Van 25 februari tot en met 19 april heeft in het Het Joods Historisch Museum (JHM) in Amsterdam een tentoonstelling plaats van negen schilderijen en zesendertig tekeningen van de hand van de schilder Martin Monnickendam (cfr. illustratie). De kunstwerken zijn afkomstig van de Stichting Vrienden van Martin Monnickendam geschonken. Dat brengt het totaal van de werken die het museum van Monnickendam bezit op 62. Omdat 2009 in het teken staat van de Amsterdamse schilder, wordt niet alleen in het JHM speciale aandacht hem besteed, maar ook onder meer in het Rijksmuseum, het Stadsarchief Amsterdam, het Amsterdams Historisch Museum en Artis.

Voor de tweede maal heeft volgende maand in Brussel Museum Night Fever plaats, een evenement voor en door jongeren dat door de Brusselse Museumraad wordt georganiseerd. Zo'n veertien musea in de Belgische hoofdstad - van Bozar tot Legermuseum - werken aan de museumnacht mee, en doen dit samen met een twintigtal jongerenorganisaties, academies en diverse andere onderwijsinstellingen. Het culturele evenement wil het museaal gebeuren een sexier imago aanmeten en op een non-elitaire manier de jeugd warm maken voor de artistieke mogelijkheden die worden geboden. Info: www.museumnightfever.be

Nog tot en met 15 maart loopt in de Antwerpse Galerie Molensloot een tentoonstelling met als titel 'Fantômes, humains et démons - Frédéric Martos'. De in Frankrijk geboren Spaanse kunstenaar, die sedert 1996 in Antwerpen woont, is een klassiek geschoold autodidact die zowel over een technische bagage beschikt als over artistieke en literaire kennis. Zijn fotografische evocatie en zijn eerder stroeve naar inertie leunende stijl vormen een soort tijdloos theatraal gebeuren dat menig kunstliefhebber sprakeloos doet staan, zoals laatst op Lineart in Gent. Info: www.galeriemolensloot.be

Dat het nieuwe logo van de stad Gent niet bij iedereen in de smaak viel, is een understatement. Er kwamen nogal wat reacties op het beeldmerk dat door het bekende reclamebureau Duval Guillaume werd ontworpen. 'Gent: zoveel stad' was op zijn minst omstreden. Toch heeft het schepencollege van de Arteveldestad zich akkoord verklaard en zal een promotie- en communicatieplan worden uitgewerkt met het nieuwe logo als centraal item. Voor officieel communicatieverkeer zal Gent het vertrouwde logo met de drie torens blijven gebruiken.

Het doek "De martelaar van San Sebastian" van de Vlaamse meesterschilder Antoon van Dyck (cfr. illustratie) is binnekort terug te bewonderen in het Escoriaal, het immense abdijcomplex van Filips II nabij de Spaanse hoofdstad Madrid. Het beroemde schilderij hing er tussen 1656 en 1809 op voorstel van schilder Diego Velázquez. Toen de Fransen Spanje bezetten het. In 1930 kwam het weer boven water toen het ontdekt werd in een collectie in het Franse Lyon. In 2008 verwierf Spanje het schilderij; er werd zo'n 2,5 miljoen euro voor betaald. Antoon of Anthony van Dyck (Antwerpen, 1599 – Londen, 1641) was een barokschilder uit de Antwerpse School.

De Belg Guido Wevers, tot nu directeur van het Vrijthof, wordt de artistieke leider van "Maastricht, culturele hoofdstad van Europa 2018". Het is zijn taak om de komende twee jaar de kandidatuur van de Maasstad, de hoofdplaats van de Nederlandse provincie Limburg, mee te helpen voorbereiden. Zowel het Duitse Aken, als de Belgische steden Luik en Hasselt steunen het project, dat de ganse Euregio in de picture zal plaatsen, volmondig. Voor 2015 stelde de Waalse stad Bergen zich kandidaat als culturele hoofdstad van Europa.

