'Entropa', het Europese kunstwerk in het Justus Lipsius-gebouw in Brussel, ligt onder vuur. Er is namelijk gebleken dat de creatie die de vooroordelen van de 27 EU-lidstaten evoceerde het werk is van een provocateur. Er zouden geen 27 kunstenaars aan de creatie hebben meegewerkt, maar slecht één: de uit Praag afkomstige Tsjech David Cerny. Die verzon zelf de verschillende kunstenaars, compleet met curiculum vitae. Morgen zou 'Eutropa' plechtig worden onthuld. Of dat ook zal gebeuren, weten we later.

Gisteren overleed in een Parijs ziekenhuis de 74-jarige Franse regisseur en filmproducent Claude Berri. Hij wordt algemeen beschouwd als een van de belangrijkste Franse filmmensen. Hij begon zijn carrière als acteur en trad op in films van ondermeer Claude Chabrol en Serge Gainsbourg. Berri maakte zijn debuut als regisseur in 1964 met kortfilm "Le poulet", die overigens in 1964 bekroond werd met een Oscar. Hij sleepte later ook nog twee Césars in de wacht. Andere hoogtepunten in zijn carrière waren "Manon des sources" en 'L'eau des collines' van Marcel Pagnol en 'Germinal' van Emile Zola. Hij produceerde ondermeer ook de kaskraker "Bienvenue chez les Ch'tis"

Wim Coessens (°1967) verlaat de VRT om op 1 maart directeur te worden van het Internationaal Filmfestival van Vlaanderen in Gent. Coessens, die momenteel nog manager digitale media is bij de openbare omroep, stapt eind februari op. Hij keert dus terug naar zijn oude plek, want van midden februari tot november 2007 was hij al algemeen coördinator van het filmfestival. Voor die tijd was Coessens, licentiaat tolk Nederlands-Engels-Spaans, werkzaam als algemeen directeur bij De Morgen tot hij te horen kreeg dat er geen plaats meer was voor hem in de Persgroep. Hij volgde dan Koen Van Bockstal op die als zakelijk leider van het filmfestival in Gent ontslag nam.

Een schilderij van Jan van Goyen met als titel 'Gezicht op Den Haag' uit 1650 is klaar om te worden verscheept naar Amerika. Het doek, dat tot de vaste collectie behoort van het Haags Historisch Museum, zal enkele maanden worden uitgeleend aan de National Gallery of Art in Washington. Het is pas de tweede keer dat het vijf meter brede stadsgezicht wordt verplaatst. Eerder, in 1951, was het te zien op een expositie in het Nederlandse Delft, een gemeente in Noord-Holland. Van 1 februari tot en met 3 mei zal 'Gezicht op Den Haag' in de hoofdstad van de V.S. te zien zijn op een tentoonstelling die als titel 'Pride of Place, Dutch Cityscapes of the Golden Age' meekreeg. Jan Josephsz. van Goyen (Leiden 1596 – Den Haag, 1656) was een landschapschilder uit de Gouden Eeuw. Van Goyen heeft veel schilderijen nagelaten van zandwegen, rivieren, meren en kanalen in de omgeving van Den Haag, Rotterdam, Delft, Dordrecht, Leiden, Gouda, Arnhem en Emmerik.

Gisteren werd in het Justus Lipsiusgebouw in Brussel 'Entropa' onthuld, een kunstwerk dat door de Tsjechische Republiek ten geschenke wordt gegeven nu dat land voorzitter is gedurende 6 maand van de Europese Gemeemschap. Oorspronkelijk een idee van David Cerny, werd aan vakbroeders uit de 27 lidstaten gevraagd hun eigen land te symboliseren onder het motto 'Stereotypes are Barriers to be Demolished'. Wie het kunstwerk wil gaan bewonderen, kan dat nog doen tot en met 30 juni op het nummer 175 van de Wetstraat in Brussel. Letten op 'EU2009.CZ'. Info: www.eu2009.cz

