Yiannis Moralis, een van de bekendste Griekse kunstenaars is op 93-jarige leeftijd overleden. Yiannis Moralis (in het Grieks Γιάννης Μόραλης, omgezet tot Yannis Moralis of Giannis Moralis werd in 1916 geboren in Arta, een stad in de West-Griekse regio Epirus. Yiannis volgde eerst les in Athene, maar kreeg later een beurs om in Rome te gaan studeren, waarna hij naar Parijs trok om er fresco's en murale technieken te leren aan de École Nationale Supérieure des Beaux-Arts en mozaïek aan de École des Arts et Métiers. Hij behoorde tot de «γενιάς του '30», 'the generation of the 30s'. In 1949 stichtte hij, samen met enkele andere kunstenaars, zoals Nikos Hadjikyriakos-Ghikas, Yannis Tsarouchis, Nikos Nikolaou, Nikos Engonopoulos en Panayiotis Tetsis de invloedrijke groep Armos. Hun eerste tentoonstelling had plaats in 1950 in Athene. Moralis begon als figuratief kunstenaar maar neeg al snel naar het geometrische genre, waarbij hij zich liet inspireren door het constructivisme en Bauhaus. In de loopt der jaren verwierf hij ook naam met het ontwerpen van theaterdecors en -kostuums voor het Grieks Nationaal Theater en het Grieks Nationaal Ballet. Hij illustreerde ook poëziebundels van ondermeer Odysseas Elytis and Giorgos Seferis. Hij ontwierp ook architecturale decoraties voor ondermeer de gevel van het Hilton, het metrostation "Panepistimiou" en het Centraal Station in Athene. In 1965 kreeg hij de Orde van de Feniks toegekend, een belangrijke Griekse onderscheiding.

Nog tot en met 28 februari 2010 loopt in het Städl Museum in Frankfurt, de grootste stad in de Duitse deelstaat Hessen, een groots opgezette tentoonstelling over Sandro Botticelli. Deze rond 1445 in Florence als Alessandro Filipepi geboren Italiaanse renaissancekunstenaar stierf in zijn geboortestad in 1510. Deze 'pictor doctus', kreeg in eerste instantie een opleiding als goudsmid, maar evolueerde nadien naar het beeldhouwen om later als tekenaar en schilder te eindigen. Werk van Botticelli is onder andere te zien in de Hermitage in Sint-Petersburg, het Louvre in Parijs, het Metropolitan Museum of Art in New York City, het Museo Poldi Pezzoli in Milaan, de National Gallery in Londen, National Gallery of Art in Washington D.C. en het Uffizi-museum in Florence. Info: www.staedlmuseum.de

De Nederlandse uitgeverij Underware zal het debuut van journalist en dichter Ruud Linssen drukken met des schrijvers eigen bloed; een in onze contreien niet alledaags voorkomende techniek. Om het experiment te doen slagen werd een halve liter bloed afgetapt, dat met een even grote hoeveelheid vetten zal worden aangevuld. Underware is met dit soort probeersels niet aan zijn proefstuk. Een van hun vorige publicaties was een boek dat men enkel in een sauna kon lezen, omdat zonder warmte en vocht de letters verdwenen. De 38-jarige Ruud Linssen uit Nijmegen heeft enkele jaren voor het dagblad De Limburger gewerkt. Zijn eerste project als zelfstandig journalist was een reportage in Bosnië, samen met de fotograaf Peter Wijnands. Verder werkt hij met de fotograaf Franco Gori aan een interviewboek over belangrijke dichters in het Nederlandse taalgebied. Als dichter won hij zelf in 2006 de ‘Zinderzlam’ in Utrecht. Thema van zijn in 'bloedinkt' gedrukt boek, dat in het Engels verschijnt, is 'Lijden'.

