Op maandag 22 december heeft in Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen een avondfeest plaats voor het grote publiek waarop ondermeer Minister van Cultuur Bert Anciaux tekst en uitleg zal geven omtrent het masterplan van de op gang zijnde renovatie van de cultuurtempel. Ook de plannen van Claus en Kaan Architecten zullen worden getoond en toegelicht. Niet alleen is die avond het museum open van 17 tot 22 uur, ook allerhande evenementen zullen er plaats vinden: zo is er om 19 uur een veiling gepland die door Mon Bernaerts wordt geleid waarop 50 creaties van jongeren van het Provinciaal Instituut voor Technisch Onderwijs uit Stabroek worden te koop aangeboden en waarvan de opbrengst bestemd is voor een goed doel. Het ensemble Voces Capituli brengt polyfone en kerstmuziek, Ine Cafmeyer leest voor en om 20 uur zullen Peter van Asbroeck acteur/tv-kok, Bert Anciaux en museumdirecteur Paul Huvenne hun kookkunsten tonen. Info: www.kmska.be

Dat in de Verenigde Staten het MoCA, het Museum of Contemporary Art in Los Angeles diep in de financiële problemen zit, heeft voor een keer niets met de wereldwijde, in Amerika ontstane kredietcrisis te maken. Het MoCA heeft dit debacle te danken aan puur en ordinair mismanagent. Men is er dan ook op zoek naar een nieuw elan, een aangepaste strategie én - de conditio sine qua non - 25 miljoen dollar of 19 miljoen euro. Twee mogelijkheden om uit de impasse te geraken zijn: ofwel laat men Eli Broad, miljardair, fervent kunstverzamelaar én mecenas zich inkopen in het artistieke instituut, ofwel een fusie met het LACMA, het Los Angeles County Museum of Art. Een derde mogelijkheid werd door The New York Times geopperd: een campagne starten waarbij de inwoners van LA giften kunnen schenken, gaande van enkele dollars tot meer substantiële bedragen om zo de doem van een mogelijk faillissement af te wenden.

De genomineerden voor de shortlist voor de Brit Insurance Design Awards zijn bekend. 's Werelds interessantste en meest toekomstgerichte ontwerpen, verdeeld in zeven categorieën werden voorgedragen door deskundigen uit het bedrijfsleven. Het gaat om architectuur, mode, meubels, graphics, interactief, product en vervoer. De jury bestaat uit de voorzitter Alan Yentob, de ontwerper en milieuactivist Karen Blincoe en architect Peter Cook. De werken van de genomineerden zullen tentoongesteld worden op de Brit Insurance Designs of the Year Exhibition, van 12 februari tot en met 14 juni 2009 in het Londense Design Museum. Info: www.designsoftheyear.com.

Op tweede Kerstdag worden bij veilinghuis De Wit in Oostende memorabilia verkocht van de onlangs overleden Hugo Claus. Topstuk is het alleereerste gedicht - Grauwvuur - dat de Grote Vlaamse Meester op dertienjarige leeftijd schreef, op een blaadje uit een schoolschrift. Een klasgenote van Claus, ene Miriam Soetaert, kreeg de poëtische ontboezeming van hem in het tweede jaar Grieks-Latijn in de Rijksmiddelbare school in Kortrijk. Al die jaren hield ze het gedicht bij haar; nu wil ze, op haar tachtigste, dat het wereldkundig wordt gemaakt en - hopelijk - in veilige handen terechtkomt. Lees meer

De Oostenrijkse keizerin Sissi was de centrale figuur tijdens 'Kerst op het Kasteel', het jaarlijks eindejaarsevenement van het kasteel van Gaasbeek dat afgelopen weekend in het teken stond van Oostenrijk. Gedurende twee dagen werd een onbekend levensgroot portret van Sissi tentoongesteld, uitgeleend door Bad Ischl, de zomerresidentie van de Habsburgers. Het doek zou dateren uit de periode rond 1860. Elisabeth Amalie Eugenie (München, 1837 - Genève, 1898) was hertogin in Beieren en prinses van Beieren , en door haar huwelijk met keizer Frans Jozef I ook keizerin van Oostenrijk en vanaf 8 juni 1867 tevens koningin van Hongarije.

