Het Rijksmuseum in Amsterdam heeft het vroegste portret van de Nederlandse familie Cock Blomhoff verworven, een van de eerste die voet zetten op Japanse bodem, meer bepaald op het eiland schiereiland Dejima nabij Nagasaki. Het portret van 93 bij 173 centimeter, werd in 1817 op zijde geschilderd door meester Ishizaki Yushi (1768-1846) en is optimaal geconserveerd gebleven. Het museum verwerft het kunstwerk precies in het jaar waarin de 400-jarige handelsrelatie tussen Nederland en Japan wordt gevierd. In de dependance van het Rijks op Schiphol heeft een tentoonstelling 'Holland & Japan, 400 Jaar Handel' plaats; het Blomhoff-portret is er een van de topstukken.

Bij het veilinghuis Christie's in New York heeft een oude naaktfoto in zwart-wit van de Amerikaanse popdiva Madonna 37.500 dollar of zowat 29.100 euro opgebracht. De foto, gemaakt door de eveneens Amerikaanse fotograaf Lee Friedlander, die bekendheid verwierf met zijn foto's van jazz-musici, dateert uit 1979, uit de periode voordat Madonna doorbrak en beroemd werd. Eerder was de opbrengst geschat op hooguit 10.000 euro. Madonna kreeg indertijd niet meer dan 25 dollar voor de foto die later, in 1985 in Play Boy, verscheen. De koper zou een Europeaan zijn die anoniem wenste te blijven.

Op 20 juni opent in de Griekse hoofdstad Athene het Akropolis-museum zijn deuren. De nieuwe cultuurtempel is gelegen aan de voet van de gelijknamige, 156 meter hoge tafelberg (Oudgrieks: Ακρόπολις (akrópolis), die zowat het zinnebeeld is van de Westerse beschaving. Het nieuwe, uit staal en glas gebouwde museum, zal zo'n 300 standbeelden, friezen en andere objecten uit de klassieke Oudheid tentoonstellen. De bouw van het museum, naar een ontwerp van architect Bernard Tschumi, heeft elf jaar geduurd en kostte de Griekse belastingbetaler zo'n 130 miljoen euro. Of de aangekondigde festiviteiten ter gelegenheid van de opening en begroot op 6 miljoen euro niet zullen te lijden hebben onder de economische crisis valt nog af te wachten.

Nog tot en met 3 maart loopt in de Latemse galerie Mens & Natuur een tentoonstelling met werk van Sonia Marx onder de titel 'De charme van het kleine leven'. Sonia Marx (°1967) studeerde af als illustratrice aan het Institut des Beaux Arts Saint-Luc in Luik. Zij zette haar eerste stappen in de publiciteitswereld, alvorens zich te engageren in het tekenonderwijs en als zelfstandig professioneel illustratrice. Wonend in een klein dorpje midden de Ardennen en een prachtige natuur, laat ze zich inspireren door de gang der seizoenen, het wriemelende bosleven en de Ardeense legenden. Ze creëert een kleurrijke en poëtische droomwereld vol merkwaardige dieren, kobolden en feeën, zowel grappig als aangrijpend. Dat alles in een eigen collagetechniek verlevendigd met verf en tekenkrijt. Een sterke persoonlijke stijl en verbeelding toont ze in haar verzonnen portretten. Info: www.mens-en-natuur.com

Op zaterdag 21 februari heeft in Stekene de 17de Herman Heyselezing met als titel 'Hildegard Coupé - Anton Van Wilderode. Reizen op versvoeten'. Marcel Ryssen leest voor uit het werk van Van Wilderode. Rik Van Daele interviewt Peter Coupé over het Huis Van Wilderode. Deze lezing wordt georganiseerd door het Reynaertgenootschap en d'Euzie ter ere van en in nagedachtenis aan Herman Heyse (1937 - 1992), medestichter en redacteur van Tiecelijn en stichtend voorzitter van d'Euzie (cfr.foto). Toegang gratis; nadien gevolgd door een receptie. Locatie: oud-stationsgebouw, Stadionstraat 113 in Stekene. Info: www.deuzie.be