In 1993 organiseerde het Museum of Modern Art in New York de eerste solotentoonstelling van een toentertijd onbekende Mexicaanse kunstenaar: Gabriel Orozco. Nu, zestien jaar later, biedt het MoMa een overzicht van zijn twintigjarige carrière. Gabriel Orozco geboren in Jalapa (Xallapan), de hoofdstad van de Mexicaanse deelstaat Veracruz. Orozxo, die beurtelings woont en werkt in Mexico en New York, vertegenwoordigt het ‘nieuwe Mexico', dat nog weinig te maken heeft met folklore of de heersende klasse. Hij gaat door voo een precieze en poëtische verslaggever van het vluchtige en het alledaagse. Zijn installaties, objecten en foto's benadrukken pretentieloos maar beslist het moment waarop tijd en ruimte verschuiven. Steeds op zoek naar materiaal, scharrelt hij geregeld door New Yorkse afvalcontainers en puzzelt hij met wat hij vindt. Hij verandert bestaande situaties en maakt van complexe samenstellingen een fraai ogend maar rudimentair geheel; hij vindt plezier in zijn creatief scheppingsproces. Info: www.moma.org

Het SFMoMa ofte het San Francisco Museum of Modern Art bestaat 75 jaar. Dat wordt gevierd met een groots opgezette tentoonstelling waarop zo'n 400 kunstwerken uit de eigen collectie te zien zijn. Niet alleen gaat het op deze expositie om grote namen zoals Paul Klee, Frida Kahlo, Mark Rothko, Roy Lichtenstein, Jef Koons, Marcel Duchamp en Andy Warhol, maar er wordt ook teruggeblikt op wat de afgelopen jaren aan - al dan niet - controversieels werd gepresenteerd. Speciaal is ook de aanwezigheid van Europese kunstenaars zoals Georges Brawue, Marc Chagall, Salvador Dalí, Henri Matisse en Piet Mondriaan. De tentoonstelling loopt tot en met 16 januari 2010. Info: www.sfmoma.org

In april van volgend jaar brengt de stad Oostende een eerbetoon aan de verleden jaar overleden Hugo Claus. Op 2 april zal een Clauslezing plaatsvinden, een event dat vanaf dan om de twee jaar zou worden georganiseerd. Wie zal worden uitgenodigd is nog onzeker; volgens de geruchtenmolen zou het gaan om de Duitse Nobelprijswinnaar Günter Grass. Op 3 april zal een Claustentoonstelling worden geopend in het Ensorhuis. Die dag zou op diverse locaties in de badstad voorgelezen worden uit een werk van Claus - De verwondering - door ondermeer Josse De Pauw, Tom Lanoye en Viviane De Muynck. 's Avonds heeft dan nog een poëtisch in memorium plaats, waarop onder anderen Cees Nooteboom en Remco Campert zouden aanwezig zijn.

De Waalse cineasten Jean-Pierre en Luc Dardenne zullen op 2 februari 2010 een eredoctoraat van de Katholieke Universiteit Leuven, de oudste van België, uitgereikt krijgen. Met deze academische onderscheiding worden "de unieke artistieke kwaliteit en het maatschappelijk belang van hun oeuvre in de verf gezet". Het broederpaar uitte in de Campuskrant hun tevredenheid over het feit dat zij de erkenning verwerven van een wereldwijd geprezen instituut. Elk jaar selecteert de KUL personen met bijzondere verdiensten op wetenschappelijk, maatschappelijk of cultureel gebied. Alle eredoctoraten die zullen worden uitgereikt staan in het teken van 'het kind'. Ook de pedagoog Christopher Colcough, de speciaal VN-vertegenwoordiger Radhika Coomaraswamy en de fysiologen Giacomo Rizzolatti en Vittorio Gallese worden KUL-eredoctor.

Bij Christie's heeft een kindertekening van koningin Beatrix vandaag 8,125 euro opgebracht, vier keer meer dan verwacht. De koper was Aad Ouborg van Princess Household Appliances B.V., die het met 'Trix' gesigneerde veulentje een plek zal geven in zijn nieuwe Bredase hoofdkantoor Prince-ville. Ouborg vindt de aankoop een mooie aanvulling van zijn collectie schilderijen en pentekeningen van Beatrix en overige leden van het koningshuis. Daarnaast bezit hij ook nog eens een unieke verzameling werken van zijn oudoom Piet Ouborg, die tot 14 maart 2010 te zien is in het Cobra Museum voor Moderne Kunst te Amstelveen.

