Bij Christie’s in New York is Erwin Olafs foto Hope5 uit 2005 verkocht voor 27,168 euro, een veilingrecord voor een werk van de in Hilversum geboren fotograaf. De afdruk (122 x 122 cm.) van een jonge huisvrouw in gele jurk maakt deel uit van een serie waarin Olaf in technicolor het stereotiepe Amerika van de vijftiger jaren onder de loep neemt. Op Christie’s fotoveilingen werden met een totaalopbrengst van 5,083,200 euro ook records gebroken voor fotografen als Bruce Davidson, Adolph De Meyer en Sally Mann. Erwin Olaf Springveld werd geboren in Hilversum in 1959. Hij maakt autonoom en commercieel werk. Sinds 2000 maakt hij alleen nog films die bestempeld kunnen worden als videokunst door hun vreemde thema's en het ontbreken van een plot. Hij maakte ook nogal wat portretten van bekende Nederlanders.

Irving Penn, broer van de Amerikaanse filmregisseur Arthur Penn, is in Manhattan op 92-jarige leeftijd overleden. Irving Penn, geboren in 1917 in Philadelphia,een stad in de Amerikaanse staat Pennsylvania, werd beroemd voor zijn portret-, glamour- en modefotografie. Voor zijn lens defileerden grote namen zoals ondermeer Marilyn Monroe, Marcel Duchamp, Pablo Picasso en Igor Stravinsky. De perfectionist Penn was gedurende verschillende jaren verbonden aan het modetijdschrift Vogue. Hij werd algemeen beschouwd als een trendsetter. Zijn werk werd door diverse musea aangekocht en hij won meerdere prijzen, waaronder in 1985 de Hasselblatt Award. In 2002 organiseerde het Metropolitan Museum in New York een expositie van zijn werk. Vanaf 22 oktober eerstkomend loopt in de Antwerpse Gallery 51 een tentoonstelling met werk van Penn.

De beroemde 3.300 jaar oude buste van de Egyptische koningin Nefertete is verhuisd naar het gerenoveerde Neues Museum in de Duitse hoofdstad Berlijn. Tot voor kort stond het borstbeeld in het aanpalend Altes Museum. Vanaf 17 oktober zal het grote publiek de sculptuur op haar nieuwe standplaats zien schitteren. De buste was een creatie van de beeldhouwer Thutmosis, een befaamd kunstenaar in het Oude Egypte. Nefertete (ook wel Nefertiti of Nofretete) was de vrouw van Achnaton, de farao die over Egypte regeerde tijdens de 18e dynastie, van 1352 v.Chr. tot 1338 v.Chr. De naam 'Nefertiti' betekent iets in de aard van: 'De mooie vrouw is gekomen'. Tutmoses was ten tijde van het regering van Achnaton de belangrijkste hofbeeldhouwer. Hij had zich gevestigd in Amarna, waar de koning ook woonde. In 1912 vond een team van Duitse egyptologen de woning van Tutmoses. In het gebouw werden diverse kunstobjecten gevonden met zijn naam en titel (Favoriet van de Farao en Meester van zijn Ambt) erop, en aangezien het huis duidelijk ook als studio diende, werd de link met Tutmoses snel gelegd. Het Neues Museum is een museum gelegen op het Museumsinsel in Berlijn. Het gebouw werd tussen 1843 en 1855 gebouwd naar een ontwerp van Friedrich August Stülerl. In W.O. II werd het gebouw zwaar beschadigd. Na een uitgeschreven competitie, die werd gewonnen door architect David Chipperfield, werd in 1999 gestart met de reconstructie van het gebouw. De officiële opening van het museum staat gepland op 16 oktober eerstkomend.

Tot en met 10 januari loopt in het Nationalmuseum in de Zweedse hoofdstad Stockholm een tentoonstelling met werk van Caspar David Friedrich (Greifswald, 1774 – Dresden, 1840). Friedrich was bevriend met Goethe en Novalis. Samen met Philipp Otto Runge heeft hij onbewust voor een vernieuwing in de beeldende kunst gezorgd. Hij was gefascineerd door het mystieke en had belangstelling voor het raadsel van het leven. Hij gaf het landschap een ziel en maakte de natuur tot klankbord van menselijke gevoelens. Via meer dan 90 kunstwerken, schilderijen én tekeningen, kan de bezoeker zich wentelen in de gedachtenwereld van een van de toonaangevende vertegenwoordigers van de Duitse Romantiek. Eerder, in 2006 had in het Museum Folkwang in de Duitse stad Essen een grote overzichtstentoonstelling plaats getiteld: "Caspar David Friedrich - Die Erfindung der Romantik". Ook de Hermitage Amsterdam organiseerde zo een retrospectieve in 2008 met werken uit de verzameling van tsaar Nicolaas I van Rusland. Info: www.nationalmuseum.se