Gisteren had in Brussel bij Pierre Bergé & Associés een tentoonstelling plaats, die ook vandaag nog een ganse dag loopt met een selectie van een zeventigtal kunstschatten uit de beroemde collectie van de verleden jaar overleden Franse modeontwerper Yves Saint Laurent. De volledige collectie, die bestaat uit zo'n zevenhonderd kavels, wordt op 23, 24 en 25 februari aanstaande geveild in het Parijse Grand Palais. De totale opbrengst wordt geschat op tussen de 200 en 300 miljoen euro. Onder de te veilen kunstwerken bevinden zich creaties van ondermeer Mondriaan, Picasso, Matisse, Ensor, Picasso en Frans Hals. Info: www.christies.com en www.pba-auctions.com

In Sint-Truiden, naar eigen zeggen "de fruitigste stad van Vlaanderen heeft het censuurspook toegeslagen. De stad gelast de tentoonstelling 'Ladyboys curliemen 1-9' van kunstenaar Jan Van Imschoot af - er zijn schilderijen te zien met naakte figuren - wegens te choquerend; en zeker om in een openbare ruimte, zoals het cultureel centrum De Bogaard te presenteren. De CD&V-er Bert Stippelmans, schepen van cultuur, zou wel geneigd zijn op zoek te gaan naar een gesloten ruimte om vooralsnog Van Imschoots project omtrent genderproblemantie te kunnen exposeren.

Met een optie op de toekomst, waarmee Den Haag haar ambitie bevestigt om in zich in 2018 Culturele hoofdstad van Europa te mogen noemen, heeft de gemeenteraad van de 'hoofdstad van Nederland' aan de internationaal befaamde toparchitect Rem Koolhaas gevraagd een advies te formuleren omtrent een toekomstig plan voor het Haags cultuurplein op het Spuiplein. Aan deze locatie, waarin nu al een danstheater en een concertzaal, respectievelijk het Nederlands Dans Theater en het Residentie Orkest, zijn gevestigde, zou ook nog het conservatorium en een aantal horecagelegenheden worden toegevoegd.

Nog tot en met 19 april loopt in De Nieuwe Kerk op de Dam in Amsterdam de tentoonstelling 'Heilig vuur. Religie en spiritualiteit in de moderne kunst'. Een tachtigtal werken bewijzen dat spiritualiteit en religie in het hedendaagse kunstgebeuren terug zijn gekeerd, en dit voor zover ze ooit zijn weggeweest. Beide begrippen dekken immers een zodanig veelzijdige lading dat ze soms haast onlosmakelijk deel zijn van artistieke arbeid. In De Nieuwe Kerk wordt werk getoond van ondermeer Francis Bacon, Thierry De Cordier, Damien Hirst en Gilbert & George. Info: www.nieuwekerk.nl

Deze week werd Sigiswald Kuijken nog de hemel ingeprezen ter gelegenheid van de toekenning van de Prijs voor Algemene Culturele Verdienste 2008 van de Vlaamse regering. Even daarna kwam hij te weten dat De "Beoordelingscommissie Kunsten en Erfgoed", die de Vlaamse cultuurminister Bert Anciaux moet "raadgeven" bij zijn beslissingen omtrent de verdeling van subsidies een uiterst negatief en vooringenomen pre-advies geformuleerd had over het door hem, samen met Gustav Leonhardt in 1972, opgerichte ensemble La Petite Bande. Om ervoor te zorgen dat Anciaux' cultuurspecialisten weten dat de vooropgestelde beslissing de doodsteek zou betekenen voor het barokgezelschap, circuleert er een petitie die kan worden aangevuld via www.savelapetitebande.com

Bij Sotheby's in New York is op een veiling van Oude Meesters een recordprijs betaald voor een schilderij William Turner, getiteld 'The temple of Jupiter Panelleniuse'. Het meesterwerk van de negentiende-eeuwse romantische Britse schilder bracht zomaar eventjes 13 miljoen dollar op. Eén keer werd er meer betaald voor een Turner. In het totaal bracht de veiling zo'n 64 miljoen dollar op, geen slecht resultaat in deze barre economische tijden. Joseph Mallord William Turner (Covent Garden (Londen), 1775 - Chelsea (Londen), 1851) schilderde vooral landschappen en met name zeegezichten. Lees meer

Van 21 mei tot en met 30 augustus worden er in het Noordbrabants Museum in Den Bosch vijftig zelfportretten van hedendaagse kunstenaars tentoongesteld. Het gaat om uiteenlopende kunstwerken van ondermeer Carel Willink, Ger van Elk, Dick Ket, Lucebert, Kees Verwey, Vincent Reinbende, Levi van Veluw, Toorop en Rineke Dijkstra. De expositie kreeg als titel 'Met Eigen Ogen. Zelfportretten Uit De Nederlandse Moderne Kunst' en omvat naast vijftig schilderijen ook foto's en video's. Info: www.noordbrabantsmuseum.nl