Het was de Amerikaanse casino-eigenaar en notoir kunstcollectioneur Steve Wynn (°1942, Connecticut) die de 22 miljoen euro ophoestte voor het schilderij van Rembrandt van Rijn, dat anderhalve verleden week bij Christie's werd afgehamerd. Het zou, volgens het veilinghuis, gaan om de duurste Rembrandt die ooit op een veiling werd aangeboden. Het doek uit 1658, dat uit een privéverzameling afkomstig was, meet 107 op 87 centimeter. Wynn voegde al eerder grote namen aan zijn collectie toe; kunstwerken van ondermeer Paul Cézanne, Paul Gauguin, Vincent van Gogh, Édouard Manet, Henri Matisse, Pablo Picasso, Andy Warhol, Johannes Vermeer en J. M. W. Turner, mag hij zijn eigendom noemen.

Volgend jaar is men in Nederland van plan op grootscheepse wijze een hommage te brengen aan de tien jaar geleden overleden Toon Hermans, geliefd cabaretier en gepassioneerd kunstenaar. Het middelpunt van diverse initiatieven is Sittard-Geleen, een stad in het overgangsgebied tussen Nederlandse Midden-Limburg en het Zuid-Limburgse heuvelland. Sittard is de geboortestad van Hermans; hij zag er in 1916 het levenslicht. In het Domein wordt een tentoonstelling van zijn kunstwerken georganiseerd en in het stadspark heeft het Toon Hermans Humor Festival plaats. Met de musical 'Toon' wordt het herdenkingsjaar in december afgesloten. Eerder op het jaar, in april, brengt uitgeverij Nijg & Van Ditmar een biografie uit over Toon Hermans, geschreven door publicist, programmamaker en cabaretier Jacques Klöters, in 1967 een van de oprichters van het cabaret Don Quishocking

De Nederlandse Spoorwegen weigert de poster met daarop een beeldhouwwerk van de de Britse kunstenaar Marc Quinn op te hangen in de stations. De poster promoot de gisteren geopende tentoonstelling 'Niet Normaal' die de positie van minder-validen wil aan de kaak stellen. NS is bang dat reizigers de afbeelding choquerend zouden vinden. Het gaat om een afgietsel van een bestaand iemand, de Britse stuntman Stuart Penn, die zijn linkerarm en rechterbeen mist. En laat dat nu eigenlijk het doel van de expositie zijn: confrontatie van iedereen met enkelingen met een fysieke beperking. De weigering van NS drijft twee van de sponsors, een door het ministerie gesubsidieerde gezondheidsorganisatie en Support Magazine, ertoe een klacht in te dienen. Op Niet Normaal is werk te zien van een tachtigtal kunstenaars, waaronder Nedko Solakov, Louise Bourgeois, Julika Rudelius, Marlene Dumas, Liza May Post en Job Koelewijn. Info: www.nietnormaal.nl

Terwijl in het Haarlemse Teylers Museum, het eerste en oudste museum in Nederland, een tentoonstelling loopt over Anton Mauve, heeft het museum twee jeugdwerken van Anton Mauve, waaronder een portret, verworven en een Haarlems Album Amicorum van rond 1850. De schenking, afkomstig van een nakomeling van kunstenaar Lambertus de Jong, bieden een fraai aanvullend beeld van de artistieke scène in het Haarlem van midden de negentiende eeuw én van Mauves kennissenkring aldaar. De gedoneerde werken maken vanaf nu deel uit van de huidige expositie Mauve, de grootste retrospectieve tentoonstelling die ooit rond de schilder Anton Mauve (1838-1888) werd georganiseerd. De dubbeltentoonstelling in samenwerking met Singer Laren is nog tot en met 17 januari te zien. Info: www.teylersmuseum.nl en www.singerlaren.nl