Van 18 oktober eerstkomend tot en met 21 maart 2010 loopt in het Bonnefantenmuseum in Maastricht de tentoonstelling 'Live Forever: Elizabeth Peyton'. Het is het eerste retrospectief overzicht van Elizabeth Peytons oeuvre op het Europese vasteland met ruim 90 werken (schilderijen, aquarellen, tekeningen en litho's) van de laatste 18 jaar (1991-2009). Elizabeth Peyton behoort tot een selecte groep kunstenaars die begin jaren negentig van de vorige eeuw in hun werk een unieke mengeling van realisme en conceptualisme ontwikkeld. 'Live Forever: Elizabeth Peyton', dat tot 20 september te zien was in de Whitechapel Gallery in Londen. werd georganiseerd door het New Museum, New York. Banana Republic is de algemene sponsor van de tentoonstelling. De Turing Foundation is de hoofdbegunstiger van de tentoonstelling. De Belgische radio omroep Klara is mediapartner van de tentoonstelling. Info: www.bonnefanten.nl

Volgend jaar, van 14 februari tot en met 9 mei, is in het LACMA, 'Renoir in the 20th Century', een groots opgezette tentoonstelling die focust op de laatste drie decennia van de Franse impressionistische schilder Pierre-Auguste Renoir (Limoges, 1841 - Cagnes-sur-Mer, 1919). In de jaren '80 liet hij de impressionistische stijl achter zich, en begon een zoektocht naar een vastere vorm en compositie. Hij werkte heel precies en nauwgezet, met een koeler en gladder kleurgebruik. Later keerde hij terug naar de warme kleuren en de vrijere penseelvoering. Hij maakte veel naakten in warm zonlicht, waaronder 'Les Baigneuses'. In 1886 werden 32 van zijn werken door de kunsthandelaar Durand-Ruel tentoongesteld in New York, waarmee ook de grote Amerikaanse markt werd geopend voor het impressionisme. De tentoonstelling in het LACMA wordt georganiseerd in samenwerking met de Réunion des Musées Nationaux, het Musée d’Orsay en het Philadelphia Museum of Art. De curatorsen zijn J. Patrice Marandel en Claudia Einecke, van de afdeling European Painting and Sculpture van het LACMA en Sylvie Patry, van het Musée d’Orsay. Info: www.lacma.org

Nog tot en met 8 november loopt in de Londense Serpentine Gallery de tentoonstelling 'Gustav Metzger: Decades 1959–2009'. Deze invloedrijke Duitse kunstenaar en activist, geboren in 1926 in Nürnberg, leeft en werkt in Londen. In zijn 60-jarige carrière focuste hij zich op politiek, ecologie en de destructieve krachten van de 20ste-eeuwse maatschappij. Self-Destructive Art heet zijn stijl. Heel wat van zijn werken werden op zijn aanwijzingen 'hermaakt' omdat ze niet meer bestonden. Oorzaak hiervan was het zelfvernietigende karakter van zijn creaties; de evidentie zelf als hij zijn eigenzinnige discipline wou waarmaken. Metzger werd geboren in 1926 in de Duitse stad Nürnberg uit Pools-joodse ouders. Hij studeerde voor schilder aan diverse kunstscholen in Groot-Brittannië en België. In 1959 zwoer hij de schilderkunst af en begon met alledaagse materialen, zoals karton, dagbladen en polyethylenen zakken te werken. In 1966 gooide hij voor het eerst zuur over verschillende van zijn nylon ‘schilderijen’ waardoor ze binnen een paar minuten waren opgelost. Info: www.serptentinegallery.org