Nog tot en met 30 augustus loopt in Es Baluardn het Museu d'art modern i contemporani de Palma een tentoonstelling met werk van Anselm Kierfer. In dit museum voor moderne en hedendaagse kunst in Palma de Mallorca is werk te zien van de Hans Grothe Collection. De Sammlung Hans Grothe is een omvangrijke verzameling beeldende kunst van de Duitse naoorlogse bouwondernemer Hans Grothe. Deze verzameling bevindt zich nu grotendeels in een museum in Duisburg. Anselm Kiefer (Donaueschingen, 1945) is een Duits beeldhouwer en schilder, en een van de meest succesvolle maar ook meest omstreden kunstenaars van het naoorlogse Duitsland. Sinds 1993 woont en werkt hij in Frankrijk. In zijn werk gebruikt hij materialen als stro, as, klei en lood. Werken van Kiefer zijn onder andere ook te zien in de Duitse musea Hamburger Bahnhof - Museum für Gegenwart en Museum Frieder Burda, en in het Nederlandse Kröller-Müller Museum, dat werken van Kiefer ten geschenke kreeg van de kunstenaar-ontwerper Martin Visser.

In het Parijse Louvremuseum hangt momenteel een nieuwe versie van de 'Mona Lisa' van Leonarde da Vinci. Het doek, dat als titel 'Les Funérailles de Mona Lisa' meekreeg en bijna drie meter hoog en even breed is, werd in grijstonen geschilderd door de Frans-Chinese kunstenaar Yan Pei-Ming. De wereldberoemde geheimzinnig glimlachende La Gioconda, mét tranen op haar gelaat, is te zien tot en met 18 mei eerstkomend. Yan Pei-Ming groeide op in Sjanghai en verhuisde naar Frankrijk in 1982. Hij woont en werkt in de Zuid-Franse stad Dijon.

De nominaties voor de Mies van der Rohe Award zijn bekendgemaakt. Het zijn er vijf: het Multimodal Centre in Nice, Atelier Marc Barani - de Concerthal Zenith in Straatsburg, Massimiliano Fuksas - de Luigi Bocconi Universiteit in Milaan, Grafton Architects - de Nationale Opera Noorwegen in Oslo, Snøhetta en de Bibliotheek annex bebouwing van het District Sant Antoni in Barcelona, RCR Aranda Pigem Vilalta Arquitectes. De vijf gebouwen werden gekozern uit 340 voorgedragen projecten. In mei wordt de winnaar bekendgemaakt. De prijs is goed voor een bedrag van 60.000 euro. De Mies van der Rohe Foundation kent ook nog een eervolle vermelding toe aan een beloftevolle architect.

Zowel het Museum of Modern Art (MoMA) als het Guggenheim Museum kunnen twee werken van Pablo Picasso (cfr. foto) in hun collectie houden, nadat een deal werd afgesloten met de joodse eigenaar van de schilderijen. Het gaat om twee vroege werken van de Spaanse surrealist, respectievelijk 'Le moulin de la galettee' uit 1900, een gift van kunsthandelaar Justin Thannhauser, en 'Boy leading a horse' uit 1906, eveneens onderdeel van een schenking. De erven van de oorspronkelijke eigenaar, de joodse bankier Paul von Mendelssohn-Bartholdy, wilden zo'n twee jaar terug de werken terug - zij voerden als reden aan dat het om door de nazi's geroofde kunst ging - en zouden de zaak door een rechtbank laten beslechten. Een 'out-of-court settlement' maakte een einde aan de twist. Het bedrag van dit compromis werd door geen van de beide musea bekendgemaakt.