Op 31 januari 2009 zal Porsche de deuren openen van zijn museum in de Duitse stad Stuttgart. Het is een stalen gebouw van 5.600 vierkante meter expositieruimte dat werd geplaatst op drie reuzenpijlers van gewapend beton. Bezoekers worden verwelkomd in een grote hal die een informatiepunt, museumshop, restaurant en een café omvat; ze kijken uit op de Stuttgartse Porscheplatz en op de museumexpositie waar in het totaal zo’n 80 modellen aan het publiek worden getoond worden. Door een rotatiesysteem worden steeds andere, zeldzame Porsches geëxposeerd. Toppers zijn het prototype van de 924, de cabriolet 356 en het originele model van de 911.

Bij Bernaerts in Antwerpen hebben op woensdag 17 november drie benefietveilingen plaats, waarvan de opbrengst gaat naar Mam'Art (een campagne ten voordele van Think Pink voor borstkankeronderzoek en het onthaalcentrum Naboram van en voor vrouwen die worden geconfronteerd met borstkanker), ExtraCity (centrum voor hedendaagse kunst in Antwerpen) en 11.11.11. (koepel van de Vlaamse Noord-Zuidbeweging). Op de eerste veiling worden een tachtigtal werken geveild van studenten van de stedelijke kunstacademies van Hoboken. Voor de tweede veiling zijn het internationaal gerenommeerde kunstenaars die een werk schonken dat te koop wordt aangeboden. En tijdens de derde veiling zullen in totaal 22 boekjes die gevuld werden door schrijvers, schilders, fotografen en cartoonisten een nieuwe eigenaar vinden. Info: www.bernaerts.be

Nog tot en met 22 februari 2009 is bij Wiels, het Centrum voor Hedendaagse Kunst in Brussel, de nieuwste lichting Belgische kunstenaars te zien. De tentoonstelling, die als titel 'Un-scene' meekreeg en de eerste editie is van wat een driejaarlijks gebeurend moet worden, biedt een verbluffend overzicht van het werk van twintig jonge kunstenaars en kunstenaarsduo's. Een kunstscene die er geen is (un-scene) én ongezien (unseen) is: een doordenkertje over het kunstgebeuren. 'Un-Scene' loopt in Wiels, Van Volxemlaan 354, Brussel. Tel. 02-340.00.50. Info: www.wiels.org

Op zondag 18 januari 2009 programmeert Bozar de film « Modern Times » van Charlie Chaplin. Deze poëtische, geëngageerde prent blijft heel actueel in deze crisisperiode. “Modern Times” (1936), een satire op mechanisering en industrialisering, klaagt de werkomstandigheden aan van de arbeiders tijdens de Grote Depressie, een paar jaar na de beurskrach van 1929. Chaplin is maar een pion in de productieketen van een bedrijf waar rendabiliteit het enige is wat telt. Chaplin draaide zijn eerste geluidsfilm als « stille film met geluidseffecten en muziek” terwijl de geluidsfilm al de norm was geworden. Aan het slot van de film verschijnt voor de laatste keer zijn personage met snor, bolhoed en wandelstok. Modern Times wordt geprogrammeerd in het kader van de BOZARSUNDAYS Good Morning, in samenwerking van het Koninklijk Belgisch Filmarchief. Op het menu staat een ontbijt om 10 uur gevold door de vertoning van de film om 11 uur in de Henry Le Boeufzaal. Info: www.bozar.be – www.cinematheque.be

De Franse architect Patrick Berger en zijn vakbroeder Jacques Anziutti hebben het definitieve ontwerp voorgesteld van een glazen constructie die boven het Parijse winkelcentrum Les halles. De constructie, die de naam 'La Canopée' meekreeg, en verwijst naar het tropisch regenwoud, is 120 op 140 meter groot en bestaat uit brozen (of groene) golvende glazen lagen die elkaar als schubben van een vis bedekken. Kostprijs: 200 miljoen euro, waaraan voor de tuin nog zo'n 35 miljoen euro zal gaan kosten. Oplevering zou tegen 2013 voorzien zijn. La Canopée is de eerste fase van de complete renovatie van Les Halles, ooit 'de buik van Parijs' genoemd. Het masterplan werd ontworpen door de architect David Mangin. Naast winnaar van de ontwerpprijsvraag voor 'Les Halles' in de Franse hoofdstad is Mangin ook de auteur van het op de 'Salon du livre' bekroonde boek La Ville Franchisée over vorm en structuur van de eigentijdse stad.

