie" in de Klasse der Kunsten toegekend. Op 13 december aanstaande vindt in Brussel de prijsuitreiking plaats. Katelijne Schiltz (°1974) is doctor in de musicologie, gespecialiseerd in de muziek van het Venetiaanse Cinquecento. Zij promoveerde aan de universiteit van Leuven met een paper over de Motetten van Adrian Willaerts (“Vulgari orecchie – purgate orecchie”. Ze studeerde ook Early Vocal Music aan de muziekhogeschool in het Nederlandse Tilburg. Ze is verbonden aan het Institut für Musikwissenschaft van de Ludwig Maximilians Universität in München.

Tot en met 23 december toont Saatchi & Saatchi in de Oude Kerk in Amsterdam een hondertal voorbeelden van reclamecampagnes die het in de afgelopen 35 heeft gemaakt. Het zijn allemaal campagnes met een sociaal karakter. Iedereen herinnert zich nog de Engelse advertentie ‘Pregnant Man’ over geboortebeperking. Nadien volgden andere spraakmakende campagnes voor onder meer Greenpeace, WWF, Artsen zonder Grenzen, Cliniclowns, Cordaid/Mensen in Nood, Unicef en Stichting Geheim Geweld. De tentoonstelling, die als titel 'Social Advertising' meekreeg, vormt een ode aan alle mensen die hebben bijgedragen aan het onder de aandacht brengen van maatschappelijke issues als kinderbescherming, natuurbehoud, hongerbestrijding en ontwikkelingshulp. Info: www.saatchi.nl

Op een veiling voor het goede doel is bij Bernaerts in Antwerpen een ongeschilderd canvas verkocht voor 63.000 euro aan een koppel. Zij boden het meest en mochten bepalen wiens portret op het doek zal worden geschilderd door de Belgische kunstenaar Peter Engels. Hun keuze viel op de Vlaamse acteur Jan Decleir. De opbrengst van de veiling gaat naar vzw De Rotonde, een centrum voor volwassen mentaal gehandicapten in Kapellen, Brasschaat en Stabroek. Wie geïnteresseerd is in het maakproces van het schilderij kan dat volgen op de website van Engels; die kwam onlangs in de picture toen hij een portret van Nelson Mandela op de grootste billboard ter wereld op Times Square in New York hing.

Christie’s heeft gisteren een diamant verkocht voor 18.704.698 euro. Dat is de hoogste veilingprijs ooit voor een diamant of welk juweel dan ook. De blauwe steen van 35.56 karaat werd gedolven in een Indiase mijn en was ooit in het bezit van de Spaanse koning Filips IV. Deze gaf de diamant aan zijn dochter Margaretha Theresia (het meisje op Velasquez's Las meninas) bij haar verloving met de Weense keizer Leopold I. Diens nazaat Maria Amalia trouwde in 1722 met de Beierse Kroonprins Charles Albert von Wittelsbach en bezorgde de diamant zijn naam: Der blaue Wittelsbacher. De steen werd gekocht door de Londense juwelier Laurence Graff.

Ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van de Botanique loopt in Brussel, zowel in het museum en de serres als in de Gesùkerk daar rechttegenover een tentoonstelling met werk van Marie-Jo Lafontaine met als titel 'Come to me!'. Videokunstenares Marie-Jo Lafontaine werd geboren in 1950 in Antwerpen. Ze begon met het maken van schilderijen van textiel en grote monochrome fresco's, en ontving in 1977 de prijs voor de Jonge Belgische Schilderkunst. Twee jaar later kreeg ze de Prijs van de Kritiek in Antwerpen en maakte ze haar eerste videowerken. o.a. ’La batteuse de palplanches‘. In 1987 was ze in Kassel aanwezig op Documenta 8 met de video-installatie ’Les larmes d´acier‘. Ze was ook docente aan de zomeracademie in Salzburg en de School voor Design in Karlsruhe. Lafontaine stelde tentoon in ondermeer New York, Londen, Parijs, Berlijn en Tokio. Laatst werd ze nog gehuldigd tijdens de tentoonstelling 'Dreams are free!' in het Museum van Angers. Info: www.botanique.be

