Het Britse architectenbureau van de in Manchester geboren Ian Simpson zal instaan voor de verbouwing van de Antwerpse Koningin Elisabethzaal; Ian Simpson Architects werd als primus aanvaard door de Vlaamse Bouwmeester na een Open Oproep, die begin van dit jaar werd gelanceerd. De aangekondigde werken mogen drastisch worden genoemd: zowel op technisch als op akoestisch gebied zullen heel wat veranderingen worden aangebracht. Voor dit laatste onderdeel zal worden samengewerkt met de Amerikaan Larry Kirkegaard, een gezaghebbend akoesticus en wereldvermaarde geluidsdesigner. De verbouwing, waarvoor de Vlaamse Gemeenschap meer dan vijftig miljoen euro uittrekt, moet klaar zijn op het einde van 2012.

Volgens de Griekse historicus Haris Tzallas heeft hij, samen met drie medewerkers de resten gevonden van het mausoleum van Cleopatra, die leefde van 69 tot 30 voor onze jaartelling. Het grafmonument bevindt zich nabij de kust van Alexandrië, in de wijk Sema. Zo'n 150 jaar nadat de eerste vermoedens opdoken dat het praalgraf van de legendarische Egyptische koningin zich daar bevond en zeven jaar nadat de excavaties op die site van start gingen, zou eindelijk het archeologenteam eindelijk succes hebben geboekt met het vinden van het granieten gedeelte van de toegangspoort. Tzallas kondigde aan dat hij in juni van volgend jaar meer tekst en uitleg zal geven omtrent de ontdekking. In juni zal de geschiedkundige verdere details van zijn vondst wereldkundig maken.

Voor de tweede maal in 53 jaar is het stoffelijk overschot van Michelangelo Merisi, beter bekend als Caravaggio, ontgraven. Dat gebeurde in Porto Ercole, een plaatsje in de Italiaanse gemeente Monte Argentario (provincie Grosseto). Wetenschappers van de faculteit Antropologie namen dit initiatief om de doodsoorzaak van de Italiaanse renaissanceschilder te kunnen achterhalen. De botten van de in 1610 overleden kunstenaar worden nog tot en met 24 januari tentoongesteld in de Galleria Borghese in Rome, waar sedert oktober laatstleden een tentoonstelling liep als herinnering aan het vierhonderdste sterfjaar van Carvaggio. De eerste keer dat zijn stoffelijke resten werden opgegraven was in 1956. Zijn beenderen werden toen overgebracht van het kerkhof van Porto Ercole naar de nabijgelegen crypte van de kerk.

Van 30 januari tot en met 9 mei 2010 loopt in het Museum Singer Laren de tentoonstelling 'Art Nouveau uit het Rijksmuseum'. Al bijna 50 jaar verzamelt het Rijks decoratieve kunst uit de periode 1890-1920. Deze topcollectie is echter al geruime tijd niet geëxposeerd. Een aantal objecten en ensembles is zelfs nog nooit aan het publiek getoond. Dus nam Singer Laren het initiatief om hier iets aan te doen. En dat leidde tot 'Art Nouveau uit het Rijksmuseum', waarop meubelen, keramiek, serviezen, zilver, sieraden, glas, textiel en grafiek aan bod komen. Ter gelegenheid van deze tentoonstelling verschijnt een boek van conservator Jan Daan van Dam van het Rijksmuseum over de gouden jaren van het Nederlands design. Stichting Singer Memorial Foundation is een particuliere stichting, opgericht in 1954 op initiatief van mevrouw Anna Spencer-Brugh, de weduwe van de Amerikaanse schilder William Henry Singer Jr. (1868-1943). De stichting beheert de nalatenschap van het echtpaar Singer, bestaande uit een grote collectie kunstwerken, een museum, een theater en hun voormalige woonhuis met tuin, Villa De Wilde Zwanen. Info: www.singerlaren.nl