Tot en met 24 februari loopt in het Parijse Musée du Quai Branly een tentoonstelling over de legendarische stad Teotihuacan, waarop met zo'n 450 kunstobjecten een inzicht geven in de mysterieuze cultuur van die tijd. Er is zowel aandacht besteed aan politiek, architectuur, beeldende kunst, het dagelijks leven in de paleizen, maar ook in de alledaagse woningen van de Teotihuacanen. Teotihuacan was een stad in het Dal van Mexico, in de huidige deelstaat Mexico, waar nu slechts ruïnes van overgebleven zijn. De stad heeft van ongeveer 150 voor Chr tot 700 na Chr bestaan en had op haar hoogtepunt zo'n 200.000 inwoners. De Teotihihuacanen hebben voor zover bekend geen geschreven bronnen nagelaten, waardoor alle informatie die over de stad is geweten afkomstig is van de archeologie en kronieken van de Maya. In de zesde eeuw zette het verval van Teotihuacan in. In 750 was de stad definitief verlaten. Beroemde overblijfselen zijn de zonnepiramide, de maanpiramide en de tempels van Quetzalcoatl en Tlaloc binnen deze citadel. Teotihuacan ligt vlakbij de huidige plaats Teotihuacán de Arista. Sinds 1987 staat het op de Unesco-lijst van Werelderfgoed. Info: www.quaibranly.fr

Unicef Antwerpen organiseert een tentoonstelling met als titel '75 Zuilen voor 20 jaar Kinderrechten'. De opening hiervan heeft plaats op donderdag 22 oktober in de Wandelzaal van  het  Gerechtsgebouw van Eerste Aanleg op de Bolivarplaats. De 75 zuilen, elk 2 meter hoog,  vormen samen een indrukwekkend kunstwerk, dat werd verwezenlijkt door vele honderden kinderen en jongeren van  6 tot 18 jaar, allen leerlingen in 75 klassen  van de Stedelijke Academie voor Schone Kunsten van Hasselt. Aanleiding was een Unicef campagne over de ondervoeding als grote kinderdoder. Deze expositie betekent een eerbetoon aan  het  Verdrag inzake de Rechten van het Kind, op 20 november 1989 goedgekeurd door de Verenigde Naties. Door zijn wereldwijde ratificatie werd het Kinderrechtenverdrag een krachtig mensenrechteninstrument en vaak van toepassing precies in dit gebouw. 

Vanaf morgen tot en met 7 februari 2010 loopt, ter gelegenheid van de negentiende verjaardag van het Bauhaus, in de Schirn Kunsthalle in Frankfurt een retrospectieve tentoonstelling van de Hongaarse kunstenaar László Moholy-Nagy (Bácsborsód, 1895 - Chicago, 1946). Hij beeldhouwer, schilder, fotograaf en ontwerper die vormleer doceerde aan het Bauhaus, het beroemde instituut waar beeldende kunstenaars, ambachtslieden en architecten werden opgeleid en die van 1919 tot 1932 eerst in Weimar en later in Dessau was gevestigd. In 1934 week Moholy-Nagy via Amsterdam uit naar Londen waar hij uitwisselingen had met de engelse abstracte beeldhouwers zoals Barbara Hepworth. In 1937 vestigde hij zich in Chicago, waar hij een kortstondig New Bauhaus stichtte, in 1938 gevolgd door de School of Design, dat in 1944 werd omgedoopt in het Institute of Design en dat nog steeds bestaat. Moholy-Nagy overleed in 1946, een jaar nadat hij het Amerikaanse staatsburgerschap had verkregen. De Universiteit voor de Kunsten in Boedapest draagt sinds 2006 zijn naam: Moholy-Nagy Művészeti Egyetem. Info: www.schirn.de

De Unesco maakt zich zorgen omdat nogal wat monumenten die op de Werelderfgoedlijst staan, in hun bestaan worden bedreigd. Zo'n 90 hoogtepunten uit de menselijke bestaansgeschiedenis dreigen hun historische waarde te verliezen, dixit het World Monuments Fund (WMF). Van de ruïnes van de oude Inca-stad Machu Picchu in Peru, over de Chinese Muur en de paleizen van Nimrud en Nineveh, tot de kathedraal Sagrada Familia in het Spaanse Barcelona en de pelgrimsroute naar Santiago de Compostela, allen behoren ze tot de potentiële slachtoffers in 49 landen. Het WMF is een onafhankelijke non-profit organisatie, opgericht in 1965 en gevestigd in New York, die zich wereldwijd inzet voor het behoud van monumenten. Een groep internationale experts stelt om de twee jaar een lijst op van locaties waarop zich monumenten bevinden die worden bedreigd door natuurrampen, slijtage door ouderdom en menselijke invloed zoals verwaarlozing, wanbeheer of overdreven exploitatie en toerisme. Info: www.wmf.org