In de Amerikaanse stad Chicago wordt op 11 december het archief geveild van de Empire State Building, na de instorting van de Twin Towers, het hoogste gebouw van New York. Dat archief, met een geschatte minimale waarde van zo'n 470.000 dollar, bevat ondermeer ontwerptekeningen, modellen en maquettes. De beroemde wolkenkrabber is 381 meter hoog, werd ontworpen door het architectebureau Shreve Lamb & Harmon en opgeleverd in 1931. De Empire State Building is gebouwd naar aanleiding van een 'competitie' tussen Walter Chrysler, van de Chrysler Corporation, en John Raskob, oprichter van General Motors. Het doel van de competitie was om te zien wie het eerst het hoogste gebouw ter wereld kon bouwen. De naam Empire State Building komt van de bijnaam van de staat New York: The Empire State.

Bij de Stichting De Pont, museum voor hedendaagse kunst in Tilburg loopt nog tot en met 22 februari 2009 een tentoonstelling met een reeks familieportretten van Thomas Struth (°1954). Deze Duitse fotograaf staat bekend om zijn gevarieerd oeuvre; hij maakt zowel stadsgezichten als natuurbeelden en bloemstillevens. Zowel de kwaliteit van de opnames als de kleurenweelde, de museale opstelling én het groot formaat van de foto's dragen bij tot het tot stand komen van indrukwekkende kunstwerken. Info: www.depont.nl

In Los Angeles is zopas de nieuwste cultuurtempel van de Verenigde Staten geopend. Het Grammy Museum is de naam en het zou alle aspecten van de Amerikaanse muziek zou omvatten. Verspreid over vier verdiepingen komen er zowel Elvis Presley als hiphop, klassiek en country aan bod, met daartussen nog talloze andere stijlen en subgenres. Interactief is het museum ook; met hoofdtelefoons en touchscreens kan men er z'n eigen aan de muziek gerelateerde geschiedenis construeren. Ook relikwieën van enkele beroemde musicin zoals Pavarotti en Freddy Mercury zijn er te bewonderen. Info: www.grammymuseum.org

Het Nederlandse Museum Beelden aan Zee in Den Haag heeft zes beelden van de in Amsterdam geboren beeldhouwer Jan Meefout (1917-1993) aangekocht. In de collectie van het museum bevonden zich al een aantal sculpturen van deze kunstenaar. Een anonieme sponsor zorgde voor de nodige financieën. In 2010 wordt een grote tentoonstelling georganiseerd over het oeuvre van de toch wel mysterieuze Meefout. Hij overleed in 1993 op 77-jarige leeftijd en stond bekend als een notoir communist en een eigenzinnig kunstenaar.

Charles-Emmanuel de Bourbon-Parme, naar eigen zeggen een rechtstreekse nakomeling van de illustere Zonnekoning Lodewijk XIV, vindt dat de tentoostelling van Jeff Koons in het Kasteel van Versailles, een regelrechte belediging is aan het adres vn zijn voorvader en diens echtgenote Marie-Antoinette van Habsburg-Lotharingen. De 'prins' is er niet over te spreken dat de 'kitschkunst' van Koons de eeuwenoude kunstobjecten belachelijk maakt. Een en ander schreef hij van zich af in een open brief. Ondertussen hebben al zo'n half miljoen bezoekers de tentoonstelling 'Jeff Koons Versailles' bezocht.

Het Grafisch & Literair Museum Dirkje Kuik in het centrum van de Nederlandse stad Utrecht, een initiatief van antiquair Jos te Water Mulder, heeft zijn deuren geopend in het voormalige woonhuis van de schrijfster en beeldend kunstenares. Dirkje Kuik werd geboren in xxx als William Diederich Kuik maar besloot in 1979 tot transseksualisatie. Zij stichtte in 1963 het grafisch gezelschap De Luis op, waar de kunstenaars Moesman en Maarseveen, dichter Jan Emmens, tekenaar Peter Vos en schrijver-schilder Alain Teister deel van uitmaakten. Enkele van haar werken: 'O jongensjongens wat een gepiep' (1972), de picareske roman 'De held van het potspel' (1974), 'De twee snoeken' (1981), 'De nachtcactus bloeit' (1982), de essaybundel 'Huishoudboekje met rozijnen' (1984), 'Het kindercircus' (1985), de misdaad- en spionageroman 'De N.V. Dopiflex' 'Piranesi en zijn dochter' (1994), 'Broholm' (1998) en 'De patriot' (2003). Voor Broholm ontving ze de Multatuliprijs. Info: www.dirkjekuik.com