Patrick van Mil wordt vanaf 15 maart 2010 de nieuwe zakelijk directeur van het Stedelijk Museum in Amsterdam. Hij zal die functie uitoefenen in samenwerking met de nieuwe algemeen en artistiek directeur Ann Goldstein, die per 1 januari in dienst komt. Van Mil (°1958), die kunstgeschiedenis studeerde, is sinds september 2008l verbonden aan het Internationaal Film Festival Rotterdam. Van 2002 tot 2008 was hij adjunct-, en interim-directeur van het Nai, het Nederlands Architectuurinstituut in Rotterdam. Het zou Van Mils bedoeling zijn de Amsterdamse cultuurtempel aan de museale wereldtop te brengen. Zijn voorgangerl, Toine van der Horst, hield het in zijn functie slechts zeven maanden uit. Het Stedelijk Museum Amsterdam is een museum voor moderne kunst, sinds 1895 gevestigd aan de Paulus Potterstraat, aangrenzend aan het Museumplein, waar zich ook het Rijksmuseum en het Van Gogh Museum bevinden. Het museum werd eind 19e eeuw gesticht als museum voor hedendaagse kunst. In de loop van de 20e eeuw werd het één van de toonaangevende musea voor moderne kunst. Architect Adriaan Willem Weissman was de ontwerper van het oorspronkelijke, bakstenen, museumgebouw.

Vandaag opent in Malmö, de hoofdstad van Skåne län, de meest zuidelijk gelegen provincie in Zweden, het nieuwe Moderna Museet. Deze originele cultuurtempel is te vinden op de terreinen van de John Smedbergs elektriciteitscentrale. Ter gelegenheid van de plechtige opening werden drie tentoonstelling georganiseerd. Een daarvan is gewijd aan het werk van de Belgische kunstenaar Luc Tuymans, die algemeen gezien wordt als een van de meest invloedrijke kunstenaars van het ogenblik. Een tweede expositie toont een selectie van de eigen selectie van het Moderna Museet, waarbij voornamelijk gefocust wordt op de jaren '60. En last but not least is er de tentoonstelling gewijd aan Astrid Svangren, een aan de Malmö Art Academy afgestudeerde kunstenares die leeft en werkt in de Noorse hoofdstad Kopenhagen. Het gebouw waarin het Moderna Museet Malmö is ondergebracht, dateert uit 1901. Het werd vakkundig geredesigned door Tham & Videgård Hansson Arkitekter, een architectenbureau dat reeds heel wat onderscheidingen in de wacht sleepte voor zijn creaties. Het museum beschikt over meer dan 800 vierkante meter tentoonstellingsruimte. Info: www.modernamuseet.se

De Nederlandse tekenaar Dick Bruna wou Punt.nl via een rechtszaak verbieden om zijn geparodieerde stripfiguur Nijntje te verspreiden via internet. Dat is hem niet gelukt. Dus mag Nijnte ondermeer zijn mammie een mellow-teef noemen en coke snuiven. Bruna, via Mercis, die wereldwijd zijn rechten verdedigt, ging ervan uit dat de afbeeldingen op Punt.nl, een van de grootste hostingbedrijven in Nederland, een inbreuk zouden vormen op de intellectuele eigendomrechten van de tekenaar. Volgens de Utrechtse rechter wijken de meeste afbeeldingen voldoende af van de originele tekeningen opdat de gemiddelde lezer het parodiegehalte zou snappen. Twee cartoons mogen niet meer getoond worden omdat ze Bruna's geesteskind linken aan terrorisme en drugsmisbruik. Info: www.punt.nl

'Kroegleven' is de titel van een tentoonstelling in het Rijksmuseum in Amsterdam die loopt tot en met 1 maart 2010. De bezoeker van 'Kroegleven' maakt een wandeling op papier langs de kleurrijkste drinkgelagen in de verzameling van het Prentenkabinet. Herbergen, kermissen en boerenfeesten waren geliefde onderwerpen in de Nederlandse 16de en 17de eeuw. Mét daaraan verbonden de bijbehorende drankgelagen en vechtpartijen. Vooral het kroegleven zoals kunstenaars als Adriaen van Ostade, Cornelis Bega, Adriaen Brouwer, Cornelis Dusart en zelfs Rembrandt van Rijn, die weergaven, spreken nog steeds tot de verbeelding en blijven immer bewondering oproepen. Info: www.rijksmuseum.nl