Nog tot en met 18 oktober loopt de derde editie van Utrecht Manifest 2009, de biënnale voor social design en tegelijk een internationaal en multidisciplinair tweejaarlijks evenement dat actuele ontwikkelingen op vormgevingsgebied vanuit een maatschappelijk perspectief belicht. De biënnale onderzoekt de aanbevelingen van het Modernisme (eerste helft van de 20e eeuw) op haar houdbaarheid. Het modernisme heeft immers, dankzij 'De Stijl' juist in Utrecht expliciete fysieke en mentale sporen nagelaten. Directeur van deze editie is Guus Beumer. Hij wil 'het sociale' in kaart brengen en stelt de vraag 'wat is social design? dat dankzij De Stijl juist in Utrecht uitdrukkelijke fysieke en mentale sporen heeft nagelaten. Info: www.utrechtmanifest.nl

Gisteren opende in Tate Modern in Londen, de tentoonstelling waarop de vier genomineerden voor de Britse Turner Prize, de grootste en meest prestigieuze prijs op het gebied van hedendaagse beeldende kunst voor kunstenaars onder de vijftig, hun creaties mogen tonen. Dit jaar zijn drie van de vier gekozen kunstenaars niet afkomstig uit Groot-Brittannië zelf, maar ze wonen er wel. Het zijn: de Italiaans-Britse Enrico David (43), Richard Hiorns (34), Lucy Skaer (34) en Richard Wright (49). De winnaar zal begin december worden bekendgemaakt. De tentoonstelling loopt tot en met 16 januari 2010. Op 7 december wordt de Turner Prize uitgereikt. Channel 4 zendt de uitreiking live uit. De jury van Turner Prize bestaat dit jaar uit: Charles Esche, directeur Van Abbemuseum, Eindhoven Mariella Frostrup, schrijfster en broadcaster Jonathan Jones, kunstcriticus, The Guardian Dr Andrea Schlieker, directeur Folkestone Triënnale en curator Stephen Deuchar, directeur van Tate Britain en juryvoorzitter. Meer info via de Agenda van The Art Server.

Op zondag 11 oktober organiseert het Vlaams Architectuurinstituut (VAi) de vierde editie van de Dag van de Architectuur. Onder het motto ‘Van uitzicht tot inzicht’ nemen verschillende steden deel aan deze dag en zetten ze hun markantste architectuurprojecten in de kijker. Voor Antwerpen werd een uitgebreid programma samengesteld voor de Dag van de Architectuur. Zo kunnen bezoekers onder andere vier gerenoveerde stadsgebouwen bezoeken, stadsvernieuwingsprojecten ontdekken op het Eilandje en in Park Spoor Noord of met de fiets een tocht maken door Antwerpen Noord. Vooraf inschrijven wordt aangeraden en is voor sommige activiteiten verplicht. Op 11 oktober is er naast de Dag van de Architectuur nog meer te beleven in de stad. Ook de 'Thuis in de Stad wandeldag' vindt dan plaats. Het FelixArchief zal tijdens de Dag van de Architectuur dienst doen als het centrale infopunt voor het Antwerpse programma. Op het Eilandje en in Park Spoor Noord kunnen bezoekers kennismaken met de grootschalige stadsvernieuwingsprojecten. Voor het volledige programma van de Dag van de Architectuur kunnen geïnteresseerden terecht op de website. Inschrijven kan online via www.dagvandearchitectuur.be of telefonisch op het nummer 03 257 52 13.

Vanaf vandaag tot en met 3 januari 2010 loopt in het Van Gogh Museum in Amsterdam de tentoonstelling 'Van Goghs brieven. De kunstenaar aan het woord'. Zo'n 120 authentieke brieven geven een boeiend beeld over leven en werk van de beroemde Nederlandse kunstenaar. Deze expositie is uitzonderlijk van aard omdat de belangrijke documenten vanwege hun kwetsbaarheid en lichtgevoeligheid zelden worden getoond. Naast de brieven en briefschetsen zijn ook een groot aantal schilderijen en tekeningen te zien die een veelzijdig beeld tonen van Van Gogh. Het Van Gogh Museum bewaart een 800-tal staaltjes van 'correspondentielust'. Op de tentoonstelling leiden citaten de bezoekers langs zijn schilderijen en die van een aantal tijdgenoten en tonen zo Van Goghs opvattingen over kunst en kunstenaarschap. Ondertussen is vijftien jaar onderzoek naar de correspondentie van Vincent van Gogh, samen met het Huygens Instituut-KNAW in Den Haag, afgesloten. Een vanaf vandaag gratis toegankelijke website met de volledige onderzoeksresultaten en de publicatie van een zesdelige boekuitgave in drie talen is hiervan het gevolg. Info: www.vangoghletters.org