Op 8 maart aanstaande krijgt de Nederlandse schrijfster Anneke Brassinga de Constantijn Huygensprijs uitgereikt voor haar volledige oeuvre in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Aan deze prestigieuze onderscheiding, een onderdeel van de Jan Campert-prijzen, is een bedrag van 10.000 euro verbonden. Bij deze gelegenheid geeft de Nijmeegse uitgeverij Vantilt een essaybundel uit over het werk van de bekroonde auteurs. Anneke Brassinga (Schaarsbergen, 1948) is dichter en prozaïst. Als vertaalster verwierf zij naam met het werk van ondermeer Oscar Wilde, Jules Verne en Sylvia Plath. In 1978 weigerde ze de Martinus Nijhoff-prijs die haar werd toegekend voor haar vertaling van Vladimir Nabokovs 'The Gift' Reeds van in 1974 publiceerde Brassinga proza en poëzie. Haar eerste niet-bibliofiele dichtbundel verscheen in 1987, haar eerste prozabundel in 1993.

De Unie van de Filmkritiek (UFK), een vereniging die de Belgische filmcritici tot haar leden telt, heeft haar jaarlijkse Grote prijs uitgereikt aan de Britse beeldend kunstenaar Steve McQueen voor zijn film 'Hunger'. De UFK-juryleden vinden dat McQueens debuut "innoverende kwaliteiten zowel naar vorm als naar scenario" inhoudt. De bekroonde prent heeft het over de laatste weken van Bobby Sands leven. Deze IRA-man ging in 1981 in hongerstaking uit protest tegen de onmenselijke omstandigheden waarin de politieke gevangenen werden gevangengehouden. Zijn actie eindigde met de dood.

De roemruchte Nederlandse uitgeverij De Bezige Bij wil haar activiteiten uitbreiden en heeft daarvoor haar oog laten vallen op literaire strips en graphic novels. Er is een samenwerking op gang gekomen met uitgeverij Oog & Blik, al jaar en dag gespecialiseerd in het iteraire stripgebeuren. Binnen de kortste keren zal het nieuwe fonds zijn catalogus presenteren met daarin werk van Robert Crumb, Art Spiegelman en Judith Vanistendael. De twee uitgeverijen zouden jaarlijks opteren om tussen de 25 en 30 titels uit te brengen.

Nog tot en met 24 januari loopt in de Brusselse Galerie Rodolphe Janssen een tentoonstelling met werk van Wim Delvoye (°1965, Wervik). Naast een blikvanger als de replica van een bulldozer van het merk Caterpillar D11, zijn ondermeer getatoeëerde varkenshuiden te zien en een houten betonmolen. Ter gelegenheid van deze Delvoy-tentoonstelling wordt ook een boekje gepubliceerd dat als titel 'Wim Delvoye for Dummies' meekreeg, een werkje in plastic van 15 op 15 cm dat zich ook in bad laat lezen. Info: www.galerierodolphejanssen.be

Enkele dagen nadat Adriaan van Dis de E. du Perronprijs heeft gewonnen voor zijn verhalenbundel 'Leeftocht', is de Nederlandse schrijver uitgeroepen tot laureaat van de jaarlijks uitgereikte Gouden Ganzenveer. Eerder wonnen ondermeer Joost Zwagerman, Tom Lanoye, Peter van Straaten en Kees van Kooten deze onderscheiding. Van Dis maakte ook furore als televisiepersoonlijkheid; hij ontving in 1986 en in 2007 een Nipkowschijf. Als schrijver debuteerde hij in 1983 met zijn novelle 'Nathan Sid'. Nadien volgden nog een aantal boeken waarmee hij prijzen in de wacht sleepte, zoals de Gouden Uil. Van Dis werd ook meermaals genomineerd, onder andere voor de AKO-Literatuurprijs en de Librisprijs.

In de herfst van dit jaar zal in het Ateneum Art Museum in Helsinki een grootse tentoonstelling worden georganiseerd met werk van Pablo Picasso. Alle fasen uit zijn indrukwekkende carrière zullen er aan bod komen. De werken zijn allen afkomstig uit het Parijse Musée National Picasso, waarvan Anne Baldassari, de curator van de tentoonstelling, directrice is. Eer ze in de Finse hoofdstad aankomen, zullen de werken reeds te zien zijn geweest in ondermeer het Madrileense museum Reina Sofia en het National Art Centre in de Japanse hoofdstad Tokio. Na het Ateneum komt ook nog Hamburg aan de beurt.