Museum de Fundatie in Zwolle, de hoofdstad van de Nederlandse provincie Overijsse heeft een gouache verworven van Marc Chagall. Directeur Ralph Keuning kondigde dat fier aan. Hij kon het schilderij op papier kopen met steun van de BankGiro Loterij. Het kunstwerk is te zien in het Paleis aan de Blijmarkt. een gouache van Marc Chagall gekocht. Het schilderij op papier is vanaf nu te zien in Paleis aan de Blijmarkt in Zwolle. De Fundatie kocht het van een particulier. De gouache van Chagall (Vitebsk 1887 - Saint-Paul-de-Vence 1985) meet 13,5 op 16,5 cm en toont het traditionele Wit-Russische dorpsleven. Het nieuwe werk hangt naast een schilderij van Franz Marc, een tijdgenoot van Chagall.

De kuststad Oostende heeft zichzelf uitgeroepen tot 'Cultuurstad van Vlaanderen 2010'. Zo'n twintig punten zijn op de voorstelling van het project gepresenteerd. Met bijvoorbeeld 'Bij Ensor op bezoek' wordt de beroemde schilder geëerd; maar niet alleen een tentoonstelling wordt er aan hem gewijd. Ook met de opera La Mort au Bal Masqué', een creatie van componist Joachim Brackx, wordt als hommage opgevat. De badstad wil al haar inwoners mobiliseren en ook amateurgezelschappen, scholen, fanfares en koren hun inbreng laten doen. Het geheel krijgt als roepnaam 'Cultuurdeelname' en wordt geraamd op zo'n één miljoen euro, waarvan zo'n 400.000 euro uit de kas van het participatiedecreet van de Vlaamse Gemeenschap komt. De actie loopt van 12 februari tot en met begin februari 2011. Info: www.oostende 2010.be

Het nieuwste nummer van Hollands Diep heeft het ondermeer over het nieuwe Rijksmuseum en publiceert kersttoespraken voor de Nederlandse koningin, geschreven door Femke Halsema, Antoine Bodar, Youp van 't Hek, Matthijs van Boxel & Naema Tahir. Maar ook liefdesbrieven van Jan Wolkers onder de titel 'Ik dein in je op en neer'. Auteur en Azië-kenner Ian Buruma heeft het over de Nieuwe Volksrepubliek China en Arjan Visser noteerde zijn gesprek met Herman Finkers. Onder de titel 'De utopie voorbij' bezoekt Joris van Casteren de Schotse 'new town' Cumbernauld' en kijkt hij wat er terechtkwam van de utopische plannen van de ontwerper, architect Geoffrey Copcutt. Hans van der Meer zorgde voor de begeleidende fotografie. De column van Kees van Kooten kon ons ook deze keer bekoren:Hij kortwiekt zijn boekenvoorraad en legt weesboeken te vondeling. Verder ook nog over lichtontwerper Ingo Maurer, een dubbelportret van de schakers Anish Giri en Jan Timmerman, en een dubbelcolumn met Tommy Wieringa, auteur van onder meer Joe Speedboot en Viviane Sassen, fotografe en winnares van de Prix de Rome 2007. Info: www.

Op een veiling bij Sotheby's heeft het Rijksmuseum in Amsterdam twee spectaculaire zeventiende-eeuwse koninklijke huwelijkskoffers verworven, samen met de onderstellen. Het zijn creaties van de Parijzenaar André-Charles Boulle (1642-1732), die in zijn tijd voor de beroemdste meubelmaker van Europa doorging. Het Rijks betaalde 3 miljoen euro. Deze aankoop was meteen ook de duurste uit de geschiedenis van het museum. De pronkstukken zijn versierd met inlegwerk van koper en schildpad en gemaakt in de stijl van het hof van Lodewijk XIV in Versailles. Volgens de gegevens zijn ze in 1688 geleverd aan een neef van de Zonnekoning, de Prince de Condé; ze waren bedoeld als geschenk ter gelegenheid van het huwelijk van zijn dochter Marie-Thérèse-Charlotte van Frankrijk, gravin van Marnes, bijgenaamd 'Madame Royale' met Lodewijk Anton van Bourbon (Versailles, 1775 – Görz, 1844), een zoon van Karel X .