De vzw Den Tunnel toont in de Antwerpse art-nouveauzaal La Riva in de Londenstraat tot en met 15 februari een selectie uit de 'Fenomenale Feminatheek' van de Vlaamse schrijver en eroticaverzamelaar Lous Paul Boon (1912-1979). De getoonde foto's werden geselecteerd door het kunstenaarsduo Jon & Ibe. Tegen deze tentoonstelling kan geen bezwaar komen van gedeputeerde Heylen, die voor nogal wat consternatie zorgde toen hij een eerste poging verbood om de blote madammen van Boon te exposeren, omdat de Provincie in deze niets in de pap te brokkelen heeft wegens een initiatief van een niet-provinciale instelling. Info: www.dentunnel.be

Van 11 februari tot en met 11 mei loopt in het Rijksmuseum - Amsterdam Schiphol de tentoonstelling 'Holland en Japan, 400 jaar handel'. Zo'n 400 jaar geleden knoopte de VOC officiële handelsbetrekkingen aan met Japan. De tentoonstelling geeft een beeld van vier eeuwen culturele contacten tussen de twee landen: porselein, lakwerk, textiel en schilderijen uit onder meer de collectie van het Rijksmuseum. Op 23 maart aanstaande brengt uitgeverij Elmar het fotoboek Snapshot Holland / Snapshot Japan uit. Hierin vergelijkt reisfotograaf en schrijver Peter de Ruiter beide landen in woord en beeld. Info: www.rijksmuseum.nl en www.uitgeverijelmar.nl

Binnenkort zullen in Brussel een uitgebreide collectie van zo'n 1400 architecturale elementen uit de art nouveau- en art decoperiode deel uitmaken van een exposite annex veiling. Het gaat om elementen zoals ijzerwerk, trapleuningen, venster- en deuromlijstingen, glas in loodcreaties en (delen van) schoorsteenmantels die door Max Rosendor (1930-1996), een specialist in afbraak- en sloopwerken. Zoon Alain en dochter Diane, respectievelijk aannemer en juriste, zullen in april van dit jaar gedurende tien dagen, in samenwerking met vzw Arkadia, zorgen voor een erfgoedrondleiding langs "de mooiste ruïnestukken van Brussel", die nadien worden geveild.

Vandaag en morgen heeft in de Brakke Grond in Amsterdam, in het kader van 'Grondtonen', van 18h30 tot 22h30, 'Waanzin in de kunsten' plaats. Twee avonden lang tonen jonge Vlaamse kunstenaars hun werk over de waanzin in literatuur (Jef Aerts), theater (Union Suspecte) , performance (Gosie Vervloessem) en documentaire (Dimitri Van Zeebroeck / Chris Van Camp). Bram Bakker, " de cowboy onder de psychiaters" en auteur van 'Te zot voor woorden' en 'Te gek om los te lopen, zorgt voor de inleiding. Hierbij aansluiten loopt in het Gentse Museum dr. Guislain tot en met 12 april de tentoonstelling 'Het Spel van de Waanzin: Over gekte in film en theater'.

Londen - Christie’s heeft gisterenavond vier vrouwportretten van Kees van Dongen (1877 - 1968) verkocht. Het topstuk, 'La Cuirasse d'or' (cfr. illustratie) bracht ruim €3,2 miljoen op. Voor Van Dongens andere vrouwen 'Femme aux deux colliers', 'La femme au collant vert' en 'La gitane' kregen voor respectievelijk €1,46 miljoen, €1,22 miljoen en €1,22 miljoen een andere eigenaar. De goede resultaten voor het werk van de tot Fransman genaturaliseerde Rotterdammer zijn illustratief voor de rest van de veiling, waarop Christie’s 83% van haar aanbod verkocht voor €70 miljoen. Meer informatie op christies.com

Van 21 februari tot en met 28 maart loopt in de Jan Garemijnzaal op het nummer 7 van de Brugse Markt de tentoonstelling 'Voorbijsnellend ogenblik' van de Nederlandse fotografe Lucienne van der Mijle. Zij reisde de voorbije jaren regelmatig naar Japan, o.a. huisfotografe van het drumanesemble Yamato. Op deze expositie plaatst zij telkens twee foto's naast elkaar. Ze toont het bekende, traditionele Japan, naast het moderne land. Of natuur tegenover techniek. Op die manier geeft ze een verrassende kijk op het stereotype beeld van het Land van de Rijzende Zon. Info: www.cultuurcentrumbrugge.be

Bergen heeft zich kandidaat gesteld voor de titel van Europese Culturele Hoofdstad in 2015. Mechelen wou dat ook doen, maar besliste uiteindelijk zich terug te trekken. De stad van de Maneblussers zal nu voluit de stad van burgemeester Elio Di Rupo steunen. Onder de naam MEMO 2015 hebben de beiden steden een reeks activiteiten uitgewerkt die op beider grondgebied zullen plaatsvinden. Naast een Belgische stad zal in 2015 ook een Tsjechische stad als Culturele Hoofdstad van Europa fungeren, daar gaat de strijd tussen Pilsen en Ostrava. Naar verluidt bestaat hier te lande een waterkans dat Luik zich ook kandidaat stelt, maar het feit dat eerst een referendum wordt georganiseerd maakt dit eerder onwaarschijnlijk.