Nog tot en met 1 februari 2010 loopt in het Parijs Centre Pompidou de tentoonstelling 'VIA design 3.0'. Ter gelegenheid van het dertigjarig bestaat van VIA (Valorization of Innovation in furnishing), presenteert Centre Pompidou zo'n veertig prototypes die werden geselecteerd uit de meest representatieve ontwerpen van Frans design die de laatste dertig jaar werden gecreëerd. Deze expositie is de ideale gelegenheid om werkt te ontdekken van ondermeer Philippe Starck, Martin Szekely, Jean-Paul Gaultier, Ronan e, Erwan Bouroullec, Matali Crasset, Mathieu Lehanneur, François Azambourg, Philippe Rahm, Gaetano Pesce en Andrée Putman. Info: www.centrepompidou.fr

In de Pinacoteca van het Palazzo di Brera In de Italiaanse stad Milaan, loopt nog tot en met 28 maart 2010 een tentoonstelling met werk van Carlo Crivelli. Deze Venetiaanse kunstenaar, een afstammeling uit de artistieke Vivarini-familie, leefde van ca. 1430 tot 1493. Hij wordt gecatalogiseerd onder de Renaissance of het Quattrocento. Over het leven van Crivelli is weinig anders bekend dan dat hij een tijdje in de Italiaanse streek Marche verbleef en in de stad Padua, na problemen met het gerecht. . Crivelli was een crack in het portretteren, met name van meisjes en vrouwenfiguren was hij goed. Zo kon hij zijn kinderlijke Madonna’s een volmaakt gezicht geven door lijn en kleur te verfraaien, waardoor hij zich een plaats verdiende naast vakgenoten zoals Antonello of Botticelli. Info: www.brera.beniculturali.it

Nog tot en met 17 januari 2010 loopt in de Courtauld Gallery in Londen de tentoonstelling Frank Auerbach: London Building Sites 1952-62'. Frank Auerbach is een Engelse schilder met Duitse roots. Hij werd geboren in 1931 in Berlijn en behoorde tot de zogenaamde 'School of London'. Naast Francis bacon en Lucian Freud was hij een van de belangrijkste naoorlogse realistische schilders in Engeland. Terugkerende thema's in zijn werk zijn huizenrijen en parken. De stad - met name Londen - figureerde veel in zijn schilderijen en tekeningen. In 1956 stemde Auerbach voor het eerst solo tentoon in de Beaux-Arts Gallery in Londen. In 1978 had eveneens in Londen een grote overzichtstentoonstelling plaats in de Arts Council. In 1986 kreeg hij een Eervole vermelding op de Biennale van Venetie. Info: www.courtauld.ac.uk

Nog tot en met 17 januari 2010 loopt in het New Yorkse Brooklyn Museum de tentoonstelling 'James Tissot: The Life of Christ'. James Jacques Joseph Tissot was een bekend schilder en graficus. Hij werd geboren als Joseph-Jacques Tissot in Nantes in 1836 en overleed in Buillon, een gemeente in de Franse regio Franche-Comté. Hij studeerde in Londen aan de Na historisch kostuums te hebben geschilderd en het dagelijks leven te hebben geëvoceerd legde hij zich toe op het portretteren van societyfiguren. Na de dood van zijn maîtresse (1882) keerde hij terug naar Frankrijk, waar hij zich vanaf 1888 toelegde op religieuze afbeeldingen. Hiertoe maakte hij twee reizen naar het Heilige Land (1886-87 en 1889). In 1895 schilderde hij "La vie de notre Seigneur Jesus Christ". De tentoonstelling 'The Life of Christ' omvat 124 aquarellen die door curator Judith Dolkart werden geselecteerd uit zo'n 350 craties die het leven van Christus evoceren van zijn geboorte tot aan zijn Verrijzenis. Info: www. brooklynmuseum.org