De organisatie van de Gouden Uil zal in 2010 enkele grondige wijzigingen ondergaan. De metamorfose bestaat er ondermeer uit dat de bekendmaking van de laureaten geïntegreerd wordt in de programmatie van het nieuwe VRT/Canvas-cultuurprogramma Cobra TV van Frieda Van Wijck. De uitreiking van de Gouden Uil zal plaats hebben op 25 april 2010 tijdens een matinee in gaststad Antwerpen. De organisator van de Gouden Uil, Villanella, maakte ook de jury bekend, die wordt voorgezeten door Humo-icoon Guy Mortie en verder uit Sam De Graeve, Heroen Vullings en Eva Berghmans zal bestaat. In de categorie Jeugdliteratuur blijft Jelle Van Riet voorzitster. De longlist zal worden bekendgemaakt eind februari, en de shortlist op 8 maart.

De Brusselse deelgemeente Elsene zal het befaamde rendez-voushotel in art-decostijl Le Berger laten slopen. Alweer een kostbaar stukje cultureel erfgoed verdwijnt op die manier uit de Belgische hoofdstad. Als men de buitenkant van het huidige hotel in Engelse cottagestijl aanschouwt, ziet men het niet onmiddellijk, maar binnenin is het hotel van 50 kamers, dat reeds bijna 75 jaar in bedrijf is, voorzien van schitterende interieurs, eclectisch samengesteld met art-deco-elementen en een lichte toets van fiftie- en sixtiebestanddelen. Dat het hotel steeds een 'serieuze' reputatie kende, is te wijten aan het feit dat officieel geen prostituees werden toegelaten, ook niet tijdens WO II toen de zaken ook goed gingen.

De Peter Stuyvesant Collectie, eigendom van British American Tobacco wordt definitief geveild. Dat werd bekendgemaakt door eigenaar British American Tobacco en Sotheby’s. Volgens het veilinghuis zou het gaan om de grootste collectie moderne kunst die ooit in Nederland onder de hamer werd gebracht. De totale totale opbrengst zou zo tussen 4 en 4,5 miljoen euro bedragen. De eerste veiling -163 werken uit de zogenaamde 'kerncollectie' - vindt plaats op 8 maart 2010 in Amsterdam. Het gaat onder meer om schilderijen van Karel Appel, Jan Schoonhoven, Mike Kelley, Martin Kippenberger en Robert Mangold. Er komt ook een groot en kleurig Nana-beeld van de Saint Phalle aan bod, geschat op tussen de 250.000 en 350.000 euro.

Er zijn vijf dichters genomineerd voor de Herman de Coninckprijs 2010. Het zijn Paul Bogaert met zijn dichtbundel "de Slalom soft", Eva Cox met "een twee drie ten dans", Charles Ducal met "Toegedekt met een liedje", Leonard Nolens met "Woestijnkunde" en Roel Richelieu Van Londersele met "Tot zij de wijn is". De onderscheiding voor de beste dichtbundel is 6.000 euro waard. Er is ook de beste debuutprijs en de publieksprijs. Op doenderdag 28 januari zullen de prijzen worden uitgereikt in de Antwerpse Arenbergschouwburg. Het beste geicht zal worden afgedrukt op een poster en worden verspreid via diverse kanalen. Herman de Coninck (Mechelen, 1944 - Lissabon, 1997) was een Vlaams dichter, essayist, journalist en tijdschriftenuitgever. Hij staat bekend als “de man die zijn volk poëzie leerde lezen”.

Het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen deelt mee dat Van der Weydens topstuk De Zeven Sacramenten, samen met enkele andere belangrijke werken uit de eigen collectie, nog tot na de renovatie van het Antwerpse museum in museum M in Leuven blijven. Ook de acht retabels die deel uitmaken van de tentoonstelling Reünie. Van Quinten Metsijs tot Peter Paul Rubens blijven zolang in de Antwerpse kathedraal. In het Rockoxhuis tenslotte wordt de bruikleen van enkele schilderijen verlengd. “De Zeven Sacramenten zijn geschilderd op eikenhouten panelen. Het transport was een heikele kwestie en het is sowieso beter dat de panelen niet veel reizen”, aldus Paul Huvenne, algemeen directeur van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen. “Bovendien kan het in museum M in optimale omstandigheden getoond worden. Ook het transport van de acht retabels voor de tentoonstelling Reünie in de kathedraal was een hele onderneming. Omdat het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten over een jaar, in januari 2011, sluit voor een grondige renovatie, is overeengekomen dat deze werken tot na de renovatie in M Leuven en de kathedraal Antwerpen blijven. Ook in het Rockoxhuis blijven enkele van onze werken voor een langdurige bruikleen.”