Cabrio, de nieuwe catalogus van de Brugse bibliotheek, krijgt internationale aandacht vanwege zijn vindingrijkheid. De nieuwe cataloog omvat ondermeer een eigen blog, diverse websites, audio- en videofragmenten, een cultuurbank en een uitgebreide informatiegids van de Stad Brugge. Wat ons in elk geval als innovatief element verrukte is het feit dat per auteur bijvoorbeeld links gelegd worden naar boekverfilmingen, literaire onderscheidingen, recensies uit kranten en weekbladen, en interviews. Zowel in binnen- als in buitenland wordt enthousiast gereageerd op Brugges nieuwste culturele gadget. Info: www.brugge.be/cabrio

Een vernieuwende, vrouwvriendelijke 'pornofilm', ter gelegenheid van Valentijn, dat toch als feest van de liefde wordt gehypt, mag niet worden gedraaid op bevel van de beleidsmakers van de openbare omroep. Na Jeroen Meus en zijn Hitler-forel, de affiche van Tomas De Soete met de Führer-persiflage, de jodenmop van stand-upcomedian Philippe Geubels (!) en de navenante satire omtrent de joden die in Man bijt hond werd opgevoerd, is het nu de beurt aan StuBru-netmanager Jan Van Biesen en Murielle Scherre (cfr. foto), ontwerpster, eigenaar van het lingeriemerk La Fille d'O en deeltijds phénomène érotique, om als kop van Jut te fungeren. Ondermeer Carl Decaluwé, CD&V-specialist en zelfverklaard moraalridder, vindt het niet kunnen dat een dergelijk, eerder ludiek bedoeld project, met belastinggeld zou worden bekostigd. Wat volgens hem wel door de beugel kan is zijn eigen tot schaterlachen en billen kletsen aanzettende mop, die hij voor de camera debiteerde: "Wat is de gelijkenis tussen de Belgische gevangenissen en de Ronde van Frankrijk? Elke dag een ontsnapping en er zit nooit een Belg bij". Of hoe er gradaties bestaan in Political correctness. Binnenkort zou dat allemaal achter de rug zijn wanneer de VRT een nieuwe deontologische commissie zou installeren; misschien onder de noemer 'O tempora o mores!'?

Nog vandaag en morgen loopt in de gebouwen van het Brusselse Tour & Taxis de Affordable Art Fair, een alternatief voor de klassiekere kunstbeurzen. Het is de eerste maal dat deze beurs in Brussel plaats vindt. Eerder werd AAF reeds georganiseerd in grootsteden als Amsterdam, Londen, New York, Parijs en Sydney. Vandaag en morgen van 11 tot 19 uur kunnen geïnteresseerde bezoekers bij een groot aantal Belgische en internationale galeristen unieke kunstwerken kopen voor minimale bedragen. Info: www.affordableartfair.be

Op de Berlinale, het Internationaal Filmfestival van Berlijn, heeft de bijna 85-jarige Franse filmcomponist Maurice Jarre een ere-Gouden Beer uitgereikt gekregen. Maurice Jarre, de vader van Jean-Michel Jarre (componist en muzikant, voorloper in het maken van elektronische muziek met behulp van synthesizers), kreeg de onderscheiding voor zijn ganse oeuvre. In zijn carrière werd hij negen keer genomineerd voor een Oscar en drie keer bekroond met een Academy Award voor de door David Lean geregisseerde films 'Lawrence of Arabia', 'Doctor Zhivago' en 'A passage to India'. Jarre werkte mee aan de muziek voor meer dan 150 films van enkele grote namen als John Frankenheimer, Alfred Hitchcock, John Huston, Luchino Visconti en Peter Weir.

Op 29 april aanstaande zal aan de Vlaamse artistieke duizendpoot Jan Fabre een eredoctoraat van de Universiteit Antwerpen worden verleend. Hij zal deze academische onderscheiding - 'voor algemene verdiensten' - in ontvangst mogen nemen uit handen van rector Alain Verschoren. Het is reeds de tweede keer dat hem een eredoctoraat wordt toegkend. Eerder gebeurde dit aan de universiteit van Namen in 2007. In Antwerpen ging een collega-kunstenaar hem voor; Luc Tuymans werd UA-eredoctor in 2006. Jan Fabre werd gevoren in Antwerpen in 1957. Hij is bekend als operamaker, theaterregisseur, choreograaf, scenograaf, schilder, tekenaar, beeldhouwer en filmproducer en wordt alom geroemd om zijn grensoverschrijdende ideeën.