'La petite danseuse de quatorze ans', een bronzen afgietsel van het beroemde wassen beeld van de hand van Edgar Degas heeft het recordbedrag van 13,3 miljoen pond (14,7 miljoen euro) opgebracht op een veiling van Sotheby's in Londen. Het kunstwerk dateert van 1922, het origineel van 1880. De koper is een Aziatische privé-verzamelaar. Edgar Degas werd geboren in Parijs in 1834. Hij stierf er in 1917). Beroemd geworden als schilder en tekenaar onder het impressionisme, bracht hij, als gevolg van zijn slechter geworden gezichtsvermogen, zijn laatste levensjaren door als beeldhouwer, met al even opvallende reputatie. Zelf noemde hij zich 'realist'.

Nog tot en met 5 april loopt in het Haagse Museum Meermanno een tentoonstelling die is gewijd aan de boeken van Tom Lanoye. Onder de titel 'Het moet niet mooi worden' zijn bijzondere boekbanden van de Vlaamse schrijver te zien. Die liet van elke uitgave van zijn boeken een aantal exemplaren inbinden door een Antwerpse handboekbinderij. De covers hiervan werden gemaakt van zeer uiteenlopende materialen, waarbij zowel staal als tapijt en perkament en kokosmat werden gebezigd. Ter gelegenheid van de tentoonstelling verschijnt een speciale, gelimiteerde uitgave, met eveneens als titel 'Het moet niet mooi worden'. Het gaat om een gelimiteerde oplage van 45 exemplaren die werden genummerd en gesigneerd door Lanoye. Prijs: Euro 50. Info: www.meermanno.nl

Tot en met 13 april loopt in het Parijse Louvre 'Le petit dessein', een tentoonstelling, samengesteld door Frabrice Douar, de uitgever van het museum, die vijf striptekenaars de kans geeft zich aan het kunstminnend publiek voor te stellen. De vijf artiesten zijn: De Fransen Nicolas de Crécy, Marc-Antoine Mathieu en Eric Liberge, de Belgische striptekenaar Bernar Yslaire en de Japanse 'manga-koning' Hirohiko Araki. Later zou de tentoonstelling naar verluidt ook andere steden aandoen in ondermeer Japan, Brazilië en België.

Behoudt de Begeerte viert op 14 februari eerstkomend zijn 25ste verjaardag. Een feesteditie van Saint Amour moet dit benadrukken. De kersverse Dichter des Vaderlands, Ramsey Nasr zal er bij deze gelegenheid Hugo Claus en Wannes van de Velde eren. Erwin Mortier heeft eveneens iets te vieren: namelijk zijn tienjarig schrijverschap. Ook de 'onhandelbare' dichter, schrijver en theatermaker Bart Chabot, de winnaar van de Herman De Coninckprijs Peter Verhelst en Gouden Uil-winnaar 2008 Marc Reugenbrink maken er hun opwachting. Internationaal literair volk zal ook aanwezig zijn: De Franse schrijfsters Véronique Olmi en Claire Castillon, de Amerikaans-Duitse Irene Dische en de Zuid-Afrikaanse Antjie Krog. Locaties: www.begeerte.be

De National Galleries of Scotland en de National Gallery in Londen hebben er samen voor gezorgd dat het 16de-eeuwse schilderij 'Diana en Actaeon' van de Italiaanse kunstenaar Titiaan in Groot-Brittannië kan blijven. In het totaal heeft het 50 miljoen pond of 55,4 miljoen euro gekost om het werk te kunnen kopen van de hertog van Sutherland. Het doek, dat een tweeluik vormt met een ander schilderij van Titiaan 'Diana en Callisto', zal om beurt bij elk van de beide musea mogen worden tentoongesteld. Wat 'Diana en Callisto betreft, krijgen de musea nog vier jaar de tijd om ook dat schilderij aan te kopen. Vraagprijs: eveneens 50 miljoen pond.