De 24-jarige Britse actrice Keira Knightley, bekend van ondermeer Pride and Prejudice, King Arthur, Atonement en de Pirates of the Caribbean, heeft besloten in te gaan op de vraag van de jonge schilder Mitch Griffith om voor hem naakt te poseren. Ze is niet aan haar proefstuk toe; in 2006 haalde ze al eens naakt de cover van het modemagazine Vanity Fair toen ze voor Chanel poseerde. Griffith werkt momenteel aan een speciale reeks schilderijen bestemd voor een volgend jaar te houden tentoonstelling. Knightley moest voor haar naaktportret geregeld in het geheim naar de Londense Halcyon Gallery komen waar de kunstenaar haar schilderde.

Dank zij een intensieve speurcampagne van de Nederlandse politiediensten zijn vijf oude schilderijen teruggevonden, die in 2002 uit het Frans Hals Museum in Haarlem, de hoofdstad van Noord-Holland, werden ontvreemd. Hoe een en ander in elkaar zat, werd duidelijk tijdens uitlatingen van de zeven verdachten op een rechtszitting. Een afluister- en infiltratieoperatie hebben uiteindelijk geleid tot het terugvinden van de doeken én van de ontmaskering van de mogelijke daders en helers. De diefstal zelf zou zijn gepleegd door ondermeer een drugsverslaafde die ze voor 'een aardig bedrag' doorverkocht aan de zakenman. Het gaat om De Kwakzalver van Jan Steen, De Muzikanten van Cornelis Bega, Drinkgelag van Cornelis Dusart en De Kwakzalver en De Tevreden Drinker van Adriaen van Ostade.

Het officiële Van Dale Woord 2009 is: Ontvrienden. Van 7 tot en met 16 december laatstleden kon gestemd worden op de tien genomineerde woorden voor het officiële Van Dale Woord van het Jaar 2009. Op internetsites, weblogs, nieuwsgroepen en in radio- en tv-programma’s werd de afgelopen weken vaak en veel gediscussieerd over de genomineerde woorden en werden er oproepen tot stemmen geplaatst. Ruim 20.000 mensen hebben de site www.woordvanhetjaar.nl bezocht en ca. 6.500 mensen lieten daar hun stem achter. Met 19% van de stemmen is ontvrienden winnaar van deze verkiezing en gaat het woord de geschiedenis in als het officiële Van Dale Woord van het Jaar 2009. Op de tweede plaats in de top drie staat 'Mexicaanse griep' en op drie 'hypotheekleed'. De definitie van ontvrienden luidt: virtuele vrienden dumpen door deze te schrappen uit vriendenlijstjes op vriendensites

Kabouter Wesley, een creatie van Jonas Geirnaert (cfr. foto), is niet langer te zien op Youtube. Een copyrightclaim van de BAF , de Belgian Anti-Piracy Federation, maakte een einde aan de fratsen van het grofgebekte personage op de wereldwijde website voor het kosteloos uploaden, bekijken en delen van videofilmpjes. Woestijnvis, waar Geirnaert werkt, heeft een contract lopen met zowel de VRT als Humo voor wat de stoute kabouter betreft. Jonas Geirnaert (Wachtebeke, 1982) is een Vlaams comedy- en televisiemaker, regisseur van animatiefilms en lid van de cabaretgroep Neveneffecten. Op het Filmfestival van Cannes kaapte hij in 2004 de prijs van de jury weg met een korte (11 minuten durende) animatiefilm 'Flatlife'.