De Amerikaanse architect van Chinese afkomst I. M. Pei is tot laureaat verkozen van een van 's werelds meest prestigieuze architectuurprijzen: de Royal Gold Medal, een initiatief van het Royal Institute of British Architects (RIBA). Ieoh Ming Pei, zoals zijn volledige naam luidt, heeft niet alleen de Louvre-piramide op zijn palmares, maar ontwierp ook meer dan 170 gebouwen en vijftig stedenbouwkundige plannen. I. M. Pei (°1917, Kanton) wordt gezien als een van de meest toonaangevende architecten van de 20e eeuw. Hij studeerde aan St. Paul's College in Hongkong en St. John's University in Sjanghai en trok op 18-jarige leeftijd naar de Verenigde Staten om architectuur te studeren aan de University of Pennsylvania en later aan de Harvard Graduate School of Design. In 1954 werd hij genaturaliseerd tot Amerikaans staatsburger. Een jaar later begon hij zijn eigen architectenbureau in New York, I.M. Pei & Partners, in 1989 hernoemd tot Pei Cobb Freed & Partners. Bekende gebouwen van Pei zijn ondermeer het Museé d'Art Moderne Grand-Duc Jean in Luxemburg, de John F. Kennedy Library in Boston (V.S.), de Bank of China Tower in Hongkong en de nieuwe vleugel van het Deutsches Historisches Museum in Berlijn. Pei won in 1983 de Pritzker Prize en in 1989 de Japanse kunstprijs Praemium Imperiale. In de V.S. kreeg hij de National Medal of Arts en de Medal of Freedom en in 1993 werd hij benoemd tot officier in het Franse Légion d'honneur. Onder de vorige winnaars van de Royal Gold Medal bevinden zich namen als Frank Lloyd Wright, Le Corbusier, Walter Gropius, Ludwig Mies van der Rohe, Kenzo Tange, Ove Arup, Sir Nikolaus Pevsner, Louis Kahn, James Stirling, Berthold Lubetkin, Norman Foster, Richard Rogers, Oscar Niemeyer, Jean Nouvel, Rem Koolhaas, en Toyo Ito. Op 11 februari 2010 zal Pei de Royal Gold Metal overhandigd krijgen in het Royal Institute of British Architects in Londen.

Nog tot en met 8 november loopt in het Groningse Grafisch Museum een tentoonstelling over Joost Swarte (Heemstede, 1947), de Nederlandse striptekenaar en grafisch ontwerper die vermaardheid verwierf met zijn klare lijn. Joost Swarte studeerde voor industrieel ontwerper in Eindhoven en begon met het tekenen van strips eind de jaren 60. In 1971 begon hij zijn eigen stripmagazine met als titel 'Modern Papier'. Hij leverde geregeld bijdragen aan diverse bladen. Zijn talloze tekeningen, postzegels, posters, ansichtkaarten, LP- en CD-hoesjes en zijn ontwerpen voor omslagen van bladen (zoals voor het Nederlandse weekblad Vrij Nederland, het Vlaamse weekblad Humo, The New Yorker en het Italiaanse architectuurmagazine Abitare droegen bij tot zijn succes. Midden de jaren tachtig was hij medestichter van uitgeverij Oog & Blik op. Behalve strips en grafisch ontwerpen ontwerpt Joost Swarte ook meubilair, glas in lood ramen, muurschilderingen en andere objecten. In 2004 werd Swarte door Koningin Beatrix geridderd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau. In 2007 heeft hij de Europa-postzegel met als onderwerp 100 jaar Scouting ontworpen. Info: www.groningermuseum.nl