De winnaar van de Turner Prize 2007 Mark Wallinger maakt binnenkort een 50 meter hoogt wit paard dat geplaatst zal worden langs de autostrade en het Eurostarstation in het zuidoost-Engelse Ebbsfleet en tot doel heeft als oriëntatiepunt én aandachttrekker voor de regio te fungeren. Het paardenstandbeeld wordt gemaakt naar het 33 maal uitvergroot model van een specimen van het Thoroughbredras, een Engelse volbloed en perfect dressuurpaard met Arabische roots. Het initiatief voor het kunstwerk kwam van een lokale kunstcommissie die daarvoor een concours uitschreef, waaraan ook Richard Deacon, Rachel Whiteread en de Franse kunstenaar Daniel Buren deelnamen. Van het ogenblik dat de lokale autoriteiten de nodige vergunningen verstrekken kan de bouw van de naar schatting meer dan twee miljoen euro kostende gigant beginnen. De 49-jarige Wallinger kreeg de Turner Prize twee jaar geleden voor zijn tentoonstelling 'State Britain', een reconstructie van meer dan 600 spandoeken, foto's en pluchen teddyberen, waarmee de Britse vredesactivist Brian Haw gedurende jaren protesteerde tegen de oorlog in Irak.

Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zou in maart een bouwmeester aanstellen om de cel te leiden die werd opgericht om bijstand te verlenen bij openbaar bouwheerschap. Voor de selectie van de Brusselse bouwmeester werd een Europese oproep gelanceerd. Kandidaten kunnen nog tot 10 maart hun kandidatuur stellen. De bouwmeester krijgt een mandaat van vijf jaar. Het doel van dit initiatief bestaat erin strategische en praktische actielijnen uit te werken die er moeten voor zorgen dat er meer toekomstgerichte en kwaliteitsvolle architectuurprojecten tot stand zouden komen in de Belgische hoofdstad.

In april verschijnt bij uitgeverij borgerhoff-lamberigts het boek 'DOEN! Jouw vorm, jouw stijl, jouw leven' van de Vlaanderens stylist Jani Kazaltzis. Zijn boodschap: "Trek aan wat bij je past, ook al is dat niet wat de mode voorschrijft!" Er is echter nog geen cover voor het boek. En daarvoor wordt gezocht naar vier vrouwen die samen met de auteur op de cover zullen staan. Kandiaten moeten absoluut geen perfect figuur hebben; elke vrouw (dik of dun, jong of oud) met een leuke uitstraling kan zich kandidaat stellen. Info: www.opdecovermetjani.be

De documentaire film 'Double Take' van de Vlaamse cine- en videast Johan Grimonprez (°1962) is op de Berlinale in de Duitse hoofdstad in première gegaan. In deze recente prent van Grimonprez, bekend geworden met zijn documentaire 'dial H-I-S-T-O-R-Y' uit 1997, spelen zowel Alfred Hirchcock als zijn lookalike Ron Burrage een rol. Double Take wordt een gefragmenteerd relaas genoemd met als achtergrond de Koude Oorlog. De 59ste editie van de Internationale Filmfestspiele Berlin, de Berlinale dus, loopt op 15 februari ten teinde. Dit jaar werd de jury voorgezeten door de Britse actrice Tilda Swinton.

De Vlaamse dichter Gwy Mandelynck (°1937, Wakken), organisator van wat gemeenzaam de Poëziezomer van Watou wordt genoemd, verhuist met zijn concept van het dorp aan de schreve naar Brugge die Scone. De alombekende poëzie-, kunst- en architectuurmanifestatie die een kwart eeuw geleden de cultuurminnenden massaal naar Zuid-Westvlaanderen trok, krijgt vanaf dit najaar zijn uitvalsbasis in het geïnnoveerde Gezellemuseum in Brugge. De eerste editie van het nieuwe initiatief, dat als naam 'Een kleine ritselende revolutie' draagt, loopt van 10 december 2009 tot en met 23 mei 2010.