Nog tot en met 21 december loopt in de Brusselse Nomad Gallery de expositie 'Body & Soul' met werk van de vooraanstaande Ghanese kunstenaar Owusu-Ankomah (°1956). Op deze solotentoonstelling zijn zo'n 25 werken van de kunstenaar te zien, en dit voor een eerste keer in België. Owusu-Ankomahs schilderijen moeten gelezen worden als een geconcentreerde picturale taal in verschillende lagen. Hij haalt zijn inspiratie bij het schoonheidsideaal van de renaissance en combineert dat met Ashantitekens en -symboliek uit zijn thuisland Ghana, graffiti uit New York, Chinese kaligrafie en danscomposities van de capoeira uit Brazilië. Locatie: Galerie NOMAD 96 Emile Jacqmainlaan 1000 Brussel (tegenover het Théâtre National).

In maart van volgend jaar zal Nico Koster, fotograaf van de Nederlandse krant De Telegraaf, een serie verloren gewaande foto's van de "Bed-in" van John Lennon en Yoko Ono tentoonstellen in de Amsterdamse Galerie Moderne. De foto's werden genomen in maart 1969 in kamer 902 van het Hilton Hotel in Amsterdam. Koster raakte echter de negatieven kwijt na de exclusieve fotoshoot. Zijn dochter vond het beeldmateriaal onlangs terug in een weggeborgen doos. 'John & Yoko' bleven ten tijde van Kosters reportage, die zou geplaatst worden naast een interview met het duo door journalist Hend van der Meyden, een week lang in bed als protest tegen de oorlog in Viëtnam.

Het Brusselse bureau JDS heeft een architectuurwedstrijd gewonnen die werd uitgeschreven door de stad Kopenhagen, hoofdstad én grootste stad van Denemarken. De opdracht luidt: het herontwerpen van de Kalvebod Brygge (de Kalvebod-brug) in de Metropolzone, die zich uitstrekt tot aan de St. Jørgens Lake. Het architectenbureau JDS zal voor dit project samenwerken met Klar Architects. De renovatiewerken zijn nodig om de site een nieuw elan te bezorgen. De Brusselse architect achter JDS is Julien de Smedt, die ondemeer bij Rem Koolhaas' OMA ervaring opdeed. Onlangs was JDS nog bij de winnaars van een wedstrijd voor een appartementencomplex in het Deense Aarhus en een hotel in het Noorse Stavanger.

Van 16 tot en met 19 december heeft in de Brusselse Beursschouwburg een vierdaags festival plaats rond het begrip 'subversiviteit'. Initiatiefnemer is Pol Dehert (cfr. foto), hoofd dramaopleiding van het Rits. Het Sub.Fest start dindsdag met gratis lezeingen waaraan ondermeer Brian Holmes en Jean-Marie Apostolides deelnemen. Woensdag hebben er debatten plaats en worden films vertoond die te maken hebben met situationisme. Eendag later is het de beurt aan het magazine rekto-verso dat een debat leidt over kunst in tijden van populisme. Er zijn ook seminaries voorzien over o.a. stadsactvisme. Het Sub.Fest eindigt met performances én een floorshow. Ifo: www.beursschouwburg.be

Het Zeeuws Museum, gelegen in de Nederlandse gemeente Middelburg op het eiland Walcheren, heeft de Europe Museum Prize 2009 gewonnen. Het museum dat is ondergebracht in een twaalfde-eeuwse abdij stelt regionale collecties tentoon op een interactieve manier, met vaak onverwachte links, zich focussend op ondermeer een jong publiek en zich profilerend naar verdere oorden dan Zeeland alleen. Europ schenkt aan het Zeeuws Museum een bedrag van 5.000 euro én een sculptuur van de Spaanse kunstschilder, beeldhouwer, graficus en keramist Joan Miró (Barcelona, 1893 - Palma de Mallorca, 1983).

Het Rijksmuseum in Amsterdam heeft het schilderij 'De Vierkante Man' van Karel Appel (1921-2006) aan zijn collectie toegevoegd. Het betreft een werk dat de Nederlandse kunstenaar schilderde in Parijs in 1951, het laatste jaar van CoBrA. Het museum kocht het werk uit de nalatenschap van de kunstenaar. Het schilderij is momenteel te zien, tot en met 16 februari 2009, samen met twee andere werken van Karel Appel; het museum kreeg ze in langdurige leen. Het zijn 'Zwarte Maagd' en 'De Ontmoeting', beide uit 1952.