Van 13 tot en met 17 januari loopt in het Business Design Centre in Islington, een Engels district in het graafschap London, de 'London Art Fair', Op deze 22ste editie zullen meer dan honderd toonaangevende galeries moderne en hedendaagse kunst presenteren. Zowel schilderijen en tekeningen, als sculpturen, fotografisch werk als installaties en videokunst komen er aan bod. Niet alleen gereputeerde dealers nemen er aan deel, zoals ondermeer Richard Green, Alan Cristea, FAS en Jonathan Clark Fine Art, maar ook jonge hedendaagse kunstgalerijen. De London Art Fair werd voor het eerst georganiseerd in 1988. Bezoekers van dit evenement behoren tot de categorieën van echte kunstliefhebbers, maar ook toekomstige verzamelaars die hun eerste werk nog moeten kopen zijn graag geziene gasten. Info: www.londonartfair.co.uk

Op Kerstmis, Kerst of het Kerstfeest vieren christenen wereldwijd de geboorte van Jezus-Christus. Sla er de evangeliën maar op na als je dat niet gelooft. Deze feestdag wordt vandaag in de westers-christelijke wereld en in sommige Kerken van het Oosters christendom gevierd. In die Oosterse kerken die de Juliaanse kalender gebruiken (zoals de Russisch-orthodoxe Kerk), wordt dit feest 13 dagen later herdacht. Kerstmis is in grote delen van de Westerse wereld in hoge mate geseculariseerd en veel elementen in de wijze waarop de viering plaatsheeft, vinden hun roots in prechristelijke en Germaanse tradities. De Germanen vierden rond 21 december reeds Midwinter- of joelfeesten (winterzonnewende) waarbij het boze werd verjaagd en het licht werd begroet. Rond de Middellandse Zee werd in lang vervlogen tijden de zonnegod vereerd onder vele verschillende namen zoals Ra in Egypte en Helios in Griekenland. In het late Romeinse Rijk was dit vooral de zonnegod Sol Invictus (=de onoverwinnelijke zon). Omdat Christus het Licht van de Wereld werd genoemd, zou Constantijn I toentertijd hebben besloten dat diens geboorte op deze dag gevierd zou worden, temeer omdat de dagen rond 25 december reeds de vrije feestdagen der saturnalia waren.

Het Westfries Museum in Hoorn, een gemeente in de Nederlandse regio West-Friesland (Noord-Holland) gedenkt de grote kunstroof van vijf jaar geleden met 'De nacht van de gestolen kunst'. In de nacht van 9 op 10 januari worden lezingen georganiseerd, is er poëzie en muziek te beluisteren en kunst te zien. Zo wordt verhinderd dat 'de geroofde museumschatten in de vergetelheid raken', dixit de directie van het museum. In de nacht van 9 op 10 januari 2005 gingen criminelen ervandoor met vele tientallen schilderijen (ondermeer werk van Henrik Savrij, Jan van Goyen, Floris van Schooten en Jacob Waben) en zilveren voorwerpen, ter waarde van zo'n 10 miljoen euro. Tot noch blijft men in het ongewisse, zowel wat het gestolen goed betreft als van de daders. 'De nacht van de gestolen kunst' duurt van 21 tot 01 uur. Het museum laat maximaal 250 personen toe. De toegang is gratis.

Het 3.300 jaar oude, wereldberoemde beeld van koningin Nefertiti, dat zich in het Neues Museumin Berlijn bevindt, moet terug naar de plaats van oorsprong, zijnde Egypte. Zahi Hawass, secretaris-generaal van de Supreme Council of Antiquities in Caïro, wil via officiële weg de kalkstenen buste terug, mede omdat door de vondst van een protocol uit 1913 ontdekt is dat het kunstobject onder valse voorwendselen ooit het land werd uitgesmokkeld. Er werd door Egypte in het verleden, de eerste keer was in 1924, reeds diverse keren om restitutie gevraagd, maar telkens verschuilden de Duitsers zich achter het feit dat de buste wegens te broos niet kon worden getransporteerd. Er worden door Egypte, en met name door Zahi Hawass, nog meer antieke kunstvoorwerpen geclaimd. Zie hierover het TAS-persbericht van 16 december laatstleden onder de titel: 'Egypte wil Steen van Rosetta terug'.