De 73ste Boekenbeurs wil als evenement bijdragen tot een beter en groener leefmilieu en brengt daarom dit jaar haar Ecologische Voetafdruk in kaart i.s.m. Ecolife. Daarnaast wordt tijdens deze editie op drie concrete eco-doelen ingezet: 'groen licht' op de beursvloer, verbetering van de mobiliteit en het verminderen van de afvalberg. Op 3 november wordt de eerste ARGUS-prijs voor de Groenste Stand uitgereikt. Nieuw is ook dat de Boekenbeurs naast een boeiend programma voor jong en oud op de Boekenverdieping ook op de beursvloer extra beleving biedt. In de nieuwe Boek.be Lounge in hall 4 kan het publiek verpozen met koffie, cultuurnieuws en Het Uur van de Literatuur. De Boekenbeursgids wordt vanaf deze week verspreid in toeristische en culturele centra, bibliotheken, hogescholen en universiteiten in Vlaanderen. Op woensdag 28 oktober wordt die ook als losse bijlage meegeleverd met Knack. Hij is ook downloadbaar via www.boekenbeurs.be/info

Hamburgerketen McDonald's zou overwegen om een vestiging te openen in het Louvre in Parijs. Het initiatief zou in verband staan met het dertigjarig bestaan van de Amerikaanse multinational in Frankrijk. Het Parijse filiaal van Mc Do - zoals de Fransen het noemen - als buur van het drukst bezochte museum ter wereld, zou als nummer 1.142 op de lijst van vestigingen prijken. De hamburgertent zou naast de door de Chinees-Amerikaanse architect I.M. Pei ontworpen piramide komen te staan. Directie en personeel van het Louvre reageerden ontstemd. Vorig jaar ontstond ook al enige consternatie toen bekend werd gemaakt dat de Amerikaanse koffieketen Starbucks een vestiging ging openen aan een van de ingangen.

Google zorgt voor een spectaculaire ommekeer in de wereld van het boek. Nu het aantal digitale lezers toeneemt en de verkoop van e-readers blijft stijgen, doet Google er nog een schepje bovenop door wereldwijd zoveel mogelijk boeken via het internet ter beschikking te stellen. Steeds meer gedrukte boeken zullen in de toekomst vrijwel gelijktijdig op het internet te zien zijn, legaal en - zoals afgelopen tijd bewezen - illegaal (denken we maar aan de boeken van Dan Brown). Ook in onze contreien hebben de uitgevers al heel wat werken in digitale vorm aangeboden, zij het met enige schroom. Maar daar komt nu ook verandering in. Of we nu met zijn allen binnenkort massaal literatuur en andere schrijfsels zullen downloaden op een pc, laptop, e-bookreader, digitaal leesplankje of het mobieltje is natuurlijk de vraag. Maar het aanbod komt er zeker!

Het schilderij van de Nederlandse schilder Dirck van Baburen, getiteld 'De koppelaarster' blijkt dan toch echt te zijn. Lange tijd werd ervan uitgegaan dat het doek een van de falsificaties was die door meestervervalser Han van Meegeren (1889-1947) werden gemaakt. Het werk was sinds 1960 in het bezit van het Courtauld Institute in Londen. Van bij de verwerving werd ervan uitgegaan dat het een getrouwe kopie was, maar nu is bewezen dat dit niet zo is. Het doek toont een vrouw met half ontblote borst. Ze betokkelt een luit om zo de aandacht te trekken van een man en houdt haar hand op om geld aan te nemen. De Noord-Nederlandse schilder Dirk Van Baburen, werd geboren te Utrecht rond 1590. Hij overleed er in 1624. In 1611 was hij een leerling van Paulus Moreelse. Kort nadien trok hij – zoals de meeste schilder uit het Noorden – naar de Italiaans hoofdstad Rome, om er de antieke architectuur en beeldhouwkunst te gaan bestuderen. Hij kwam ook onder de invloed van de intussen overleden Caravaggio en schilderde in die stijl (clair-obscur of chiaroscuro). Zijn werk is zowel in stijl als naar keuze van onderwerpen verwant met dat van zijn stadgenoot Hendrik ter Bruggen, die evenals hij sterk onder invloed van Caravaggio's lichtbehandeling stond. Baburen’s schilderwijze is breed en fors, soms bijna ruw. Hij focuste zich op religieuze genrevoorstellingen met allegorische inslag.