In januari zal op de kunstbeurs Los Angeles Art Show werk te zien zijn van de Leeuwarder kunstenaar Gerard Boersma. De Amstel Gallery in Amsterdam werd voor de beurs geselecteerd en zal er twaalf schilderijen van Boersma exposeren. Volgens Boersma zou het de eerste keer zijn dat een Nederlandse galerie op dit prestigieus kunstgebeuren wordt uitgenodigd. De vertiende editie van de Los Angeles Art Show presenteert 175 galeries uit de hele wereld. In totaal zijn er ruim 15.000 schilderijen, tekeningen, foto’s, beelden en andere kunstwerken te zien. De beurs vindt plaats van 21 tot en met 25 januari in het Convention Center in L.A. Info: www.laartshow.com

Tegenvallende kaartjesverkoop zijn er de oorzaak van dat bij ondermeer de Baltimore Opera Company en de Metropolitan Opera in New York alle hens aan dek wordt geroepen teneinde het hoofd te kunnen bieden aan de economische recessie die ook de 'Nieuwe Wereld' in zijn wurgende greep houdt. Op termijn zouden faillissementen wel uitblijven, maar zijn vragen tot uitstel van betaling toch nu reeds schering en inslag. De Met in NY lanceerde een originele, zij het voor een zo prestigieuze cultuurtempel merkwaardige actie: zo'n 16.000 tickets kunnen via internet besteld worden tegen een spotprijs van 25 dollar, daar waar de normale prijs zich situeert tussen de 140 en 295 per zitplaats.

Door een internetlek zijn de laatste vijf kandidaten voor de Nederlandse Dichter des Vaderlands uitgelekt. Een van hen zal Driek van Wissen (cfr. foto) opvolgen. De overblijvers waaruit moet worden gekozen zijn: Tsead Bruinja, Erik Menkveld en Hagar Peeters en de twee in België wonende dichters Joke van Leeuwen en Ramsey Nasr. Ze werden geselecteerd uit een lijst van tien genomineerden, voorgedragen door een commissie onder leiding van de voormalige Tweede Kamervoorzitter Jeltje van Nieuwenhoven. Het was de bedoeling gemaakte keuze op 2 januari bekend te maken, maar de namen zijn voortijdig uitgelekt via de website van dichter Erik Jan Harmens. Daags na nieuwjaar worden de kandidaten voorgesteld in het Cultureel Supplement van NRC Handelsblad; vanaf dan kan het publiek via de site http://www.dichterdesvaderlands.nl zijn stem uitbrengen. Op 28 januari volgt dan de bekendmaking van de Nederlandse Dichter des Vaderlands tijdens de Avond van de Poëzie, rechtstreeks op televisie uitgezonden door NPS.

Dat Vilnius, de hoofdstad van het Baltische land Litouwen, op 1 januari 2009, samen met de Oostenrijkse stad Linz, als culturele hoofdstad van Europa zal fungeren, zal niet onopgemerkt voorbijgaan. Onder het motto 'Culture Live' worden meer dan 900 culturele evenementen georganiseerd, werd een budget van zo'n 85 miljoen uitgetrokken en zullen een massa vrijwilligers aan de ambitieuze plannen van deze historische stad meewerken. Ondermeer stadsevenementen, conferenties, muziekuitvoeringen, workshops, tentoonstellingen en een 'Festival van het licht' moeten bijdragen leveren aan het imago van de voormalige Sovjetrepubliek. Info: www.culturelive09.lt

De 50-jarige Oost-Vlaamse architect en antropoloog Lode van Pee (cfr. foto), cultuurfunctionaris van het Caermersklooster in Gent, die de Rwandese regering bijstaat met advies bij de uitbouw van het museale beleid, zal een cruciale rol spelen bij de bouw van het 'Musée de l'Environnement' in Karongi, het vroegere Kibye, aan het Kivumeer. Eerder was hij berokken bij de inrichting van het 'Musée de l'Histoire' in het Rwandese Nyanza, gelegen op zo'n 100 km ten zuidwesten van Kigali en bouwde hij het Nationaal Museum van Rwanda in Butare op. Het Musée de l'Environnement is een sociaal-educatief project over de gevaren van de destructie van het milieu. Van Pee is in België bij het publiek bekend als ontwerper van de reusachtige toiletrol aan het Designmuseum in Gent; hij realiseerde echter ook het maritiem park Seafront in Zeebrugge (met zijn architectenbureau Archos) en werkte mee aan de tentoonstellingen 'Van bakeliet tot composiet' in het Designmuseum, 'Panamarenko by night' in het Stedelijk Museum van Actuele Kunst (SMAK) in Gent en 'Tabwa in het Afrikamuseum van Tervuren.