De Biblioteca Apostolica Vaticana, zowat de nationale bibliotheek van de Heilige Stoel oftewel het Vaticaan, zou op 20 september van volgend jaar heropend worden. In 2007 werd de bib gesloten voor ingrijpende restauratiewerken en het aanbrengen van een adequaat ventilatiesysteem en dito nooduitgangen. Het was Paus Sixtus IV, die ook de Sixtijnse kapel liet bouwen, die de bibliotheek stichtte. Hij vermeldde in zijn bul van 15 juni 1475 dat de bibliotheek diende "tot een sieraad van de strijdende Kerk, tot vermeerdering van het katholieke geloof, en tot gemak en eer ook van geleerde lieden en zij die zich beijveren om de studie der letteren". De bibliotheek wordt sinds 2007 geleid door de bibliothecaris en officiële archivaris van Vaticaanstad, kardinaal Raffaele Farina.

Architect Bjarne Mastenbroek, de oprichter van het Amsterdamse architectenbureau seARCH, is in Nederland uitgeroepen tot Architect van het jaar 2009. Deze onderscheiding, drie jaar geleden ingesteld door Architectenwerk, stelt zich als doel de Nederlandse architectuur onder de aandacht te brengen van het publiek. Bjarne Mastenbroek (°1964) studeerde bouwkunde aan de TU Delft en werkte als freelancer bij ondermeer Mecanoo Architecten. In 1991 ging hij een samenwerking aan met Dick van Gameren. Het bureau dat zij samen oprichtten ging twee jaar later op in de Architectengroep. In 2002 richtte Mastenbroek in samenwerking met Ad Bogerman SeARCH op, een bureau dat met een twintigtal internationale architecten en medewerkers architectuur, stedenbouw en landschapsarchitectuur nieuwe producten en materialen bestudeert en ontwikkelt. De opdrachtportefeuille van SeARCH is breed en veelzijdig en strekt zich uit van particuliere woningen tot grote mixed-use projecten in eigen land en ver daarbuiten.

Een team van Israëlische archeologen, onder leiding van Yardenne Alexandre, zou de ruïne van een huis uit de tijd dat Jezus Christus leefde hebben ontdekt. Dat gebeurde in Nazareth bij opgravingen op de binnenkoer van een voormalig klooster. Voorlopig gaat men ervan uit dat het om een bescheiden huis van twee kamers gaat, waarvan een muur, een binnenhof, een waterput en enkele potscherven werden blootgelegd. Omdat volgens het Nieuwe Testament Nazareth de woonplaats was van Maria, de moeder van Jezus, en haar echtgenoot Jozef, zou er, volgens ingewijden, kunnen van uitgegaan worden dat er uit deze ontdekking nieuwe informatie kan gepuurd worden omtrent de jeugd van Christus.

Museum Boijmans van Beuningen in Rotterdam heeft twee reeksen ingekleurde houtsneden uit de periode rond 1530 gekocht van een anonieme particuliere collectioneur. De gravures, ooit onderdeel van de kunstverzameling van de vorsten van Liechtenstein en waarvoor in het totaal zo'n 600.000 euro moest worden neergeteld, zijn gemaakt door de Duitse kunstenaars Sebald Beham, Erhard Schön, Niklas Stör en Peter Flötner. Allen waren ze werkzaam in Neurenberg; ze worden gecatologiseerd onder de belangrijkste vertegenwoordigers van de generatie na Albecht Dürer (1471-1528). Museum Boijmans Van Beuningen is een museum voor beeldende kunst in Rotterdam. Het bevat collecties oude en moderne schilderkunst, waaronder een aantal topstukken, tekeningen en prenten. Het museum beschikt tevens over een beeldenpark. Info: www.boijmans.nl

De Duitse software-ontwerper én gepassioneerd kunstverzamelaar Ivo Wessel heeft een applicatie ontwikkeld die de mobiele telefoon van Apple omturnt in een heuse kunstgalerij. Het project wordt als 'Art for Mobile Life' op de markt gebracht en is downloadbaar voor 1,99 dollar of om en nabij de 1,40 euro. Wessel werkte voor de ontwikkeling van de 'app' samen met Gerd Harry Lybke, eigenaar van de in Leipzig gevestigde Eigen+Art gallery. De primeur op Art for Mobile Life is voo rota (2009), een installatie van de Duitse kunstenaar Carsten Nicolai. 'Rota' focust op het effect van audiovisuele stimulatie op de perceptie van de mens en zou stroboscopische visuele effecten teweeg brengen.