In de maand oktober zou een nieuw avontuur van Winnie the Pooh op de markt komen, een vervolg op de onuitputtelijke verhalenreeks van de Brit Alan Alexander Milne (Londen, 1882-1956) uit de jaren 20. 'Return to the Hundred Acre Wood' is de titel en het verhaal zal eerst in de Verenigde Staten en Groot-Brittannië worden uitgebracht. Of er ook een Nederlandstalige versie, 'De terugkeer naar het Honderd Bunderbos', op stapel staat is niet geweten. Degeestelijke vader A.A. Milne, werkte indertijd samen met illustrator E.H. Shepard. De sequel zou geschreven worden door David Benedictus en de illustraties verzorgd door Mark Burgess.

Van 6 maart tot en met 1 juni loopt in het Schunck-Glaspaleis in het Nederlandse Heerlen, een gemeente in de provincie Limburg, een retrospectieve tentoonstelling van de Braziliaanse toparchitect Oscar Niemeyer (°1907, Rio de Janeiro). De bezoeker zal er een overzicht te zien krijgen de veelheid van projecten die hij tijdens zijn carrière verwezenlijkte. Oscar Niemeyer was zijn leven lang een notoir communist. Hij was een visionair kunstenaar die als pionier van de 20ste-eeuwse moderne architectuur wordt beschouwd. Een lijstje maken van zijn succesvolle ontwerpen zou te lang uitvallen. Vermelden we enkel dat hij in 1996, op 89-jarige leeftijd, het MAC (Museu de Arte Contemporânea oftewel het Museum van de Moderne Kunst) ontwierp in Niterói, een voorstad van Rio de Janeiro. Info: www.schunckglaspaleis.nl

De 49-jarige kunstenaar Jaap de Vries heeft de Wim Izaksprijs in de wacht gesleept, een aanmoedigingsprijs voor veelbelovende Nederlandse kunstschilders. Hij kreeg die onderscheiding, met een waarde van 10.000 euro, uitgereikt in het Teekengenootschap Pictura Dordrecht. De Wim Izaksprijs, is een tweejaarlijkse prijs, genoemd naar de in 1989 overleden kunstenaar Wim Izaks, bekend als schilder en graficus. Hij wordt ingedeeld bij de categorie 'wilde schilderkunst' en maakte zo'n duizend schilderijen en een veelvoud aan etsen, linosnedes, gouaches en tekeningen in zeer uiteenlopende technieken. Zijn werk maakt deel uit van diverse openbare collecties van ondermeer het Stedelijk Museum Amsterdam, het Gemeentemuseum Den Haag, het Centraal Museum in Utrecht, het Groninger Museum en het Rijksmuseum Twenthe.

Eerder deze week konden muziekliefhebbers via internet een uitvoering bijwonen van het internationaal gerenommeerde sympfonie-orkest Berliner Philharmoniker dat onder leiding staat van Sir Simon Rattle. Deze maal niet in een knusse, ouderwetse muziekzaal maar via een virtueel alternatief, de zogenaamde Digital Concert Hall, compleet met perfecte audio- en visuele kwaliteit. Zo'n live-uitvoering kost 9,90 euro. Datzelfde bedrag betaalt men ook voor een downloadbare archiefuitvoering. Er staan dit jaar nog zo'n 30 concertuitvoeringen gepland. De prijs voor een seizoensabonnement bedraagt 149 euro. Uiteraard kunnen de opgevraagde stukken onbeperkt worden bekenen.

Nog tot en met 8 maart loopt in het Antwerpse Extra City een retrospectieve tentoonstelling met werk van de in de Scheldestad geboren joods-Belgische surrealistische kunstenares Justine Frank. Curator is Hila Peleg. Het is de eerste Europese overzichtstentoonstelling sinds Franks dood in 1943. In haar werk gebruikt ze een expliciet erotische beeldtaal, gekoppeld aan de joodse iconografie, iets wat nogal eens op weerstand stoot. Op de expositie zijn zowel schilderijen te zien als cinematografisch materiaal. Ook wordt de Engelse versie uitgebracht van Roee Rosen's boek Sweet Sweat, uitgegeven door Sternberg Press (Berlijn, New York) en medegeproduceerd door Extra City. Rosen is kunstenaar, schrijver en docent; hij is afkomstig uit Israël en doceert kunstgeschiedenis aan de Bezalel Academy of Art en het Beit Berl College.