Op 16 december gaat het madaat in van Johan Vansteenkiste als eerste kunstenbeleidscoördinator van Antwerpen. Kunstenaars en kunstenorganisaties bepalen in de Brabostad actief mee aan het imago dat ze heeft bij haar bewoners én als kunstenstad tout court. Vansteenkiste opereren naast Karel Hermans die als cultuurbeleidscoördinator zich volledig toespitst op het lokale cultuurbeleid en naast Steven Thielemans, die als directeur van de Antwerpse musea ook de beleidscoördinatie voert voor het stedelijk erfgoedbeleid. Als programmaleider van het project 'Antwerpen houdt van kunst. Kunstenaars maken mee de stad' zal de kunstenbeleidscoördinator, ten behoeve van het stadsbestuur, instaan voor de overkoepelende coördinatie van het kunstenbeleid.

Marc Clémeur zegt na achttien jaar, het equivalent van drie mandaten, de Vlaamse Opera vaarwel. Vanaf september 2009 krijgt hij de leiding van de Opéra du Rhin in Straatsburg als directeur-generaal. Hij volgt Nicholas Snowman op. Dit gerenommeerde cultuurhuis geldt al sinds geruime tijd als één van de meest vernieuwende Franse operagezelschappen, omvat ook een groot balletgezelschap én biedt onderdak aan het opleidingsinstituut ‘Les Jeunes Voix du Rhin'. Het is één van de weinige instellingen in Frankrijk die het statuut van ‘Opéra national' heeft. De Opéra du Rhin brengt haar producties in drie steden: Colmar, Mulhouse en Strasbourg.

De zo'n twee kilometer lange rij boekenstalletjes die zich langs de Parijse Seine bevinden, zowel op de rechteroever (van de Pont Marie tot aan de Quai du Louvre) als op de linkeroever (van de Quai de la Tournelle tot aan de Quai Malaquais), en waarop de Unesco onlangs het predicaat Werelderfgoed heeft geplakt, worden met uitsterven bedreigd. Toeristische prullaria zoals plastic Eiffeltorens en dito Notre Dametjes en Sacré Coeurtjes zijn de laatste jaren in de plaats gekomen van oude boeken, postkaarten, oude affiches, zeldzame strips en al dan niet authentieke of antieke etsen. Overleven is voor de uitbaters van de, soms eeuwenoude boekenstalletjes de boodschap. Het Parijse stadsbestuur is zich hiervan bewust, en om de 'paysage culturel' van de lichtstad niet te laten verloren gaan zal het strenger toezien op de aangeboden kwaliteit, enerzijds, maar door meer promotie te maken, een wandelroute te voorzien én een boekenweek te organiseren wil men, anderzijds, de bouquinistes in waardigheid laten voortbestaan.

Het Rotterdamse architectenbureau MVRDV heeft de opdracht in de wacht gesleept om een bouwplan te ontwikkelen voor een wijk in de toekomstige Zuid-Koreaanse stad Gwanggyo. In het voorstel trekken vooral de begroeide heuvelachtige woontorens, waarbij de daken en de terrassen ziouden beplant worden met buxusstruiken, de aandacht. Het concept van MVRDV voor het zogenaamde Gwanggyo Power Centre omvat zowel woningbouw als culturele faciliteiten en kantoren. Het concept wordt momenteel onderzocht op haalbaarheid en ontwikkeling. Hoeveel het geheel gaat kosten, is nog niet geweten. MVRDV, opgericht in 1991 is een afkorting van de achternamen van architecten Winy Maas, Jacob van Rijs en Nathalie de Vries. Het bureau, bekend om zijn experimentele architectuur, ontwierp ondermeer het containergebouw op de Silodam in Amsterdam en de Villa VPRO in Hilversum.