De voormalige Belgische eerste-minister Guy Verhofstadt is door het bestuur van de Stichting Jaarlijkse Literatuurprijs voor fictie en non-fictie verkozen tot nieuwe voorzitter van de jury van de AKO Literatuurprijs 2009. De uitreiking van prestigieuze prijs heeft plaats in november van volgend jaar. De liberale politicus Guy Verhofstadt (°1953, Dendermonde) was van 1999 tot 2007 eerste minister. Hij is de auteur van diverse 'Burgermanifesten' en het in 2005 gepubliceerde boek 'De Verenigde Staten van Europa', dat ondertussen vertaald werd in twaalf Europese talen; hij kreeg hiervoor in 2007 de allereerste Europe Book Prize.

De Nederlandse politiek tekenaar van Duits-Joodse afkomst Fritz Behrendt is in Amsterdam overleden op 83-jarige leeftijd. Behrendt werd in Berlijn geboren in 1925. Na heel wat omzwervingen keerde hij zich tegen alle vormen van totalitaire dictatuur en bouwde vanuit Nederland een internationale carrière op als illustrator en cartoonist bij het Algemeen Handelsblad, het Parool en De Telegraaf. Hij werkte ook voor onder andere de New York Times en de Frankfurter Allgemeine Zeitung. Zijn tekeningen waren "een grafisch pleidooi voor meer menselijkheid", dixit Behrendt. In 2000 ontving hij de United Nations Award voor een van de beste cartoons van dat jaar. Zijn laatste tekening die hij net voor zijn dood naar zijn werkgever De Telegraaf stuurde, toont Zwarte Piet die zijn kostuum aan Sinterklaas afgeeft met de woorden: "Sorry Sint, maar Obama vindt het niet passen".

De Franse stripauteur en regisseur Gérard Lauzier is op 76-jarige leeftijd overleden in Parijs. Lauzier werd geboren op 30 november 1932 in Marseille, een havenstad in Zuid-Frankrijk. Hij studeerde filosofie en later architectuur. Begin jaren '80 schiep hij de stripfiguur Michel Choupon, een jonge rebel die in opstand kwam tegen de regels die de maatschappij hem oplegde. Als filmmaker werd hij bekend met de prent 'Mon père ce héros' (1991) waarin ondermeer Gérard Depardieu een van de acteurs was. Lazier was ook co-auteur van 'Astérix et Obélix contre César', een film uit 1999.

Het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Atnwerpen heeft twee schilderijen verworven van de Nederlandse schilder Co Westerik (Den Haag, 1924). Dat is te danken aan Dutch Art Works (DAW), een stichting die werkt met particuliere fondsen en de hedendaagse Nederlandse kunst wil promoten. Ook het Museum voor Hedendaagse Kunst in Antwerpen (MuHKA) en het Stedelijk Museum voor Actuele Kunst in Gent (SMAK) behoren tot de begunstigden. Zij ontvangen respectievelijk werk van Job Koelewijn (Spakenburg, 1962) en Rob Birza (Geldrop, 1962). Eerder schonk Dutch Art Works twee schilderijen van Marlene Dumas (Kaapstad, 1953) aan Tate Modern in Londen, werken van Rineke Dijkstra (Sittard, 1959)aan het Castello di Rivoli in Turijn en van Jan Dibbets (Weert, 1941) aan het Centre Pompidou in Parijs.

Op 16 en 17 december worden bij het New Yorkse veilinghuis Christie's een honderdtal foto's van filmicoon Marilyn Monroe (Los Angeles, 1926 – 1962) onder de hamer gebracht. 'Icons of glamour and style: The Constantiner Collection' is de noemer waaronder Norma Jeane Mortensons historiek wordt aangeboden: van anonieme starlet en fotomodel, over onbekende actrice en zangeres tot seksgodin van Hollywood. De opbrengst wordt geraamd op ongeveer 1 miljoen euro. Er wordt werk geveild van topfotografen als Andre de Dienes, Richard Avedon, Gary Winogrand en Bert Stern.