Dit jaar viert het Nederlandse Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam zijn honderdzestigjarig bestaan. Met name op 3 juli aanstaande is het zover. Ter gelegenheid van dit jubileum staan heel wat evenementen op stapel. Het museum ontstond in 1841 dankzij het legaat van kunstverzamelaar Frans Jacob Otto Boijmans (1767-1847) aan de stad Rotterdam. In eerste instantie werden de geschonken schilderijen en diverse andere kunstobjecten ondergebracht in het historische Schielandshuis dat later, in 1849, het Museum Boijmans werd. Na een brand in 1935 ontwierp stadsarchitect Ad van der Steur een nieuw gebouw. In 1958 werd de collectie van Daniël George van Beuningen (1877-1955) aan het museum toegevoegd, evenals tekeningen, beeldhouwwerken, ivoor en zilver alsook de collecties van Auspitz en Franz Koenigs, die Van Beuningen in 1932 en 1941 had aangekocht. Als gevolg daarvan kreeg het museum zijn huidige naam Museun Boijmans Van Beuningen. Het museum bevat naast collecties oude en moderne schilderkunst, waaronder een aantal topstukken, ook tekeningen en prenten, en beschikt tevens over een beeldenpark. Info: www.boijmans.rotterdam.nl

Een groep van Colombiaanse koffietelers klaagt via hun advokaat in de Verenigde Staten de cartoonist Mike Peters aan. Die heeft volgens hen in een strip de goede reputatie van de nationale koffiebranche te grabbel gegooid. Immers de Colombiaanse fictieve koffieplanter Juan Valdez (cfr. illustratie boven) wordt door de cartoonist gelinkt aan de misdaad en dat is de beroepsfederatie van koffietelers in het verkeerde keelgat geschoten. Zij vragen dan ook een schadevergoeding van zo'n 20 miljoen dollar, toch direct ongeveer 13 miljoen euro. Pas wanneer ze de rechtzaak winnen, vinden ze dat de reputatie van hun leden gezuiverd zal zijn. Lees meer

De Nederlandse schrijver en televisiefiguur Adriaan van Dis is uitgeroepen tot laureaat van de E. du Perronprijs, een gezamenlijk initiatief van de Faculteit der Letteren van de universiteit en de gemeente Tilburg. De onderscheiding wordt jaarlijks toegekend aan personen of instellingen die een actieve bijdrage leverden aan de cultuur en opkomen voor de bevordering van wederzijds begrip en een goede verstandhouding tussen de in Nederland woonachtige bevolkingsgroepen. De prijs bestaat uit een oorkonde en een geldsom van aanvankelijk 1500 gulden, inmiddels opgetrokken tot 2500 euro. Adriaan van Dis (Bergen aan Zee, 1946) debuteerde in 1983 met de novelle Nathan Sid.

Nog tot en met 3 mei aanstaande loopt in het Groninger Museum een groots opgezette overzichtstentoonstelling met als titel 'J.W. Waterhouse (1849-1917). Betoverd door vrouwen'. Veel van de geëxposeerde schilderijen en tekeningen zijn afkomstig uit Engeland, Ierland, Australië, Taiwan en Canada. Zowel de Royal Academy of Arts in Londen als het Montreal Museum of Fine Arts in Montreal werkten mee aan deze retrospectieve. John William Waterhouse (Rome, 1849 – Londen, 1917) was, zoals zijn vader, een Engels schilder. Hij wordt gerekend tot de Prerafaëlieten. Eén van zijn beroemdste schilderijen, 'The Lady of Shalott' is te zien in de Tate Gallery in Londen (zie onder). Het doek uit 1888 is gebaseerd op het gelijknamige werk van Alfred Lord Tennyson. Info: www.groningermuseum.nl Lees meer

Wereldwijd is bij fans van Kuifje consternatie ontstaan nu op de vooravond van de 80ste verjaardag - dit weekend - van de wereldberoemde stripfiguur en geesteskind van Hergé de voormalige Britse politicus en auteur Matthew Parris in de tabloid The Sun hem een homo heeft genoemd. Hij maakte een lijstje met verschillende elementen die zijn theorie moeten bewijzen. Zo zouden zijn jongensachtige verschijning, kleurrijk vestimentair voorkomen, vriendschappen met macho's, ontbreken van relaties met vrouwen of meisjes en samenwonen met een zeeman stuk voor stuk aanwijzingen zijn om hem het gay-label op te kleven. Of hoe zelfs in de stripwereld een ('anders')-geaardheid ook nog steeds een strijdpunt blijkt.

