Schilder van het unheimische

Nog tot 3 mei wordt het werk van de Roemeense schilder Adrian Ghenie (°1977, Roemenië) tentoongesteld in Tim van Laere Galerij in Antwerpen

Adrian Gehnie groeide op in de industrie- en mijnbouwstad Baia-Mare in het noorden van Roemenië. Als puber en jongvolwassenen maakt hij het communistische bewind van Cheauchesku mee. Alomtegenwoordig is een  sfeer van verduistering en terreur. Gehnie portretteert de gevolgen tot wat een vastgelopen communistische ideologie kan leiden. Hij doet dat op een rake manier zonder verwijzing naar specifieke historische gebeurtenissen. En ook al weet iedereen dat de taferelen uit zijn werk zich afspelen onder dictatoriale regimes, Toch lijkt het alsof hij gestalte geeft aan een jarenlang rondgefluisterd geheim.

Ondanks het feit dat Gehnie getuigt over het regime van Cheauchesku, opent en sluit hij de presentatie van zijn werk met twee kleine portretten van de overleden Lenin. Voor Gehnie is het Lenin die de verantwoordelijkheid draagt voor het kwaad in zijn thuisland. Het portret dat de tentoonstelling afsluit, kreeg dan ook de titel ‘the Leader’. De beelden van Gehnie bestaan vooral uit nachtelijke taferelen. De duisternis, letterlijk door de afwezigheid van licht en figuurlijk, omdat de toeschouwer zelf een deel van het verhaal moet invullen, verleent zijn beelden een bijkomende macabere uitstraling. In het werk ‘It could be anywhere’ zijn we getuige van een standrechtelijke executie langs de kant van een verlaten weg. Alleen een schietende soldaat, gehuld in een enkellange jas, wordt door het koude licht van de straatverlichting scherp uit de duisternis gehaald.    

Gehnie speelt op een interessante manier met de gelaagdheid van het beeld. In combinatie met een donker kleurenpallet waarin we bruinen, rood en grijs terugvinden, zet hij de geheimzinnige sfeer van de beelden kracht bij. De vormtaal en toets zorgen ervoor dat het lijkt alsof we naar oude foto’s kijken, wat onscherp maar daarom niet minder duidelijk. Hierbij plaatst de kunstenaar zijn toeschouwers dikwijls in een ongewoon standpunt waardoor we het gevoel krijgen dat we iets zien dat eigenlijk niet voor onze ogen bedoeld was. Niet zelden is dit het perspectief dat Gehnie zag vanuit het raam van zijn woning. De taferelen die Gehnie schildert, spelen zich ’s nachts af of in verduisterde kamers. De nachtelijke duisternis die niet meteen al zijn geheimen prijsgeeft omhult de gebeurtenissen. Het spaarzame licht laat Gehnie toe om facetten uit het verhaal buiten beeld te houden. Details lossen op, bewegingen worden tot schaduwen weggeveegd alsof een te lange sluitertijd het beeld van zijn scherpte beroofd heeft. Gehnie laat de duisternis als sfeerbepalend element in zijn voordeel spelen. Meesterlijk plaats hij een gebeuren in tegenlicht waardoor we verblind worden door de spots en het beeld in een droomlandschap verandert waarvan we later niet meer de details kunnen herinneren laat staan dat we het ooit gezien hebben.
 
Door het gebruik van het duistere kleurenpallet, de specifieke vormtaal en de onconventionele standpunten schept Gehnie een afstand tussen toeschouwer en beeld. We voelen ons als toeschouwer machteloos, beroofd van ons vermogen om in te grijpen. Gehnie slaagt er in om beeld, verhaal, kleur en textuur tot een gebald geheel te verweven. De beelden zijn ontdaan van het anekdotische en krijgen een universeel karakter. Gehnie schildert - om het met zijn eigen woorden te zeggen - “beelden uit het collectieve geheugen”. 

ADRIAN GHENIE :"It could be anywhere",2008
oil on canvas - 81x120cm

Adrian Ghenie exposeerde onlangs in "Expanded Painting", op de biënnale van Praag, in collectieve tentoonstellingen in de David Nolan Gallery (New York), het Hudson Center for Contemporary Art (Peekskill/New York), Galerie Rüdiger Schöttle (München), Kontainer Gallery (Los Angeles) en Galerie Hussenot (Parijs) en in een solo show in Haunch of Venison (Zürich) en Plan B Gallery,Cluj.

koen.bulckens@theartserver.org
20.04.2008