De van origine Poolse beeldende kunstenaar Jaroslaw Flicinski (°1965, Gdansk) en de Nederlandse musicus Spinvis (eenmansband van Erik de Jong, Spijkenisse, 1951) ontwerpen in opdracht van de gemeente Nieuwegein, een plaats in de provincie Utrecht, kunstwerken die zullen dienen voor de nieuw te bouwen parkeergarage in de binnenstad. Het gaat om een lichtkunstobject en een geluidssculptuur. Beide creaties zijn niet alleen dienstig als lichtbron, maar ze bieden de parkeerders ook de gelegenheid zich te oriënteren. Zowel de nieuwe parkeergarages als de kunstwerken worden verondersteld opgeleverd te worden eind 2011. De parkeergarages in de binnenstad maken deel uit van een project waar bij ze dienstig zijn voor een reeks kunsttoepassingen.

Op 2 april van volgend jaar opent in het Palais des Beaux-Arts in Rijsel een tentoonstelling over Paolo Domenico Finoglio. Het museum exposeert 10 monumentale doeken van de Italiaanse schilder (1590 – 1645), en dat voor de eerste keer in Frankrijk. De werken zijn geïnspireerd op het gedicht van Torquato Tasso over de Eerste Kruistocht : La Gerusalemme Liberata. Finoglio was één van de grote Napolitaanse barokschilders die beïnvloed werden door het dramatisch lichtgebruik van Caravaggio. De volledige cyclus zal speciaal voor deze gelegenheid centraal in het museum worden getoond binnen een hedendaagse installatie van kunstenaar, fotograaf, cineast en schrijver Alain Fleischer (°1944, Parijs). De tentoonstelling loopt tot en met 12 juli 2010. Info: www.pba-lille.fr

Tot en met 11 april van volgend jaar loopt in het Museo Nacional del Pra do in Madrid een tentoonstelling met Nederlandse kunstenaars uit de zeventiende eeuw. Zo'n 56 werken werden door uit de obscuriteit gehaald om aan het grote publiek te kunnen tonen. Het Prado staat bekend om zijn uitgebreide verzameling Nederlandse kunst. Een van de topstukken van de expositie 'Holandeses en el Prado' (Hollanders in het Prado) is 'Judith op het banket van Holofernes', overigens het enige doek van Rembrandt van Rijn, dat de Spaanse cultuurtempel bezit. Het Museo del Prado is een van de grootste en beroemdste kunstmusea ter wereld, gevestigd in Madrid. De collectie omvat werken van de 14e tot de 19e eeuw. Het museum heeft 5000 tekeningen, 2000 prenten, 1000 munten en medailles, en zo'n 2000 voorwerpen van toegepaste kunst. Er zijn ongeveer 700 beelden. Info: www.museodelprado.es

Het 'Kalender'-project van Benjamin Verdonck loopt, net als het jaar 2009, ten einde. Theatermens en performer Verdonck heeft het afgelopen jaar een honderdtal onaangekondigde acties georganiseerd op diverse locaties verspreid over de stad Antwerpen. Als nepsinterklaas verkleed, of als verlate Santa Claus in januari door de straten struinen, de dooie mus op de Meir, meedoen met betoging tegen ondermeer de Navo, de tot afweergeschut omgebouwde glascontainers met Wapenstilstand, en nu de kerststal bij de kathedraal: het zijn slechts enkele van de artistieke acties waarmee Verdonck zijn kunstenaarsprofiel waarmaakte. In 2010 verschijnt er een publicatie over 'Kalender09'. Voorlopig - tot begin januari - is 'Kalender' nog te zien via www.kalender09.be