Na België en Frankrijk doet nu ook Nederland volop mee aan een onderzoek naar de herkomst van alle kunstaankopen die sedert 1933 werden verricht. Bedoeling is om na te gaan of er joodse eigendommen die tijdens W.O. II werden ontvreemd in musea hier te lande - bewust of onbewust - ten onrechte in de collectie werden opgenomen. In het totaal hebben 46 landen zich akkoord verklaard met wat in 1998 als basis diende op een internationale conferentie in Washington. Dat de Nederlandse Museumvereniging meewerkt aan het onderzoek zei Siebe Weide, sedert september 2006 de directeur van de Nederlandse Museumvereniging, meegedeeld. De 37-jarige Weide (zie foto) was daarvoor directeur van de Vereniging Nederlandse Poppodia- en Festivals, een branchevereniging met zo'n 100 leden.

Een variant op het portret van de verkozen president Barack Obama van de hand van straatkunstenaar Shepard Fairey, dat centraal stond in zijn verkiezingscampagne, maakt vanaf nu deel uit van de collectie van de National Portrait Gallery in Washington DC. Het is het eerste portret van de nieuwe president dat wordt toegevoegd aan de nationale verzameling die deel uitmaakt van het Smithsonian Institute. Een woordvoerder van de National Portrait Gallery zei dat het kunstwerk zal worden tentoongesteld tegen 20 januari, de dag de Obama officieel wordt geïnstalleerd als President van de Verenigde Staten. Lees meer

Betty Freeman, zowat een van de bekendste schutspatroons van de hedendaagse muziek is op 87-jarige leeftijd overleden in het Californische Los Angeles. Freeman werd geboren in Chicago, Illinois. Ze studeerde Engelse literatuur en wou concertpianiste worden. Ze was ondermeer getrouwd met de Italiaanse beeldhouwer en schilder Franco Assetto (1911-1991), met wie ze ooit in Turijn ging wonen. Ze steunde grote namen uit de hedendaagse muziekwereld zoals o.a. John Cage, Philip Glass, Steve Reich, John Adams, Pierre Boulez en Kaija Saariaho. Cage droeg zijn 'Freeman Etudes' aan haar op, Lou Harrison zijn 'Serenade for Betty Freeman and Franco Assetto' en Steve Reich zijn 'Variations for Winds, Strings, and Keyboards (1979) en 'Vermont Counterpoint' (1982). Ook John Adams's droeg een werk aan haar op, met name de opera 'Nixon in China' (1985-87). Freeman verwierf ook erkenning als fotograaf van componisten en musici. Haar foto's waren in Carnegie Hall te zien. Voor ze zich in muziek verdiepte, verzamelde Freeman kunst. Zij inspireerde David Hockney toen hij in 1966 het doek 'Beverly Hills Housewife' schilderde.

Morgen opent in het Prentenkabinet van het Van Gogh Museum in Amsterdam de tentoonstelling 'Van Abildgaard tot Hammershøi' waarop een 200-tal tekeningen van Deense kunstenaars te zien zijn die dateren uit de negentiende eeuw, een hoogepunt in de culturele historiek van Denemarken aka 'De Deense Gouden Eeuw'. Tot en met 5 april zijn er niet alleen landschappen te zien, maar ook portretten en figuurstudies. Alle tekeningen komen uit de collectie van de Parijse Fondation Custodia die verantwoordelijk is voor de kunstcollectie van de Nederlandse verzamelaar Frits Lugt die in 1956 het Institut Néerlandais in Parijs oprichtte. dat in 1956 op initiatief van Lugt is opgericht.