Met een ontwerp voor het Business Innovation Centre FiftyTwoDegrees, een nieuw kenniscentrum in Nijmegen, sleepte Mecanoo architecten de International Design Award in de categorie commerciële gebouwen in de wacht. En het ontwerp voor het Wei-Wu-Ying Center for the Performing Arts in Kaohsiung, Taiwan, was goed voor 3e prijs in de categorie stedenbouw. De International Design Award wordt eind maart uitgereikt in Los Angeles. De initiatiefnemers van de International Design Award willen de aandacht vestigen op visionaire ontwerpen op het gebied van architectuur, interieurarchitectuur, mode, grafisch ontwerpen en productontwikkeling.

Van 26 februari eerstkomend tot en met 31 mei loopt in de Weense JMA Gallery een internationale tentoonstelling onder de titel 'Salvador Dalí & Co'. De Antwerpse kunstenares Catharina De Laedt toont er haar nieuwste creaties, naast werken van Ademaro Bardelli, Fabio Calvetti, Paolo Da San Lorenzo, Felix Roulin, Heinz Rupp en Shahla Rosa. Met haar reeks 'Feel free to...' wil Catharina De Laedt naast het uitdragen van haar artistieke vrijheid ook de kunstliefhebber 'lijfelijk' betrekken bij haar kunstwerken door hem of haar met verschillende onderdelen van het kunstwerk eigen toetsen te laten leggen en als zodanig de 'mood' van het ogenblik te evoceren. Info: www.catharinadelaedt.be

Een gedeelte van het Mandarin Oriental hotel in aanbouw, een 44 verdiepingen tellend gebouw dat in mei zou opengaan en zich in het toekomstig complex van de Chinese staatstelevisiezender CCTV in Peking bevindt, is tijdens het Lantaarnfestival door een brand vernietigd. De beroemde Nederlandse toparchitect Rem Koolhaas (OMA, Office for Metropolitan Architecture), samen met zijn Duitse vakgenoot Ole Scheeren, waren de ontwerpers van het 160 meter hoge gebouw dat een bezoekerscentrum, een theater en divers tentoonstellingsruimte moest herbergen. Koolhaas oogstte met zijn project zowel lofbetuigingen, als kritiek. Vooral zijn medewerking aan het hoofdkwartier van de staatstelevisie, het hart van de censuur, werd als controversieel onthaald.

De Amerikaanse stripauteur Harvey Pekar heeft zijn eerste opera afgeleverd. Het autobiografische stuk, dat als titel 'Leave Me Alone' meekreeg handelt over Harvey Pekar zelf die samen met saxofonist Dan Plonsey een jazzopera schrijft. De twee mannen, samen met hun respectievelijke echtgenotes spelen zichzelf. 'Leave Me Alone' ging in première in de Oberlin Conservatory of Music in Ohio. Harvey Lawrence Pekar (°1939, Cleveland, Ohio) is een undergroundstripauteur die samen met zijn vriend Robert Crumb de comicseries American 'Splendor' creëerde die zij later verwerkten tot een film. Info: www.leavemealoneopera.com

In de Normandische stad Giverny in Noordwest-Frankrijk opent op 1 mei een museum, gewijd aan het impressionisme en zijn vertegenwoordigers. De nieuwe kunsttempel kreeg de toepasselijke naam Musée des Impressionistes en wordt ondergebracht in de zalen van het vroegere Musée d'Art Américain, dat in 1992 werd gebouwd en dichtbij het vroegere huis en aanpalende tuinen van de Franse schilder Claude Monet (cfr. foto), een van de bekendste impressionisten, die er van 1883 tot zijn dood in 1926 woonde.

Het Centre International pour la Ville, l'Architecture et le Paysage (Civa) stelt de tentoonstelling 'La ville blanche, le mouvement moderne à Tel Aviv' uit wegens de gevolgen van de oorlog tussen Israël en Gaza. In de Israëlische hoofdstad wordt met ongenoegen kennis genomen van deze beslissing. Vooral de samensteller van de expositie Smadar Timor reageerde verontwaardigd, zeker omdat de tentoonstelling eerder reeds in diverse Europese steden en in Canada en de Verenigde Staten te zien was geweest. Het geplande evenement zou nu vervangen worden door een colloquium over de relatie tussen architectuur en politiek.