Vandaag opent in de Pinacothèque de Paris de tentoonstelling 'L'Art d'Or Hollandais - de Rembrandt à Vermeer'. De bezoekers krijgen er een overzicht van wat de Hollandse Zeventien Provincies op kunstgebied te bieden hadden tijdens de roemruchte zeventiende eeuw. Het is voor de derde keer dat de Pinacothèque de Paris samenwerkt met het Rijksmuseum in Amsterdam om een keuze te presenteren uit de kunstgeschiedenis der Nederlanden. De collectie omvat meer dan 130 kunstwerken waaronder een zestigtal schilderijen, zo’n dertig grafische werken (tekeningen en aquarellen), een tiental prenten en evenveel voorwerpen als wandkleden, aardewerk, houten miniaturen en zilver- en glaswerk die de beroemde Nederlandse Gouden Eeuw weerspiegelen. De tentoonstelling besteedt extra aandacht aan de bijzondere rol van Rembrandt en Vermeer, die al vier eeuwen lang worden beschouwd als de belangrijkste schilders van de Lage Landen. De tentoonstelling kan bezocht worden tot en met 7 februari 2010. Info: www.pinacotheque.com

Jeff Koons zal als curator optreden voor de tentoonstelling van de Dakis Joannou Collection die in het New Yorkse New Museum in februari van volgend jaar zal plaatvinden, verspreid over het ganse museum. Het is de eerste maal dat deze beroemde collectie te zien zal zijn in de Verenigde Staten. Dakis Joannou, een Grieks-Cypriotische zakenman, miljonair, kunstverzamelaar en een van de bestuurders van het New Museum, woont in Athene. Gedurende drie decennia heeft hij een onverlijkbare verzameling kunstwerken bijeengebracht waarin zich grote namen bevinden zoals Pawel Althamer, Maurizio Cattelan, Nathalie Djurberg, Urs Fischer, Robert Gober, Jeff Koons, Chris Ofili, Charles Ray, Kiki Smith en Kara Walker. De Dakis Joannou Collection werd eerder tentoongesteld in het Parijse Palais de Tokyo en de Kunsthalle en het MUMOK (MUseum MOderner Kunst) in Wenen. Info: www.newmuseum.org

Van 6 oktober eerstkomend tot en met 21 februari 2010 loopt in het High Museum of Art in Atlanta, de hoofdstad van de Amerikaanse staat Georgia, de tentoonstelling ‘Leonardo da Vinci: Hand of the Genius”. Zo'n 50 werken, waaronder 20 schetsen en studies, waarvan er enkele voor de eerste keer te zien zijn in de Verenigde Staten, zullen de bezoekers een duidelijk overzicht bieden van het werk van de grote Italiaanse meester. De groots opgezette expositie is ingedeeld in drie gedeelten: Leonardo als beeldhouwer, Leonardo als student en Leonardo als mentor. Leonardo da Vinci (1452 - 1519) was een beroemde Italiaanse architect, uitvinder, ingenieur, filosoof, natuurkundige, scheikundige, beeldhouwer, schrijver, schilder en componist uit de Renaissance. Hij wordt gezien als het schoolvoorbeeld van het renaissance-ideaal van de uomo universale en als genie. Info: www.high.org/leonardo.

Trajectum Lumen staat voor een lichtkunstroute doorheen de historische stadskern van Utrecht, een van de oudste steden van Nederland en hoofdstad van de gelijknamige provincie. Door Trajectum Lumen, dat schildert met licht, zal vanaf december het Utrechts centrum op een andere manier kunnen beleefd worden. Techniek en geschiedenis zullen daar voor zorgen. Bezoekers die ook hun verbeelding laten werken, zullen hier gegarandeerd dubbel plezier aan beleven. Nu reeds is op de buitengevel van de Utrechtse Willibrorduskerk een voorproefje te zien. De binnenkant van het gebedshuis wordt geprojecteerd op de buitenmuren. Tot 2013, het jaar dat de Vrede van Utrecht wordt herdacht, zullen nog geregeld locaties aan de route worden toegevoegd. De Vrede van Utrecht werd op 11 april 1713 getekend. Hiermee kwam er een einde aan de Spaanse Successieoorlog en Queen Anne's war (beide 1702-1713). Eerder reeds werd al eens De Vrede van Utrecht afgesloten, met name in 1474. Toen werd in de toenmalige hanzestad een einde gemaakt aan een lange periode van handelsoorlogen in Noordwest-Europa.